NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

32

نایف مەحموود

هو بێ قەول، ئو بێ ژڤان
چ ب لەز هاتی
مینا لەهی و توفانا
ب سەر سەرێ مەدا هاتی
دین و هارۆ..
سەرێ ئاڤا تە ژێگرتی
وەكی قرش و گلێش و بەرداش و دارا
بورج و پر و، ئاڤاهی و كۆچك و تەلارا
تە ڕامالین، سەرو ژێر دگەل خۆ برن
هەی دلۆ خەمگین و ژارۆ..
ل بەندا گول و نێرگزا
بێهنا ڕیحان و هەلزا
دل بریندار و شەوتین
ئاڤ و بوركان
جەگەر و جان…دل لەرزین
چ هەواربوو..
ڕژیانا ڕۆندكا و زێمار بوو
ل باژێرێ من
نە شاهی بوو نە تازی بوو
قێڕی و هەوار و نالین بوو
پیر و جانێن نەورۆزا بوهارا سالێ
ببوون پەپۆك
ئێخسیرێن بەردەرێ مالێ
قیز و خورت و گەنج و لاوان
هیڤی لێ شەڤ ڕەشا تاری
ژیان لێ حەسرەت و تالان
ل بوهارا وەرزێ گولا
بو پایزا خەم و كولا
تە چ ژ مەبوو…تە هێلاین بێ مال و وارۆ
هۆ ڕووبارۆ..
ڕوژا مە ساهی و ئەلندبوو
بالگەهێ مە تژی خەون،
خۆشی و شادی و گرنژین بوو
مالا مە كۆچك و ئەیوان
دیوار و تاج و ئاڤەدان
تیك و دەرز و سەرو بن بوو
هەمی ب جارەكێ وێران بوو.

34

دیدار، سالار دۆسكی:

پێشمەرگەیێ‌ دێرینێ‌ هەر دو شۆرەشێن ئەیلۆل و گولانێ‌ مام سادق گەلناسكی سێ‌ جاران بریندار بوویە و دو جاران كەفتیە زیندانێ‌ دا، چەندین شەرێن گران پشكداربوویە، دیدارەكا رۆژنامەڤانی دا بەحسێ‌ خەباتا خوە یا پێشمەرگاتیێ‌ دكەت.
پێشمەرگەیێ‌ درێرین سادق گەلناسكی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: سەركردێ‌ نەتەوا كورد مەلا مستەفا بارزانی خودێ‌ ژێ‌ رازیبیت هێشتا ل بەغدا بوو دەمێ‌ قائیمقامێ‌ دهۆكێ‌ هاتیە كوشتن، و هەمان دەم زاخۆ ژی هاتە ستاندن و حوكمەت دەركەفت وەك سەرهلدانەكێ‌ دروست بوو، و هەمی كورد رابوون خودێ‌ ژێ‌ رازی (مەلا مستەفا بارزانی) ل بەغدا بەرەف دەڤەرا بارزان هات و فرۆكێن ئیراقێ‌ رابوون، و رەمی ل دهۆكێ‌ كر وی دەمی خەلكی ئەف فرۆكە نەدیت بوون و گەلەك ترسیان، حوكمەتێ‌ وی دەمی هزر ل دروستكرنا چەتان كر، و گۆتە ئاغا چەتا تۆمار بكەن و رەحمەتی مەلا مستەفا بارزانی هاتە ناڤ بەرواری یا وی دەمی هندەك كەس هەبوون، وەك (تێلی ئێكمالی، محەمەدێ‌ عەلو لەیلا، حەمو كەمەكی، اسماعیل كەمەكی، جەبار گەلناسكی، جەمیل گەلناسكی) گەلەكێن دی پەیوەندی ب حوكمەتێ‌ نەكربوون، و چوونە (بەهمینێ‌) دەمێ‌ رەحمەتی مەلا مستەفا بارزانی و بۆ دەڤەرا دۆسكیا هات، وی دەمی لەشكر بووم هاتبوومە گوندی و هەر وی دەمی چەتە دهاتنە تۆماركرن، ل هەیڤا 11 ل سالا 1961 نێزیكی 400 پێشمەرگەی هاتنە گوندێ‌ گەلناسكێ‌، ل دەڤەرا دۆسكی یا و هەر چەند پێشمەرگە چوونە مالەكێ‌ وی دەمی رەحمەتیێ‌ مەلا مستەفا بارزانی ژی ل گەل بوو و هەتا ئافرەت ژی ل گەل پێشمەرگەی وبوون، و دگۆتن ئەڤە ئەو ژنن ئەوێن ژ وەلاتێ‌ رۆسیا ل گەل خوە ئیناین و ئەو ژی ل گەل دا بوون وێ‌ شەڤێ‌ مانە ل گوندی و مەلا مستەفا بارزانی گۆتە پسمامێ‌ من كو موختار بوو، ئێك هەیە بچیتە دهۆكێ‌، گۆتێ‌ بەلێ‌ قوربان هەیە گۆتێ‌ بلا بچیت بێژیتە مرۆڤێن هەوە بزڤرن و بێژێ‌ هەمی هاتینە ئازاكرن، و یێ‌ تڤەنگ هەی بلا بیتە پێشمەرگە و یێ‌ نەبیتە پێشمەرگە ژی بلا تڤەنگێ‌ ب ئێمانەت بدەف مە، و دێ‌ پاش تڤەنگا وی بۆ زڤرینە ڤە، وی دەمی عەلیێ‌ خەلیل ما ل گەلناسكێ‌ و رەحمەتیێ‌ مەلا مستەفا بەرەف دەرگەلێ‌ چوو، و ئەو ژی هاتمە دهۆكێ‌ و پێشتر ژی ئەز یێ‌ رێكخستی وبووم ل گەل ئافرەتەكێ‌ بناڤێ‌ (ئاسیا) دەمێ‌ زڤریمە دهۆكێ‌ دەنگوباسێ‌ هاتنا بارزانی بۆ دەڤەرێ‌ من گەهاند و پەیاما وی من گەهاندە خەلكێ‌ مە، وی دەمی هاتمە قەسرا (دێوالیێ‌ سەعید ئاغای) و گەلەك مرۆڤێن مە ل قەسرێ‌ بوون، چەند رۆژان مام پاش هاتمە ئاگەهداركرن، كو دڤێت ژ دهۆكێ‌ دەركەڤم و هندەكا دگۆتن ئەڤە جاسوسێ‌ بارزانی یانە وی دەمی بلەز چوو مە لایێ‌(ئاسیا)یێ‌ كو رێكخستی بووم ، ل گەل و من دەنگوباسێن بارزانی گەهاندنێ‌ كو هاتیە دەڤەرێ‌ و من ئاگەهداركر، كو دێ‌ چمە گۆندی چوونكە دێ‌ هێمە گۆتن و خەلك یێ‌ وە دبێژن و پشتی زڤریم گەلەك مرۆڤێن مە ژ ناڤ حوكمەتێ‌ زڤرین و تڤەنگێن خوە هێلانە ل كواشێ‌ و پاش ئەز و پسمامەكێ‌ خوە چووینە كواشێ‌، و مە دو تڤەنگ ل گەل خوە ئینان، و عەلیێ‌ خەلیل گۆت ئەوان تڤەنگا بدەنەڤ مە هین بچوویكن، مە گۆتێ‌ مە دڤێت ببینە پێشمەرگە و (محەمەدێ‌ عەلو لەیلا) ل گەل بوو وی گۆتە عەلیێ‌ خەلیل ئەڤە خارزاێن منن، و بلا تڤەنگێن وان ل گەل بن وی ژی گۆت مادەم خارزایێن تەنە بلا ڤێبن و هەر وێ‌ رۆژێ‌ ئەم بووینە پێشمەرگە.
سادق گەلناسكی ئەو ژی گۆت: ل چیایێ‌ هنداڤ مەمانێ‌ حوكمەتێ‌ گرت و مە ژی قەستا وی چیای كر، و حوكمەتێ‌ فرۆكە ئینان و ئەڤە ل سالا 1961 بوویە، كەسەك ل گەل مە بوو بناڤێ‌ براهیم وی دەمی تڤەنگێن 12 میل هەبوون، هژمارە(17) و هەبوون(12) وەك تڤەنگێن چیچكا بوون، و هەڤالەكێ‌ مە گۆتە براهیم تڤەنگا تە هژمارە 17 یە و تەیارە خەماتەیە و پشتی چەند تڤەنگ هاڤێتینی فرۆكێ‌ ڕەمی كر، كەسەك ل گەل مە بناڤێ‌ محەمەد بریندار بوو و براهیم شەهید بوو و فرۆكە چوون، و مە جەنازە ئینانە مەمانێ‌ و شەهید مە ڤەشارت و هاتین بۆ گەلیێ‌ قەنتارا و بنێ‌ باگێرا، و مە چیایێ‌ باگێرا گرت و چوونە ساركێ‌ و لومانا و و پێشمەرگە زێدەبوو كو نێزیكی 500 كەسان بوون.
سادق گەلناسكی گوتژی: وی دەمی گەلەك سەركردا ب فەرمانا مەلا مستەفا بارزانی سەركێشیا پێشمەرگەی دكر، وەك(عیسێ‌، ئەسعەد، عەلی، مەلاشین، مە عەبدوللا، عەبدولا ئاغا، مشیر ئاغا، واحد، تێل ئێكمالی، دەروێشێ‌ عەلی، محمود ئاغا چمانكی) گەلەك كەسێن دی ژی ل گەل بوون، وێ‌ سحرا گۆتن هێزا ئیراقێ‌ دێ‌ چیتە ئامێدیێ‌ وی دەمی ئەف جادا زاویتە نەبوو و ب فەرمانا مەلا مستەفا بارزانی جه هاتنە دەست نیشانكرن بۆ سەركردێن پێشمەرگەی و فەرمان هاتەدان كو هەتا دەنگێ‌ تڤەنگا سەری نەهێت، هەتا پشتی نیڤرۆ ماین و نێزیكی 400 ترۆمبێلێن لەشكری هاتن، و مە خوە بێ‌ دەنگ كر و هەتا هەمی ترۆمبێل بورین و ئەم ل بنێ‌ باگێرا بووین و هەتا دەنگێ‌ رەمیێ‌ هاتی، مە ل بنی رێك گرت و مە ژ پشت هاڤێتێ‌ و هەتا بوویە ئێڤارا بەردەوام بوو و مە ترۆمبێل هەمی سوتن، و گەلەك بریندار بوون و گەلەك هاتنە كوشتن و هاتنە ئێخسیركرن، و پتر ژ 400 كەسان هاتنە ئێخسیركرن، و هەمی ب فەرمانا مەلا مستەفا بارزانی هاتنە كومكرن و گۆتێ‌ ئەم كەسەكێ‌ نا كوژین و بتنێ‌ ئەم كوردین مە ئازادی دڤێت مە ڤێت ل گەل ئیراقێ‌ بژین و هەمی یا ئالایێن سپیی راكرن، و مەلا ل بەرێ‌ كەفتن و گۆتن بژیت مەلا مستەفایێ‌ بارزانی و د گەلیێ‌ قەنتارا را هاتن بۆ زاویتە و ئەف شەرە ل رێكەفتی 25/12/1961 بوو.
پێشمەرگێ‌ دێرین، سادق گەلناسكی ئەو ژی گۆت: وی دەمی محسن بەگێ‌ چەتە تۆماركر بوو و جارەكێ‌ پێشمەرگەی ڤیا دەربازبیت و چەتێن وی نەهێلا، برایەكێ‌ وی ل گەل مەلا مستەفا بارزانی بوو وی دەمی خودێ‌ ژێ‌ رازی مەلا مستەفا بارزانی گازی خەلكێن گوندێن نێزیك تروانش كر، و گۆتێ‌ ئەو كەسێن عەیالێن وا ل گەل محسن بەگێ‌ بلا ڤەگەرن، و تڤەنگێن خوە بدەنە پێشمەرگەی ب ئێمانەت و گازیكرە (عەدنان) برایێ‌ محسن بەگێ‌ بوو، وی دەمی قوتابیێ‌ كولیژێ‌ بوو و ئەو كور پێشمەرگە بوو و عەدنان بۆ دەف محسن بەگێ‌ هاتە هنارتن، و مەلا مستەفا بارزانی گۆتێ‌ بێژێ‌ بلا شەری نەكەت و ئەم هەر دو كوردین و ل دووڤ ڤێ‌ داخوازیێ‌ گەلەك ڤەگەریان، و ئەم چووینە گوندێ‌ (هەلوە) و مە زێرەڤانی دگرت و رۆژا دی فەرمان هات كو دێ‌ هێرش كەین، ل سەر زێری و مە هێرش كر و گوند هاتە بەردان.
گەلناسكی بەردەوامی دا گۆتنێن خوە و ئاشكراكر، كو نەخوشترین شەڕێ‌ دژیانا خوە دا كەفتیە تێدا شەڕێ‌ گەلیێ‌ دهۆكێ‌ بوو، و گەلەك فرۆكە دهاتن و گەلەك بۆ پێشمەرگەی نەخوش دكر، و هەكە شەڕێ‌ تڤەنگا بۆ پێشمەرگەی دەوات بوو، دیسا ل سالا 1965 هێز هاتنە سەر بارەگایێ‌ پێشمەرگەی ل گوندێ‌ شاوریكێ‌ وی دەمی هاتمە برینداركرن، دوی شەری دا ئەم شكەستن و حوكمەتێ‌ بارەگایێ‌ مە ل شاوریكێ‌ سووت و مە شەهید ژی هەبوون.
پێشمەرگێ‌ دێرین سادق گەلناسكی گۆتژی: ل سالا 1966 سێ‌ فەوجێن حوكمەتێ‌ هاتن و مە 40 رۆژا شەر كر، ل چیایێ‌ زووزك وی دەمی فارس كورەماركی بەرپرسێ‌ هێزێ‌ بوو حەسەنێ‌ عەلیێ‌ گەرماڤی ئەو ئامر بەتەلیون بوو، ئێك هەبوو دگەل حوكمەتێ‌ دگۆتنێ‌(سید حەموو) خەلكێ‌ تەلەعفەر بوو، و گەلەك ب هێزەكا مەزن هات و ئەو چیا ژ مە وەرگرت و مە شەهید و بریندار دان، رۆژا دی رەحمەتی مەلا مستەفا بارزانی گۆت بتنێ‌ بلا توپچی بێن، و هەر هێزەكێ‌ 100 پێشمەرگێ‌ گیان فیدا بلا بهێت و بۆ ئاخفت و گۆتێ‌ چیایێ‌ هندرین لەشكرێ‌ حوكمەتێ‌ تێدایە و دهێنە كوشتن و دێ‌ خێزانا تە مینت بێ‌ خودان و زارۆكێن تە دێ‌ مینن بێ‌ باب، و ئەوێ‌ دل ل سەر زارۆك و خێزانا خوە بیت بلا نەچیت، چونكە دهێتە كوشتن و رەنگە نە ڤەگەریت وپشتی ئاخفتنا وی ب دووماهی هاتی هەمی پێشمەرگەی گۆتێ‌ قوربان ئەم فیداكارێن مللەتی نە، و دێ‌ خوە كەینە قوربان بۆ ڤێ‌ ئاخێ‌ رەحمەتیێ‌ مەلا مستەفا بارزانی گۆتێ‌ خودێ‌ ل گەل هە وە بیت، و رۆژا دیف دا دانێ‌ مەغرب بۆ شەڕ و هێرش هاتەكرن و پێشمەرگە ب سەركەفت و هەمی لەشكری چەكێ‌ خوە هێلا و رەڤین و گەلەك هاتە كوشتن، و حوكمەت گەلەك ترسیا و هێز نەما و چار فەوجێن حوكمەتێ‌ ژناڤچوون، و حوكمەت بێ‌ دەنگ بوو وی دەمی حوكمەت گەلەك لاواز بوو و مام جەلال خوە رادەستی حوكمەتێ‌ كر.
هەمان پێشمەرگە گۆت: پشتی شەڕی ڤەگەریاین ئەم هاتین شێروانا مەزن هێرڤە مە سێ‌ مرۆڤ دیتن و هەسپی سیاربوون، و دەركەفت شێخ ئەحمەد بارزانی و سلاڤكر و گۆت هین پێشمەرگێن كێنە مە گۆتێ‌ فارس كورەماركی وی گۆت ئینشالله خودێ‌ هەوە ستار بكەت، و من گۆتە پێشمەرگەی خلاس خودێ‌ دێ‌ مە پارێزیت مادەم شێخ ئەحمەدی دوعا بوومەكرن.
هەمان پێشمەرگ دێرین گۆت: دەمێ‌ بەیانا 11 ئادارێ‌ هاتیەدان مە ئاهەنگ گێران و خارن هاتنە چێكرن و خەلكی كەیفا وان هات، و ئەو رۆژ بوو خوشترین رۆژا ژیانا من و مە دگۆت سوپاس بۆ خودێ‌ ماندیبوونا خەلكی بەلاش نەچوو، وی دەمی ل گەل حەمو كەمەكی بوومە مولازم و ئەڤە ل سالێن 1971 – 1972 هەتا 1973- 1974 و مە راهێنان دكرن، و ئامر فەوجێ‌ مە عەلیێ‌ خەلیل بوو، و بەرپرسێ‌ مە یێ‌ گشتی كەسەك بوو دگۆتنێ‌ سەعدون زێدان خەلكێ‌ مویسل بوو، و مە راهێنان ب پێشمەرگەی دكر، و مە ب زمانێ‌ كوردی پێ‌ دكر وی دەمی بارەگایێ‌ پێشمەرگەی ل مویسل ژی هاتبوو دانان.

46

زادێن پێك نەكەن، پێكڤە نەخوە!
كەس نینە، جارەكێ یان پتر، تێكچۆنا ھناڤان یان رەوشا گشتی، پشتی ھندەك جۆرێن زادی ب سەری نەھاتی. ھندەك ژ ئەڤێ تێكچۆنێ ڤەدگەڕتە پێكڤە خوارنا ھندەك زادێن پێك نەكەن. ل خوارێ دێ ھندەك نموونەیان بۆ ھەوە وەرگێڕین:
بێرگەر و پشكێن گۆشتی
گەلەك كەس، ل دانەكێ خوارنێ، پتر ژ جۆرەكێ گۆشتێ قەلاندی ئان براشتی پێكڤە دخون، وەكو رەفتار ھەر گۆشت خوارنە، لێ ب راستی خەلەتیەكا مەزنە، چونكی ھەردو پڕی بەزن و خوارنا ھەردووان پێكڤە، ھەر د جھ دا مرۆڤی سست و خاڤ دكەن، و شەكر و كۆلیسترۆلێ دفڕیننە سەلال.
كەلیك و پەنیر
پەنیر زەنگینە ب پرۆتینی، ھەم بای ڤ بەر زكێ مرۆڤی دئێخت ھەم گرانە لسەر ئووركی وەكی كەلیكان (فاسۆلی، لۆبیك، نۆك، نیسك،..). پەنیر گەرمكەرە، لێ كەلیكان ھەردو كالیتە ھەنە (گەرمكەر و ساركەر)، ئەڤە لبەر ھناڤان ھندا دكەت! ھەروەسا وەختێ دگەھنە كۆلۆنی، رەوش كامباختر لێ دھێت.
پیتزا و سۆدا
گەلەك كەس، پشتی خوارنێ سۆدایەكێ دخوازن! ئەڤە ژی كۆمكرمەكا خرابە، چونكی پیتزا ب پرۆتینان و كاربۆھێدراتان زەنگینە. ھەوراندن و بشافتن زاخا لەشی دبن، ل رەخێ دی، سۆدا كریارا ھەوراندن و بشافتنێ سست دكەت.. ھەردو پێكڤە، ئووركی و رووڤیكان دشەپلینن!
زاد و ئاڤ ئان شەربەت ئان چا
ئێك ژ خرابترین رەفتاران، ڤەخوارنا ئاڤێ و شەربەتانە دگەل زادی. چونكی ئاڤ و شلەیێن دی، ترشاتیا ئووركی رۆھن دكەن و ئەڤە ھەڕافتن و ھەوراندنا پرتێن كاربۆھایدرات و پرۆتین و بەزان لاواز دكەت. لەو، باشترە بەری خوارنێ ب دەمەكی ئاڤێ ڤەخوەی.
ماست و فێقی
ئەڤە ژی جۆتەكێ خرابە. ماست گەلەك جۆر بەكتریایێن دۆست ھەنە و ھاری لێ خوێڤرینێ دكەن، وەختێ فێقی دگەل ماستی دخوەین، ئەڤانە ئێكسەر لسەر شرینەھیا فێقی كار دكەن و ئەركێ دی لاواز دبت، ل ھەمان وەخت ترشاتیا فێقیان ھەڤدژیەكێ دگەل ماست ھەوراندنێ دكەت.
ھێك و گۆشت
ئەڤ جۆتكە، نەخاسمە قەلی و ھێك، زادەكێ كوردەواریێ دلخوازە، لێ ھەردو ب پرۆتینان زەنگینن و بارێ ئووركی و ھناڤان زێدە گران دكەن. ب گۆتنەكا دی، گەر ئەڤ جۆت زادە بۆ پالە و جۆتیاران باش بت چونكی بۆ دەمەكێ درێژ ناھێلت برسی ببن، لێ بۆ ژیارا باژێڕان، گەلەك خرابن.
پتات و گۆشت
گەلەك خەلك پتاتا قەلاندی دگەل گۆشتی دخون، و ئەڤە جۆتكرنەكا گەلەك خرابە! پتات زەنگینە ب ستارچێ starch (نشا) و ستارچ ھەوجەی شلەیا ئەلكالیە بۆ ھەوراندنێ، لێ گۆشت زەنگینە ب پرۆتینان و ھەوجەی شلەیا ترشۆنەیە دا بھێرت. ئەڤە لبەر ئووركی ھندا دكەت و رەوشا ئووروڕووڤیكان تێكددەت.. و دبنە بەرسوژ و با و بڕك..ھتد.
زادێن پێكنەكەن
فێقیێن ترش و شیر
فێقییێن ترش (نیمۆوەش) ب سروشتێ خوە ترشن، و شیر پڕی شەكرا لاكتۆزە. دگەل ترشاتیا ئووركی، ھەرسێ پێكڤە دبنە بابەلیسكا ھناڤان! ھەكەر مرۆڤی نەئێشینن، بای و ئێڤتینێ پەیدا دكەن.
نانێ سپی و ریچال
نانێ سپی پڕی كاربۆھایدراتە و زووكە دبتە شەكر، ل ھەمان وەخت ریچال (مرەبا) ژی پڕی جۆرێن شەكرێ و كاربۆھایدراتانە، ئانكو ھەردو سەرەكانیێن شەكرێنە.. و ھەردو كێم-روون و كێم-پرۆتینن. د ئەنجام دا، دبنە باڕۆڤەیا شەكرێ د خوونێ دا.
ل دوماھیێ، باشترین زاد، زادێ ھەڤسەنگە، ھێدی و جوداجودا بھێتە خوارن. زادەك بت، ھەم پرۆتین و روون و كاربۆھایدرات تێدا بن، ھەم ڤیتاین و مادەن.

37

شاكر ئەتروشی:

ژ بزاڤێن ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد، لقێ‌ دهۆكێ‌، د وەرزێ‌ خوە یێ‌ رەوشەنبیری یێ‌ بهاری دا، بڕیارە ئەڤرۆ لدەمژمێر پێنجی ئێڤاری ل هولا نڤیسەران، مێڤانداریا رۆمانڤیسێ‌ عیراقی نەرویجی (محمد سیف المفتی) بكەت كو دێ‌ ل سەر رۆمانا خۆ (رفصە داكنە، سەمایەكا تاری) ئاخڤیت، ناڤەرۆكا رۆمانێ‌ بەحسێ‌ توندونیژیا داعش و هزرێن وێ‌ یێن گەنی یە، و رەڤێنا خەلكێ‌ موسل بۆ باژێرێ‌ دهۆكێ‌ و ڤەحەواندنا وان ژلایێ‌ خەلكێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌، هەروەسا بەحسێ‌ هەلویستێ‌ سەرۆك بارزانی دكەت ژبۆ ڤەكرنا دەرگەهێن هەرێما كوردستانێ‌ ژبەر خەلكێ‌ عیراقێ‌ یێن ژ جەهنەما داعش ڕەڤین و ل هەرێما كوردستانێ‌ ئاكنجی بووین.

14

عەزیز هەورامی:

شەپۆل عوسمان، خانمەكا دەسترەنگینا خەلكا هەلەبجەیە، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دبێژیت: ئەز دەرچۆیا پەیمانگەها تەكنیكی مە، دەمەكە ئەز ڤی كاری دكەم، ب تایبەت چێكرنا شەمالكان و پشتی ئەز دفرۆشم دشێم هەتا رادەیەكی هاریكاریا خێزانا خوە بكەم، لەورا ب كارێ‌ خوە یا سەربلندم.
هەروەسا گۆت: هەر تشتەكێ‌ ئەز چێدكەم ب رێیا ئۆنلاین نیشاددەم و بكڕ ژ هەموو باژێرێن كوردستانێ‌ داخواز دكەن و ئەز بۆ وان رەوانە دكەم، هەروەسا ئەز داخوازێ‌ ژ هەموو خانمان دكەم هەر ئێك پشتبەستنێ‌ ل سەر خوە بكەت و پرۆژەیێن بچووك ڤەكەن و بلا دپشت راستبن دێ‌ هەر رۆژەك هێت سەركەفتنێ‌ ب دەستڤەئینن و پرۆژەیێ‌ وان دێ‌ مەزن بیت.

32

هەرهین محەمەد:

ئەنیسا حەیدەری، بێژەرا دەنگۆباسێن سیاسی ل رادیۆیا موسلیە، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: راگەهاندن جیهانەكا بەرفرەهە و دەمێ مرۆڤ دچیتە دناڤدا دبیتە كەسەكا/ كەسەكێ‌ رەوسەنبیر و رادیۆیا موسلیە پێنگاڤا من یا ئێكی بوو هاتیمە دناڤ راگەهاندنێ‌ دا و نوكە نەشێم وێ‌ بڕیارێ‌ بدەم بێژم راگەهاندنێ‌ فلان تشت ژ من وەرگرتیە، بەرۆڤاژی گەلەك گۆهۆڕین ل دەف من پەیداكرینە و ب رێیا دەنگۆباسان دشێم پەیا ما خوە بگەهینم و گوهدارێن رادیۆیێ هەنە، بەلێ‌ دكێمن و نەوەكو بەرێ‌ یە، چونكو نوكە سۆشیال میدیا ل سەر زال بوویە و هەتا كو دەنگۆباس بگەهنە رادیۆیێ‌ ل سۆشیالێ‌ بەلاڤ دبیت و زووتر دگەهیتە خەلكی.
ئەنیسایێ‌ گۆت: رادیۆ پەیامێ‌ دگەهینت هەكە ئەو دەنگۆباسە یێ‌ راست و درست و ژێدەر هەبیت، بۆ زانین گەلەك جهێن دی داخواز ژ من كرینە ل نك وان كاربكەم، بەلێ‌ رادیۆیا موسل وەكو قوتابخانەكێ‌ یە بۆ من و وان دەستپێكێ‌ ئەز فێری كارێ‌ راگەهاندنێ‌ كریمە و پشتی ئەز هاتیمە دناڤ راگەهاندنێ‌ دا دشێم دگەلەك بۆارێن دی دا كاركەم و تشتێ‌ ئەز حەزژێ نەكەم دراگەهاندێ‌ دا خۆمەزنكرنە دراگەهاندنێ‌ دا و دبینم ئەو سەخلەتە مرۆڤی دئێخینت چەندێ‌ زیرەك ژی بیت.

نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ، دوھی ل به‌غدا ل گه‌ل محه‌مه‌د شیاع سوودانی، سه‌رۆك وه‌زیرێن ئیراقا فیدرال كۆمبوو.
د کۆمبوونێ دا، دیتنێن ھەڤپشک بۆ ھەمی پرس و بابه‌تێن نیشتمانی و جێبه‌جێكرنا كارنامه‌یا حكومه‌تا فیدرال یا ئیراقێ د هه‌می واران دا ھەبوون.
هه‌ردولا دوپاتی ل پێگیریا حكومه‌تا فیدراڵ کر بۆ پێشكێشكرنا خزمه‌تگوزاری و دووڤچوونا داخوازیێن وەڵاتیان ل هه‌می ئیراقێ به هه‌رێما كوردستانێ ژی ڤە، هه‌روه‌سا هەڤڕا بوون ل سه‌ر پێدڤیا پشتەڤانیا دامودەزگەھێن فیدرالی و هه‌رێما كوردستانێ.
د کۆمبوونێ دا، داکۆکی ل گرنگیا پشتەڤانیا تەمام یا هێز و لایه‌نێن سیاسیێن ئیراقێ ل پێنگاڤێن چاكسازیێ یێن حكومه‌تا فیدرال کر. ب مەرەما پێشڤەبرنا گه‌شه‌پێدانا تەمام ل وەلاتی و دەربازکرنا كێشه‌ و ئاستەنگێن پێشبەری وارێن كارگیری و جێبه‌جێكاری.
ل دووماھیا کۆمبوونێ، د پرێس کۆنفرانسەکێ ھەڤپشک دا سوودانی ڕاگەھاند، مە د کۆمبوونێ دا باسێ ھنارتنا پەترۆلا ھەرێمێ کر و ئەم د رژدین ل سەر بەردەوامبیا ھنارتنا پارەی بۆ مووچەی و دڤێت دلیڤە ب رێکارێن بانکیکرنا مووجەی بھێتە دان.
ھەروەسا سەرۆکێ ھەرێمێ د پرێس کۆنفرانسی دا ڕاگەھاند، مە دوپاتی ل سەرئێخستنا کارنامەیا حکومەتێ کر و ھندەک رێککەفتنێن باش ل سەر ھنارتنا پەترۆلێ یێن ھاتینە کرن و گۆت: ھیڤیدارم رێککەفتنا ل سەر مووچەی یا بەردەوام بیت.

سەرۆك مەسعود بارزانی ل سەلاحەدین پێشوازی ل جینین پلاسخارت، نوونەرا تایبەت یا سكرتێرێ گشتیێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ل ئیراقێ كر.
د دیدارەكێدا باس ل رەوشا سیاسی ل ئیراقێ و ناڤخوەییا هەرێمێ و هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ هاتە كرن و جینین پلاسخارت سەرەرای ئاماژەدان ب رۆلێ سەرۆك بارزانی و پارتی د پڕۆسەیا سیاسییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێدا ئاماژە ژی كر كو ئاگەهدارێ ئەوێ چەندێیە كو دو سال بوو پارتی یا بەرهەڤ بوو بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان د دەمێ خوە دا و نوكە ژی د نیگەرانیێن پارتی سەبارەت هەلبژارتنان دگەهن و دوپاتی ل پێدڤییا پشكدارییا پارتی د هەلبژارتناندا كر و راگەهاند كو ئەنجامدانا هەلبژارتنان بێی پارتی دێ پڕۆسەیەكا ب زەحمەت بیت.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر»د دیدارەكێدا سەرۆك بارزانی هۆكارێن هەلویستێ پارتی رۆهنكر و بەرچاڤكر كو دادگەها فیدرال ل ئیراقێ جهێ دەستهەلاتا قانووندانانێ گرتییە و بڕیارێن وێ د سیاسینە و ب شێوەیەكی نینن كو رێز ل قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ بهێتە گرتن.
هەروەسا سەرۆك بارزانی ئەوژی بەرچاڤكر كو بێ بەهكرنا پێكهاتەیان ژ نوونەرایەتیكرنا ئەوان زیانەكا گەلەك مەزن ب ئەوێ پێكڤەژیانێ دگەهینیت كو گەلێ كوردستانێ دەهان سالە ژ پێخەمەتی وێ خەبات كری و پێدڤییە مافێن پێكهاتەیان ل بەرچاڤ بهێنە وەرگرتن چونكە ئەوژی نەتەوەیێن جودا جودانە و پێدڤییە ل كوردستانێ هەست ب هەبوونا خوە بكەن. پەرلەمانەك نەتەوەیێن دی تێدا نەبن، دێ پەرلەمانەكێ لەنگ و نە تمام بیت.
هەڤدەم سەرۆك بارزانی د درێژییا ئاخڤتنێن خوە دا دوپاتی ل پێدڤییا ئەنجامدانا هەلبژارتنان كر بەلێ ئەو هەلبژارتن بن كو دەربڕینێ ژ ئیرادەیا گەلێ كوردستانێ بكەن و د ئازاد و شەفاف بن و د دوور بن ژ دەستێوەردانا دەرەكی و دیزاینا پێشوەخت یا ئەنجامان.
هەر د ئەوێ كۆمبوونێدا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب ئەوێ چەندێ كر كو ل هەرێما كوردستانێ، پارتی دامەزرێنەرا شەرعییەتێ و هەلبژارتنان بوو و ئەوی ب خوە ل سالا 1991 ل باژێرێ كۆیە راگەهاندبوو كو پێدڤییە ژ شەرعییەتا شۆڕەشگێری بەر ب شەرعییەتا قانوونێ بچین.
سەرۆك بارزانی رۆناهی ئێخستە سەر رەوشا ئیراقێ ژی و دوپاتكر كو» ل ئیراقێ رێككەفتن دهێنە پێشێلكرن، بۆ پێكئینانا حوكمەتا نوو یا ئیراقێ مە رێككەفتن ل گەل ئالیێن سیاسی ل دەمێ پێكئینانا هەڤپەیمانییا ئیدارەیا دەولەتێ هەبوو و هەتا نوكە هیچ خالێن ئەوێ رێككەفتنێ نەهاتینە بجهئینان. ل گەل ئەوێ چەندێ ژی ل بەغدا ب شێوەیەكێ نە دستووری دەست بۆ ژیانا خەلكێ كوردستانێ بریە و مووچە و قویتێ خەلكێ كوردستانێ وەكو چەكەك بۆ تێكدانا سەكامگیرییا هەرێما كوردستانێ و بێزاركرنا خەلكێ كوردستانێ بكارئینایە».
د درێژییا ئاخڤتنێن خوە دا سەرۆك بارزانی ب پێدڤی زانی ژ پێخەمەت ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پاقژ و شەفاف پێدڤییە كێشەیێن تەكنیكی بهێنە چارەسەركرن و دبن چاڤدێرییا جڤاكێ نێڤدەولەتیدا بن.
د پشكەكا دی یا ئەوێ دیداری دا نوونەرا تایبەت یا سكرتێرێ گشتیێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ل ئیراقێ دیاركر كو كێشەیا مووچەی د راپۆرتا خوە دا بۆ جڤاتا ئاسایشا نێڤدەولەتی باسكرییە و نابیت جوداهی د ناڤبەرا فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ هەبیت و دیاركر كو دێ د بزاڤاندا بیت بابەتێ مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ ل گەل حوكمەتا ئیراقێ باس بكەت.
پلاسخارت پێشنیازكر بۆ بابەتێ هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ، تیمەكا نەتەوەیێن ئێكگرتی هەڤكار بیت بۆ چارەسەركرنا ئەوان كێشەیێن تەكنیكی یێن پارتی تێبینی ل سەر هەین.
هەر د ئەوێ كۆمبوونێدا هەردو ئالییان دوپاتی ل ئەوێ چەندێ كر كو بۆ پاراستنا پرۆسەیا دیموكراسی و سەقامگیرییا هەرێما كوردستانێ پێدڤییە گرفتێن ل پێشبەری ئەنجامدانا هەلبژارتنان بهێنە چارەسەركرن.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی د كۆمبوونەكێدا ل گەل جینین پلاسخارت نوونەرا تایبەت یا سكرتێرێ گشتیێ نەتەوەیێن ئێكگرتی ل ئیراقێ، رەوشا سیاسی ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و پرسا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ گەنگەشەكر.
هەردو ئالی د هەڤڕا بوون ل سەر پێدڤی و گرنگییا ئەنجامدانا هەلبژارتنان ل هەرێما كوردستانێ، هەروەسا رۆناهی خستنە سەر تێبینیێن ئالیێن سیاسی و بزاڤێن هەمەئالییانە بۆ لادانا ئاستەنگێن ل پێشبەری پرۆسەیا هەلبژارتنان ل هەرێما كوردستانێ و دلنیابوون ژ پشكدارییا هەموو ئالییان د هەلبژارتناندا.
كێشەیێن هەولێر – بەغدا و دووماهی پێشهاتێن دانوستاندنێن هەردو ئالییان بۆ چارەسەركرنا وان، تەوەرەكێ دی یێن كۆمبوونێ بوو.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی دوهی شەمبیێ 6/4/2024 ب سەرەدانەكێ گەهشتە بەغدا.
ب گۆڕەی بایاننامەیەكا سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ، د چارچۆڤەیێ سەرەدانا خوە دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دێ ل گەل هەر ئێك ژ لەتیف رەشید، سەرۆك كۆمارا ئیراقێ و محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كۆمبیت، هەروەسا دێ پشكداریێ د كۆمبوونا هەڤپەیمانییا بڕێڤەبرنا دەولەتێ و چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێدا كەت.
د دیدار و كۆمبوونێن خوە دا ل گەل سەركردە و بەرپرسێن بلند یێن ئیراقێ، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ چارەسەركرنا كێشەیێن هەولێر – بەغدا و رەوشا سیاسییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و چەند پرسێن دی، دێ گەنگەشە كەت.
دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ ل رۆژا 4/4/2024 د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا راگەهاندبوو» نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل سەر مەلەفێن بودجەی و مووچەی، پەترۆلێ و هنارتنا وێ، هەڤدەم پەیوەندییەكا ساخلەم و باس دناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا دێ دانوستاندنان ل گەل بەرپرسێن ئیراقێ ئەنجامدەت».
ل دووڤ پێزانینان، هۆكارەكێ دی یێ سەرەدانا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا بۆ دوپاتیكرنێیە ل سەر خالێن رێككەفتنا د ناڤبەرا ئالیێن حوكمەتا ئیراقێ پێكئینای. ل دۆر ئەوێ چەندێ، پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب ئەوێ چەندێ كر» نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل بەغدا دێ دوپاتیێ ل سەر بجهئینانا خالێن رێككەفتنا ئالیێن چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ، كو حوكمەت ل سەر هاتییە دامەزراندن و سۆزا بجهئینانا وان هاتییە دان، بەلێ د راستیدا نەهاتینە بجهئینان».
گرنگترین داخوازیێن كوردان ژ حوكمەتا ئیراقێ ب سەرۆكایەتییا محەمەد شیاع سۆدانی، خوە د كۆمەكا خال و بڕگەیان دا دبینیت و ل هەڤپەیمانییا بڕێڤەبرنا دەولەتێدا هەموو ئالیێن پشكدار ئیمزا ل سەر كرییە، ژ ئەڤان خالان پێكهاتینە:
-ئەو بڕیارێن پەیوەندی ب هەرێما كوردستانێ ڤە هەی ب هەماهەنگی بهێنە دەركرن.
-دانوستاندن ل سەر دۆسێیا پەترۆلی و بودجەی.
-دەركرنا پڕۆژەیێ پەترۆلێ و غازێ د شەش مەهاندا.
-مەزاختنا شایستەیێن دارایی یێن وەلاتییان ل لژنەیا بلند یا بجهئینانا مادەیێ 140.
-كاراكرنا لژنەیا بلند یا بجهئینانا مادەیێ 140 ددەمێ مەهەكێدا.
-پێكئینانا فەوجەكا هاوارهاتنێ ژ ئاكنجیێن كەركووكێ.
-هەلبژارتنا جڤاتا پارێزگەها كەركووكێ د دەمێ سالەكێدا.
-بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ.
-پڕكرنا ڤالاهییا ئەمنی د ناڤبەرا هێزا پێشمەرگەی و لەشكرێ ئیراقێدا.
-دەركرنا پڕۆژە قانوونا دادگەها فیدرال د دەمێ شەش مەهاندا.
-دەركرنا پڕۆژە قانوونا جڤاتا فیدرال د دەمێ شەش مەهاندا.
-ڤەەگوهاستنا راژەیا مامۆستایێن خواندنا كوردی بۆ سەر حوكمەتا فیدرال ڤە.
-دەستپێكرنا چالاكیێن سیاسی یێن حزبێن كوردستانی ل دەڤەرێن ناكۆكی ل سەر هەی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com