نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل دوبەی، پشكداری د ڕێوڕەسمێ هەلكەفتا ڕۆژا نیشتمانی یا ئیماراتێ دا كر.
ڕێوڕەسم یێ هەڤدەم بوو ل گەل بەردەوامیا كار و چالاكیێن گۆپیتكا نەتەوەیێن ئێكگرتی بۆ گوهۆڕینا سەقای ب پشكداریا مێهڤان و بەرهەڤبوویێن گۆپیتكێ، بڕێڤەچوو.
د وی ڕێوڕەسمی دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ب ناڤێ هەرێما كوردستانێ پیرۆزباهی ل شێخ محەمەد بن زاید ئال نەهیان، سەرۆكێ ئیمارات و گەلێ ئیماراتێ كر و هیڤیا سەركەفتن و پێشكەفتنا بەردەوام بۆ خواستن.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، مەسرۆر بارزانی د چارچۆڤەیێ گۆپیتكا جیهانی یا سەقای دا ل باژێرێ دوبەی، ل گەل ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سكرتێرێ گشتیێ نەتەوەیێن ئێكگرتی كۆمبوو.
د كۆمبوونەكێ دا دانوستاندن ل دۆر دووماهی پێشهاتێن ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و شەڕ و ئالیۆزیێن ڕۆژهەلاتا ناڤین هاتنە كرن.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دوپاتی ل گرنگیا ڕۆلێ یونامی و بەردەوامبوونا وێ د ئەركێن خوە دا ژ پێخەمەت سەقامگیریا ئاشتی و ئاسایشا ئیراقی كر.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ هەروەسا باس ل پێدڤیا چارەسەركرنا كێشەیێن هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال و دەستەبەركرنا مافێن دەستووری یێن خەلكێ كوردستانێ كر و داخوازكر نەتەوەیێن ئێكگرتی ڕۆلێ خوە یێ كارا د چارەسەركرنا كێشەیان دا بگێریت.

مەسرۆر بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل باژێرێ دوبەی ل گەل شێخ سەیف بن زاید ئال نەهیان جێگرێ سەرۆك وەزیران و وەزیرێ ناڤخوەیێ ئیمارات كۆمبوو.
د كۆمبوونەكێ دا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ب هەلكەفتا ڕۆژا نیشتمانی یا ئیماراتێ پیرۆزباهی ئاراستەی سەركردایەتی و خەلكێ ئیماراتێ كر و سوپاسیا پشتەڤانیا بەردەوام یا دەولەتا ئیماراتێ بۆ هەرێما كوردستانێ كر.
جێگرێ سەرۆك وەزیران و وەزیرێ ناڤخوەیێ ئیمارات، ئاماژە ب پەیوەندیا تایبەت د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئیماراتێ كر و دوپاتی ل گرنگیا پێگەهێ هەرێما كوردستانێ، وەكو نموونەیەكا گەش ل ئیراقێ و دەڤەرێ كر.
دووماهی گورانكاریێن ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و ئیماراتێ د بوارێن جۆرا و جۆر دا، پشكەكا دی یا دانوستاندنان بوو.

بەربژارێ هەژمار 49 ل سەر لیستا 197 یا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ هەلبژارتنێن جڤاتا پارێزگەها نەینەوا ڕاگەهاند: ل جڤاتا پارێزگەها نەینەوا دێ كاركەین بۆ بجهئینانا ڕێككەفتنا شنگالێ و زڤرینا ئێدارا شەرعی و ئاوارەیان بۆ قەزا شنگالێ‌ كو هەر جهـ و دەڤەرەكا پارتی تێدا بیت ل وی جهی و دەڤەرێ‌ ئارامی وئاڤەدانی هەیە ژبەر ڤی چەندی ژی خەلكێ‌ شنگالێ دێ‌ دەنگ ب لیستا 197 یا پارتی دیموكراتی كوردستان دەت «.
محسن نایف سلۆ، بەربژارێ هەژمار 49 ل سەر لیستا 197 یا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ هەلبژارتنێن جڤاتا پارێزگەها نەینەوا گۆت» پارتی بێ‌ جوداهی خزمەتا هەموو دەڤەران دكەت وبۆ چار سالێن بهێت پارتی بەرنامەیەك گەلەك مەزن بۆ هەموو دەڤەرێن سەر ب پارێزگەها نەینەوا ڤە هەیە ودێ‌ خزمەتەكا مەزن پێشكیشی وەلاتیان كەت كو هەر جه و دەڤەرەكا پارتی تێدا بیت ل وی جهی و دەڤەرێ‌ ئارامی وئاڤەدانی هەیە ژبەر ڤی چەندی ژی خەلكێ‌ شنگالێ دێ‌ دەنگ ب لیستا 197 یا پارتی دیموكراتی كوردستان دەت داكو ئارامی وئاڤەدانی ل شنگالێ‌ پەیدابیت وئاوارە بڤرنە سەر مالێن خوە وئەم دێ‌ ب ڕێكا جڤاتا پارێزگەها نەینەوا كاركەین هەموو خزمەتگوزارێ‌ بۆ شنگالێ بهێنە دابینكرن وشەرعیەت و قانوون بزڤڕنە شنگالێ‌ «.
محسن نایف سلۆ ، بەربژارێ هەژمار 49 ل سەر لیستا 197 پارتی بۆ هەلبژارتنێن جڤاتا پارێزگەها نەینەوا ، گوت ژی» هەلبژارتنێن جڤاتا پارێزگەها نەینەوا بۆ خەلكێ‌ شنگالێ‌ چارەنڤیسازن، ژبەركو ئەڤە نەهـ سالن خەلكێ‌ شنگالێ‌ ئاوارە وهێشتا بەغدا نەشیایە ڕەوشا شنگالێ باش بكەت و ڕێككەفتنا شنگالێ‌ بجهبینیت وئەم دێ‌ ل جڤاتا پارێزگەها نەینەوا كاركەین بۆ بجهئینانا ڕێككەفتنا شنگالێ وقەرەبووكرنا خەلكێ‌ شنگالێ‌ «.
محسن نایف سلۆ، ڕۆهنكر» خەلكێ‌ شنگالێ ل سالا 2014ێ‌ تووشی كارەساتەكا مەزن بوون ل سەر دەستێن تیرۆرستێن داعشێ و هەتا نوكە ژی شنگال یا وێرانكریە وخانیێن وێ د خرابوینە وژێرخانەیا شنگالێ هاتیە وێرانكرن ئەم دێ‌ ل جڤاتا پارێزگەها نەینەوا كاركەین بۆ ئاڤەدانیا شنگالێ وئەنجامدانا پڕۆژەیێن گرنگ وەكو ئاڤاكرنا نەخوەشخانە و قوتابخانە و پڕۆژەیێن كارەبی وئاڤی ودابینكرنا دەلیڤەیێن كاركرنێ‌ بۆ گەنجان ب ڕێكا پرۆژەیێن چاندنی».

شارەزایەكێ قانوونی ئاماژە ب وێ چەندێ دكەت ئاریشەیا دادگەها فیدڕالی ل ئیراقێ چەند ئاریشەیا عەقلیەتا شیعایە هند ژی ئاریشەیا خراب بكار ئینانا قانوونێ یە و پێدڤیە پڕۆژەیەكێ نیشتیمانی دژی وان كەسان ژی هەبیت یێن ل بەغدا ئاڤێ دكەنە ئاشێ نەیارێن كوردان و كار بۆ پڕۆژەیێ دژایەتیا هەرێمێ دكەن.
جەواد مستەفا ستۆپەیی، شارەزایێ قانوونی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « پشتی ژناڤچوونا ڕژێما بەعس ل سالا ٢٠٠٣ێ و نڤیسینا دەستوورێ ئیراقێ ل سالا ٢٠٠٥ێ و گۆهۆڕین ب سەر سیستەمێ سیاسی ل ئیراقێ هاتی ب گوڕەی مادێ ئێكێ یێ دەستووری بۆ سیستەمێ فیدڕالی پێنگاڤەك و گۆهۆڕینەكا بنەرەتی بوو ل دیرۆكا حوكمڕانیێ ل ئیراقێ ودەستكەفتەكێ مەزن بوو هەم بۆ ئیراقێ هەم ژی بۆ هەرێما كوردستانێ، ئەڤەژی بۆ ئێكڕێزیا كوردان ڤەدگەڕیت، مخابن پشتی ئەوان دیتی گەلەك مافێن كوردان دناڤا دەستووری دا هاتینە جهگیركرن، هند پێنەچوو ل ڕاگەهاندنێ هندەك ئالی و كەسایەتیێن ئیراقێ نەڕازیبوونا خوە دیاركر ل دۆر مافێن كوردان دناڤا دەستووری دا، بەلێ وان هزر دوێ چەندێ نەكر كو دهەر وەلاتەكی دا سیستەمێ فیدڕالی دبیتە ئەگەرێ پێشكەفتنا ئەوی وەلاتی، مخابن پێكهاتەیا شیعی ل ئیراقێ ب ڕێكێن جودا پێداگیری ل سەر دژایەتیا هەرێما كوردستانێ كر و هەر ل جهنەئینانا مادەیێ ١٤٠ هەتا دگەهیتە بڕینا پشكا بودجە و مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، د دووڤدا ب گۆڕی قانوونێن وان ڤیاین چەندین هێزێن حەشدا شەعبی هاتنە پێكئینان و نوكە یێ ڕكمانیا وەزارەتا بەرگریا ئیراقێ دكەن، كار گەهشتە وێ چەندێ قانوون كرە بەهانەیەك بۆ دژایەتی و لاوازكرنا هەرێما كوردستانێ ئەوژی ب ڕێكا بكارئینانا زۆرینەیا پەرلەمانی و پشتگوهـ هاڤێتنا سیستەمێ لهەڤهاتنێ ئەوا ئیراقا نوو ل سەر هاتیە ئاڤاكرن».
جەواد مستەفا ستۆپەیی گوت ژی» پێدڤیە گەرەنتیەك هەبایە بۆ هەردو ئەندامێن كورد ل دادگەها فیدرالی یا ئیراقی ل هەمبەر هەر دژایەتیەكا بۆ هەرێما كوردستانێ دهێتەكرن، دگەل ئەوان بزاڤێن ژئالیێ هندەك ئالیێن شیعی ڤە دژی هەرێما كوردستانێ دهێنەكرن، هندەك پەرلەمانتار و ئالیێن كوردی ژی كار بۆ بەرژەوەندیێن سیاسەتا دژایەتیا هەرێمێ دكەن و ئاڤێ دكەنە ئاشێ پڕۆژەیێ شیعەگەریێ ل ئیراقێ».
ئاماژەكر» پێدڤیە هەرێما كوردستانێ پڕۆژەیەكی نیشتیمانی هەبیت و هەموو ئالیێن سیاسی تێدا پشكدار بن بۆ بەرهنگاربوونا وان پیلانێن دژی هەرێما كوردستانێ هەین, هەتا كەسێن دژایەتیا هەرێمێ دكەن بهێنە دادگەهكرن ژی، هەكە پێنگاڤەكا ب ڤی شێوەی نەهێتە هاڤێتن ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ئەو ئالیێن دژایەتیا هەرێما كوردستانێ دكەن دێ قانوونێ هەمبەری كوردان بكارئینن بۆ لاوازكرنا هەرێما كوردستانێ».