سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی پێشوازی ل قونسۆلێ گشتیێ فرەنسا كر كو ب هەلكەفتا ب دووماهی هاتنا ئەركێ وی، سەرەدانا وی كربوو، قونسۆلێ فرەنسی ب پێزانینڤە باسێ ڕۆلێ نێچیرڤان بارزانی كر د پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و فرەنسا دا.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازیێ ل ئۆلیڤیێ دیكۆتینی، قونسۆلێ گشتیێ فرەنسا كر ب هەلكەفتا ب دووماهی هاتنا ئەركێ وی، سەرەدانا وی كربوو، دیكۆنتینی ب پێزانین ڤە باسێ ڕۆلێ نێچیرڤان بارزانی كر د پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و فرەنسا دا.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا سەرۆكایەتیا هەرێما كوردستانێ، د دیدارەكێ دا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ سوپاس و پێزانینێن خوە بۆ ئەرك و بزاڤێن دیكۆنتینی بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و فرەنسا دوپاتكر و هیڤیا سەركەفتنێ د پۆست و ئەركێ وی یێ نوو دا خواست.
هەروەسا قونسۆلێ گشتیێ فرەنسا سوپاس و پێزانینێن خوە پێشكێشی نێچیرڤان بارزانی و ئالیێن پەیوەندیدارێن هەرێما كوردستانێ كرن بۆ هاریكاری و پشتەڤانیا وان بۆ وی د ئەركێن وی دا و هیڤی خواست ب هەمان شێوە ل گەل شوونگرێ وی بەردەوام بن، هەروەسا ب پێزانین ڤە باس ل ڕۆلێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ كر د پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و فرەنسا.

سكرتێرێ گشتیێ حزبا شیوعی یا ئیراقی دبێژیت: پاشڤە زڤڕین ژ فیدرالیەتێ و ڕێزنەگرتنێ ل مافێن گەلێ كورد دێ بیتە هۆكارێ قەیرانەكێ كو پارچەبوون و نە سەقامگیریا ئیراقێ دێ ئەنجامێن وێ بن، هەروەسا داخوازێ ژ هێزێن سیاسی دكەت دەست ب سیستەمێ فیدرالیەتێ بکەن و دەستبەرداری مافێن گەلێ كورد نەبن.
ڕائید فەهمی، سكرتێرێ گشتیێ حزبا شیوعی یا ئیراقی سەبارەت فیدرالیەتێ دبێژیت» هندەك هێزێن سیاسی یێن ئیراقی چ ئەوێن دەنگ ب دستووری دای، یان ئەوێن پارێزەرێن دستووری، هەلوەستێ ڕۆهن نینە یان، حەزا تمام بۆ قایلبوونا ڕاستەقینە ب چەمكێ فیدرالیەتێ نینە، ب دیتنا وان فیدرالیەت داگێڕانەكە د ڕەوشەكا دیاركری دا و ژ ئەگەرێ هەڤسەنگیا هێزان بۆ كوردان هاتیە كرن».
ڕائید فەهمی دیاركر» د ئەڤرۆ دا ب گۆرەی شیانان بزاڤ هەنە بۆ بەرتەنككرنا دەستهەلاتێن فیدرالی، ئەڤە ژ ڕوویێ دەزگەهی و ب شێوەیەكێ گشتی پەیوەندی ب دۆسێیا فیدرالیەتێ و قەبوولكرنا دەستهەلاتێن وێ ڤە هەیە».
سكرتێرێ گشتیێ حزبا شیوعی یا ئیراقی، ڕەخنە ل هەلوەستێ پشكەك ژ ئالیێن دژەبەرەیێن هەرێما كوردستانێ دگریت و دبێژیت» پشكەك ژ پرسێ پەیوەندی ب ناكۆكیا سیاسی ڤە هەیە، پەیوەندی ب هەرێما كوردستانێ و پەیوەندیێن وێ ڤە هەیە؟ ب دەستهەلاتا ناڤەندی هەیە، ئەوژی ب شێوەیەكێ تەكتیكا وەرچەرخانە بۆ ناكۆكیا سیاسی ملكەچ ب سازانێن سیاسی ڤە، ئەو تێكگەهشتنە ل سەر زەمینەیەكا لەرزۆك هاتینە ئاڤاكرن، ئانكو ڕێزبوون و پێكڤەبوونەكە بۆ مەبەستەكا دیاركری دهێتە كرن و ژ پێخەمەت دەربازكرنا قەیرانەكا دیاركری، نەوەك بۆ چارەسەركرنا قەیرانێ، لەوما دەمێ بابەت ڕژد دبیت سەرباری وان تێكگەهشتنان، قەیران دروست دبیت، وەكو ئەوا د قانوونا بودجەی دا ڕوودای».
ب دیتنا ڕائید فەهمی، پشكەك ژ هێزێن سیاسی یێن ئیراقێ هەرێما كوردستانێ وەكو هەڤپشكێ سەرەكی ل ئیراقێ قەبوول ناكەن و گەلەك حەز ل سەر فیدرالیەتێ نینە، بەلكو ب زارەكی ب وێ چەندێ د ڕازی نە و هندەك جاران وەكو درووشم پێ د ڕازینە و دبێژیت» مخابن مە هەلوەستێ نەرێنی ژ ئەرەبان ل دۆر دستووری و مادەیا 140 و قانوونا پەترۆلێ و غازێ دیت و ل هەرێما كوردستانێ ژی تێكگەهشتنەك بۆ فیدرالیەتێ هەیە كو دبیت ژ فیدرالیەتێ زێدەتر بیت و بۆ كۆنفیدرالیێ بچیت».
دیاركر» پێدڤیە ل سەر وێ چەندێ د هەڤڕابین كو نابیت ئیراق ب وی شێوازی بهێتە بڕێڤەبرن كو بەری گوهۆڕینێن 2003 ل سەر چووی، ئیراقی ژی كورد و ئەرەب پێدڤیە پێكڤە ب شێوازەكێ گونجای و قەبوولكری ژ هەردو ئالیان ڤە ل بن چەترێ فیدرالیەتێ بژین، بەلێ د هەمان دەمدا پێدڤیە بەغدا و هەولێر دانپێدانێ ب دەستهەلاتێن وێ فیدرالیەتێ و ئاستێ وێ بكەن بێی كو بابەتی گۆمان و ناكۆكی تێدا بیت».
سەبارەت ب وان بزاڤێن ژ ئالیێ هندەك ئالیێن سیاسی یێن ئیراقی ڤی دهێنە كرن كو ژ ڕوویێ مللی ڤە دبیتە ئەگەرێ كەربێ دژی كوردان، ڕائید فەهمی دبێژیت» بەلێ، ئەو قەیرانە دێ بنە ئەگەرێ شۆڤینی و كەربێ و دەمارگێریێ، مخابن گەلەك جاران تاكو ل گۆتارێن سیاسەتمەداران ژی ب نەرێنی باسێ كوردان دكەن و كار بۆ بازار پەیداكرن بۆ بۆچوونێن نەراست دكەن كو پشتی سالا 2003 كورد ژ بودجەیا ئیراقێ مفادار بوون و ئەو مفاداربوونە ل سەر ملێ ئەرەب و پارێزگەهێن ناڤەراست و باشوورێ ئیراقێ بوو، ئەوژی ڕاست نینە، كورد وەلاتیێن ڕەسەنێن ئیراقێ نە و وەكو هەموو ئیراقیێن دی نە و وەلاتیێن پلە دو و سێ نینن، ئەوژی دهێتە گوتن كو هەرێما كوردستانێ پارێ بەسرا دبەت پرۆپاگندەیە، هەكە ب وێ ڕامانێ بیت، پارێزگەهێن دی ژی پارێ بەسرا دبەن و ئەڤە بۆچوونەكا بەرتەنگە و دوورە ژ گیانێ وەلاتیبوونێ».
گوت ژی» بۆچوونەك ل دەف پتریا حزبان هەیە، هەتاكو ئەوێن د ڕێڤەبرنا دەولەتێ ژی دا د پشكدار ل دۆر چەمكێ فیدرالیەتێ و دانپێدان ب مافێن نەتەوەیی چ بۆ كوردان بیت، یان نەتەوەیێن دی بیت كو نەهاتینە چەسپاندن، تێكگەهشتنەك ژی هەیە سەبارەت وێ چەندێ كو ئەرەب نەتەوەیێ مەزنترە، ئەوە دێ بیتە هۆكارێ گەلەك قەیرانان، هەتاكو ل گۆتارێن سیاسەتمەداران ژی ئەو جۆرە دەمارگێریە هەیە و ئەو جۆرەكە ژ شۆڤینیەتێ و ب پشتڕاستی ڤە بابەتەكێ ترسناكە ل سەر سەقامگیریا وەلاتی».
سكرتێرێ گشتیێ حزبا شیۆعی یا ئیراقی ئاماژێ دكەت ژی كو هەر پاشڤەچوونەك ژ فیدرالیێ، قەیرانان دروست دكەت و دبێژیت» نابیت ژ بیرا مە بچیت كێشەیا مەزن د دامەزراندنا دەولەتا ئیراقێ دا پەیوەندی ب پرسا كوردی ڤە هەبوو، ئەو پرسە وەكو مینەكێ یە د لەشێ دەولەتێ دا و پاشڤەچوون د سۆزێن بریتانیا و ئەوێن دی بۆ كوردێن ئیراقێ ڕوودا و كورد خستنە چارچۆڤەیەكێ قەیرانی دا كو ئەگەرێ تەقاندنێ هەیە».
هەروەسا دبێژیت» هەر پاشڤەچوونەك ژ فیدرالیەتێ دێ كارەساتێ بۆ ئیراقێ دروست كەت و دێ مەبەتە پێكدادانەكێ كو سنۆر هەرێما كوردستانێ بهێتە ب هێزكرن و گەشەكرن، چونكە بێی فیدرالیەت دێ ئیراق پارچە بیت».

هەولێر، قائید میرۆ

بەرپرسەكێ پشكا هەلبژارتنێن پارتی دیموكراتی كوردستان ئاشكراكر، پشتی دەستپێكرنا ڕێكارێن بڕێڤەچوونا پرۆسەیا هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ، پارتی ژی دەست ب بەرهەڤیان كریە و بڕیارە ل چەند ڕۆژێن بهێت پشكا هەلبژارتنێن پارتی ڕێكارێن قانوونی بگریتە بەر و خوە بەرهەڤ بكەت بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان، ب تایبەتی ل پارێزگەهێن كورد تێدا وەكو نەینەوا و كەركووكێ.
نیازی حەمە عەزیز، بەرپرسێ راگەهاندنا پشكا هەلبژارتنێن پارتی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « پارتی وەكو هەموو ئالیێن دی یێن سیاسی ل ئیراقێ ل بەرە خوە بەرهەڤ بكەت بۆ ئەنجامدانا پرۆسەیا هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهان ل ئیراقێ، بەلێ هێشتا وەكو قەوارە پارتی خوە تۆمار نەكریە، چونكە هێشتا دەم مایە بۆ خوە تۆماركرنێ و ل ڕۆژێن بهێت پارتی ب شێوەیەكێ فەرمی دێ ناڤێ خوە ل كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ تۆمار كەت و دێ پشكداریەكا كارا هەبیت د هەلبژارتنێن بهێت یێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ دا، كو بڕیارە ل دووماهیا ئەڤسالە ئەو هەلبژارتن بهێنە ئەنجامدان».
گوت ژی» ژبلی پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ هەموو پارێزگەهێن ئیراقێ دێ هەلبژارتن تێدا هێنە ئەنجامدان و پشكا هەلبژارتنێن پارتی دیموكراتی كوردستان ژی مژوولی خوە بەرهەڤكرنێ یە بۆ هەلبژارتنان و هەموو ڕێكارێن قانوونی دێ بجهـ ئینیت، ل هەموو پارێزگەهێن كورد تێدا هەین دێ پارتی لیست و بەربژار بۆ جڤاتێن پارێزگەهان هەبن، ب تایبەتی ل هەردو پارێزگەهێن كەركووكێ و نەینەوا، چونكە ل كەركووكێ ڤێجارێ گرنگی بۆ كوردان هەیە كو پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕێگربوو پارێزگەها كەركووكێ بهێتە جوداكرن و بەری نوكە دگەل هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ ل كەركووكێ هەلبژارتن نەدهاتنە ئەنجامدان، بەلێ ب پێداگیریا پارتی ڤێجارێ دگەل پارێزگەهێن دی ل كەركووكێ ژی دێ پرۆسەیا هەلبژارتنان هێتە ئەنجامدان».
نیازی حەمە عەزیز ئاماژە كر» ڕاستە ژڤانێ هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ هاتیە دیاركرن كو ل دووماهیا ئەڤسالە ئەو پرۆسەیە بڕێڤە بچیت، بەلێ هێشتا پێنگاڤێن كریاری ژی نەهاتینە هاڤێتن ژئالیێ كۆمسیۆنا بلند یا هەلبژارتنێن ئیراقێ ڤە، پارتی پێگەهەكێ دیرۆكی ل نەینەوا و كەركووكێ هەیە، لەوڕا دێ زۆرترین بەرهەڤی ل هەردو پارێزگەهان هێنەكرن بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن ئەڤسالە، د دەمێ گونجایی دا پارتی دیموكراتی كوردستان دێ هەموو ڕێكارێن قانوونی و یێن تایبەت ب پرۆسەیا هەلبژارتنان ڤە دەستپێكەت و بێگومان هێزەكا وەكو پارتی خوەدی جەماوەر و دەنگدەرەكێ زۆرە ل دەڤەرێن كوردستانی ئەڤەژی دێ بیتە ئەگەرێ وێ چەندێ پارتی بشێت پشكداریەكا كارا و ڕۆلەكێ سەرەكی هەبیت د هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ دا».

كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ ڕاگەهاند، وەرگرتنا داخوازیێن تۆماركرنا هەڤپەیمانیان بۆ پشكداریكرنێ د هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ دا دەستپێكریە و دێ بۆ دەمێ مەهەكێ بەردەوام بیت.
عیماد جەمیل، ئەندامێ تیما ڕاگەهاندنێ ل كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ گوت» هەر ژ ڕۆژا شەمبیا بۆری فەرمانگەها پارت و قەوارەیێن سیاسی ل كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ دەست ب وەرگرتنا داخوازیێن تایبەت ب تۆماركرنا هەڤپەیمانیان بۆ هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهان کر و دێ ئەڤ پرۆسەیە هەتا ڕۆژا 30 ڤێ مەهێ بەردەوام بیت».
جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ، ڕۆژا 18-12-2023 دیاركریە بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ، كو ئەو هەلبژارتن ل هەرێما كوردستانێ ناهێنە ئەنجامدان.
وی ئەندامێ تیما ڕاگەهاندنا كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنێن ئیراقێ گوت ژی» فۆرم ل پشكا تۆماركرنا پارتان بۆ تۆماركرنا هەڤپەیمانیان هەیە و ب ڕێكا وێ فۆرمێ دووماهی پێزانین دهێنە پێشكێشكرن و كۆمسیۆن پشت بەستنێ ل سەر دكەت».
هەروەسا گوت ژی» پێدڤیە ناڤێ سەرۆكێ هەڤپەیمانیێ و ناڤێ هەڤپەیمانیێ بهێتە تۆماركرن، هەروەسا پێدڤیە ناڤێ هەڤپەیمانیێ ژی یێ نوو بیت».
سەبارەت ب ژڤانێ پێشكێشكرنا ناڤێن بەربژاران بۆ هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ، عیماد جەمیل گوت» ژ 15/7 تۆماركرنا بەربژاران دەستپێ دكەت و هەتا ڕۆژا 13/8 دێ بەردەوام بیت».

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ڕادگەهینیت، پشتی سێ خۆلان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان شیا پڕۆژەیێ ڕاكێشانا ئاڤا دیجلەی ژ بەعاج بۆ شنگالێ جهگیر بكەت و حوكمەتا ئیراقێ بۆ بجهئینانا وی پڕۆژەی پێگیر بكەت.
مەحما خەلیل، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی گوت» فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان پشتی سێ خۆلان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ شیا پڕۆژەیێ ڕاكێشانا ئاڤا دیجلەی ژ بەعاج بۆ شنگالێ جهگیر بكەت».
هەروەسا ڕاگەهاند» فراكسیۆنا پارتی شیا حوكمەتا ئیراقێ پێگیر بكەت بجهئینانا وی پڕۆژەی و بودجەیا تایبەت بۆ ب مەزێخیت».
مەحما خەلیل وی پڕۆژەی ب پڕژەیەكێ ستراتیژی د هەژمێریت و دبێژیت» وەكو مە سۆز ب وەلاتیێن خوە دای، دێ د خزمەتكرنا وان دا د بەردەوام بین».