وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ڕێبەر ئەحمەد ب سەرەدانەكا فەرمی گەهشتە ئەمریكا و بڕیارە چەندین دیدار و كۆمبوونان ل گەل بەرپرسێن ئەمریكی ئەنجام بدەت.
بڕیارە د وێ سەرەدانێ دا وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل گەل بەرپرسێن ئیدارەیا ئەمریكی كۆمببیت ژوان ژی وەزارەتا دەرڤە، وەزارەتا بەرگریێ، وەزارەتا گەنجینێ و كوچكا سپی، هەروەسا ئەندامێن كۆنگرێسێ ئەمریكی و دەزگەهێن دی.
هەروەسا بڕیارە سوباهی چارشەمبی 14/6/2023 ڕێبەر ئەحمەد ل پەیمانگەها ئاشتیێ یا ئەمریكی، پەیڤەكێ ل سەر دووماهی پێشهاتەیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ژ ڕوویێ سیاسی، ئاسایش و مرۆڤایەتی پێشكێش بكەت.
بەیان سامی عەبدولرەحمان، نوونەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل ئەمریكا گوت» ب گرنگی ڤە دنێرینە سەرەدانا وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ واشنتۆن، ب مەبەستا زێدەتر بەر ب پێشڤەبرنا پەیوەندیان ل گەل ئەمریكا و دانوستاندنان ل سەر پرسێن ئاسایش، سیاسی و مرۆڤایەتی كو جهێ گرنگیدان و بەرژەوەندیا هەردو ئالیایە».

دوهی دوشەمبی 12/6/2023 ب بەرهەڤبوونا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دیدار و هەفتیا ساخلەمی كوردستانی – ئوردنی ل هەولێرێ دەستپێكر.
ل دەستپێكا دیداری د. سامان بەرزرنجی، وەزیرێ ساخلەمیێ ل هەرێما كوردستانێ د پەیڤەكێ دا گوت» د دەمێ بۆری دا وەلاتێ ئوردن هاریكار و پشتەڤانێ مەزن یێ هەرێما كوردستانێ بوو ب تایبەتی د كەرتێ ساخلەمیێ دا بوویە پالدەرەكێ باش بۆ مە».
هەروەسا گوت» چەندین كێشە و گرفت د بوارێ ساخلەمیێ دا یێن هەین، ب تایبەتی ژ ئەگەرێ هەبوونا هەژمارەكا مەزن یا ئاوارە و پەنابەران ل هەرێما كوردستانێ، لەوما داخوازێ ژ حوكمەت و وەزارەتا ساخلەمیا ئیراقێ دكەین زێدەتر پشتەڤانیێ ل كەرتێ ساخلەمیێ ل هەرێما كوردستانێ بكەن». ئەوژی بەرچاڤكر» ل كابینەیا نەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ مە پێنگاڤ بۆ چاكسازیێ د كەرتێ ساخلەمیێ دا دەستپێكرینە».
سامان بەرزنجی دیاركر» بۆ جارا ئێكێ ل سەر ئاستێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، وەلاتێ ئوردن باوەری ب (9) نەخوەشخانەیێن هەرێما كوردستانێ بەخشیە، بۆ وێ چەندێ وەكو سەنتەرێن ڕاهێنان و پسپۆریێ بهێنە نیاسین».
فیراس ئەلهەواری، وەزیرێ ساخلەمیا ئوردنی د پەیڤەكێ دا گوت» خوەشحالم ل هەولێرێ پشكداریێ د ڤێ دیدارێ دا بكەم بۆ پێشڤەبرنا هەردو حوكمەتێن هەرێما كوردستانێ و ئوردنێ د كەرتێ ساخلەمیێ دا».
وەزیرێ ساخلەمیا ئوردنی گوت ژی» ئەم د چەندین كەرتان دا ل گەل هەرێما كوردستانێ دا كار دكەین، ل سەر فەرمانا شاه عەبدوللایێ دوویێ شاهێ ئوردن، ل كەرتێ ساخلەمیێ ژی دێ پەیوەندیێن خوە پێشڤە بەین، مە بەرهەڤی هەیە د كەرتێ ساخلەمیێ دا پشتەڤانیێ و هاریكاریا هەرێما كوردستانێ بكەین و خزمەتگوزاریێن زێدەتر پێشكێش بكەین، هەر د وی چارچۆڤەی دا ژی دشێین ئاسانكاریێن زێدەتر بكەین بۆ وان كەسێن ژ هەرێما كوردستانێ دخوازن بۆ چارەسەریا نوژداری سەرەدانا ئوردن بكەن، لژنەیەك هاتیە دروستكرن بۆ چاڤدێریكرنا وان نەخوەشێن سەرەدانا ئوردن دكەن تاكو دەمێ دزڤرن چاڤدێریا وان دێ هێتە كرن، هەروەسا نوژدارێن مە بەردەوام سەرەدانا نەخوەشان دكەن د وی دەمێ ل وێرێ دمینن».
ناڤبری دوپاتكر كو وەكو وەلاتێ ئوردن دخوازن پەیوەندیێن خوە ل گەل هەرێما كوردستانێ د كەرتێ ساخلەمی دا پێشڤە ببەن.

سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، محەمەد شیاع سۆدانی ڕاگەهاند، دێ پێداچوونێ د وان بڕگە و مادەیان دا كەن یێن كو د بودجەی دا هاتینە ڕاستڤەكرن، بۆ وێ چەندێ بزانین تا چەند ل گەل بەرنامەیێ حوكمەتێ گونجاینە.
محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بەیاننامەیەك ل دۆر پەسەندكرنا قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ ژ ئالیێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڤە بەلاڤكر و تێدا دیاركر كو ئەو بودجەیا جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ ل 13/3/2023 دەنگ ل سەر دای، ب گرنگی ڤە دابینكرنا پێدڤیێن سەرەكی یێن وەلاتیان ل بەرچاڤ وەرگرتیە، هەروەسا حوكمەت بزاڤێ دكەت خواستێن وەلاتیان بدەستڤەبینیت، ب تایبەتی د بوارێ بجهئینانا پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری و دووبارە ئاڤەدانكرنێ و ژێرخانەیا ئابووری.
سۆدانی باس ل وێ چەندێ ژی كر كو ب پێشكێشكرنا بودجەیا سێ سالان، داكۆكی ل سەر چاكسازیێ كریە كو د بەرنامەیێ حوكمەتێ دا هاتیە پەسەندكرن و هاتیە» د چارچۆڤەیێ پەسەندكرنا بودجەی دا، پێنگاڤێن گرنگ بۆ بجهئینانا وان پڕۆژەیان دێ هاڤێژین كو ل سەردەمێ كابینەیێن بۆری دا نەهاتینە تمامكرن، هەروەسا د چارچۆڤەیێ هزرا مە بۆ چاكسازیێ، خەرجیێن كاركرنێ و پێشڤەبرنا داهاتێن نە پەترۆلی دێ كێم كەین و پشتەڤانیا خوە بۆ كەرتێ تایبەت دووپات دكەین».
سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ئاماژەكر دێ پێداچوونێ ب وان بڕگە و مادەیان دا كەن كو د بودجەی دا هاتینە ڕاستڤەكرن بۆ وێ چەندێ بزانن تاكو چەند ل گەل بەرنامەیێ حوكمەتا وی دا گونجایە.
ئەوژی بەرچاڤكر» ئەو بزاڤێن كو ل دەمێن بۆری دا ژ پێخەمەت پەسەندكرنا بودجەی دا هاتینە بەچاڤكرن بلند د هەلسەنگینین، ب تایبەتی بزاڤێن ئەندامێن لژنەیا دارایی و لژنەیا پلانا ستراتیژی و خزمەتگوزارا فیدرالی یێن جڤاتا نوونەران».
پشتی پێنج ڕۆژێن دانوستاندنێ، جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د ڕوونشتنا خوە دا ل شەڤا ئێكشەمبی دا، پڕۆژەیێ قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ بۆ سالێن 2023، 2024 و 2025 پەسەندكر كو قەبارەیێ بودجەیا ئیراقێ بۆ وان هەرسێ سالان دبیتە 198 ترلیۆن و 910 ملیار و 343 ملیۆن و 590 هزار دینار.
بڕیارە پڕۆژەیێ قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ پشتی پەسەندكرنێ ژ ئالیێ سەرۆك كۆمارا ئیراقێ ڤە ل ڕۆژنامەیا وەقائیعا ئیراقی بهێتە بەلاڤكرن بۆ وێ ئێكێ بكەڤیتە د بوارێ بجهئینانێ دا.

پەرلەمانتارێن كورد ژ فراكسیۆنێن جودا جودا ڕێككەفتنا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ل گەل گرۆپەكا شیعەیان بۆ ڕاستەوخوە دەستێوەردانا حوكمەتا ئیراقێ د كاروبارێن ناڤخوەیا كوردستانێ دا ب خیانەت و لادان ژ دستووری د هەژمێرن، هەروەسا دبێژن، ئەوا ئێكەتیێ دخواست مە نەهێلا بۆ وان بچیتە سەری.
د. نەهلە ئەفەندی، ئەنداما جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» ئەوا ئێكەتیێ ل بەغدا ئەنجامدای خیانەت بوو ل ئێكڕێزیا ناڤمالا كوردی، سەرۆك بارزانی داخواز ژ مە كر ب ئێك دەست و ب ئێكگرتی ل هۆلا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كاربكەین و ئەم وەكو ل دووڤ ڕێنمایێن سەرۆكی دچین بۆ وێ چەندێ قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ بپارێزین و بەرگریێ ژ مافێ خەلكێ كوردستانێ بكەین».
د. نەهلە ئەفەندی گوت ژی» مە وەكو فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ پاشئێخستیێ مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ پێشنیازكر 12% ژ مووچەی مەهانە بۆ فەرمانبەرێن هەرێمێ بهێتە زڤراندن و مە ئیمزا بۆ كۆمكرن و ئەو پێشنیازا مە چو دەنگدانێ ل جڤاتا نوونەران بەلێ قەرەبالغ دروست بوو و پشتڕاست نەبووین ژ دەنگدانێ، لەوما شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران دبێژیت وێ پێشنیازێ دەنگێ تمام بدەستڤەئینایە و دێ ڤەكۆلینێ د وی بابەتی دا كەین ب ڕێكا سەحكرنا كامیرەیان».
دیاركر ژی» بهایێ بەرمیلا پەترۆلێ ب 70 دۆلاران د بودجەی دا هاتیە خەملاندن و هەرێما كوردستانێ ڕۆژانە 400 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ دهنێریت، مە داخوازكریە ژ وی بهای زێدەتر هاتە فرۆتن ئەو پارەیە بهێتە تەرخانكرن بۆ دانا پاشئێخستیێ مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێمێ».
ڕۆهنكر ژی» ئەوا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان دخواست بجهبینیت مە نەهێلا وەكو خوە بۆ بچیتە سەری و پاراستنا ئێك پارچەییا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ئەركێ سەر ملێ هەموو تاكەكێ كوردە و مە دناڤ هۆلا جڤاتا نوونەران دا ئەو پلان ژناڤبر».