سەلاح مەلا عەلی
رەمەزان ئەی هەیڤا تاعەت و خێران
هەیڤا سەلوات وخویندنا قورئان
توی دەلیڤا ژێبرنا گوننەهان
هەیڤا سەدەقا و زكات بۆ هەژاران
تو ب خێر هاتی ئەی هەیڤا رۆژیان
د شەڤێن تەدا هاتە خارێ فورقان
لەیلەتولقەدری خێرتر ژ هزار شەڤان
تو چەندا ب رەوشی هەیڤا بها گران
شوكر بۆ خودێ ئەم داین موسلمان
ئەم دێ پڕ خوەشی گێرن چەژنا فتران.
مەسعوود بارزانی
پشكا پازدێ
بزاڤا رزگاریخوازا كوردی ب گشتی و
ل ئیراقێ ب تایبەتی
163
ئەڤا دهێتە دیتن رەبیێن سوپای و جاشانە د گەل هاتنوچوونا ترۆمبێلێن سەربازی ل سەر رێك و پران، ب مەرەما دابینكرنا پێدڤیێن وان و بەس، ئەڤ سیاسەتە ژی پشتی 1975ێ دەستپێكرییە و نەخشە بۆ هاتیە كێشان، ل 1976ێ شەریتا سنۆرێ توركیا و ئیرانێ د گەل ئیراقێ ب درێژاهییا 800كم و ب پاناتییا 15 هەتا 20كم كۆچ پێ هاتبوو كرن، خو هەتا دەمەكی ژیان تێدا نەهێلا، رۆژەكێ ژ رۆژان ژی رژێما فاشی یا بەغدا دانپێدان ب تاوانێن خوە نەكر، هەتا ڤێ دوماهیێ ژی، لێ دەمێ روورەشییا وان بۆ هەموو جیهانێ و مرۆڤایەتییێ دەركەفتی، ب رێكا بالیۆزخانەیا خوە ل (لەندەن) راگەهاند كو شەریتا سنۆرێ ئیراقێ دگەل توركیا و ئیرانێ ب درێژاهییا 1200كم و ب پاناتییا سیهـ كیلۆمەتران دێ هێتە چوولكرن، كو ئەڤ بریارە ب تنێ بۆ دەڤەرێن كوردستانێ نینە، بەلكو دەڤەرێن عەرەبی ژی ڤەدگریت و بۆ بەرژوەندا وی خەلكی یە كو رژێما فاشی یا ب نیازە زێدەتر خزمەتا وان بكەت و ژ وێ پاشكەفتنا ئەو تێدا دژین رزگار بكەت، بێگۆمان دیماگۆگیەت و بێشەرمی و درەو و خاپاندنا رژێما فاشی، نەك هەر ل سەر مللەتێ كورد دەرباز بیت، بەلكو خو هەتا گەلێن ئیراقێ و جیهانێ و مرۆڤایەتییێ، گەلەك باش د پیلانێن چەپەلێن رژێما فاشی گەهشتنە و دزانن مەرەما وان بەس قڕكرنا كورد و كوردستانێ یە كو جوانترین و ب بەرەكەتترین دەڤەرا كوردستانا ئیراقێ ڤەدگریت و ڤەگرتییە، ژبەركو هەكە د پاشەرۆژێ دا مەترسی ل سەر شەریتا سنۆرێ ئیراقێ و ئیرانێ هەبیت، بۆچی سنۆرێ ئیراقێ د گەل توركیا ژی هاتیە كاڤلكرن كو پەیوەندییا د ناڤبەرا رژێما فاشی یا بەغدا و رژێما رەگەزپەرستا توركیا دا گەلەك باشە، خو هەتا ل گۆرەی رێككەفتنا دوقۆلی یا وان ل سالا 1978ێ، هێزێن توركیا و ئیراقێ ماف هەیە هەتا كووراتییا 10 ــ 15 كیلۆمەتران بچنە ناڤا ئاخا ئێك و دو پێخەمەت لێدانا پێشمەرگەیێ كوردستانێ و ژناڤبرنا وان، ئانكو چ شارەزا و دلسۆز بۆ ئیراقێ هزر د وێ یەكێ دا ناكەت كو ئەڤ بریارە ناڤەراست و باشوورێ ئیراقێ ژی ڤەدگریت، ژبەركو هەكە راستگۆ بن بۆچی فاو، كو ب (مدینە الفداو و بوابە النصر العڤیم) ب ناڤ دكەن و بەسرا (مدینە المدن) و باژارێن بچووكێن سەر سنۆرێ ئیراقێ و ئیرانێ ل ناڤەراست و باشوور ئاڤەدانكرینە و ب زووترین دەم، سەددام ژی شانازێی پێ دبەت كو چاكترین بەلگەیە بۆ نیازا ئاشتیخوازانە یا وان.
هەكە مللەتێ كورد ل ئیراقێ د گەل رژێما دكتاتۆرا فاشی دا و دەڤەرێن ئۆتۆنۆمی ب مافێن خوەیێن رەوا گەهشت بن، بۆچی باوەری ب مللەتێ كورد نینە و هەر نەمایە ژی، بۆچی ب ڤێ هەموو هێزا سوپای و جاشان سنۆرێن خوە تژی كرینە، بۆچی شەرێ جینۆسایدێ ب سەر گەلێ كورد دا سەپاندیە و ب وی پەرێ درندایەتییێ وان قڕ دكەت، تاوانێن رژێما دكتاتۆری یا فاشی یا بەغدا، ل هەلەبجەیا بەخترەش، بالیسان، دۆلا جافایەتی و سەرگەلوو و بەرگەلوو و دەڤەرێن قەرەداغ و گەرمیان و شوان و قلاسێوكە و دەشتا كۆیێ و سماقۆلێ و دەڤەرێن دی یێن خۆشناوەتی ب گشتی و هێرشا دوماهیێ یا دوژمنی ل 25ی تەباخا 1988ێ هەتا 29ی تەباخا 1988ێ یا سالا بووری بۆ دەڤەرێن لقا ئێك یا قەهرەمان ل پارێزگەها دهۆكێ و مووسلێ كو تەڕ و هشك ب ئێكجاری ب چەكێ كیمیایی و بایۆلۆژی ژناڤبرن و ب هێزێن سوپا و جاشان و ب وی پەرێ درندایەتییێ ب بلدۆزەران هەر چ گوند و ئاڤەدانی هەبوو د گەل ئەردی تەختكرن، زێدەتر ژ سەد هزار كەس ب ژن و زارۆك و پیر و گەنج ڤە ب نەچاری بەر ب توركیا و ئیرانێ چوون و بوونە پەنابەر، یێن مایی ژی كو زێدەتر ژ سیهـ هزار كەس بوون، رێك لێ هاتە گرتن و ب نەچاری خوە رادەستی رژێما فاشی كر، كو نها ل ئۆردیگایێ (بەحركێ) و ئۆردیگایێن ب زۆری یێن دی یێن بەعسا عەفلەقی دا دنالن و د خرابترین بارێ ژیانێ و بێدەنگیێ و بێریزیێی دانە، ل گوند و گەلی و نهالێن دەڤەرێن زاخۆ و ئامێدیێ و ئاكرێ و شێخان، ب تایبەت ل بازێ هەژمارەكا نەدیار ب چەكێ كیمیایی و بایۆلۆژی هاتنە كوشتن و رێیێن رەڤینێ لێ هشك ببوون، خو هەتا تەیروتەوال و درندێن كووڤی ژی نێزیكی وان نابن، ژبەركو لەشێن وان هەموو هاتینە ژەهراویكرن، ئەڤەیە كارەساتا مللەتێ كورد د دەستێ رژێما فاشی یا بەغدا دا، خو هەتا هەتكبەریەكا مەزن بوو بۆ رژێمێ كو ژن و زەلامێن وەلاتیێن كوردێن ئیراقێ ژ ئێك جودا بكەت، ب هزاران زارۆك همبەری دایك و بابێن وان ب مەرەما وەرگرتنا دانپێدانێ ژ دایك و بابێن وان ئەشكەنجە دان و ل ژێر ئەشكەنجێ دا گیانێن خوە ژ دەست دان. ئەڤ جۆرە كارەساتە د دیرۆكا مرۆڤایەتییێ دا روو نەداینە كو رژێمەك د گەل وەلاتیێن خوە ب ڤی شێوەیێ درندانە سەرەدەری بكەت، خو هەتا نازییان و فاشیستان ژی دگەل دوژمنێن خوە ب ڤێ درندایەتییێ سەرەدەری نەكرییە، بێگۆمان هیتلەر و مۆسۆلۆنی ژی، رۆژەكێ ژ رۆژان ناگەهنە تۆزا پێ سەددامی د تاوان و فاشیستییێ دا. ئەڤەیە شەڕێ قڕكرنا كوردان د ئیراقێ دا، بەری شەڕێ ئیراقێ و ئیرانێ و ل دەمێ شەڕی ژی دا و پشتی وی شەڕی ژی و هەتا نها، بۆچی؟ ژ بەر كو رژێما فاشی یا بەغدا، رێكەكا ئاشتییێ و دیمۆكراتییێ نەگرتیە بەر بۆ چارەكرنا كێشەیا كوردی ل ئیراقێ، لەورا نەشیاینە و نەشێن ژی ب شەڕێ قڕكرنێ دوماهیێ ب مللەتێ كورد ل ئیراقێ بینیت، خو هەتا بۆ هەموو وەلاتێن عەرەبی و نەتەوەیا عەرەب ب گشتی و بۆ هەردوو كەمپێن جیهانێ دیار بوویە، بزاڤا رزگاریخوازا كوردی ل ئیراقێ یا ب هێزە و رهـ و ریشالێن خوە د ناڤا جەماوەری دا كووركرینە كو ب چەكێ تەقلیدی و تەكنۆلۆژیا نوو یا ژ ئالییێ سوپا و جاشێن ئیراقێ و ب هزاران فرۆكە و تۆپ و تانكان، نەشێن كوردستانێ ژ پێشمەرگەی چوول بكەن و مللەتێ كورد ل دەڤەرێن ئازادكری شەڕێ مان و نەمانێ دكەت، لەورا ب چەكێ كێمیایی و بایۆلۆژی نەبیت، خەباتا بێ راوەستیان یا پارتیزانی ل كوردستانێ ناهێتە بێدەنگ كرن، ئەڤە ژی باشترین بەلگەیە بۆ ب هێزبوونا شۆرەشا كوردستانێ بۆ بەردەوامبوونا بەرگری و خۆراگرییا هێزێن بەرەیێ كوردستانا ئیراقێ، لەورا هەكە رژێما فاشی یا بەغدا شیا ژ روویێ سەربازی ڤە گورزەكێ ب هێز ل هێزێن پێشمەرگەیێن كوردستانێ و پارتییا مە بدەت، لێ ژ روویێ سیاسی ڤە د جیهانێ دا ب وی پەڕێ روورەشییێ لێ دهێتە نێرین و بۆ هێزێن مەزن ژی دیار بوویە كو ئارامی و سەقامگیری ل ئیراقێ و دەڤەرێ چێگیر نابیت هەتا حوكمرانی و كێشەیا دەستهەلاتێ ل ئیراقێ و كێشەیا كوردی ب شێوەیەكێ ئاشتییانە و دیمۆكراتی چارەسەر نەبیت.
ب پشتراستی ڤە كوردستان ژی كو كەلا هەموو هێزێن بەرهنگارێن كوردستانێ و ئیراقییانە پێخەمەت دیمۆكراتییەتێ بۆ ئیراقێ و ئۆتۆنۆمییا راستەقینە بۆ كوردستانێ، لەورا رژێما فاشی یا بەغدا، هەر چو د شیانێن وێ دا بیت، ب كووراهی، ب هەژمارتنێن خوە دێ بەردەوام بیت ل سەر شەرێ قڕكرنا كورد و كوردستانێ، لێ هزرا سەددامی و رژێما وی یا خاڤە و كورد بەرزەنەبووینە و پەیاما قورتالبوونا وی ب خوینی هاتیە نڤیسین، دێ ل سەر خەباتا خوە یا بێ راوەستیان بەردەوام بین هەتا دگەهینە ئارمانجان.
ئەڤرۆ
شاكر ئەتروشی:
هونەرمەندا بەرنیاس (فاتێ) د د یدارەكێ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ئەڤە دەمەكە ئەو یا خوە بەرهەڤ دكەت بۆ تۆماركرنا هژمارەكا سترانێن نوو، دووڤدا دێ هندەكان كلیپ كەت.
فاتێ گۆت: نوكە من بیست و هەشت سترانێن حازر هەنە، پشتی جەژنێ دێ چمە ئیستەمبۆلێ، د قۆناغا ئێكێ دا من ل بەرە چاردە سترانان تۆماربكەم و یێن دی دێ بۆ قۆناغا دویێ بن، برایێ من كو خودانێ ستۆدیۆیەكا پرۆفیشنالە ل ئیستەمبۆلێ دێ بكارێ تۆماركرنا وان رابیت و ئەز ب باوەرم دێ سترانێن باش دناڤدا هەبن ودێ بزاڤان كەم ل دووف شیانان چەند سترانان كلیپكەم.
فاتیما كەمال دورسۆن، بەرنیاس ب (فاتێ) ل سالا (1973) ژدایكبوویە، خەلكا باژێرێ دیاربەكرێ یە ل باكورێ كوردستانێ، بابێ وێ كەمال و مامێ وێ كازۆ هەردو سترانبیژن، هەروەسا دایكا وێ ژی هندەك جاران سترانانا دبێژیت و ل دووف داخوازا دەزگەهێ سەتەلایتا كوردستانێ ئەڤە پتر ژ هەیڤەكێ یە هاتیە هەولێرێ و نوكە شەڤانە بەرنامێ (شەڤبێر) ل كەنالێ كوردستان تیڤی یێ عەسمانی پێشكێش دكەت
ئەڤرۆ
دلڤین رەشید:
شێوەكار (سەباح ئەمین) د دیدارەكێ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو دژیەكێ بچووكدا حەزا كارێ شێوەكاری ل دەف وی هەبوو، لەورا ب رێیا ئۆنلاینێ پشكداری چەند خولێن فێركرنێ بوو، دووڤدا شیا باوەرنامەكا نێڤدەولەتی دوی بۆاری دا وەربگریت.
ناڤهاتی گۆت: پتریا كەڤالێن ئەز چێدكەم د هزری نە، ئانكو گرێدانەكە دناڤبەرا خەیالێ و راستیێ دا ب شێوازەكی سەردەمیانە و پتریا دەمێ خوە ددەمە ڤێ كاری چنكو داخوازی ل سەر كەڤالێن من هەنە، ب تایبەت ژی خەلكێ مە ل وەلاتێ ئەلمانیا كو ئەز بۆ وان دهنێرم و هەتا نوكە من چ پێشانگەه نە ڤەكرینە دخوازم ئەو پێشانگەها ئەز ڤەدكەم یە باش بیت و كێمتر نەبیت ژ یا شێوەكارێن بیانی.
ئەڤرۆ
زنار تۆڤی:
ئاواز سلێمان، خانمەكا دەست رەنگینە، د دیدارەكێ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: بەری چەند سالان بۆ من هزر چێبوو، كو ئەز كارێن دەستی چێكەم، پشتی من دەستپێكری خەلكەكی گەلەك حەز ژێكرن، لەورا من كارێ خوە بەرفرەهتر لێ كر و من دوكانەك ژی ڤەكریە و یا بەردەوامم.
ئاوازێ گۆت: ئەز ل دووڤ داخوازیێن خەلكێ كارێن دەستی چێدكەم، خەلك حەز ژ تشتێن نوو دكەن و ئەم ژی ب رەنگەكێ كلاسیك وان كاران چێدكەین، لەوما گەلەك حەزا خەلكی ل سەر كڕینا وان تشتان هەیە، ئەز جۆرەكێ بەندكی ب كار دئینم د چێكرنا وان كارێن دەستی دا، هەر چەندە پەیداكرنا وان كەلوپەلان یا ب زەحمەتە، هندەك ژ وان كارێن دەستی ئەز ب رۆژان دمینمە پێڤە هەتا كو چێدكەم و خۆشیەكا تایبەت ژ ڤی كاری دبینم و پشتەڤانیێ ل ژنان دكەم، كو ئەو ژی وەكو مە كار بكەن و ب دەستێن خۆ پاریێ ژیانا خۆ پەیدا بكەن، یا گرنگە مرۆڤ شیانێن خۆ دەربێخیت و دناڤ جڤاكێ مە دا ژن ژی شیانە كار بكەن و هاریكاریا خێزان و زارۆیێن و خەلك ژی ب چاڤەكێ مەزن بەرێ خۆ ددەنە كارێ من و پشتەڤانیێ ل من دكەن..
ئەڤرۆ
وەزارەتا ناڤخوە ل هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا ڕەخنەیێن توند ل داخۆیانیێن وەزیرا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ دگریت و ئاماژە دكەت: هۆكارێ سەرەكیێ نەزڤرینا ئاوارەیان هەبوونا كۆمەكا هێزێن نە قانوونی یە ل دەڤەرا شنگالێ و بجهنەئینانا ڕێككەفتنا د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال دا.
دوهی سێشەمبی 11/4/2023، وەزارەتا ناڤخوە ل هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا بەرسڤا داخۆیانیێن وەزیرا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ دا، سەبارەت هۆكارێ نەزڤرینا ئاوارەیان بۆ سەر مال و حالێن خوە و ئاماژە ب وێ چەندێ كر» جهێ داخێیە وەزیرا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ، د چاڤپێكەفتنەكا تەلەڤزیۆنیدا ل شوینا ئاماژەكرن ب هۆكارێن سەرەكی یێن نە زڤرینا ئاوارەیان و ئاستەنگێن ل بەردەم ڕێككەفتنا شنگالێ، كەفتە موزایەدەكرنێ و بەلاڤكرنا ئاخڤتنێن نە بەرپرسیارانە و بێ بنەما ل سەر بابەتێ ئاوارەیان و بكارئینانا وان بۆ مەرەمێن سیاسی».
وەزارەتا ناڤخوە دیاركر ژی» ئەڤ جۆرە دنیابینی و داخۆیانیە ڤەشارتنا خواستا ئاوارەیانە و هەروەسا ڤەشارتنا ڕاستیایە و ب هیچ شێوەیەكی خزمەتا ڕەوشا ئاوارەیان و ئاسایی بوونا ژیانا وان ناكەت».
وەزارەتا ناڤخوە هۆكارێ سەرەكیێ نەزڤرینا ئاوارەیان بپلەیا ئێكێ بۆ « هەبوونا كۆمەكا هێزێن نە قانوونی ل دەڤەرا شنگالێ و بجهنەئینانا ڕێككەفتنا د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال دا» زڤراند و دبێژیت» مخابن هەتا نوكە ب ناڤێ ئاڤەدانكرنێ، هاریكاریا مادی پێشكێشی هێز و میلیشیێن نە قانوونی دهێتە كرن».
د بەیاننامەیا خوە دا، وەزارەتا ناڤخوە پەیامەكێ ئاراستەی وەزیرا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ دكەت» هەكە وەزیرا كۆچ و كۆچبەران و هەڤ ئاوازێن وێ هند د ڕاستگوبن و د خەما ژیانا ئاوارەیان دانە بلا بهێن كاری بۆ ئاساییبوونا ڕەوشا شنگالێ بكەن، وی دەمی هەم ئاڤەدانكرن دێ ب ساناهیتر بین و هەم ژی ئەو ئاڤەدانكرنە دێ د خزمەتا ئاوارەیان و ئاساییبوونا ژیانا وان دا بیت».
دووپاتی ژی هاتە كرن» حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بەردەوام ل گەل زڤرینا ئارەزوومەندانە و سەربلندانە یا ئاوارە و پەنابەرانە بۆ سەر مال و حالێن خوە».
ب دیتنا وەزارەتا ناڤخوە» بجهئینانا ڕێككەفتنا د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدرال، باشترین نەخشەڕێكە بۆ زڤرینا ئاوارەیان و ئاساییكرنا بارودۆخێ ژیانا ئاوارەیان و خەلكێ دەڤەرێ».
ئەڤرۆ
هەولێر، سولین سلێمان
چاڤدێرەكێ سیاسی د دیدارەكێدا بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دبێژیت، ڕێككەفتنا د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا ب گەرمی پێشوازی لێ هاتیە كرن ل هەرێما كوردستانێ و كارڤەدانێن ئەرێنی هەبووینە.
ڕامیار جەمال, چاڤدێرێ سیاسی و پسپۆرێ پەیوەندیێن نێڤدەولەتی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت»ئەڤ ڕێككەفتنە ب پێنگاڤەكا گرنگ دهێتە دانان ژبۆ چارەسەركرنا هەموو ئاریشەیێن دناڤبەرا هەولێرێ و بەغدا و ئەڤ هەموو پێنگاڤەژی ڕاستەوخوە دبن چاڤدێریا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و محەمەد شیاع سودانی، سەرۆك وەزیرێن ئێراقێ دا بووینە».
ئاماژەكر»پشتی چەندین كۆمبوونان د هەفتیێن بۆری دا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدرال ل دووماهیێ ڕێككەفتن كو هنارتنا پەترۆلێ دووبارە بۆ بازارێن نێڤدەولەتی دەستپێبكەتەڤە».
خویاكر»ڕاگرتنا پەترۆلا هەرێمی ژبۆ توركیێ یا ب ساناهی نەبوو چنكی ژبۆ دەمێ ئێك هەفتیێ بهایێ پەترۆلێ د بازارێن جیهانێ دا بلند بۆنێ دابوو ئەڤ چەندە ژی ببوو ئاریشەیەكا ئابۆری بۆ هەرێمێ، قەیرانا ڤالاتیا وزێ دروست كربوو ژبەر هندێ حوكمەتا فیدرال یا نەچار بوو دگەل هەرێما كوردستانێ ڕێككەڤیت».
گوت ژی»ڕێككەفتنا پەترۆلی د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا بزاڤەكا دلخوەشكەر بوو بۆ هەموو تاكێن كورد و ئیراقی و دەسپێكەكا باشە بۆ چارەسەكرنا ئاریشە و پرسێن هەلاویستی د ناڤبەرا بەغدا و هەرێما كوردستانێ دا».
سالار محەمەد دۆسكی:
چاڤدێرەكێ سیاسی دبێژیت، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ نێچیرڤان بارزانی ڕۆلەكێ مەزن هەبوو د نێزیكرنا ئالیێن سیاسی دا ل ئیراقێ و پێشبینی دهێتەكرن كو د هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ دا هندەك ئالیێن سیاسی تووشی شكەستنێن مەزن ببن و هندەك ئالیێن نوو دەركەڤن.
رەمەزان نەسرەدین مستەفا، چاڤدێرێ سیاسی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» بێگومان ڕێككەفتنا د ناڤبەرا بەغدا وهەولێرێ دا ئێك ژ ڕێككەفتنێن گرنگە هەر ژ سالا 2007 وهەتا نوكە چونكە هێژ پێشڤەچوون ل سەر بابەتێ پەترۆل و غازێ د ناڤبەرا هەردو ئالیان دا گوهۆڕین ب خوەڤە نەدیتیە و ئەڤە جارا ئێكێ یە ڕێككەفتن ب فەرمی دهێتە ئەنجامدان، یا گرنگتر ژ ڕێككەفتنێ بجهئینانا وێ یە، چونكە سەربۆرا هەرێما كوردستانێ ل گەل بەغدا ل قۆناغێن بۆری چەندین جاران ڕێككەفتنێن سیاسی و لەشكری هەبووینە و نەهاتینە بجهئینان، لەوما بەردەوام ناكۆكی هەبووینە».
ڕەمەزانی گوت ژی» قۆناغا ئەڤرۆ ئەوا ئیراق تێدا دەربازدبیت وەرچەرخانەكە ل ڕۆژهەلاتا ناڤین و وەلاتێن هەرێمی ودێ كۆمەكا گوهۆڕینان دروست بن و دڤێت ئیراق گوهۆڕینان بكەت و پێگەهێ خوە بهێز بێخیت و ئیراقێ پێدڤی ب هەرێما كوردستانێ هەیە وگرنگە سەقامگێریەكا سیاسی و ئابۆری پەیدا بیت و هەر چ نەبیت ل سێ سالێن بهێت دا ئیراق یا بەرهەڤ بیت بۆ گوهۆڕینان و ئالیێن شیعی ژی گەهشتنیە وێ باوەریێ دڤێت گوهۆڕین ڕاستەوخوە ل ئیراقێ بهێنەكرن و تایبەت ئالیێ شیعێ وەكو دەولەتا قانوونێ چونكە هەر ئالیەكێ سیاسی یێ ئیراقێ هەكە پێگەهێ ئابۆری گەشێ بكەت گومان نینە چار سالێن داهاتی ژی دێ شێت پێگەهێ خوە مسوگەر بكەت».
دیاركر ژی» سەرەدانێن نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و ڕۆلێ وی د نێزیككبوونا بەغدا و هەولێرێ دا گەلەك یا كارا بوویە ل پتریا گۆتارێن هاتینە پێشكێشكرن ل سالڤەگەرا دامەزراندنا ڕێكخراوا (بەدر) دەستخوەشی ل سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دهاتنەكرن چونكو ڕۆلەكێ مەزن هەبوویە دنێزیككرنا هەر دو ئالیان دا و باوەر دكەم هەتا ئاستەكێ باش دێ هەبیت دا ئەڤ ڕێككەفتنە وەكو خوە بهێتە بجهئینان چونكە هەر د ناڤا شیعەیان دا هندەك دەنگێن نەشاز هەنە كو ئەڤ ڕێككەفتنە نەهێتە بجهئینان و دیار دكەن بۆ ئالیێ شیعی كو ئەڤە فەرمیكرنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بوویە و دبیتە خالەكا بهێز بۆ كوردستانێ».
زێدەتر گوت» باوەرناكەم هەلبژارتنێن داهاتی ل كوردستانێ نەخشێ سیاسی ب گوهۆڕن و پارتی دێ بزاڤێن مەزن كەت پێگەهێ خوە و هەژمارا كورسیێن خوە بپارێزیت هەكە زێدەتر لێ نەكەت, لێ پارتی ژی د ناكۆكیێن بەردەوام دایە ل گەل ئالیەكێ سیاسی و ئەو ئالی هەموو بزاڤان دكەت پێگەهێ پارتی لاواز بكەت و مەرەم ئەوە پێگەهێ خوە بپارێزیت، دوور نابینم ئێكەتی نشتیمانی كوردستان و بزاڤا گۆران توشی شكەستنێ ببن د هەلبژارتنان دا چونكە ئەڤ هەلبژارتن گەلەك دێ بزحمەت بووینە و هەتا دیاركرنا ڕۆژا هەلبژارتنان ژی یا بزحمەت بوویە چونكە ڕەوشا وان یا ناڤخوەیی ل ئاستەكێ گەلەك خراب دایە و پێشبینی دهێنەكرن هندەك هێزێن نوو دروست ببن و پشكداریێ د قۆناغا داهاتی یا پەرلەمانی دا ببن و بەردەوام گوهۆڕین دێ پەیدا بن لێ نە ب وی ڕەنگی كو پێگەهێ پارتی گوهۆڕین تێدا دروست ببیت وەكو پێشتر مە ئاماژە پێكری و دبیت شكەستنێن مەزن دناڤ ئێكەتیێ و گۆڕان دا دروست بن».
خویاكر» پارتی دشێت مفای ژ ڕێككەفتنا هەولێرێ و بەغدا وەربگریت بۆ بهێزكرنا پێگەهێ خوە وەكو پارتەك ل ئەڤرۆ و پاشەڕۆژێ چونكە بابەتێ ئابۆری كارتێكرن ل سەر ڕەوشا سیاسی هەیە و هەر كارتێكرنەكا سیاسی كارتێكرنەكا ئابۆری د دووڤ دا دهێت لەوما باشترە پارتی ڤێ ڕێككەفتنێ بكەتە د ناڤا پڕۆژەیێ خوە یێ پاشەڕۆژێ دا».
ئەڤرۆ
هەولێر، قائید میرۆ
بسپۆرەكێ دیرۆكا هەڤچەرخ، د. شێرزاد زەكەریا، ئاماژێ ب وێ چەندێ دكەت جیهان ڕێگرە ل هەمبەر سەربخوەیا كوردان و هەكە دەستهەلاتدارێن ئیراقێ د هاریكاربن پێدڤیە كورد و ئەرەب پێكڤە ئیراقێ بڕێڤەببەن و وەكو بەرێ نەبیت هەر ڕێككەفتنەكا هاتەكرن ئیراق لێ پەشێەمان ببیت. هەروەسا دبێژیت، هەكە بەغدا هزر بكەت دێ ناكۆكیێن كوردان بۆ ژناڤبرنا هەرێما كوردستانێ بكارئینیت ئەڤە هزرەكا شاشە و حوكمەتێن بهێزتر هەبووینە ل ئیراقێ نەشیاینە هەرێما كوردستانێ ژناڤ ببەن.
د. شێرزاد زەكەریا، بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « كورد دخوازن ئاریشەیا خوە د چارچۆڤەیێ ئیراقەكا دیموكراتی دا چارەسەر بكەن، هەر ژ كەڤندا ل سەردەمێ شۆڕەشا ئیلۆنێ هەتا نوكە دەولەتا ئیراقێ یا پێگیر نەبوویە ب ڕێككەفتنێن دگەل كوردان، پشتی پرۆسەیا ئازادیا ئیراقێ ڕەوشەكا دی پەیدابوو وهندەك باوەری دناڤبەرا كورد و دەستهەلاتدارێن ئیراقێ دا دروست بوو، مخابن ئیراق هەر یا پێگیر نەبوو وحوكمەتێن پشتی سالا ٢٠٠٣ێ وەكو پێدڤی نەبوون دگەل كوردان و ئەڤەژی بۆ جهێ گومانێ ل دەف كوردان و دووركەفتن ژ بەغدا و زێدەتر خوە نێزیكی وەلاتێن هەرێمی و دەوروبەركر، ب دیتنا من بۆ قۆناغا نوكە ئەم تێدا كورد دچارچۆڤەیێ ئیراقێ دا بمین بۆ وێ چەندێ مافێن خوە بدەستڤەبینن ژبەركو خالێن هەڤپشك و بەرژەوەندی دناڤبەرا بەغدا و هەرێما كوردستانێ دا گەلەكن ، ئەڤرۆ دەستوور ل ئیراقێ هەیە و پێدڤیە هەموو پێكهاتەیێن ئیراقێ بۆ ئێكلاكرنا ئاریشەیان ڤەگەڕن بۆ دەستووری و بكەنە دادوەر بۆ چارەسەركرنا هەر پرسەكێ كو ئەڤە د بەرژەوەندیا كوردان دا ب تنێ نینە بەرۆڤاژی د بەرژەوەندیا شیعە و سوننە و هەموو ئیراقێ دایە، چونكە نابیت شیعە وەسا هزر بكەن نوكە دەستهەلاتا ئیراقێ د دەستێ واندایە و ئێدی ئەو هەموو تشتن ل ئیراقێ، ب دیتنا من دەستهەلاتا شیعی ل ئیراقێ دبن چاڤدێری و ئەزموونێ دایە و وان ژی گەلەك دوژمن هەنە ل ئیراقێ و دەرڤەی ئیراقێ».
هەروەسا ئاماژەكر»هەكە حوكمەتا ئیراقێ وەسا هزر بكەت دێ هەرێما كوردستانێ ژناڤ بەت ئەڤە سەرناگریت و حوكمەتێن زۆر بهێزتر هاتن نەشیان هەرێما كوردستانێ ژناڤ ببەن، ئێك ژ ئاریشەیێن حوكمەتێ ئەوە ژبلی سەرۆكێ حوكمەتێ خەلكەكێ دی ژی هەیە ل پشت حوكمەتا ئیراقێ، بۆ نموونە دبیت محەمەد شیاع سودانی بخوازیت ئاریشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا هەرێمێ و بەغدا چارەسەر بكەت، بەلێ گومان هەیە دەستەك نەهێلیت سودانی د ڤێ پێنگاڤێ دا ب سەر كەڤیت، سەرۆك وەزیرێن بەرێ ژی (كازمی و عەبدولمەهدی) دبیت ب هەمان شێوە بزاف كربن بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیان لێ ڕێگری هەبوویە, سودانی ژی تنێ ناڤەكە و واجیهەیە، ب دیتنا من هەكە بەغدا ناكۆكیێن د ناڤبەرا كوردان دا بكاربینیت بۆ لێدانا هەرێما كوردستانێ كارەكێ شاشە، باشترین دەلیڤە بۆ هەموو ئالیێن ئیراقی پەیدابوویە بۆ ئێكلاكرنا ئاریشەیان وبڕێڤەبرنا ئیراقێ پێكڤە».
نيشاندان