مەسعوود بارزانی

پشكا دوازدێ‌

داستانا خواكوڕكی

140

رۆژا 27ی تەباخا 1988ێ‌، عەریف نەزیر محەمەد تاهر نەزیر نێروەیی و مەلا بەحری شوكری مەجید دری، ل سەر گۆڕا زاهری شەهید بوون.
ئێڤارییا رۆژا 28ی تەباخا 1988ێ‌، ژ ئەگەرێ‌ تۆپبارانێ‌ ل بارەگەهێ‌ رێكخراوا چارچەل، مە پێنج شەهید دان: (حازم محەمەد شلی، جەوهەر عەلی شلی، ئیسماعیل یاسین ستوونی، عەبدوللا حاجی ستوونی و ئەسعەد چیچۆ یەحیا دری)، سلاڤ ل گیانێ‌ وان یێ‌ پاك بن.
شەڤا 28ی تەباخا 1988ێ‌، هێزەكا سەر ب لیوایا شێست و شەش یا سەر ب هێزا تایبەتا رژێمێ‌ ڤە، ل بەرەیێ‌ كۆراڤا هێرش كرە سەر بارەگەهـ و سەنگەرێن پێشمەرگەی، پشتی شەڕەكێ‌ گران و دژوار دوژمن شكەست و نەچار كر باشڤەبزڤریت. د وی شەڕی دا زیانەكا مەزن ب بەر دوژمنی كەفت، ب تایبەتی فەوجا دو یا لیوایا شێست و شەش. ب مخابنی ڤە هەردو پێشمەرگەیێن قەهرەمان، (وەلی حاجی عارف) و (رەحمان مەجید) ژ لقێ‌ چار شەهید بوون و ئەنوەر حاجی عوسمان ژی بریندار بوو.
رۆژا 30ی تەباخا 1988ێ‌، ل كۆراڤا شەڕەكێ‌ مەزن و گران هەبوو، وی شەڕی دەمژمێر پێنجی سپێدێ‌ دەستپێكر و هەتا چاری ئێڤاری ڤەكێشا. هێزا لقێ‌ چار رۆلەكێ‌ كاریگەر و مەزن د شكاندنا وێ‌ هێرشا دوژمنی دا دیت، پێشمەرگەك ب ناڤێ‌ (كەیفی حەسەن برادۆستی) شەهید بوو و پێنج پێشمەرگەیێن دی ژی بریندار بوون. ئێڤارییا هەمان رۆژ هێزێن بارزان بۆ سەرێ‌ كۆراڤا سەركەفتن و جهێ‌ لقێ‌ چار گرت.
گەلەك ب مخابنی ڤە ژ ئەگەرێ‌ پەقینا تۆپان، دەمژمێر چاری ئێڤارییا رۆژا 4ی ئیلۆنا 1988ێ‌، هەر ئێك ژ عەلی سەلیم تۆپچی و زۆراب غازی ئەرگۆشی، بەرپرسێ‌ رێكخراوا مۆسەكا و ئەحمەد محەمەد ئەحمەد (پۆلیس) شەهید بوون، د راستی دا شەهیدبوونا عەلی سەلیم برینەكا كوور د دلێ‌ مەدا هێلا.
شەهید عەلی سەلیم باجلۆری، بەرپرسێ‌ گشتیێ‌ تۆپخانا شۆڕەشێ‌ بوو، پێشمەرگەكێ‌ ئازا و وێرەك و چاڤنەترس بوو، د شۆرەشا گولانێ‌ دا رۆلەكێ‌ مەزن و گرنگ دیت، ب تایبەت د وارێ‌ چەكێ‌ گران و تۆپخانێ‌ دا، د شۆرەشا ئیلۆنێ‌ ژی دا فیداكاری و قەهرەمانیەكا مەزن كربوو.
رۆژا 4ی ئیلۆنا 1988ێ‌، زمناكۆ (لقێ‌ چار)، ل دەڤەرا چەمكەبێ‌ هێرشەكا مەزن كرە سەر دوژمنی و گورزەكێ‌ جەرگبڕ لێ‌ دا و زیانێن گەلەك مەزن پێ‌ گەهاندن. وی شەری چل و هەشت سەعەتان ڤەكێشا بوو و ل گۆرەی دەنگوباسان، سەربازێن كوشتی و بریندار یێن دوژمنی نێزیكی هزار كەسان بوون. هەمبەری وێ‌ دو پێشمەرگەیێن قەهرەمان ب ناڤێن حەمەخان ئەمین و فەرەیدوون عەبدوللا شەهید بوون. شەهیدبوونا ڤێ‌ هەژمارا پێشمەرگەی كاریگەریەكا مەزن ل سەر شەڕی كر. هەروەسا شەڤا 3 ل سەر 4ی ئیلۆنا 1988ێ‌ هێزا بارزان سەرێ‌ كۆراڤا چوولكر و پاشڤەزڤرین. دەمژمێر حەفتی سپێدەهیا رۆژا 5ی ئیلۆنا 1988ێ‌، ژ ئەگەرێ‌ تۆپبارانێ‌ چاوشین خانۆ، بەرپرسێ‌ رێكخراوا پیران سەر ب هێزا بارزان ڤە شەهید بوو.
پشتی هەلسەنگاندنا رەوشا هێزێن مە، رۆژا 5ی ئیلۆنا 1988ێ‌، مە بڕیارا ڤەكێشانێ‌ ب ملازم یونس و ملازم عەلی ڕاگەهان، ژ بەر كۆمەكا ئەگەرێن جودا ئەو بڕیار هاتە دان، سڕ و سەقەم ئێك ژ وان ئەگەران بوو كو رێكا گەهاندنا خوارنێ‌ و كەلوپەلێن پێدڤی گەلەك یا بزەحمەت بوو. ب مخابنی ڤە دەمژمێر نەهی شەڤا 4 ــ 5ی ئیلۆنا 1988ێ‌ پێشمەرگەیێ‌ قەهرەمان جەبار عوسمان مەردان، سەر ب لقێ‌ سێ‌ یا خەباتكار ڤە، شەهید بوو و گەهشتە كاروانێ‌ نەمران.
ب بەرچاڤوەرگرتنا ئەگەر و شرۆڤەكرنا رەوشێ‌ ب شێوەكێ‌ گونجای و ب بەرنامە خوەڤەكێشانێ‌ دەستپێكر و دەمژمێر دەهی شەڤێ‌ ملازم یونس پەیام بۆ من هنارت كو خوەڤەكێشانا وان تەمام بوو. رۆژا 6ی ئیلۆنا 1988ێ‌ هەموو هێز گەهشتن و خوەڤەكێشانەكا رێكوپێك و سەركەفتی بوو و رۆژا 7ی ئیلۆنا 1988ێ‌، مە پێشوازی و ب خێرهاتن ل هێزێن لقێن سێ‌ و چار كر و مە دەستخۆشی و سوپاسی لێ‌ كرن بۆ خۆراگری و بەرخۆدانا وان. د ڤان رۆژان دا فشارەكا مەزن یا راگەهاندنێ‌ ل سەر رژێمێ‌ هەبوو.
بەردەوامیا خۆراگریا قەهرەمانانە یا پێشمەرگەیێن پارتیا مە ل بەرەیێ‌ خواكوڕكی بوو داستانەكا بێ‌ وێنە د دیرۆكا گەلێ‌ مەدا. هەروەسا خۆراگری و قوربانیدانا خەباتكارێن هەموو لقێن پارتیا مە بۆ روو ب رووبوونا وان هەمبەری هەموو هێرشێن شۆڤینی یێن رژێما ئیراقێ‌ كو ب درێژاهیا بیست سالان بەردەوامی هەبوو و دخواست كوردستانێ‌ ب مللەتی ڤە چوول بكەت و كەتوارێ‌ مە یێ‌ نەتەوەیی و دیرۆكی بگوهۆریت.
ژ 19 ی 7 هەتا 5ی ئیلۆنا 1988ێ‌، كو هەیڤ و نیڤ زێدەترە، هێزێن رژێمێ‌ ب دەهان هێرشێن بەربەلاڤ بۆ سەر پێگەه و بارەگەهێن پێشمەرگەی دەستپێكرن. هێزێن رژێمێ‌ هەموو جۆرێن چەكی بكارئینا یێن ل بەردەستێ‌ وان، ب بۆمبەبارانا ئاسمانی و تۆپبارانا چڕ و خو بكارئینانا چەكێ‌ كێمیایی ژی كو ل گۆرەی بەلگەنامە و قانوونێن ناڤدەولەتی ژی قەدەغەكرینە.
ئەنجامێن شەر و چالاكیان ب ڤی شێوەیێ‌ ل خارێ‌ بوون:
ئێك؛ هێزێن مە، ڤان هێزان پشكداری د بەرگریان دا كریە:
هێزێن بارەگەهێ‌ سەركردایەتیا شۆڕەشێ‌ و هێزێن لقێن چار و سێ‌ و دو یێن پارتیا مە و هێزا بارزان و هێزا ئاوارە و بەرگری مللی و مەفرەزەكا پێشمەرگەیێن حزبا شیوعی یا ئیراقێ‌ كو هەڤپەیمانێن مەبوون.
دو؛ ئەو هێزێن رژێمێ‌ یێن پشكدار پێكهاتی بوون ژ:
1- فەیلەقا ئێك یا لەشكرێ‌ ئیراقێ‌. 2- فەیلەقا پێنج یا لەشكری. 3- زێدەتر ژ سێ‌ فەوجێن خۆفرۆشان (فەوجێن سڤك). 4- زێدەتر ژ پێنج كەتیبێن تۆپخانا مەیدانی و هەژمارەكا مەزن یا تۆپێن هاون. 5- سێ‌ كەتیبێن تانكان. 6- هەژمارەكا مەزن یا فرۆكەیێن شەڕكەر و هێلیكۆپتەران. 7- بكارئینانا چەكێ‌ كێمیایی ل گوندێ‌ (زەروە) و جهێن دی ل باكورێ‌ خواكوڕكی و برینداربوونا شێست و سێ‌ پێشمەرگەیان.
سێ‌: زیانێن دوژمنی:
ئەو یەكەیێن دوژمنی یێن پترترین زیان گەهشتیێ‌:
1- فرقا سیه و سێ‌ یا فەیلەقا پێنج.
2- فرقا چل و پێنج یا فەیلەقا ئێك.
3- فرقا سیه و پێنج.
4- فرقا هەژدە.
5- لیوایا شێست و هەشت یا هێزا تایبەت.
6- لیوایا شێست و شەش یا هێزا تایبەت.
7- فەوجا ئێك یا سەربخوە یا مغاویران ل فرقا سیه و سێ‌.
8- لیوایا حەفتسەد و دو پیادە (مشاە).
9- لیوایا چارسەد و دو یا پیادە.
10- لیوایا سەد و بیست یا مغاویران.
11- لیوایا دو یا مغاویران.
زیانێن گیانی یێن دوژمنی:
ل گۆرەی زانیاریان، هەژمارا كوشتی و بریندارێن رژێمێ‌ گەهشتە نێزیكی هزار كەسان، ناسناما سێسەد و پێنجی كەسان كەفتە دەستێ‌ پێشمەرگەیێن قەهرەمان، د ناڤا كوشتیان دا چەندین پلەدارێن رژێمێ‌ دهاتنە دیتن كو ناسناما وان هاتیە نیاسین و ناڤێن وان ئەڤە بوون:
1- رائید محەمەد سگر سلۆم، ئامرفەوجا دو یا لیوایا حەفتسەد و دو.
2- ملازمێ‌ ئێكێ‌ وەلید ئیسماعیل، ئامر سریێ‌ هەمان فەوج.
3- ملازم عەبدولكەریم جەبار محەمەد.
4- ملازم محەمەد توعمە.
5- ملازم عزیز عەتیە علێوی.
6- ملازم عەبدولحەلیم مەردان.
7- ملازمێ‌ ئێكێ‌ حەسسان عەبدوللەتیف سۆلتان، لیوایا شێست و هەشت یا هێزا تایبەت.
8- ملازمێ‌ ئێكێ‌ محەمەد یاسین عەلی، ئامر سریا دو یا فەوجا دو یا لیوایا شێست و هەشت یا تایبەت.