NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

39

ئه‌ڤرۆ:

سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ڕاگه‌هاند، دبیت دده‌مێ چه‌ند هه‌یڤان دا ب ڕێككه‌فتن ل سه‌ر قانوونه‌كا په‌ترۆل و غازێ، ناكۆكیێن درێژخایه‌ن ل سه‌ر به‌لاڤكرنا داهاتێ په‌ترۆلێ د ناڤبه‌را حوكمه‌تا ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ دا بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن.

مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ، د چارچۆڤه‌یێ كۆربه‌ندێ ئابووری یێ جیهانی ل داڤۆس بۆ ئاژانسا ڕویته‌رز ڕاگه‌هاند، ئه‌وا ئه‌م ل سه‌ر ڕِێككه‌فتین ئه‌وه‌ كو هه‌موو ئه‌و فشارێن ل سه‌ر حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بهێنه‌ ڕاگرتن و د ده‌مێ نوكه‌ دا یێن هاتینه‌ ڕاوه‌ستاندن، چاڤه‌ڕێ ژی دكه‌ین هه‌تا ده‌مێ مه‌ قانوونه‌كا په‌ترۆل و غازێ هه‌بیت و هه‌تا وی ده‌می ژی ڕێككه‌فتنه‌كا ل وی شێوه‌ی دێ هێته‌ كرن، دێ ئه‌م هه‌ردو ئالی د هاریكار بیت دڕێڤه‌برنا كێلگێن په‌رتۆلی و فرۆتنا په‌ترۆلێ و به‌لاڤكرنا داهاتی دا، كو ل دووماهیێ دێ بیته‌ بودجه‌یا فه‌رمی.

د به‌رسڤا پرسیاره‌كێ دا سه‌باره‌ت ژڤانێ ڕێككه‌فتنێ ل سه‌ر قانوونا په‌ترۆلێ و غازێ، مه‌سرور بارزانی ڕاگه‌هاند، دێ د ده‌مێ چه‌ند هه‌یڤان دا بیت و مه‌ ده‌مێ شه‌ش هه‌یڤام دیاركربوو، نزانم ئه‌و چه‌ند واقعیه‌، به‌لێ هیڤیدارین بشێین ب زووترین ده‌م وی كاری بكه‌ین.

ئه‌ڤرۆ:

د چارچۆڤه‌یێ پشكداریێ د كۆڕبه‌ندێ جیهانی یێ ئابوروی ل داڤۆس ل سویسرا، مه‌سرور بارزانی سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كوردستانێ چه‌ندین كۆمبوون ل گه‌ل سه‌ركرده‌ و به‌رپرسێن بلند یێن وه‌لاتان گرێدان. د كۆمبوونا ل گه‌ل ئه‌لیكسه‌نده‌ر دیكروو، سه‌رۆك وه‌زیرێن به‌لجیكا، هاریكاری و هه‌ماهه‌نگی ب تایبه‌تی د بوارێ ئالۆگۆریا بازرگانی و هنارتنا به‌رهه‌مێن چاندنێ یێن كوردستانێ بۆ بازارێن به‌لجیكا و ئه‌وروبا ب گشتی هاته‌ باسكرن.

سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل داڤۆس ل گه‌ل مارك ڕووته‌ سه‌رۆك وه‌زیرێن هوله‌ندا ژی كۆمبوو و سوپاسیا هوله‌ندا كر بۆ هه‌ماهه‌نگیا به‌رده‌وام ل گه‌ل هه‌رێمێ كو ئێك ژ وان وه‌لاتانه‌ یێن پشته‌ڤانیا حوكمه‌تا هه‌رێمێ دكه‌ن، ب تایبه‌تی دبوارێ هه‌مه‌جۆركرنا ئابووری و پێشڤه‌برنا كه‌رتێ چاندنێ.

مه‌سرور بارزانی ل گه‌ل تونی بلێر سه‌رۆك وه‌زیرێن بریتانی یێ پێشتر كۆمبوو و تێدا دانوستاندن ل دۆر چاكسازیێن كابینه‌یا نه‌هێ یا حوكمه‌تا هه‌رێمێ و هنارتنا به‌رهه‌مێن چاندنێ یێن كوردستانێ بۆ بازارێن ئه‌ورۆپا هاته‌ كرن.

هه‌ر د چارچۆڤه‌یێ كۆڕبه‌ندێ ئابووری یێ جیهانی ل داڤۆس سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل شاه فیلیب شاهێ به‌لجیكا كۆمبوو و باس ل گوهۆڕین و پێشهاتێن ئیراقێ و هه‌رێمێ و چاكسازیێ كابینه‌یا نه‌هێ هاته‌ كرن ب تایبه‌تی د بوارێ پێشڤه‌برنا وه‌به‌رئێنانێ و گرنگیدان ب كه‌رتێ چاندنێ و هنارتنا به‌رهه‌مێن چاندنێ یێن كوردستانێ بۆ بازارێن ئه‌وروپا. هه‌ر د چارچۆڤه‌یێ دیدارێن خوه‌ دا سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل گه‌ل به‌شر ئه‌لخه‌ساونه‌ سه‌رۆك وه‌زیرێن ئوردن كۆمبوو و تێدا باس ل زێده‌تر پێشڤه‌برنا په‌یوه‌ندیێن دیرۆكی د ناڤبه‌را ئوردن و هه‌رێما كوردستانێ هاته‌ كرن و مه‌سرور بارزانی ڕێز و پێزانین هه‌بوون بۆ بزاڤ و كاركرنا شاه عه‌بدوللایێ دویێ شاهێ ئوردن ژ پێخه‌مه‌ت سه‌قامگیریا ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ.

هه‌روه‌سا مه‌سرور بارزانی ل گه‌ل دارێل عیسا ئه‌ندامێ كۆنگرێسێ ئه‌مریكی و ئیگلیس له‌ڤیتس، سه‌رۆكێ لاتڤیا، كریاكۆس میتسۆتاكیس سه‌رۆك وه‌زیرێن یونان،كلاوس شواب سه‌رۆكێ كۆربه‌ندێ ئابووری یێ جیهانی ل داڤۆس، بیلاوال بۆتۆ وه‌زیرێ ده‌رڤه‌یێ پاكستان و چه‌ندین وه‌زیرێن ئه‌ورۆپی و سیناتۆرێن ئه‌مریكی و سه‌رۆكێن كۆمپانیێن جیهانی ژی كۆمبوو.

سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل هه‌ر ئێك ژ خالد ئه‌لفالح وه‌زیرێ وه‌به‌رئێنانێ یێ سعودی و سه‌عید بن محه‌مه‌د ئه‌لسه‌قری وه‌زیرێ ئابوروی یێ عومان و عادل فخرۆ وه‌زیرێ پیشه‌سازی و بازرگانی یێ به‌حرێن كۆمبوو و سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل گه‌ل تویته‌كی دا كورته‌ ڤیدیۆیه‌ك ژ وان دیداران به‌لاڤكر و تێدا ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ دا” مه‌ په‌یوه‌ندیه‌كا ب هێز ل گه‌ل وه‌لاتێن كه‌نداڤی هه‌یه‌ و مه‌ هه‌ماهه‌نگی بۆ دابینكرنا پێدڤیێن ئاسایشا خۆراكی یا هه‌ی و ل كه‌رتێ بانكی و ته‌كنه‌لۆژیا ئابووری، مه‌ هاریكاری ده‌ستپێكریه‌”.

ئه‌ڤرۆ:

مه‌كته‌با سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، ب سه‌رۆكایه‌تیا سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی، كۆمبوونا خوه‌ یا ئاسایی گرێدا، پشتی كۆمبوونێ مه‌كته‌با سیاسی به‌یاننامه‌یه‌ك به‌لاڤكر وتێدا دووپاتی ل چاره‌سه‌ریا كێشه‌ و گرژیان ب گۆره‌ی پره‌نسیپ و ماده‌یێن ڕێككه‌فتنا سیاسی، ل گه‌ل ئێكه‌تی نیشتمانی كوردستان كر.

ده‌قێ به‌یاننامه‌یا مه‌كته‌با سیاسی:

مه‌كته‌با سیاسی یا پارتیا مه‌ ب سه‌رۆكایه‌تیا سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی كۆمبوونا خوه‌ یا ئاسایی گرێدا، سه‌باره‌ت ب پێشهات و گوهۆڕینێن سیاسی و حكومی (ئیداری) ل هه‌رێمێ و ده‌ڤه‌رێ، د ڤێ كۆمبوونێ دا پارتیا مه‌ دووپاتی ل چاره‌سه‌ریا كێشه‌ و گرژیێن هه‌ین د په‌یوه‌ندیا مه‌ دا ل گه‌ل ئێكه‌تی نیشتمانی كوردستان كر ، ب گۆره‌ی پره‌نسیپ و ماده‌یێن ڕێككه‌فتنا سیاسی و ئیداریئه‌وا  د ناڤبه‌را مه‌ دا و كارنامه‌یا كابینه‌یا نه‌هێ یا حوكمه‌تێ كو ب ڕازیبوونا مه‌ هه‌ردو ئالیان هاتیه‌ نڤیسین و ئیمزاكرن.

د ڤێ كۆمبوونێ دا ئه‌ڤ ته‌وه‌رێن ل خوارێ هاتنه‌ باسكرن و بڕیارێن پێدڤی ل دۆر هاتنه‌ دان:

ئێك/ ته‌وه‌رێ ناڤخوه‌یا كوردستانێ: پارتیا مه‌ ژ ڕوانگه‌ها پاراستنا ده‌ستكه‌فتێن گه‌لێ مه‌ كو ب خوین و خه‌بانێ بده‌ستڤه‌ هاتینه‌ و هه‌ستكرن ب به‌رپرسیاره‌تیێ و ئه‌زموونا ده‌هان سالێن خه‌باتا بێ ڕاوه‌ستیان ژ پێخه‌مه‌ت ماف و ئارمانجێن مه‌، هه‌روه‌سا ژ پێخه‌مه‌ت پاراستنا قه‌واره‌یێ هه‌رێما كوردستانێ وئاسایشا وه‌لاتیان، به‌رده‌وام كۆمبوون و دانوستاندن بۆ چاره‌سه‌ریا كێشه‌ و گرفتان ب ڕێیا دروست و راست زانی یه‌، هه‌روه‌سا ژ ڕوانگه‌ها باوه‌ری بوون ب پێكڤه‌ژیانا نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی و سیاسی و پاراستنا مافێن مرۆڤی، بزاڤا دروستكرنا پرا په‌یوه‌ندیێ و پێكڤه‌ كاركرنێ و باوه‌ری دروستكرنێ كریه‌. بۆ ڤێ مه‌به‌ستێ ژی و ب پڕاكتێككرنا ڤێ باوه‌ریێ و تێگه‌هشتنا مه‌ و بۆ ئێكڕێزیا گه‌لێ كوردستانێ به‌رانبه‌ر ئاسته‌نگ و گرفتان و بجهئینانا بڕیارا كۆنگره‌یێ 14 یێ پارتیا مه‌ و بڕیارا سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی، مه‌ ڤه‌كرنا به‌رپه‌ره‌كێ نوو د په‌یوه‌ندیێن خوه‌ دا ڕاگه‌هاند، له‌وما لڤێرێ هه‌ر وه‌كو پێشتر ژی مه‌ ده‌ستپێشخه‌ری كر بۆ كۆمبوونا دو قۆلی ل گه‌ل ئێكه‌تی نیشتمانی كوردستان و د به‌رسڤا برۆسكا وان ژی ب ڕۆهنی مه‌ ئاماژه‌ پێدایه‌ كو هه‌بوونا تێبینی و گرفتان ب برۆسكان یان باسكرن د ڕاگه‌هاندنێ دا ناهێنه‌ چاره‌كرن، به‌لكو ب ڕێیا سیاسی و مه‌ده‌نیانه‌ كۆمبوونا دو قۆلی و باسكرن و دانوستاندنێ ل سه‌ر هه‌موو تێبینی و گرفتێن مه‌ ب مه‌به‌ستا دیتنا چاره‌سه‌ریێ، نوكه‌ ژی دوباره‌ دكه‌ین ئه‌م ل پارتی دیموكراتی كوردستان د به‌رهه‌ڤین بۆ كۆمبوونێ و دانوستاندنێ و چاره‌سه‌ركرنا گرفتان، هه‌ر بۆ ڤێ چه‌ندێ ژی ب ڕێیه‌كا دروست و هه‌ڤچه‌رخ دزانین كو ل گه‌ل ئێكه‌تی نیشتمانی كوردستان و هه‌موو ئالیێن سیاسی یێن كوردستانی ده‌ست ب دانوستاندنێ و ئالۆگوركرنا بیروڕا بكه‌ین.

دو/ ته‌وه‌رێ حوكمه‌تێ: هه‌روه‌كو د خالا (4) یا ڕێككه‌فتنا سیاسی د ناڤبه‌را پارتیا مه‌ و ئێكه‌تیێ دا هاتی، پێدڤی بوو ئه‌م هه‌ردو ئالی پشته‌ڤانیا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بكه‌ین ژ هه‌موو ڕوویه‌كی ڤه‌، مخابن نه‌كو پشته‌ڤانیا حوكمه‌تێ نه‌هاته‌ كرن، به‌لكو به‌رۆڤاژی گه‌له‌ك ئاسته‌نگ بۆ هاتنه‌ دروستكرن و نوكه‌ ژی كێشه‌ و گرفت ب شێوه‌یه‌كی بۆ وه‌لاتیێن هه‌رێما كوردستانێ دهێنه‌ دیاركرن كو ئه‌ڤ بابه‌ته‌ ل گه‌ل به‌رێز سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ نه‌، لڤێرێ ڕادگه‌هینین ئه‌م ڤان جۆره‌ بزاڤان ڕه‌ت دكه‌ین، سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ ب گۆره‌ی ماده‌ و برگێن ڕێككه‌فتنا سیاسی و ئیداری، هه‌روه‌سا كارنامه‌یا كابینه‌یا نه‌هێ ڕه‌فتاركریه‌، ئه‌ڤ بزاڤه‌ بۆ ڤه‌شارتنا وان كێموكاسیانه‌ كو دروست دكه‌ن و ڕێ ل چاكسازیێ و شه‌فافیه‌تێ دهێته‌ گرتن، له‌وما ڕادگه‌هینین كو ئه‌ڤ جۆره‌ ڕه‌فتار و مامه‌له‌كرن ل كاروبارێن حوكمه‌تێ خوه‌ ڤه‌دزینه‌ ژ ڕێككه‌فتنا سیاسی و ئیداری و كارنامه‌یا كابینه‌یا نه‌هێ كو هه‌رسێ ب هه‌ڤپشكی و ب په‌سه‌ندكرنا مه‌ هه‌ردو ئالیان هاتنه‌ به‌رهه‌ڤكرن و ئیمزاكرن.

هه‌ژی گوتنێ یه‌ كۆمبوونا مه‌كته‌با سیاسی ب هه‌موو شیانان پشته‌ڤانیا هه‌ڤال مه‌سرور بارزانی سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و كابینه‌یا وی دكه‌ت و ڕێیا چاره‌سه‌ریا كێشه‌یان به‌رده‌وامیدانه‌ ب دانوستاندنێ ل كۆمبوونێن جڤاتا وه‌زیران نه‌كو خوه‌ په‌راوێزئێخستن و بكارئینانا ده‌زگه‌هێن ڕاگه‌هاندنێ.

سێ/ ته‌وه‌رێ هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ: مه‌ گه‌له‌ك بزاڤ كرن، مه‌ پرۆژه‌ به‌رهه‌ڤكر و پێشكێش وان كۆمبوونان كر كو به‌رێز سه‌رۆكێ هه‌رێمێ پێكدئینان و سه‌رپه‌رشتیا وان دكر، هه‌روه‌سا د وان كۆمبوونان دا كو نوونه‌رێ UN پشكدار دبوو، به‌لێ مخابن ل دوماهیێ ژ ڕوویێ نه‌چاریێ ژ پێخه‌مه‌ت پاراستنا قه‌واره‌یا هه‌رێمێ مه‌ بژارده‌یا درێژكرنا ژیێ خۆلا په‌رله‌مانی په‌سه‌ندكر، نوكه‌ مه‌كته‌با سیاسی دووپاتیێ ل وێ چه‌ندێ دكه‌ت كو نابیت ئێدی كۆمبوونێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ بهێنه‌ ئیفلیجكرن و د زووترین ده‌م دا كۆمبوونا ئاسایی ئه‌نجام بده‌ت و ڤان گاڤان بهاڤێژیت:

– گرنگی ب ڕاستڤه‌كرنا قانوونا هه‌لبژارتنان بهێته‌ دان ل گه‌ل چه‌سپاندنا بابه‌تێ چاربازنه‌یی و بكارئینانا تۆمارا بایۆمه‌تری یا دووماهی هه‌لبژارتنێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقی.

– هه‌ڤده‌م ل گه‌ل ده‌نگدانێ ل سه‌ر ڕاستڤه‌كرنا قانوونا هه‌لبژارتنان، كۆمسیۆنا سه‌ربخوه‌ یا هه‌لبژارتن و ڕاپرسیان بهێته‌ كاراكرن و پۆستێن ڤالا دناڤ كۆمسیۆنێ دا بهێنه‌ پڕكرن.

– داخوازێ ژ حوكمه‌تا هه‌رێمێ دكه‌ین پێدڤیێن ئیداری و بودجه‌یا پێدڤی بۆ هه‌لبژارتنێن ئه‌ڤساله‌ دابین بكه‌ت.

– داخوازێ ژ به‌رێز سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ین ب گۆره‌ی ڕێكارێن قانوونی ژڤانێ ئه‌نجامدانا هه‌لبژارتنان ده‌ستنیشان بكه‌ت.

– هه‌روه‌سا داخوازێ ژ هه‌موو ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ دكه‌ین پشته‌ڤان بن بۆ ئه‌نجامدانا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ ل سالا 2023 د وی ژڤانێ قانوونی یێ دهێته‌ دیاركرن.

چار/ سه‌باره‌ت حوكمه‌تا فیدرال و په‌یوه‌ندیێن هه‌ولێرێ و به‌غدا: ئه‌م ل پارتی دیموكراتی كوردستان ل گه‌ل دروستكرنا په‌یوه‌ندیێن دروست و ئاسایی نه‌ د ناڤبه‌را حوكمه‌تا هه‌رێمێ و حوكمه‌تا فیدرال ب گوره‌ی ماده‌ و برگه‌یێن دستووری بۆ چاره‌سه‌ریا هه‌موو كێشه‌ و گرفتان كو نوكه‌ هه‌ین یان دێ هێنه‌ پێش ژ ڕویێ قانوونی و سیاسی وشایستێن دارایی، ب دیتنا مه‌ ب هێزكرنا په‌یوه‌ندیان ئه‌ڤ ڕێبازه‌ دێ پتر خزمه‌تا گه‌لێن ئیراقێ ب شێوه‌یه‌كێ گشتی كه‌ت و هه‌موو بابه‌تان د ڕێككه‌فتنا سیاسی و ئیداری یا ده‌وله‌تی و كارنامه‌یا كابینه‌یا حوكمه‌تا فیدرال ب ڕۆهنی ئاماژه‌ پێ هاتیه‌ كرن و هاتینه‌ چه‌سپاندن، له‌وما ب پێدڤی دزانین پێگیری ب ڤان ڕێككه‌فتنان بهێته‌ كرن و بكه‌ڤنه‌ دبوارێ بجهئینانێ دا.

55

ئاكرێ‌، ره‌مه‌زان زه‌كه‌ریا:

رێكا كه‌شكاڤا بۆ گسێ كو درێژاهیا وێ نه‌ه كیلۆمه‌تران ل سنوورێ ناوچه‌داریا دینارته‌ دهێته‌ چێكرن و دێ بیته‌ رێیه‌كا ستراتیژی د ناڤبه‌را دینارته‌ بۆ دهۆكێ‌ دا ژ ئالیێ نه‌هلێڤه‌.

شه‌عبان خه‌لیل به‌رواری، ده‌ڤه‌ردارێ ئاكرێ ب وه‌كاله‌ت بۆ ئه‌ڤرۆ گۆت: “نوكه‌ كار ل سه‌ر وی پڕۆژه‌یی دهێته‌ كرن، كو درێژاهیا وێ نه‌ه كیلۆمه‌ترن و دێ ناوچه‌داریا دینارته‌ ب ناوچه‌داریا چه‌مانكێ و پارێزگه‌ها دهۆك ڤه‌ گرێ ده‌ت”.

گۆتژی: “پشتی ته‌مامبوونا پڕۆژه‌ی وه‌لاتیێن ده‌ڤه‌رێ ل جهێ گه‌لیێ زنتا دێ شێن رێكا دینارته‌ چه‌مانكێ بۆ دهۆكێ‌ ب كارئینن و نزیكتره‌ و دێ‌ یا بێ مه‌ترسی ژی بیت دێ بیته‌ رێیه‌كا گرنگ و ستراتیژی ل ده‌ڤه‌رێ”.

ناڤهاتی خویا ژی كر، ئه‌ڤ رێیه‌ دێ بیته‌ سه‌ده‌م كه‌رتێ گه‌شتوگوزاری پتر گه‌شێ‌ بكه‌ت و ئاڤه‌دانی پتر بگه‌هیته‌ ده‌ڤه‌رێ و ژ لایێ ئابووری ژی ڤه‌ دێ مفایه‌كێ باش بۆ كه‌رتێ چاندنێ و خودانكرنا ته‌رش و كه‌والی ژی هه‌بیت.

24

هه‌ولێر، قائید میرۆ:

ئه‌ندامه‌كێ لیژنا باژێڕڤانیان ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ ئاشكرا كر، ده‌مێ وه‌رگرتنا مامه‌له‌یێن تاپۆكرنا خانیێن زێده‌گاڤی دێ هێته‌ درێژكرن، ل گوره‌ی زانیاریێن رۆژناما ئه‌ڤرۆ ژی؛ هێشتا نیڤا وه‌لاتیێن خانیێن زێده‌گاڤی هه‌ین، مامه‌له‌یێن خوه‌ پێشكێش نه‌كرینه‌.

زێدان برادۆستی، ئه‌ندامێ لیژنا باژێڕڤانیان ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیار كر، پشتی بجهئینانا قانوونا تاپۆكرنا خانیێن زێده‌گاڤی هه‌ژماره‌كا زۆرا وه‌لاتیان مامه‌له‌یێن خوه‌ بۆ تاپۆكرنا خانیێن زێده‌گاڤی پێشكێشی حوكمه‌تێ كرینه‌ و گۆت: “ژ به‌ر كێمیا ده‌می هێشتا هه‌ژماره‌كا زۆرا وه‌لاتیان ماینه‌ و نه‌شیاینه‌ مامه‌له‌یێن خوه‌ پێشكێش بكه‌ن، له‌وڕا ژی په‌رله‌مان یی كار بۆ درێژكرنا ده‌مێ وه‌رگرتنا مامه‌له‌یێن وه‌لاتیان دكه‌ت، لێ كۆمبوونێن په‌رله‌مانی هاتینه‌ راگرتن و هه‌رده‌مێ ده‌ست ب كۆمبوونان هاته‌ كرن لیژنا باژێڕڤانیان دێ بزاڤان كه‌ت بێخیته‌ به‌رنامێ كاری و قانوون بهێته‌ راستڤه‌كرن”.

زێدان برادۆستی گۆتژی: “زۆرترین رێژا پێشكێشكرنا مامه‌له‌یێن خانیێن زێده‌گاڤی ل پارێزگه‌ها دهۆكێ بوویه‌ و كێمترین رێژه‌ ژی ل پارێزگه‌ها سلێمانیێ بوویه‌، دێ هه‌موو بزاڤه‌كێ كه‌ین هه‌موو وه‌لاتیێن خانیێن زێده‌گاڤی هه‌ین ژ قانوونا تاپۆكرنا خانیێن زێده‌گاڤی مفادار بن، ژ به‌ركو ده‌لیڤه‌یه‌كا باشه‌ بۆ وه‌لاتیان، ژ لایێ خوه‌ڤه‌ ژی هه‌رسێ جڤاتێن پارێزگه‌هێن هه‌رێمێ داخوازه‌ك پێشكێشی په‌رله‌مانی كریه‌ بۆ درێژكرنا ده‌مێ وه‌رگرتنا مامه‌له‌یان”.

37

هه‌ولێر، قائید میرۆ:

بڕیارده‌رێ لیژنا دارایی ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ خویا كر، ل گه‌ل به‌رهه‌ڤكرنا پڕۆژه‌قانوونا بودجا هه‌رێما كوردستانێ پلێن فه‌رمانبه‌ران دێ‌ هێنه‌ بلندكرن و دامه‌زراندنا فه‌رمانبه‌ران ژی دێ‌ هێته‌ ده‌ستپێكرن و دبێژیت: هه‌كه‌ پڕۆژه‌قانوونا بودجێ‌ ژی نه‌بوو، حوكمه‌تێ دێ رێكارێن دی بۆ دامه‌زراندنێ و بلندكرنا پله‌یێن فه‌رمانبه‌ران هه‌بن.

محه‌مه‌د ئیلخانی، بڕیارده‌رێ لیژنا دارایی ل په‌رله‌مانێ كوردستانێ بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: “حوكمه‌تا هه‌رێمێ چاڤه‌ڕێی به‌غدایه‌ بۆ بجهئینانا رێككه‌فتنا ل گه‌ل به‌غدا، ئه‌گه‌ر بهێت و پشكا هه‌رێما كوردستانێ ل به‌غدا بهێته‌ دیاركرن و هنارتن، ئه‌ڤه‌ هه‌رێما كوردستانێ ژی دێ ئه‌ڤ ساله‌ بیته‌ خوه‌دی قانوونا بودجێ، ئه‌ز باوه‌رم له‌ز ل به‌رهه‌ڤكرنا پڕۆژه‌قانوونا بودجا هه‌رێما كوردستانێ دێ هێته‌ كرن، چونكی ئه‌ڤه‌ چه‌ندین ساله‌ ژ به‌ر نه‌بوونا داهاته‌كێ جێگیر هه‌رێمێ قانوونا بودجێ‌ نه‌بوویه‌”.

محه‌مه‌د ئیلخانی گۆتژی: “ل گه‌ل به‌رهه‌ڤكرنا پڕۆژه‌قانوونا بودجێ دێ دامه‌زراندنا فه‌رمانبه‌ران ژی هه‌بیت، ژ به‌ركو ل گوره‌ی پێدڤی و شیانێن حوكمه‌تێ رێژه‌یه‌كا وه‌لاتیان دێ هێته‌ دامه‌زراندن و پله‌یێن فه‌رمانبه‌ران ژی دێ هێنه‌ بلندكرن، به‌روڤاژی ئه‌گه‌ر قانوونا بودجێ‌ نه‌بوو، ئه‌ڤ ساله‌ ژی دێ حوكمه‌تێ رێكارێن خوه‌ هه‌بن”.

ئاكرێ‌، ره‌مه‌زان زه‌كه‌ریا:

د. عه‌لی ته‌ته‌ر، پارێزگارێ دهۆكێ‌ ب هه‌ڤالینیا شانده‌كی سه‌ردانا ده‌ڤه‌رداریا به‌رده‌ڕه‌ش كر و به‌رێ بنیاتی بۆ هه‌ژماره‌كا پڕۆژه‌یێن خزمه‌تگوزاری ب گوژمێ‌ چار ملیار و 585 ملیۆن دیناران دانا.

ب مه‌ره‌ما گرنگیدان ب پڕۆژه‌یێن خزمه‌تگوزاری ئه‌وێن ل ده‌ڤه‌رداریا به‌رده‌ڕه‌ش دهێنه‌ ئه‌نجامدان ب چاڤدێری و به‌رهه‌ڤبوونا د. عه‌لی ته‌ته‌ر، پارێزگارێ دهۆكێ و مه‌ردان خدر، به‌رپرسێ لقێ نه‌هێ‌ پارتی ل ئاكرێ‌ و ئیسماعیل مسته‌فا، ده‌ڤه‌ردارێ به‌رده‌ڕه‌ش و چه‌ند رێڤه‌به‌رێن گشتی یێن په‌یوه‌ندیدار به‌رێ بنیاتی بۆ هه‌ژماره‌كا پڕۆژه‌یان ل سنوورێ ده‌ڤه‌رداریا به‌رده‌ڕه‌ش هاته‌ دانان

به‌رێ بنیاتی بۆ تمامكرنا جۆتسایدێ 40 مه‌تری ل ناوچه‌داریا داره‌تۆ ب درێژاهیا هزار و 950 مه‌تران و فره‌هیا 20 مه‌تران وه‌كو قووناغا ئێكێ ب گوژمێ 439 ملیۆن دیناران دانا، دیسا به‌رێ بنیاتی بۆ چێكرنا سایدێ دویێ ل سه‌نته‌رێ به‌رده‌ڕه‌ش ب درێژاهیا ئێك كیلۆمه‌تر ب گوژمێ 377 ملیۆن دیناران دانا و به‌رێ بنیاتی بۆ چێكرنا رێكێن ناڤخوه‌یی ل سه‌نته‌رێ به‌رده‌ڕه‌ش ب گوژمێ 531 ملیۆن دیناران دانا.

هه‌ر د وێ‌ سه‌ره‌دانێ‌ دا پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ به‌رێ بنیاتی بۆ چێكرنا رێكێن ناڤخوه‌یی ل سه‌نته‌رێ ناوچه‌داریا كه‌له‌ك ب گوژمێ 407 ملیۆن دیناران و به‌رێ بنیاتی بۆ چێكرنا رێكێن ناڤخوه‌یی ل سه‌نته‌رێ ناوچه‌داریا رۆڤیا ب گوژمێ 421 ملیۆن دیناران دانا.

دیسا ل دۆر ئاڤاكرنا قوتابخانان ژی، به‌رێ بنیاتی بۆ ئاڤاكرنا دو قوتابخانه‌یێن 12 پۆلی ل گوندێ كانیلان ب گوژمێ 518 ملیۆن دیناران و قوتابخانه‌كا دی یا 12 پۆلی ل گوندێ دوسته‌ك ب گوژمێ 488 ملیۆن دیناران دانا.

پارێزگارێ دهۆكێ بۆ ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ‌ گۆت: “ل سالا بۆری ب گوژمێ‌ پتر ژ 66 ملیار دیناران پڕۆژه‌ ل سنوورێ ده‌ڤه‌رداریا به‌رده‌ڕه‌ش هه‌بوون، ئه‌ڤ ساله‌ ژی هه‌ژماره‌كا دی یا پڕۆژه‌یا دێ هێنه‌ چێكرن و كاروانێ ئاڤه‌دانیێ ل هه‌موو ده‌ڤه‌رداری و ناوچه‌داری و كۆمه‌لگه‌ه و گوندان دێ یێ به‌رده‌وام بیت”.

دیسا هه‌ر د چارچوڤێ‌ دووڤچوون و دانانا به‌رێ‌ بنیاتی و ڤه‌كرنا پڕۆژه‌یان، پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ به‌رێ‌ بنیاتی بۆ هه‌ژماره‌كا پڕۆژه‌یان ل هه‌ردو ناوچه‌داریێن زاویته‌ و مانگێشكێ‌ یێن سه‌ر ب ده‌ڤه‌رداریا دهۆكێ‌ ڤه‌ دانا و هه‌ژماره‌ك پڕۆژه‌ ژی هاتنه‌ ڤه‌كرن.

20

هه‌ولێر، سولین سلێمان:

وه‌زیرێ خواندنا بلند و ڤه‌كۆلینێن زانستی خویا كر، وان هه‌موو زانكۆ و په‌یمانگه‌هێن حكومی و نه‌حكومی ئاگه‌هداركرینه‌، كو كرێیا خواندنێ‌ ژ وان قوتابیان وه‌رنه‌گرن یێن د زیندانان ڤه‌.

ئارام محه‌مه‌د، وه‌زیرێ خواندنا بلند و ڤه‌كۆلینێن زانستی بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: “مه‌ بڕیار دایه‌، ب رێژا 100% كرێیا خواندنێ‌ ژ وان قوتابیان نه‌هێته‌ وه‌رگرتن یێن د چاكسازیان ڤه‌ و به‌رده‌وامیێ‌ ژی ب خواندنا خوه‌ دده‌ن”.

گۆتژی: “مه‌ ره‌وشا وان قوتابیان یێن ره‌وشا وان یا دارایی نه‌باش و د چاكسازیان ڤه‌ به‌رده‌وامیێ‌ ب خواندنێ‌ دده‌ن، ل به‌رچاڤ گرتیه‌، له‌و مه‌ ب رێیا نڤیساره‌كێ هه‌موو زانكۆ و په‌یمانگه‌هێن حكومی و ئه‌هلی ئاگه‌هداركرینه‌، كو ل گه‌ل ڤان جۆره‌ قوتابیان د هاریكار بن، داكو بشێن خواندنا خوه‌ ب سه‌ركه‌فتیانه‌ تمام بكه‌ن”.

66

 

ئه‌ڤرۆ، هه‌رهین محه‌مه‌د:

هه‌ر ژ كه‌ڤن دا مه‌حفیرا ب ده‌ستی هاتبا دروستكرن ژ سوفی و هریێ‌ بهایێ‌ خۆ هه‌بوویه‌ و گه‌له‌ك ده‌م دچوو هه‌تا دهاته‌ دروستكرن و ژ دارڤه‌كرن. هاریكارا رێڤه‌به‌را بنگه‌هێ‌ مه‌حفیرێن ده‌ستی ژی دیاركه‌ت كو سالانه‌ ل بنگه‌هێ‌ وان نێزیكی 30 مه‌حفیرێن مه‌زن دهێنه‌ چێكرن ژبلی یێن بچویك یێن دیواری و پارێ‌ وان دهێنه‌ ڤه‌ گۆهاستن بۆ گه‌نجینا دهۆكێ‌.

 

سه‌میرا مه‌حمود، هاریكارا رێڤه‌به‌را بنگه‌هێ‌ مه‌حفیرێن ده‌ستی یا ب سه‌ر رێڤه‌به‌ریا گشتی یا ره‌وشه‌نبیری و هونه‌ری ل دهۆكێ‌ گۆت: ل سالێن هه‌شتێیان ئه‌ڤ به‌شه‌ هاتیه‌ دامه‌زراندن و مه‌ گه‌له‌ك خزمه‌ت كریه‌، چونكو ئه‌و مه‌حفیرێن ئه‌م چێدكه‌ین ژ ژیوارێ‌ مه‌یه‌، ئانكو فلكلوری نه‌ و ئه‌م ده‌ربرینێ‌ ژێ‌ دكه‌ین ب پارچه‌ مه‌حفیره‌كێ‌ و ئه‌و مه‌حفیره‌ دهێته‌ هه‌لاویستن.

زێده‌تر گۆت: به‌ری نوكه‌ مه‌ مه‌حفیرێن مه‌زن ژی چێدكرن، به‌لێ‌ ب بورینا ده‌می حه‌زا خه‌لكی كه‌فته‌ سه‌ر مه‌حفیرێن بچویك بۆ هه‌لاویستنێ‌ و هه‌كه‌ خه‌لك داخاز بكه‌ن ئه‌م ل دویڤ داخازیا وان مه‌ حفیرا دروستكه‌ین، ب هه‌موو قه‌بارا و دیزاینا و دیزاینا هه‌ر مه‌حفیره‌كی نێزیكه‌ حه‌فتیه‌كێ‌ ل سه‌ر كاردكه‌ین و بۆ چێكرنا مه‌حفیرێ‌ ژی هه‌یڤه‌ك بۆ دڤێت هه‌تا ب دووماهی دهێت. ده‌زیێ‌ ڤان مه‌حفیران ژی ئاماده‌ بۆ مه‌ دهێت و هه‌ر ده‌زیه‌كێ‌ د دیزاینه‌كێ‌ دا ئه‌م پێدڤی دبین ئه‌م ژ رێڤه‌به‌ریا خوه‌ داخازدكه‌ین و ئه‌و بۆ مه‌ دئینن.

هاریكارا، رێڤه‌به‌را بنگه‌هێ‌ مه‌حفیرێن ده‌ستی هێشتا گۆت ژی: هه‌ر مه‌حفیره‌كا ئه‌م دروستكه‌ین ئه‌م قه‌باره‌ و بهایێ‌ وێ‌ د دانین بۆ رێڤه‌به‌ریا مه‌ و ئه‌و ژی دهنێرنه‌ گه‌نجینا دهۆكێ‌، ئانكو هه‌ر بۆ حكومه‌تێ‌ دزڤریت نه‌كو بۆ كارمه‌ندان، چونكو حكومیه‌ و گه‌له‌ك كه‌س ژ خه‌لكێ‌ مه‌ دكرن و بۆ خوه‌ دبه‌نه‌ ده‌رڤه‌ی وه‌لاتی و دیسان هنده‌ك جاران بۆ هنده‌ك كه‌سان دبه‌ن بۆ ده‌رڤه‌ی وه‌لاتی وه‌كو دیاری دا فلكلۆرێ‌ مه‌ نیشا وان بده‌ن. مه‌ دیزاینه‌ر هه‌نه‌ و ئه‌و دیزاینان ددانن و ئه‌م ژی هاریكارین ل گه‌ل و هه‌روه‌سان مفای ژ ئه‌نترنێتێ‌ ژی دبینن و پتریا وان ژی ژ كه‌توارێ‌ مه‌نه‌ وه‌كو ژینگه‌ه زوو تشتێن ئاینی و پارزینك و مه‌شكێ‌ و پتر گرنگیێ‌ ب فلكوری و سالانه‌ نێزیكی 20 هه‌تا 30 مه‌حفیران ئه‌م دروستكه‌ین و ئه‌ڤه‌ كارێ‌ مه‌ یه‌ دڤێت ئه‌م چێكه‌ین و خوه‌ هه‌كه‌ داخازی نه‌بن ژی.

سه‌میرایێ‌ گۆت: بنگه‌هێ‌ مه‌ هه‌ر ژ ده‌ستپێكێ‌ هه‌تا نوكه‌ گه‌له‌ك كه‌س ل نك مه‌ هاتینه‌ خانه‌شینكرن و وه‌غه‌ركرینه‌ و گه‌له‌كان ژی ل ده‌ڤ مه‌ هێلایه‌ و بۆ خوه‌ كاره‌كێ‌ دی كربیت و د كاری دا و دیسان ئاڤاهیێ‌ مه‌ گه‌له‌ك یێ‌ كه‌ڤنه‌ و راسته‌ یێ‌ فره‌هه‌ و هاتیه‌ نووژه‌نكرن، به‌لێ‌ هه‌ر یێ‌ كه‌ڤنه‌ و پێدڤیه‌ بهێته‌ گۆهارتن، یان دووباره‌ بهێته‌ ئاڤاكرن.

34

 

دهۆك، له‌زگین جوقی

رێڤه‌به‌رێ‌ كۆچ و كوچبه‌ران و به‌رسڤدانا قه‌یرانا ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ راگه‌هاند، ب تنێ‌ ل سالا 2022ێ‌ دا 10 هزار و 700 كه‌س دووباره‌ ژ شنگال ئاواره‌یێ‌ ناڤ كه‌مپان بووینه‌. نوكه‌ ئاماره‌ك یا دهێته‌ كرن بۆ تۆماركرنا ناڤێن وان ئاواران یێن حه‌ز بكه‌ن ڤه‌گه‌رنه‌ شنگال.

پیر ده‌یان جه‌عفه‌ر، رێڤه‌به‌رێ‌ كۆچ و كۆچبه‌ران و به‌رسڤدانا قه‌یرانا ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ دیار كر: ل كه‌مپا بێرسڤی و كه‌مپا شاریا ده‌ست ب تۆماركرنا ناڤێن ئاواران هاتیه‌ كرن، هه‌تا نوكه‌ ب تنێ‌ دۆرین 500 خێزانان ناڤێن خۆ بۆ ڤه‌گه‌راندنا شنگال تۆماركرینه‌ و ل سالا 2022ێ‌ ب تایبه‌تی ژی ل هه‌یڤا پێنچ، 10 هزار و 700 كه‌س یێن زڤرینا شنگال دووباره‌ ژ شنگال ئاواره‌ بوون.

زێده‌تر گۆت: چو رێگری ل ڤه‌گه‌راندنا ئاواران ناهێنه‌ كرن، هه‌ر رێكخراوه‌ك یان لایه‌نه‌ك بێژیت ریگری ل ئاواران بۆ ڤه‌گه‌راندنێ‌ دهێته‌ كرن، ئه‌م ره‌د دكه‌ین و چو راستی بۆ نینه‌. ئاواره‌ د ئازادن بۆ زڤرینا سه‌ر مالێن خۆ، لێ‌ ئاواران نه‌ڤێت ڤه‌گه‌رن، ژ به‌ر كو ره‌وشا ده‌ڤه‌رێن وان نه‌یا سه‌قامگیره‌، ب تایبه‌تی ژی شنگال ئه‌و ئاوارێن به‌ری چه‌ند سالان ژی زڤرینه‌ سه‌ر مالێن خۆ ل شنگال، پتریا وان دووباره‌ ئاواره‌ بووینه‌ و نه‌شیاینه‌ دناڤ شنگالدا بژین”.

ئاماژه‌ دا وێ‌ چه‌ندی ژی: “ژبه‌ر نه‌بوونا خزمه‌تگوزاریان و ته‌ناهیێ‌ هه‌تا نوكه‌ ژی گه‌له‌ك خێزانێن چووینه‌ شنگال زارۆكێن وان یێن هاتینه‌ ره‌ڤاندن و بێ‌ سه‌روشینكرن ژلایێ‌ گرۆپێن نه‌قانوونی ڤه‌، له‌ورا ژی ئاواره‌ ماینه‌ دناڤ كه‌مپاندا و نه‌شیاینه‌ ڤه‌گه‌رن. هه‌روه‌سا خزمه‌تگوزاری نینن و خه‌لك چاڤه‌رێ‌ حكومه‌تا عیراقێ‌ دكه‌ن بۆ قه‌ره‌بووكرنێ‌، هه‌تا نوكه‌ خه‌لكێ‌ زه‌ره‌رمه‌ند نه‌هاتینه‌ قه‌ره‌بووكرن”.

رێڤه‌به‌رێ‌ كۆچ و كۆچبه‌ران و به‌رسڤدانا قه‌یرانا ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ گۆت: هه‌موو ئاسانكاری بۆ ڤه‌گه‌راندنا ئاواران ژلایێ‌ مه‌ڤه‌ دهێنه‌ كرن، هه‌ر ئاواره‌یه‌كێ‌ بڤێت ڤه‌گه‌ریت و داخوازیا خۆ پێشكێشی مه‌ بكه‌ت، ئه‌م هه‌موو ئاسانكاریان بۆ وی ئه‌نجام دده‌ین، لێ‌ خه‌لكی ژیانا كه‌مپان هه‌لبژارتیه‌ و نه‌ڤێن بچنه‌ دناڤ ره‌وشا خرابا شنگالدا.

ئیڤان فایه‌ق، وه‌زیرا كۆچ و كۆچبه‌رێن عیراقێ‌ ژی دبێژیت:” حكومه‌تا عێراقی د پلانێن خۆدا بۆ سالا 2023ێ‌ بریار دایه‌ كه‌مپێن تایبه‌ت ب ئاواران ڤه‌ د ماوه‌یێ‌ شه‌ش هه‌یڤان دا بهێنه‌ دائێخستن و ئاواره‌ ڤه‌گه‌رنه‌ سه‌ر مالێن خۆ، ئه‌ڤه‌ ب تنێ‌ كارێ‌ وه‌زاره‌تا كۆچ و كۆچبه‌ران نینه‌ و پێدڤیه‌ هه‌موو لایه‌نێن په‌یوه‌ندیدار كار بكه‌ن بۆ ڤه‌گه‌راندنا ئاواران”.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com