نایف مهحمود
ئهی ڕوممهتا چیا
سهرێ بلندێ ل سهر پیا
قهد ناكهڤی
ستوینا بلندا ئاسمانی
نا داكهڤی
سروودا خوهشی و هیڤیا
ئالایێ مه…
رۆژو ڕوناهیا وهلاتی
نوو بهارا ب سهردا هاتی
ژ دهستێ قازی خهلاتی
ناڤ و ناسناما گهلێ مه
ب ڕوح و جان مه ژ دل ڤیا
ئهڤ ئالایه
خهتیرا ئازادیێ یه
كهلها بلند و ئاسێ یه
دیرۆكا ئاخ و دۆزێ یه
هێز و مۆرالا پێشمهرگهی
ڕهنگێ سۆرێ خوینا مهی
تاجا سهرێ مه ههمیا.
مهسعود بارزانی
پشكا شهشێ
108
پشتی ههلسهنگاندنا رهوشێ، مه بریار دا هێرشێ بكهینه سهر حاجی ئۆمهران. مه دخواست ژ ئالییهكێ ڤه خوه تاقی بكهین و ژ ئالییهكێ دی ڤه بزاڤا رزگاركرنا حاجی ئۆمهران بكهین. بلنداهیێن تهمهرچین د دهستێ حزبا دیمۆكراتا ئیرانێ دا بوون، ئهڤه كوسپ بوو د رێكا هێزێن مهدا.
ل شهڤا 17 ل سهر 18ی چریا ئێكێ 1980ێ، پێشمهرگهیێن دیمۆكراتێ ب پشتهڤانییا تۆپخانا ئیراقێ هێرش كره سهر بنگههێ سهربازی یێ (پادگان) ل خانێ، تۆپبارانكرن ب شێوهیهكی بوو كێمجاران ب وێ دوژاریێ روودایه، لێ دهركهفت كو فهرماندارێ تیپێ، سهرههنگ مهام، فهرماندارهكێ ئازایه، ژبهركو خوه ل بهر ههموو وان فشاران راگرت. پشتی هینگێ هێزێن دیمۆكراتێ تهمهرچین چوول كر و پشتی وێ، مه هێزێن خوه هنارتنه بلنداهییان و گوندێن دهردۆر. مه ژ ئیرانێ خواست هاریكارییا مه بكهن بۆ رزگاركرنا حاجی ئۆمهران، رازیبوون نیشا دا، لێ ب راستی سۆزا خوه وهكو پێدڤی ب جهـ نهئینا.
ل رۆژا 5ی چریا دویێ 1980ێ، پێخهمهت خوه بهرههڤكرنێ دگهل ههموو فهرماندارێن پێشمهرگهی كۆم بووم، پشتی گهنگهشێ ئهركێن وان ب ڤی شێوهی هاتنه دیاركرن:
عهلی خهلیل و سهبری نێروهیی و عهلی شهعبان و نهجمهدین گۆرۆنی بچنه دۆلا ئێنه و مهران و فشارێ بێخنه سهر رێكا چۆمان ــ حاجی ئۆمهران، عهلی خهلیل بهرپرسێ میحوهری بوو.
ملازم عهلی و هێزا لقا دو بچنه ئالییێ گوندهژوور ب مهرهما داكهفتنێ بۆ سهر رێكا رایات.
حهمید ئهفهندی و عهریف یاسین و لقا چار و تهحسین نێروهیی و عهبدولرهحمان تاها بۆ دۆلا سێبهر ل رۆژههلاتێ حاجی ئۆمهران بچن.
حهسۆ ژاژۆكی بۆ سهرێ شیوهرهشێ هاته دانان.
هێزێن لقا دو، رهسوول فهقی و عهبدوللا قادۆ و فهیزۆ سهلیم خان و مهلا رهسوول، ژ تهمهرچینێ بۆ جادێ بچن.
حاجی بێرۆخی و رهشید ئیسۆمهری و رهئیس عهبدوللا و ئازاد بهرواری و فهتاح ئاغا، ب شێوهیهكێ فهرمانداری سهرپهرشتییا بهرهیان دكر.
بۆ رۆژا 11ی چریا دویێ 1980ێ، ههموو كاروبار تهمام بوون و هێزێن مه لڤین كر و بهر ب جهێن خوه ب رێ كهفتن.
ب ڤی شێوهی د گهل ئیرانێ دا رێككهفتین:
ب تۆپخانێ پشتهڤانییا هێزێن مه بكهن.
ژ روویێ لۆجستی و ڤهگوهاستنا شههید و برینداران مفا ژ هێلیكۆپتهران بهێته وهرگرتن.
ههكه هێلیكۆپتهرێن دوژمنی هێزێن مه بۆمبهبارانكرن، ئیران ب فرۆكهیێن شهركهر بهێته ناڤا شهری. ئیرانێ سۆز دا، لێ وهكو پێدڤی نهبوو، ههكه ئازایهتییا فهرماندار و پێشمهرگهیێن مه نهبایه، هێزێن مه دا وێران بن.
د وی شهری دا بۆ مه دهركهفت، رهوشا هێزێن رژێمێ ژ وێ ب هێزتر و زێدهتر بوو یا مه هزر بۆ دكر، ژبهركو ل گۆرهی وان زانیاریێن دگههشتنه مه، پێدڤییه دوژمن یێ لاوز بیت و شیانێن بهرگرییا وهسا نهبن. ئاستهنگا مهزن بهفر و سهرما بوو، ب راستی پشتی هینگێ بۆ مه دیار بوو كو شاشییهكا مهزن بوو ل وی وهرزێ سالێ و ل جههكێ وهسا سار و زۆزانی هێرشهكا وهسا بهێته كرن.
ل رۆژا 15ی چریا دویێ 1980ێ، هێرشا پێشمهرگهی دهست پێكر، بهری دهستپێكرنا وێ هێرشێ، تۆپخانا ئیرانێ تۆپباران دهستپێكر، لێ ل ئاستێ چاڤهرێكری نهبوو، جارهكێ هند نهمابوو ل سهرێ شیوهرهشێ هێزێن مه ژ ناڤ ببهن. عومهر عوسمان كو د وی واری دا شارهزایه، بهرپرس بوو ژ ئاراستهكرنا تۆپان، نهرازی بوو و داخواز كر تۆپ راوهستن، ژبهركو ئارمانجێن خوه نائینن و مهترسی ههیه ل هێزێن مه بدهن.
ل میحوهرێ دۆلهسێبهر، سێ جهێن گرنگ و ستراتیژی كهفتنه دهستێ پێشمهرگهی و پێنج سهرباز ب ئێخسیری هاتنه گرتن.
پێشمهرگه ژ میحوهرێ شیوهرهشێ ههتا حاجی ئۆمهران چوون، لێ ل بلنداهییان ژ ئهگهرێ بهفر و باهۆزان كهفتنه رهوشهكا دوژار. ئهو دهمهكێ درێژ بوو پێشمهرگهی شهرهكێ وهسا مهزن یێ سهربازی نهكربوو، لێ قههرهمانییا خوه نیشا دا و ئیران و خهلكێ دهڤهرێ حێبهتی كربوون.
داریووش فرووههر، سهرهدانا دهڤهرێ كربوو و ل دهمێ وێ هێرشێ ل نك مه بوو، گهلهك ب زهلالی بۆ سهرههنگ مهامی گۆت: پێشمهرگهی قههرهمانانه هێرش كر، لێ مه (ئیران)ێ بێسۆزی د گهل وان كر و ئهڤه جهێ شهرمزارییێ یه. ههروهسا گۆتی: دێ چمه تههرانێ و دێ بۆ ئیمام خومهینی ب خوه بێژم”.
شهری 48 دهمژمێر ڤهكێشا و گهلهك جه كهفتنه دهستێ پێشمهرگهی، لێ مه بڕیار دا خوه ڤهكێشین، ژ بهر كو مهترسییا وێ ئێكێ ههبوو ژبهر بهفرێ رێك بهێنه گرتن و كهس ژی خوه ل بهر وێ سهرمایێ ناگریت. هێزێن ئیراقی ژی ل دیانا خوه بهرههڤ كربوو، بۆ هێرشهكا مهزن و ئهو رهوشا پێشمهرگه كهفتیێ بهرگری پێ نهدهاته كرن.
ئهو زیانێن گیانی یێن بهر ب دوژمنی كهفتین، ب كوشتی و برینداران ڤه زێدهتر ژ حهفتێ سهربازان بوون، پێنج سهرباز ژی ب ئێخسیری هاتنه گرتن، ههژمارهكا چهك و تهقهمهنییان ژی كهفتنه دهستێ پێشمهرگهیێن مه.
زیانێن هێزێن مه
د وی شهری دا چهند پێشمهرگه شههید بوون و گیانێ خوهیێ بلند گۆری كوردستانێ كر كو پێكهاتی بوون ژ: (فهتاح ئاغا، سهعید تۆماری، فهیزۆ سهلیم خان، مهلا رهسوول، عهلی سوورچی، سلێمانی چاربۆتی، تێلی خهسرهو، سلێمان كهریم بارزانی، مهجید تۆماری، جهمال باب یهزدین بادلی، ئهحمهد حهدۆ بارزانی، عهبدوللا میرزا بارزانی، قادر ئیسلام بهرێ گارهیی، شاكر عهزیز) و بیست و شهش پێشمهرگه ژی بریندار بوون.
شههیدبوونا ڤان قههرهمانان ئهز دلگران و خهمبار كرم، لێ ل دۆر فهتاح ئاغا، رۆژهكێ بهری دانانا پلانا هێرشێ، برووسكهیهكا كاك عهلی عهبدوللا بۆ من هات كو عهبدوللا ئاغایێ برایێ فهتاح ئاغای گههشتیه بارهگههێ مهكتهبا سیاسی و ژنوو ژ سلێمانییێ دهركهفتییه و پهیوهندی ب شۆرهشێ كرییه. هندی هاتمێ و من بزاڤ كرن، نهشیام فهتاح ئاغای رازی بكهم ڤهگهریته مهكتهبا سیاسی دا عهبدوللایێ برایێ خوه ببینیت، شههید بوو و نهدیت.
یا راست بیت هێرشكرن د وهرزێ سهرمایێ و بهفرێ دا شاشی بوو لێ ئهڤه بۆ مه بوو سهربۆر و وانهیهكا باش كو ب گشتی د ناڤ بهفر و باهۆزان دا شهر و بهرگری گرانتره.
8- شهرێ چیایێ سورێن:
سالا 1981ێ، پێشمهرگهیێن مهیێن قههرهمان ل گوندێ بانیبنۆكێ ل چیایێ سورێن و دهڤهرا زهلام و كهڕچال، د دو داستناێن مهزن دا دو گورزێن ب هێز ل سهربازێن رژێمێ دان. د وێ داستانا قههرهمانانه دا ههژمارهكا چكدارێن رژێمێ هاتنه كوشتن و برینداركرن، سهد و بیست و چار سهرباز ژی ب ئێخسیری هاتنه گرتن، ب سهدان پارچێن چهكی و كهلوپهلێن سهربازی ژی كهفتنه دهستێ پێشمهرگهی، لێ ب مخابنی ڤه د ڤێ داستانێ دا ههر ئێك ژ ئهكرهم حهمهرهشید بانیبنۆكی و مامۆستا سلێمان و عوسمان پێنجوێنی و فهرماندارێ چاڤنهترس ئهبووبهكر مهحموود بانیبنۆكی، گیانێن خوه گۆری ئاخا پیرۆزا كوردستانێ كر و گههشتنه كاروانێ نهمران.
سالا 1981ێ ژی چالاكیێن پێشمهرگهیێن كوردستانێ دژی دامودهزگههێن سهركوتكرنێ یێن بهعسییان بهردهوام و د پێشڤهچوونێ دا بوون، ب شێوهیهكی كو د دهمێ شهش ههیڤێن ئێكێ یێن سالا 1981ێ، پێشمهرگهیێن قههرهمان زێدهتر ژ دوسهد و سیهـ و ههشت چالاكییان كرن.
د وان چالاكییان دا زیانا دوژمنی پێكهاتی بوو ژ هزار و دوسهد و پێنجی و ئێك كوشتییان، ههژمارهكا مهزن ژی بریندار بوون. پێشمهرگهیێن مه دهستكهفتێن مهزن ب دهست كهفتن، لێ ب مخابنی ڤه د وی دهمی دا چل و ههشت پێشمهرگه شههید بوون و گیانێن خوه گۆری كوردستانێ كرن و ههژمارهك ژی بریندار بوون.
9- شهرێ بیاره:
پێشمهرگهیێن مهیێن قههرهمان ب فهرماندارییا نادر ههورامی، هێرشهكا بهربهلاڤ بۆ سهر بنگههـ و بارهگههێن رژێمێ ل بیاره و شرام دهستپێكر. د وی شهرێ مهردانهدا بۆ چهند رۆژان دهست ب سهر دهڤهرێ دا هاته گرتن و زیانێن مهزن ب دوژمنی گههشتن، كوشتی و بریندارێن وان مابوونه ل دهڤهرێ، چل و پێنج سهرباز ژی ب ئێخسیری هاتنه گرتن، چهند پارچێن چهكی و كهلوپهلێن سهربازی ژی كهفتنه دهستێ پێشمهرگهی. ئهڤ داستانه ب خوینا ههر ئێك ژ سلێمان شهمیرانی و مهجنوون ههورامی و حهسهن شیرهمهری و عومهر براخاس هاته تۆماركرن و چهندین پێشمهرگه ژی بریندار بوون.
ل رۆژێن 3 و 5ی كانوونا دویێ 1982ێ، برووسكهیهك ژ لقێن سێ و چار گههشته مه ل دۆر پشكدارییا هێزێن مه د شهرێ توێله و بیاره دا، كو پشتی هینگێ بیاره هاته كۆنترۆلكرن، ههر ب بریارا تههرانێ هێزێن ئیرانێ خوه ڤهكێشا. ئهو بریار جهێ حێبهتیێ بوو كو چاوا هێزێن ئیرانێ پشتی كۆنترۆلكرنا دهڤهرێ خوه ڤهكێشا، ههلبهت وهسا دیار بوو ئیرانێ نهدخواست ببیته ئهگهرێ ئازراندنا ههستێ عهرهبان. د ڤێ رۆژێ دا زانیاری بۆ مه هاتن كو ناحیا شێروانا مهزن هاتیه تێكدان و خهلكێ وێ بۆ دهردۆرێن ههولێرێ هاتینه ڤهگوهاستن و دبیت هێزێن ئیراقێ ژی ژ دهڤهرێ بهێنه ڤهكێشان.
دهۆك، ههرهین محهمهد:
شێف (شینا رێكانی) د دیدارهكێ دا بۆ رۆژناما ئهڤرۆ گۆت: ئهز دزانم گهلهك جۆرێن كێكان چێكهم و ههر ئێك یا وهلاتهكی یه و ژ پێنجی جۆران دبۆریت، راسته ههر كێكهك یا وهلاتهكی یه، بهلێ ئهز ب دهستكاریێ تێدا دكهم و كهرهستهیان لێ زێدهدكهم ژ بۆ جوانی و تاما وێ و دهمێ چێدكهم ژی خۆ بۆ جارا ئێكێ بیت ژی وی كاری بكهم من باوهریهكا مهزن یا ب شیانێن خۆ ههی و د بهرنامێ ته لهڤزیۆنی دا ل دهۆك تیڤی گهلهك جاران من خوارن چێدكرن و ئهو خوارنه بۆ جارا ئێكێ بوو من چێكری.
شینایێ گۆت: بۆ ئاههنگێن ژدایك بوون و دهوات و شههیان و سهر سالان گهلهك داخوازیا كێكان ژ من دهێتهكرن ههر ژ ههولێرێ و ئاكرێ و زاخۆ جهێن دهوروبهر و ههیڤانه ههتا پێنجی داخوازیان ب جه دئینم و دشێم رۆژانه ههتا بیست كێكان چێكهم و ههكه جورێن دی بن ههتا پێنچ كێكان دشێم چێكهم، چونكو هندهك جۆرێن كێكان ب مژوولاهی نه و كار ل سهر دهێتهكرن و بۆ ڤی كاری ژی ئهز بتنێ دكهم و كهس ل هاری من نینه، بهلێ حهزدكهم بمه خودان جههكێ تایبهت و هندهك كهسێن وهسا ل دهف من كاربكهن وهكو من كاربكهن و بتنێ ئهز سهر پهرشتیا وان بكهم.
زاخۆ، عهلی حاجی:
رێڤهبهرێ رهوشهنبیری و هونهری ل زاخۆ، د دیدارهكێ دا بۆ رۆژناما ئهڤرۆ دیاركر كو ل دووف راسپاردهیێن سهرپهرشتێ ئیدارهیا سهربهخۆیا زاخۆ، لژنهك بۆ ئاههنگێن سهرێ سالێ هاتیه پێكئینان و ههر ژ رۆژا 25/12 ههتا دهستپێكا سالا نوو 2023 شهڤانه دێ ئاههنگێن هونهری ل پرا دهلال هێنه گێڕان و بۆ ڤێ مهرهمێ ئهو پر ب شێوهكێ جوان هاتیه خهملاندن.
دلخاز موسای گۆت: دێ سێ دارێن كریسمسێ ل زاخۆ هێنه دانان، یا ئێكێ ل دهستپێكا زاخۆ و یا دویێ ل پاركێ شههیدان و یا سێی ژی ل گۆرَهپانا پرا دهلال، بهلێ ئاههنگ دێ ل دهف پرێ بن و ب پشكداریا چهندین سترانبێژان شهڤانه بۆ دهمێ دو ههتا سێ دهمژمێران ئهو ئاههنگ د بهردهوامبن، و بۆ سهرخستنا ڤان ئاههنگان مه ههماههنگیهكا باش ل گهل رێڤبهریا گهشت و گۆزارێ ههیه ژبۆ هندێ دا كو گهشتیار ژی ل وان ئاههنگان دبهرههڤ بن.
دهۆك، شاهۆ فهرید:
هاڤی شێرزاد، گهنجهكێ خهلكێ دهۆكێ یه ئامیرێ گیتارێ د ژهنیت و هندهك جاران سترانان ژی دبێژیت، د دیدارهكێ دا بۆ رۆژناما ئهڤرۆ گۆت: ئهڤه ماوێ پێنج سالانه ئهز گیتارێ دژهنم و دو سالن سترانان ژی دبێژم، گهلهك شێوازان سترانا بێژم، یێن ئنگلیزی ژی، نوكه كار سهر بهرههڤكرنا چهند سترانا دكهم ژ پهیڤ و ئاوازیێن منن، ل دهمێ بهێت دێ سێ سترانێن كوردی دگهل دهه سترانێن ئنگلیزی تۆماركهم.
زێدهتر گۆت: سۆشیالێ گهلهك هاریكاریا من كریه و من خهلكهك تێدا نیاسه و ئهكادیمی بوون وهكو دهسپێك گهلهكا باشه بزانی، كهسێ رێگری ل من نهكریه و بهردهوام پشتهڤانیا من دهێتهكرن، زهحمهتا ههردهم دبینم بدهستڤه ئینانا ئامیرێن مۆزیكێ یه، ئهوێن د بازاری دا ههین ژ لایێ كوالیتێ ڤه گهلهك د باش نینن، ههبن ژی بهایێت وان زۆر گرانن.
ئهڤرۆ، سلێمانیێ، عهزیز ههورامی
سهرۆك ههرێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی د دهستپێشخهریهكێ دا داخوازا ڕوونشتنا ههموو ئالیێن سیاسی دكهت و ب دووماهی ئینانێ ب وێ ناكۆكیا د ناڤبهرا ئالیان دا ههی، جێگرێ سكرتێرێ حزبا زهحمهتكێشێن كوردستانێ ژی دبێژیت، پشتهڤانیێ ل دهستپێشخهریا سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دكهین.
سهعید خالد، جێگرێ سكرتێرێ حزبا زهحمهتكێشێن كوردستانێ بۆ ڕۆژنامهیا (ئهڤرۆ) گوت” پێشوازیێ ل ههر دهستپێشخهریهكێ دكهین ب تایبهتی دهستپێشخهریا نێچیرڤان بارزانی، سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ، بهردهوام هیڤیا مه ئهوه دهزگههێ سهرۆكایهتیا ههرێما كوردستانێ وهكو دهزگهههكێ نیشتمانی د خهما پرسێن چارهنڤیسساز دابیت و ب ئێك چاڤ سهحكهته ههموو سالیێن سیاسی، ل دهمێن بۆری ژی دا شیایه ڕۆلێ نیشتمانی ببینیت و گۆتار و كریارێن وی ل دهف ههموو هێزێن سیاسی ب ئۆپۆزسیۆن و دهستههلات ڤه د قهبوولكری نه”.
گوت ژی” ب دیتنا مه نوكه دهمێ دهستپێشخهریا سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ یه و كوردستانێ شیانێن ڤێ ڕهوشێ نینن، پێدڤیه ژی بلهز ههموو ئالیێن سیاسی ب تایبهتی پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكهتی نیشتمانی كوردستان، كو بهرپرسیارهتیا سهرخستنا قۆناغێ یا ههی و پێكڤه د دهستههلاتێ دانه، دگهل ههڤدوو كۆمببن و دهلیڤهیهك یا هاتیه پێش كورد پێكڤه ل بهغدا بشێن پشكا خوه ژ ئهوا د دستوورێ ئیراقێ دا هاتی و مافێن خوه بدهستڤهبینن”.
ناڤبری ئاماژهكر” بهردهوام هاتیه گوتن جوداهی یا ئاسایی یه بهلێ ئهوا نهئاسایی ئهم وهكو مللهتهك ل بهردهم ئاستهنگێن مهزن داین، ڕهوشا دهڤهرێ یا ههستیاره و دگوهۆڕینێن مهزن دایه، پێگههێ كوردان ب ئێكدهنگیێ دێ ب هێز بیت، بهلێ ئهڤ ڕهوشا نوكه ههی د بهرژهوهندیا چ ئالیان دا نینه، خهلكێ كوردستانێ یێ دلتهنگه كو ئهڤ ڕهوشه بهردهوام بیت، گرژیێن د ناڤبهرا ئالیان دا كاریگهریا خراپ كریه سهر ئابووری و بازاری، بهردهوام ژی مه گوتیه كو هێزا مه د ئێكگرتنا مه دایه چ ل ناڤخوه و چ ل دهرڤه ژی وگهلێ كوردستانێ ژی پشتهڤانه ئهڤ ڕهوشا نوكه ههی نهمینیت و خالێن ههڤپشك د ناڤبهرا ئالیێن سیاسی دا یێن ههین و دشیاندایه ڕێكبكهڤن و ههموو ئاستهنگان لادهن و ب ڤێ چهندێ دێ شێین زالبین ب سهر ههموو كێشه و گرفتهكێ دا و بهرپهرهكێ نوو بهێته ڤهكرن”.
دیاركر” سهرۆكایهتیا ههرێما كوردستانێ تاكو ئاستهكێ باش چهترهكێ باش بوو بۆ ئالیێن سیاسی، ههموو ئالی پێشوازیێ ل دهستپێشخهریا سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دكهن و ب دیتنا مه پێدڤیه پشتهڤانی ل سیاسهتا سهرۆكایهتیا ههرێما كوردستانێ بهێته كرن”.
زیرهك كهمال، شیرهتكارێ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ د داخویانیهكا ڕۆژنامهڤانی دا ڕاگههاندبوو” سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ بهرنامهیهك یێ ههی وهكو دهستپێشخهری و بهرههڤی بۆ وێ چهندێ ههموو ئالیێن سیاسی كۆمڤهكهت بۆ ڕێكخستنا ناڤمالا كوردی، چونكه سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ خوه ب چهترێ ههموو ئالیهكی دزانیت، لهوما بزاڤێ دكهت ئالیێن سیاسی كۆمبكهت”.
شیرهتكارێ سهرۆكێ ههرێمێ گۆتبوو ژی” سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دووپاتیێ ل سهر وێ چهندێ دكهت كو پێدڤیه د ئێك ههلویست بین د پرسا دانوستاندنێ ل كهل بهغدا و پرسێن سیاسی و ل سهر ههموو پرسان پێدڤیه د ئێكڕێز و ئێكدهنگ بین، چونكه ئهو دێ بیته هۆكارێ وێ چهندێ ههم سهقامگیریا سیاسی و جڤاكی ل ههرێما كوردستانێ زێدهتر بهقهرار بیت و ههم ژی باوهریا خهلكی ژی ب قهوارێ ههرێما كوردستانێ زێدهتر ببیت و ل سهر ئاستێ نێڤدهولهتی ژی دێ ب هێزتربین و دێ مه ههیبهت و شكۆیا زێدهتر ههبیت، لهوما گرنگه ئێك ههلویست و ئێكڕێز بین”.
ئهڤرۆ:
ئهندامێ مهكتهبا سیاسی و بهرپرسێ مهكتهبا ڕێكخستنا سلێمانیێ- ههلهبجه یا پارتی دیموكراتی كوردستان، عهلی حسێن، ڕاگههاند، ههر كێشهیهكا ههبیت پێدڤیه ب دانوستاندنێ بهێته چارهسهركرن نهكو ب ڕێیا ڕاگههاندنێ، لهوما بڕیاره ل چهند ڕۆژێن داهاتی ل گهل ئێكهتی نیشتمانی كوردستان كۆمبین، بۆ وێ چهندێ كێشهیان چارهسهر بكهین.
عهلی حسێن گوت ژی” پشتی كۆنگرهیێ 14 یێ پارتی مه بڕیار دایه بهرنامهیهكێ نوو و ڤهكرنهكا زێدهتر ل گهل ئالیان دا ههبیت ب گۆرهی تایبهتمهندیا ههر ئالیهكێ سیاسی، ئهوێن د حوكمهتا د پشكدار و ئهوێن د نه پشكدار ژی و ههروهسا ئهوێن ئۆپۆزسیۆن و ل سهر ئاستێ ئیراقێ ژی، ب دیتنا مه ل سهر ناڤخوه پێدڤیه زێدهتر ئێكرێزیێ بپارێزین، بۆ وێ چهندێ پێگههێ ههرێما كوردستانێ ب هێز بیت، ب تایبهت پارتی و ئێكهتی ههكه مه گرفت ژی ههبن، ب ڕاگههاندنێ چارهسهر نابن و پێدڤیه ب دانوستاندنێ و تێكگههشتنێ چارهسهر بكهین، بۆ وی بابهتی ژی ل سهر هێلێ نه و ل چهند ڕۆژێن داهاتی دا دێ پێكڤه كۆمبین بۆ دانوستاندنێ و چارهسهركرنا كێشهیان و ههماههنگیا زێدهتر ل گهل بهغدا”.
وی ئهندامێ مهكتهبا سیاسی یا پارتی گوت ژی” مه سهرهدانا هندهك ئالیێن سیاسی كریه، ژ وان ئێكگرتوویا ئیسلامی و سهرهدان دێ د بهردهوامبن و حوكمهتا ههرێمێ و ئالیێن سیاسی ل گهل بهغدا ژی یێ ل سهر هێلێ، ب تایبهت پارتی، چونكه ئهو ڕێككهفتنا سیاسی یا هاتیه كرن، ههروهسا گاڤێن باش ژی مه یێن هاڤێتین بۆ وێ چهندێ كێشهیێن مه ل گهل بهغدا چارهسهر بكهین و كار دكهین خوه بهرههڤ بكهین بۆ ههلبژارتنێن كوردستانێ و جڤاتێن پارێزگههان، ههروهسا ههلبژارتنێن ئیراقێ كو دبیت ههلبژارتنێن پێشوهخت بهێنه كرن، ئهڤه ههموو ئهجندهیێن كارێن مهنه بۆ داهاتی”.
ئهڤرۆ:
جێگرێ سهرۆكێ جڤاتا نوونهرێن ئیراقێ، شاخهوان عهبدوللا، ڕاگههاند، د دانوستاندنێن دناڤبهرا شاندێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ل گهل بهغدا، گاڤێن باش یێن هاتینه هاڤێتن و ئهو ڕێككهفتنا سیاسی یا حوكمهت ل سهر هاتیه دامهزراندن، بوویه بناغێ دانوستاندنان، كو جڤاتا نوونهران دهنگ ل سهر دایه، لهوما حوكمهت بێی زڤرین بۆ جڤاتا نوونهران دشێت ڕێككهفتنێ بجهبینیت.
شاخهوان عهبدوللای گوت ژی” ل دۆر هووردهكاریێن كۆمبوونان ئهم ل گهل شاندێ ههرێمێ كۆمبووین، لهوما كۆمبوون گهلهك د باش بوون و بناغهیێ دانوستاندنێن ههرێمێ و بهغدا ژی ئهو ڕێككهفتنا سیاسی یه كو حوكمهت ل سهر هاتیه پێكئینان، چونكه ڕێككهفتنهكا سیاسی بۆ پێكئینانا حوكمهتێ ههبوو و ل جڤاتا نوونهران ژی دهنگ ل سهر هاتیه دان، لهوما حوكمهتا نوو یا ئیراقێ دشێت بێی زڤرین بۆ جڤاتا نوونهران، ههموو برگێن ڕێككهفتنێ بجهبینیت، چونكه جڤاتا نوونهران شهرعیهت یا پێ دای”.
دیاركر” دهمێ سهرۆك وهزیرێن ئیراقێ ئهو نڤیسارا ل دۆر هنارتنا 400 ملیار دیناران بۆ ههرێما كوردستانێ ئیمزاكری، باس ل وێ چهندێ كریه كو ئهو بڕیار دهركری جڤاتا نوونهران شهرعیهت پێ دایه، چونكه بڕینا 200 ملیار دینارێن ههرێما كوردستانێ ب بڕیارهكا سیاسی بوو”.
ڕۆهنكر ژی” ل دۆر دۆسێیا پهترۆلی، ڕێككهفتن یا هاتیه كرن كو بهێته چارهسهركرن و ل دانوستاندنێن شاندێ حوكمهتا ههرێمێ و وهزیرێ پهترۆلا ئیراقێ، ڕێككهفتنا سیاسی كریه بناغه بۆ چارهسهركرنا كێشهیان، ههردهم هنارتنا پرۆژهیێ قانوونا بودجهیا گشتی یا ئیراقێ بۆ سالا 2023، دێ ب گۆرهی ڕێككهفتنا ههرێمێ و بهغدا بیت، بۆ وێ مهبهستێ ژی پشكهكا باش یا بودجهی بۆ ههرێما كوردستانێ هاتیه دیاركرن”.
ههولێر، قائید میرۆ:
بڕیاره ئهڤرۆ وهزیرێ شههیدان بۆ پهرلهمانێ كوردستانێ بهێته گازیكرن و سهرۆكا لیژنا شههید و ئهنفالكریان ژی ئاشكرا كر، چهندین گازنده گههشتینه لیژنێ تایبهت داخوازا پێداچوونێ ب بڕیارهكا تایبهت ب ئیمتیازاتێن رزگاربوویێن ئهنفالێ دهێته كرن.
سهوسهن میرخان، سهرۆكا لیژنا شههیدان ل پهرلهمانێ كوردستانێ بۆ رۆژناما ئهڤرۆ دیار كر، بڕیاره ئهڤرۆ 19/12/2022 وهزیرێ شههیدان بۆ پهرلهمانی بهێته گازیكرن و گۆت: “لیژنا شههیدان چهندین بابهتێن گرێدایی كهسوكارێن شههید و ئهنفالكریان بۆ ڤێ چهندێ بهرههڤكرینه، كو ل گهل وهزیرێ شههیدان بهێنه ئێكلاكرن، چونكی چهندین یاداشت و گازنده گههشتینه لیژنا شههیدان و نهڕازیبوون ژ لایێ كهسوكارێن شههیدان و زیندانیێن سیاسی و رزگاربوویێن ئهنفالێ ڤه ههیه، لهوڕا ژی لیژنه دێ ئهڤان بابهتان ل گهل وهزیری بهحس كهت، داكو بهێنه چارهسهركرن”.
سهوسهن میرخان گۆتژی: “ئێك ژ وان بابهتێن گرنگ بڕینا ئیمتیازاتێن وان كهسانه یێن ل پرۆسا ئهنفالێ رزگاربووین و ب بڕیارا سهرۆكایهتیا جڤاتا وهزیران هندهك ئیمتیازات بۆ هاتبوونه دیاركرن، بهلێ پشتی قانوونا چاكسازیێ ئهو ئیمتیازات هاتینه بڕین و داخوازا ڤهگهڕاندنێ دكهین، ههروهسا چهندین ئاریشه ههنه گههشتینه لیژنێ و پێدڤیه وهزیر بهرسیڤا وهلاتیان بدهت”.
دهۆك، لهزگین جوقی:
رێڤهبهریا ئاڤدێری ل پارێزگهها دهۆكێ دیار كر، پلانا چێكرنا 20 سكرێن نوو یێن بچووك بۆ عمباركرنا ئاڤێ ل پارێزگهها دهۆكێ د سالا بهێت دا هاتیه دانان.
هێژا عهبدولواحد سالح، رێڤهبهرێ ئاڤدێری ل پارێزگهها دهۆكێ بۆ رۆژناما ئهڤرۆ دیار كر، پلان هاتیه دانان دا سالا 2023ێ دا ل پارێزگهها دهۆكێ 20 سكرێن بچووك بۆ عمباركرنا ئاڤێ بهێنه چێكرن و گۆت: “مه پلانا چێكرنا ڤان سكرێن ئاڤێ دایه ئێدارا پارێزگهها دهۆكێ و ب رێیا وان ژی بۆ حكومهتا ههرێما كوردستانێ، داكو رازیبوون ل سهر بهێته كرن و بهێنه چێكرن”.
رێڤهبهرێ ئاڤدێری ل پارێزگهها دهۆكێ ئاشكرا ژی كر، بۆ چێكرنا وان ههر 20 سكرێن ئاڤێ گوژمێ 15 ملیار دیناران هاتیه پیشنیازكرن، ئهڤ سكرێن ئاڤێ ل دهڤهرداریێن دهۆك و شێخان و ئاكرێ و ئامێدیێ و سێمیلێ دێ هێنه چێكرن.
هێژا عهبدولواحد گۆت: “پڕۆژهیێ راكێشانا ئاڤێ ژ بهنداڤا مووسلێ بۆ بهنداڤا دهۆكێ بهری چهند سالان هاتبوو راگرتن، لێ نوكه حكومهتا ههرێما كوردستانێ دووباره دهست بجهئینانا وی پڕۆژهیی كریه و پڕۆژه د قووناغێن بجهئینانێ دایه، بڕیاره د دهمێ سالهكێ دا پڕۆژه ب دووماهی بهێت و ئاڤ ژ رووبارێ دیجلهی ل بهنداڤا مووسلێ بۆ بهنداڤا دهۆكێ بهێته راكێشان”.
نيشاندان