ئه‌ڤرۆ، زانست:

مالپه‌رێ‌ بلومبێرگ یێ‌ ئه‌لكترۆنی به‌لاڤكر كو وه‌لاتیێن باژێرێ‌ شنگنهای ل چینێ‌ تووشی مه‌زنترین هێرشا ئه‌لكترۆنی بوون د مێژوویێ‌ دا كو نێزیكی 23 تێرابایتان ژ پێزانینێن كه‌سی هاتنه‌ دزین كو ژ لایێ‌ تاوانبارێن ئه‌نترنێتێ‌ ڤه‌ هاتبوو ئه‌نجام دان.

هه‌موو بۆچوون بۆ وێ‌ چه‌ندێ‌ دچن كو ئه‌ڤ هێرشه‌ ژ لایێ‌ گرۆپێ‌ چاینا دان ڤه‌ هاتیه‌ ئه‌نجام دان كو ناڤ و پێزانین و به‌لگه‌ و ناسنامه‌ و ژمارێن تله‌فۆن و كه‌یسێن تاوانا یێن نێزیكی ملیار كه‌سان ژ وه‌لاتیێن شنگنهای ڤه‌ هاتینه‌ دزین و ئه‌ڤ پێزانینه‌ د مالپه‌رێ دارك وێب دا هاتینه‌ دزین و به‌رامبه‌ر 10 پارێن بتكوین هاتینه‌ فرۆتن كو دبنه‌ 190 هزار دۆلار.

دبیت گه‌له‌ك ژ وه‌لاتیان تووشی ئاریشێن مه‌زن ببن ل ده‌مێ‌ ئه‌ڤ پێزانینێن وان بۆ كارێن خرابكاریێ‌ یان هه‌ر كاره‌كێ‌ دی دهێنه‌ بكار ئینان.

چو ده‌سته‌لاتداران به‌حس ل ڤێ‌ هێرشێ‌ نه‌كریه‌ خوه‌ رێڤه‌به‌ریا دادوه‌ریا ئه‌لكترۆنی ژی كو ل چینێ‌ سه‌رپه‌رشتیا كارێن ئه‌نترنێتێ‌ دكه‌ت. به‌لێ‌ ئه‌ڤه‌ نه‌ جهێ‌ سه‌رسامیێ‌ یه‌ چونكو ل وه‌لاته‌كێ‌ وه‌كو چینێ‌ به‌حسكرنا بن پێكرنا داتایان نه‌ تشته‌كێ‌ به‌ربه‌لاڤه‌.

به‌لگه‌ ژی ل سه‌ر ڤی بابه‌تی ئه‌وه‌ كو ل سالا 2020ێ‌ پێزانینێن نێزیكی 538 ملیۆن بكارئینه‌رێن وێیبوو هاتنه‌ دزین و د ڤی بابه‌تی دا، ده‌سته‌لاتدارێن چینی بێده‌نگی هه‌لبژارت.

سه‌رۆكێ‌ كارگێری یێ‌ چاینا دان كو به‌رپرسا نه‌هێلانا هێرشێن ئه‌لكترۆنی یه‌ ل سه‌ر كۆمپیۆته‌ران راگه‌هاند كو داتایێن ملیار كه‌سان هاتینه‌ دزین و پێزانینێن ته‌مام ل سه‌ر ڤی كاری به‌لاڤ نه‌كرینه‌.

ژ به‌ر كو پێزانینێن ته‌مام ل سه‌ر ڤێ‌ دزیێ‌ ل به‌ر ده‌ست نینن، ژ به‌ر هندێ‌ ژی یا ب زه‌حمه‌ته‌ مه‌ترسیا وێ‌ ب ره‌نگه‌كێ‌ دروست بهێته‌ به‌حس كرن، به‌لێ‌ ل دووماهیێ‌ هه‌ر وه‌لاتی قوربانیێن ڤێ‌ روودانێ‌ نه‌.

ئه‌ڤرۆ، زانست:

به‌ری چه‌ند رۆژه‌كێن كێم ل ئه‌مریكا گه‌نگه‌شه‌ ل سه‌ر وێ‌ چه‌ندێ‌ بوو كو دشیان دایه‌ سیخوری ژ لایێ‌ تیك توكی ڤه‌ ل سه‌ر بكارئینه‌ران بهێته‌ كرن. دوهی، تیك توكی دان پێدان كر كو هنده‌ك ژ ئه‌ندازیارێن وان ل چینێ‌ دشێن داتایێن بكارئینه‌ران ببینن، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژی بۆ ئه‌گه‌رێ‌ وێ‌ چه‌ندێ‌ كو گه‌نگه‌شه‌ ژ هه‌ر ده‌مه‌كێ‌ دی گه‌رمتر لێ‌ بهێت.

ل سالا 2019ێ‌ په‌یوه‌ندیێن تیك توكی و ئه‌مریكا ئالوز بوون ب تۆمه‌تا وێ‌ چه‌ندێ‌ كو تیك توك مه‌ترسیه‌ ل سه‌ر گه‌لێ‌ ئه‌مریكا و كارتێكرنێ‌ ل ئاسایشا نشتیمانی دكه‌ت، ئیداره‌یا دونالد تره‌مپ تیك توك ب ڤێ‌ چه‌ندێ‌ تۆمه‌تبار كر و دو هه‌لبژارده‌ بۆ دانان یان ل وه‌لاتی بهێته‌ قه‌ده‌غه‌كرن یان ژی دڤێت كۆمپانیێ‌ ب فرۆشنه‌ كه‌سه‌كی كو ل ئه‌مریكا وی كاری ئه‌نجام بده‌ت و پاشان بابه‌ت گه‌هشته‌ دادگه‌هێ‌، به‌لێ‌ دادگه‌هێ‌ ئه‌و بابه‌ت بێ‌ ده‌نگ كر و رێ‌ دایێ‌ ب ره‌نگه‌كێ‌ سرۆشتی كارێ‌ خوه‌ بكه‌ت، ئانكو چو ژ وان هه‌ردو هه‌لبژارتنان نه‌.

ڤان رۆژان جاره‌كا دی ئه‌ڤ بابه‌ته‌ هاتیه‌ ڤه‌كرن، ئێك ژ مه‌زنه‌ به‌رپرسێن لژنا په‌یوه‌ندیێن فیدرالی داخواز ژ گۆگل و ئه‌پ ستوری كر كو تیك توكی د ناڤ كۆگه‌هێن خوه‌ دا بیننه‌ ده‌ر، دا ئێدی وه‌لاتی نه‌شێن بكار بینن، پاشان ژی 9 كۆنگرێسمه‌نان تیك توك ب سیخوریێ‌ تۆمه‌تبار كر، پشتی به‌لاڤبوونا راپۆرتا بۆزفید ئه‌وا به‌حس ل وێ‌ چه‌ندێ‌ كری كو ئه‌ندازیارێن چینی دشێن بگه‌هنه‌ داتایێن كه‌سی یێن ئه‌مریكا.

نها ب گۆره‌یی راپۆرته‌كا مالپه‌رێ‌ بلومبێرگ و ل سه‌ر ڤان تۆمه‌تان، شاو زی چێو، رێڤه‌به‌رێ‌ كارگێری یێ‌ تیك توكی د نامه‌كێ‌ دا ئاشكه‌را كر كو هنده‌ك كارمه‌ند ل باره‌گایێ‌ سه‌ره‌كی ل چینێ‌ دشێن بگه‌هنه‌ داتایێن وه‌لاتیێن ئه‌مریكی، ل گه‌ل وێ‌ چه‌ندێ‌ ژی ئاشكه‌را ژی كر كو ئه‌و پێزانینێن ئه‌و دگه‌هنێ‌ نه‌ د نهێنی نه‌، ل گه‌ل حوكمه‌تا چینێ‌ ژی ناهێنه‌ پارڤه‌كرن و ل سه‌ر وێ‌ چه‌ندێ‌ ژێَرخانا تیك توكی دهێته‌ ئاڤاكرن و یێ‌ د بن رێكارێن ئه‌منی یێن گه‌له‌ك تۆند ڤه‌.

نها به‌حس ل وێ‌ چه‌ندێ‌ دهێته‌ كرن كا دێ‌ تیك توك شێت ب ره‌نگه‌كی ژ ره‌نگان ڤێ‌ ئاریشێ‌ چاره‌ كه‌ت و ڤان تۆمه‌تا بێ‌ ده‌نگ كه‌ت، هه‌ر وه‌كو كۆمپانیا بایت دانس یا خودانا تیك توكی ئاشكه‌را كری كو ئه‌و دێ‌ مل ب ملێ‌ حوكمه‌تا ئه‌مریكا كار كه‌ت دا كو داتایێن وه‌لاتیێن ئه‌مریكی د پاراستی بن ب تایبه‌ت لژنا وه‌به‌رهێنانا بیانی.

دبیت ئه‌ڤه‌ پێنگاڤه‌كا باش بیت و ب تایبه‌ت ژی داتایێن هاتنوچوونێ‌ یێن كۆمپانیا تیك توكی ب ره‌نگه‌كێ‌ 100% ل ئه‌مریكا د رێیا كۆمپانیا ئورسل كرۆپ دا د بۆرن.

ئه‌ڤرۆ، زانست:

كۆمپانیا گۆگل راگه‌هاند كو ل سه‌ر بكارئینه‌رێن كرۆم یێن سیسته‌مێ‌ ئه‌ندروید و ویندوز پێدڤیه‌ ب له‌ز ئابده‌یت بكه‌ن دا كو چاره‌یا كێشه‌یه‌كا ئه‌منی یا مه‌زن د ناڤا وی لێگه‌ری دا بكه‌ن. ئه‌ڤه‌ دبیته‌ ئاریشا چارێ‌ د ئه‌ڤ ساله‌ دا تووش دبنێ‌، ئه‌ڤ ڤالاهیا ئه‌منی یا نها كه‌فتیه‌ كرۆمی ده‌لیڤه‌كا زێرینه‌ بۆ تاوانبارێن ئه‌لكترۆنی كو هێرشێ‌ بكه‌نه‌ سه‌ر ڤی لیگه‌ری. ژ به‌ر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ ژی پێدڤیه‌ كرۆمێن خوه‌ بۆ نووترین دانه‌ ئابده‌یت بكه‌ن.

كۆمپانیا پاراستن ل سه‌ر پێزانینێن ل سه‌ر ڤێ‌ ڤالاهیا ئه‌منی كرن دا كو چو كه‌س ب ده‌لیڤه‌ نه‌زانن بۆ ئه‌نجامدانا هێرشان، ب تنێ‌ داخواز كریه‌ كو ڤی لێگه‌ری ئابده‌یت بكه‌ن، ناڤێ‌ ڤێ‌ ڤالاهیێ‌ ژی ئاشكه‌را كریه‌ كو دبێژنێ‌: CVE-2022-2294.

ئاشكه‌را ژی كریه‌ كو ئێك ژ ئه‌ندامێن تیماAvast Threat Intelligence ، ئه‌ڤ پێزانینه‌ بۆ وان ئاشكه‌را كریه‌ ل ئێكی ڤێ‌ هه‌یڤێ‌ و هه‌ر ئێكسه‌ر تیمێن وان رابووینه‌ ب چاره‌كرنا ڤێ‌ ئاریشێ‌ و ئابده‌یته‌كا نوو بۆ به‌رهه‌ڤكریه‌ دا كو بكارئینه‌ر ژ ڤێ‌ مه‌ترسیێ‌ رزگار ببن.

بۆ ئه‌ندرۆید نووترین كرم یێ‌ هاتیه‌ راستڤه‌كرن ئه‌ڤه‌ یه‌: 103.0.5060.71 و نها د گۆگل پله‌ی دا ل به‌رده‌سته‌ و بۆ ویندوزی ژی ئه‌ڤه‌ یه‌: 103.0.5060.114  ل ڤان نێزیكان دێ‌ ل به‌ر ده‌ست بیت.

ل سه‌ر وان كه‌سێن كرۆم لێگه‌رێ‌ وان یێ سه‌ره‌كی پێدڤیه‌ پشت راست بن ژ وێ‌ چه‌ندێ‌ كو ئه‌ڤ لێگه‌رێ‌ ب ئاریشه‌ ل سه‌ر كۆمپیۆته‌ر یان مۆبایلا وان نینه‌ و هه‌كه‌ هه‌بیت ژی بلا ب زووترین ده‌م ئابده‌یت بكه‌ن دا كو ژ هاككه‌ران رزگار ببن.