NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

دهۆك، شاكر ئه‌تروشی:

پشكا ره‌وشه‌نبری، سه‌ر ب ناڤه‌ندا خانی یا ره‌وشه‌نبیری و راگه‌هاندنێ‌، ل به‌ره‌ ئه‌ڤرۆ لده‌مژمێر شه‌شی ئێڤاری ئه‌نجامێن به‌ریكانا كورته‌ چیرۆكێ‌ بۆ گه‌نجان ل هولا نالبه‌ند ل پانۆراما ئازدای رابگه‌هینیت و سێ‌ سه‌ركه‌فتیێن به‌راهیێ‌ دێ‌ هێنه‌ خه‌لاتكرن، هه‌روه‌سا پرتووكه‌كا نوو ژی دێ‌ هێته‌ به‌لاڤكرن.

به‌ریكانا ناڤهاتی، ب هه‌ڤكاری ل گه‌ل (نۆبارا جه‌عفه‌ر مایی) هاتیه‌ رێكخستن و ل دووف هنده‌ك مه‌رجان چیرۆكێن گه‌نجان هاتینه‌ وه‌رگرتن و پشتی ژلایێ‌ لژنه‌كا تایبه‌ت ب چیرۆكێ‌ ڤه‌ هاتینه‌ هه‌لسه‌نگاندن، ئه‌ڤرۆ سه‌ركه‌فتیێ‌ ئێكێ‌ و دویێ‌ و سێیێ‌ دێ‌ هێنه‌ خه‌لاتكرن، هه‌روه‌سا چیرۆكا سه‌ركه‌فتیێ‌ ئێكێ‌ هه‌تا یا ده‌هێ‌ دێ‌ ژلایێ‌ ناڤه‌ندا خانی ڤه‌ ب شێوێ‌ پرتووك هێته‌ چاپكرن.

144

هه‌ولێر، شاكر ئه‌تروشی:

رادیۆیا هێلین، كو سه‌ر ب ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ‌ ڤه‌یه‌، دناڤ دو ژۆرێن بچووكڤه‌ ل ئاڤاهیێ‌ مه‌كته‌با سكرتاریه‌تا ئافره‌تان ل هه‌ولێرا پایته‌خت، ژلایێ‌ چار كچێن گه‌نجڤه‌ دهێته‌ ب رێڤه‌برن و نوكه‌ به‌خشێ‌ وێ‌ دگه‌هیته‌ پرانیا باژێرێن كوردستانێ‌ و ب گۆتنا رێڤه‌به‌را رادیۆیێ‌ وان پلانه‌ك دانایه‌ بۆ به‌رفره‌هكرنا به‌خشێ‌ رادیۆیێ‌، هه‌روه‌سا زێده‌كرنا ستافێ‌ كاری و ل گۆڕه‌ی شیانان دێ‌ پلانا خوه‌ بجه ئینن.

شه‌یما مسته‌فا، ئه‌نداما مه‌كته‌با سكرتاریه‌تا ئافره‌تان، كو د هه‌مان ده‌مدا رێڤه‌به‌را وێ‌ رادیۆیێ‌ یه‌، د دیداره‌كێ‌ دا بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: رادیۆیا هێلین كو ده‌نگ و ره‌نگێ‌ هه‌موو ئافره‌تێن كوردستانێ‌ یه‌، ل سالا 2013 هاتیه‌ ڤه‌كرن، نوكه‌ بتنێ‌ سێ‌ كچ ب رێڤه‌دبه‌ن ئه‌و ژی (دالیا، ئانیا، تانیا) كو هه‌ر سێ‌ ژ هه‌ولێرێ‌ نه‌ و ل گه‌ل من دبنه‌ چار، مه‌ (48) به‌رنامه‌ هه‌نه‌ كو هه‌موو بۆارێن ژیانێ‌ ب خوه‌ دگرن هه‌نه‌، ژوانا هنده‌ك به‌رنامه‌ گرێدای ئاڤاكرنا شیانێن ئافره‌تانه‌ و به‌رنامێن یاسایی، هنده‌ك ژوان به‌رناما بۆمه‌ ژده‌رڤه‌ دهێنه‌ ئاماده‌كرن و پێشكێشكرن، هنده‌كان ژی ئه‌و هه‌رسێ‌ كچ ئاماده‌ و پێشكێش دكه‌ن، هه‌روه‌سا كارێ‌ ده‌رهێنه‌ریێ‌ ژی دكه‌ین، مه‌ ل به‌ره‌ كچه‌كێ‌ یان پتر بینین بۆ به‌رنامێن كرمانجی، هه‌روه‌سا دپلانا مه‌دایه‌ مه‌ تۆڕه‌كا په‌یامنێران هه‌بیت كو سه‌رتاسه‌ری كوردستنانێ‌ و ژده‌رڤه‌ ب خوه‌ ڤه‌بگریت، لێ‌ وه‌كو مه‌ گۆتی ئه‌م دێ‌ ل دووف شیانان رادیۆیا خوه‌ پێشڤه‌ به‌ین.

هه‌روه‌سا بۆ وه‌رزێ‌ بهێت ژی دێ‌ مه‌ زێده‌تر به‌رنامه‌ هه‌بن، ژوانا به‌رنامه‌كێ‌ ده‌روناسی ب ناڤێ‌ (باوه‌ری ب خوه‌ بوون) هه‌بیت ئه‌ڤ به‌رنامه‌ دێ‌ ژلایێ‌ كه‌سه‌كێ‌ بسپۆرڤه‌ هێته‌ ئاماده‌كرن و پێشكێشكرن، كو ناما ماسته‌رێ‌ دوی بۆاری دا هه‌یه‌، زێده‌باری چه‌ند به‌رنامێن دی و ئه‌م دگه‌شبینین ب پشته‌ڤانیا (د. ڤیان سلێمان) سكرتێرا ئێكه‌تیا ئافره‌تێن كوردستانێ‌ شیێن رۆژ بۆ رۆژێ‌ رادیۆیا هێلین به‌ر ب پێشڤه‌ ببه‌ین، دا ب كریار ببیته‌ ده‌نگێ‌ هه‌موو ئافره‌تێن كوردستانێ‌.

50

ئاكرێ‌، ره‌مه‌زان زه‌كه‌ریا:

سترانبێژ (كاروان خالد) د دیداره‌كێ دا بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیاركر كو به‌ری چه‌نده‌كی وی سترانه‌ك ب ناڤێ‌ (ئه‌وین) به‌لاڤكریه‌، ئه‌و ستران ژ په‌یڤ و ئاوازێن وی بوو، هنده‌ك كار ل هه‌رێما كوردستانێ و هنده‌ك ژی ل ته‌هران بۆ كریه‌ و نوكه‌ یێ‌ خوه‌ به‌رهه‌ڤ دكه‌ت دا هنده‌ك ستران و كلیپێن دی چێكه‌ت.

كاروانی گۆت: ژبه‌ركو ئه‌ز و هونه‌ر بووینه‌ نێزیكترین هه‌ڤال و نوكه‌ بووینه‌ پشكه‌كا سه‌ره‌كی د ژیانا مندا، له‌ورا دێ یێ‌ به‌رده‌وام ل سه‌ر گۆتنا سترانان هه‌روه‌سا دانانا په‌یڤ و ئاوازان و نوكه‌ ل گه‌ل كومه‌كا هه‌ڤالان به‌رهه‌ڤیا دكه‌ین بۆ چێكرنا ڤیدیۆ كلیپه‌كا نوو، چنكو ژیانا من هه‌ر ل گه‌ل مۆزیك و سترانان دبۆریت.

97

ئه‌ڤرۆ، قه‌یس وه‌یس

چاڤه‌ڕێ‌ دهێته‌ كرن ئه‌ڤرۆ و سوبه‌هی یاریێن گه‌ڕا 37ێ‌ و پێش دووماهیا خولا ئیراقێ‌ بۆ یانێن پلا نایاب یا ته‌پا پێی ب ئه‌نجامدانا نه‌ه یاریان ده‌ستپێبكه‌ن ئه‌وا یانا شورته‌ به‌ری چار گه‌ڕان ناسناڤێ‌ وه‌رزێ‌ ئه‌ڤ ساله‌ مسۆگه‌ر كری.

ئه‌ڤرۆ ل ده‌مژمێر نه‌هی شه‌ڤ تیما یانا زاخۆ دێ‌ مێڤانداریا یانا سامرا ل یاریگه‌ها خوه‌ یا نێڤده‌وله‌تی كه‌ت، كوڕێن خابووری ب 45 خالان رێزا ده‌هێ‌ دهێن و مێڤانا وێ‌ ب كۆمكرنا 12 خالان رێزا 20ێ‌ و دووماهیێ‌ دهێت و پاشڤه‌چوونا خوه‌ بۆ پلا ئێك مسۆگه‌ركریه‌، زاخۆ دێ‌ بێ‌ پشكداریا هه‌ر ئێك ژ محه‌مه‌د عه‌بدولكه‌ریم، ئه‌ركان ئه‌میر و پیشه‌كارێ‌ به‌رازیلی برۆنۆ ئۆلیڤێرایی یاریێ‌ كه‌ت ژبه‌ر كارتێن زه‌ر و سۆر، لێ‌ گه‌شبینه‌ سێ‌ خالێن ب سانه‌هی ژ تیما سامرا وه‌ربگریت ئه‌وا دێ‌ هێته‌ دناڤ یاریێ‌ دا بێ‌ چو ئۆمێد هه‌بن بۆ مانا خوه‌ د خولێ‌ دا،خودانێن ئه‌ردی ژلایێ‌ جه‌ماوه‌رێ‌ خوه‌ڤه‌ داخوازكرینه‌ بۆ ڤه‌گه‌ڕاندنا سه‌ركه‌فتنان به‌ری دیدارا جاما ئیراقێ‌ ژ قۆناغا پێش دووماهیێ‌ ئه‌وا بڕیاره‌ ل 28ێ‌ ڤێ‌ هه‌یڤێ‌ ل باژێرێ‌ نه‌جه‌ف هه‌مبه‌ری یانا كاره‌با بیت.

ژلایه‌كێ‌ دووڤه‌ یانا نه‌وروز ل باژێرێ‌ سلێمانیێ‌ دێ‌ مێڤانداریا یانا هه‌ولێرێ‌ كه‌ت ئێك ژ یاریێن دێربیێ‌ كوردستانێ‌ د خولێ‌ دا، خودانین ئه‌ردی ب 48 خالان رێزا نه‌هێ‌ و یانا پایته‌ختی ب 44 خالان رێزا 11ێ‌ دهێت، ژ یاریێن دی یێن ئه‌ڤرۆ چارشه‌مبی دهێنه‌ كرن، نه‌فت- ئه‌لقاسم، ئه‌مانه‌ت به‌غدا- دیوانیه‌، مینا- ته‌له‌به‌، نه‌فت ئه‌لوه‌سه‌ت- سیناعه‌، یاریێن سوبه‌هی نه‌جه‌ف- شورته‌، نه‌فت ئه‌لبه‌سرا- نه‌فت ئه‌لمیسان، زه‌ورا- جه‌ویه‌.

126

ئه‌ڤرۆ،ره‌مه‌زان زه‌كه‌ریا:

د داخویانیه‌كێدا سه‌میر عه‌بدولقادر سه‌رۆكێ‌ یانا به‌رده‌ڕه‌ش یا وه‌رزشی بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیاركر ئه‌و پرۆژێن وه‌به‌رهێنانی كو د ده‌ستێ یانێ‌ دایه‌ نه‌شیایه‌ ره‌وشا خوه‌ یا ئابوور باش بكه‌ت و ئه‌و پرۆژێن به‌رده‌ست بۆ ده‌مێ سیهـ ساڵا گرێبه‌ست ل سه‌ر هاتیه‌ كرن دگه‌ل وه‌به‌رهێنه‌ری لێ ئه‌و پرۆژه‌ كێمن و مه‌ داخوازكریه‌ كو پرۆژه‌كێ نوو بۆ دروستكرنا بیست دوكانا بجهبینن لێ رێگری هه‌یه‌ بۆ دروستكرنێ‌، بڤی ره‌نگی ره‌وشا ئابووریا یانێ به‌ر ب خرابیێ‌ چوویه‌ سه‌رباری ده‌لیڤه‌یا مایی كو بجهبینن لێ مخابن رێگری هه‌یه‌ .

زێده‌تر ناڤهاتی گۆت: ژبلی یاریا ته‌پا پێی یانا به‌رده‌ڕه‌ش یا ڤۆلی بۆلێ‌ ژی یا هه‌یی و ئاسته‌كێ باش پێشكه‌ش كریه‌ هه‌تا نوكه‌ پشكداری خولا دكه‌ت و پار سال ل سه‌ر ئاستێ پارێزگه‌ها دهۆك یانا به‌رده‌ڕه‌ش رێزا ئێكێ ب ده‌ستڤه‌ئینا و ل سه‌ر ئاستێ كوردستانێ رێزا چارێ .

سه‌رۆكێ‌ یانا به‌رده‌ڕه‌ش ئاشكراكر هه‌تا نوكه‌ ئێكلانه‌بووه‌ تیما مه‌ یا ته‌پا پێی دێ ل پله‌ ئێك یاریێ یان پله‌ دو كه‌ت ئه‌ڤ چاڤه‌ڕێ‌ بڕیاره‌كێ‌ نه‌ ،داخوازیا مه‌یا سه‌ره‌كی ئه‌وه‌ رێگریا ل سه‌ر پرۆژێن وه‌به‌رهێنانێ ڕاكه‌ن و یانه‌ بشێت پرۆژێن خوه‌ ته‌مام بكه‌ت بۆ باشتركرنا ره‌وشا ئابووریا یانێ و به‌رده‌وامی  ب چالاكیێن وه‌رزشی ل ده‌ڤه‌رێ ژبه‌ركو ئێكانه‌ رێك بۆ باشتركرنا ره‌وشا یانێ ئاڤاكرنا بیست دوكانێن نویه‌ ل ده‌ڤه‌رێ .

84

ئه‌ڤرۆ،شاهۆ فه‌رید:

د دیداره‌كێ‌ دا عه‌بدولره‌حمان زه‌ید كاپتنێ تیما نموونه‌یا ئه‌كادمیا پیرس نوونه‌راتیا یانا گاره‌ د خولا كوردستانێ‌ بۆ لاوان دا دیاركر ئه‌وی سالا 2017 ده‌ست هاڤێتیه‌ یاریا ته‌پاپێی ب هاریكاریا خالێ خوه‌ راهێنه‌ر عه‌لی وه‌حید و ل گه‌ل كاپتن وه‌لاتی هه‌موو زانیاریێن ته‌پاپێی وه‌رگرتینه‌ و شاشیێت خوه‌ راستڤه‌كرینه‌، هه‌روه‌سان هه‌رژه‌نگ بابه‌كری هاریكاریا وی و خوه‌ ماندی كریه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌با 40% ژی نه‌ دگه‌هشتمه‌ ئاستێ پێدڤی و گۆت: ژ به‌ر ته‌پاپێی پێنچ ساله‌ ژ مالاخوه‌ دووركه‌تیمه‌ كو ئاكنچیێ‌ قه‌زا شیخانم.

زێده‌تر ناڤهاتی بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ گۆت: من پشكداری د سێ‌ قاره‌مانیان دا كریه‌ و راهێنه‌ر ژ ئاستێ من رازی بوون، یا نه‌خۆشی ئه‌بوو د خولا لاوان دا ب ناڤێ پیرس پشكدار نه‌بووین لێ‌ مه‌ ئاسته‌كێ‌ باش نیشان دایه‌ سه‌رباری پرانیا یاریزانان جارا ئێكێ‌ یه‌ پشكداریێ‌ دكه‌ن و ژیێن وان د چووكن و پێخووشحالم كاپتنێ تیمێ‌ مه‌ و ئه‌ركێ من قورسترلێ هاتیه‌.

ل دووماهیێ‌ عه‌بدولره‌حمانی گۆت: یاریكرن ل یاریكه‌هێن فریزێ ده‌ستكرد یاب زه‌حمه‌ته‌ ئاستی یاریزانی دئینه‌ خارێ هنگاڤتن زێده‌تر لێدهێن و ئیك یاریا د قاره‌مانیه‌كێ‌ دا هه‌مبه‌ری ده‌هێن هه‌ڤالینی نه‌، ته‌پاپێی كارتێكرن ل ئاستێ خاندنامن نه‌كریه‌ و به‌رده‌وامم، داهاتیدا هه‌ر یانه‌كا گرێبه‌سته‌كا باش پێشكێشی من كر دێ په‌یوه‌ندیێ پێكه‌م ئه‌كه‌ر تیمامه‌ نه‌بوو یانه‌، گه‌له‌ك كه‌سان ده‌سپێكی و تا نوكه‌ خه‌له‌ت قه‌له‌م دده‌ن كۆ یاریزانم لێ من ده‌مێت بهێت به‌رسڤ بۆ هه‌یه‌.

86

ئه‌ڤرۆ،

چاڤه‌ڕێ‌ دهێته‌ كرن ل شه‌مبیا بهێت هژماره‌كا مه‌زن یا چالاكیێن وه‌رزشی ل پرانیا باژێر و قه‌زایێن هه‌رێما كوردستانێ‌ بهێنه‌ ئه‌نجامدان وه‌كو نه‌ریته‌كا سالانه‌ كو ل 25ێ‌ خزیرانێ‌ ب رۆژا وه‌رزشا كوردستانێ‌ هاتیه‌ دانان ئه‌وا ئه‌ڤه‌ بوو ماوێ‌ سێ‌ ساله‌ ژلایێ‌ چه‌نده‌ك ژ راگه‌هاندكار و وه‌رزشڤانێن كوردستانێ‌ هاتیه‌ رێكخستین بۆ زێده‌تر لێك نێزكبوونا وه‌رزشڤانێن ده‌ڤه‌رێ‌ و دانانا رۆژه‌كا مێژوویی یا هه‌ر سال ب ناڤێ‌ رۆژا وه‌رزشا كوردستانێ‌.

لدووڤ لیستا ئه‌ڤ ساله‌ یا لژنا رێكخستنێ‌ هاتیه‌ راگه‌هاندن بڕیاره‌ هه‌شت باژێر و قه‌زا و ئیدارێن سه‌ربه‌خۆ چالاكیێن جودا یێن وه‌رزشی و دیدار و كۆنفراسان ئه‌نجامبده‌ت ئه‌وژی ل دهۆك، زاخۆ، ئاكرێ‌، هه‌ولێر، شه‌قلاوه‌، سۆران، گه‌رمیان و سلێمانی، ئه‌و چالاكیێن ل سنورێ‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ دهێنه‌ ئه‌نجامدان بڤی ره‌نگی نه‌.

ل باژێرێ‌ دهۆكێ‌ و ده‌مژمێر هه‌شتی سپێدێ‌ دێ‌ به‌ریكانا پایسكلان ل به‌نداڤا دهۆكێ‌ بۆ پاركا نه‌وروز ب ڕێڤه‌ چیت، دیسان ده‌مژمێر شه‌شی ئێڤاری كه‌رنه‌ڤاله‌كێ‌ وه‌رزشی و چالنچا خوه‌ هه‌لاویستن ل پاركا نه‌وروز هێته‌ كرن، ل ئیدارا سه‌ربه‌خۆیا زاخۆ قاره‌مانیا باسكێت بۆلێ‌ 3×3 ده‌مژمێر شه‌ش ئێڤاری، دیسان ل گۆرپانا پرا ده‌لال دێ‌ چالێنچا ده‌ستشكاندنێ‌ ل ده‌مژمێر شه‌شێ‌ ئێڤار هێته‌ كرن، ل باژێرێ‌ ئاكرێ‌ یاریه‌كا هه‌ڤالینی یا ڤۆلی بۆلێ‌ دناڤبه‌را یانا ئاكرێ‌ و دینارته‌ ل ده‌مژمێر هه‌شتی ئێڤاری هێته‌ ئه‌نجامدان.

95

ئه‌ڤرۆ،

هه‌لبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ یێ‌ فۆتسالێ‌ ده‌ربازبوو پێش دووماهیا قاره‌مانیا رۆژئاڤا ئاسیا پشتی شیایی سه‌ركه‌فتنه‌كا مه‌زن ل سه‌ر هه‌لبژارتیێ‌ فله‌ستینێ‌ بینت ب حه‌فت گۆلان بێ‌ به‌رامبه‌ر، د هه‌ڤڕكیێن وان دا ئه‌و نوكه‌ باژێرێ‌ جدده‌ یێ‌ وه‌لاتێ‌ سعودیێ‌ مێڤانداریا وێ‌ دكه‌ت.

چار گۆلێن هه‌لبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ ژلایێ‌ كچێن هه‌رێما كوردستانێ‌ ڤه‌ هاتنه‌ تۆماركرن و بڤی ره‌نگی، شۆخان نوره‌دین گۆله‌ك، دێرین مه‌حمود دۆ گۆل و له‌نیا سه‌دیق گۆله‌ك، هه‌رسێ‌ گۆلێن دی ژلایێ‌ یاریزانا یانا ئافره‌تێن هه‌ولێرێ‌ پیشه‌كار ته‌بارك ره‌حمان تۆماركرن، بڤی ئه‌نجامی ئه‌ڤرۆ هه‌لبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ دێ‌ یاریا پێش دووماهیا قاره‌مانیێ‌ هه‌مبه‌ری هه‌لبژارتیێ‌ كوێتێ‌ بن.

بۆ زانین سه‌رجه‌مێ‌ 14 یاریزانێن هه‌لبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ نه‌ه یاریزان كورد ئه‌وژی، دێرین مه‌حموود، بێریڤان جه‌لال، سه‌میرا ره‌ئۆف، شیلان عه‌بدوللا، شۆخان نوره‌دین، له‌نیا سه‌دیق، به‌هره‌ دارا، شاجوان جه‌بار و خه‌لات ئه‌سعه‌د.

71

ئه‌ڤرۆ،

یاریا ته‌پا پێی د نوكه‌ دا بوویه‌ حه‌ز ژێكه‌را پرانیا كه‌سێن سه‌ر رویێ‌ ئه‌ردی و جه‌ماوه‌ره‌كێ‌ ئێكجار زوور بخوه‌ڤه‌ گرتیه‌ و سال بۆ سالێ‌ بازنه‌یا وێ‌ مه‌زنتر دبیت و گه‌هشتیه‌ وێ‌ ڕاده‌یی سه‌ده‌هان كۆمپان و سه‌رمایه‌دارێن جیهانێ‌ پێڤه‌ هاتینه‌ گرێدان و ملیۆنا دۆلاران مه‌زاختنێ‌ دكه‌ن تایبه‌ت د ئینانا یاریزان، ریكلام و بازاركرن و رێكخستنا قاره‌مانیان و خولێن مه‌زن دا كو هه‌مبه‌ری وێ‌ ژی قازانجه‌كێ‌ په‌یدا دكه‌ن، ئه‌و كینه‌ هاكه‌رێن ڤێ‌ یاریێ‌ كو ئه‌وان رۆله‌كێ‌ مه‌زن هه‌ین و د ڤه‌شارتی!.

پێنه‌ڤێت ئه‌و كه‌سێن ئه‌م ژێ‌ به‌حس دكه‌ین ئه‌وژی بریكارێن یاریزانانه‌ كو دهێنه‌ هژمارتن هاكه‌ر ئه‌وێن هێدی هێدی كۆنترۆلا خوه‌ ل سه‌ر یاریا ته‌پا پێی دكه‌ن ده‌ستپێكا وان ل سالێن شێستان بوو لدووڤ روتینێ‌ وی ده‌می كه‌سه‌كێ‌ پارێزه‌ر ب كارێ‌ یاسایی یێ‌ تمامكرنا گرێبه‌ستا یاریزانی ژ یانه‌كێ‌ بۆ یانه‌كا دی هه‌مبه‌ری كرێه‌كا كێم، ئێك ژ ئاریشێن یاریزانا هه‌تا دووماهیا سالێن هه‌شتیان كو نه‌ دشیان گرێبه‌ستا لدووڤ ئاست و شیانێن خوه‌ وه‌ربگرن و ماف نه‌بوو ب چیته‌ چو یانا بێ‌ یانا خوه‌ سه‌رباری گرێبه‌ستا وی ب دووماهی دهات.

یاسا بۆسمان

پشتی ئێكه‌تیا ته‌پا پێی یا ئۆرۆپا یاسایه‌كا نوو ده‌رخستن ل سه‌ر روودانا یاریزانێ‌ یانا لیچ یا به‌لجیكی جان مارك بۆسمان ئه‌وێ‌ گرێبه‌ستا وی ب دووماهی هاتی و یانه‌ بوویه‌ ڕێگر ل سه‌ر چوونا وی كو داخازا كۆژمه‌كێ‌ پاره‌یی ژێ‌ كری، ناڤهاتی نه‌چاربوو د ماوێ‌ پێنچ سالان دا سكالا خوه‌ گه‌هاندیه‌ دادگه‌هێ‌ بڕێكا پارێزه‌رێ‌ خوه‌ ل سالا 1995ێ‌ ئێكه‌تیا ته‌پا پێی یا ئۆرۆپا یاسایه‌كا نوو ده‌رخستن كو بناڤێ‌ یاسا بۆسمان ده‌نگڤه‌دایه‌ ئه‌وژی پشتی بدووماهی هاتنا گرێبه‌ستا هه‌ر یاریزانه‌كی نابیت یانه‌ ڕێگریێ‌ لێ‌ بكه‌ت و مافێ‌ هه‌یی ب ئازادی گرێبه‌ستا خوه‌ بۆ یانه‌كا دی ئیمزابكه‌ت، ئه‌ڤچه‌نده‌ بوو ئه‌گه‌ر كار ب بریكارێ‌ یاریزانی بهێته‌ كرن و پرانیا یاریزانێن ئۆرۆپا و جیهانێ‌ پشتبه‌ستن ل سه‌ر وان كرن ژبۆ دووركه‌فتن ژ هه‌ر ئاریشه‌كێ‌ و بوو ئه‌گه‌ر ژی بهایێ‌ بریكاران به‌ر ب زێده‌بوونێ‌ بچیت و هنده‌ك ژ داهاتێ‌ ریكلام و فرۆتنا درێسێ‌ یاریزانی بوو بریكاری بچیت و گرێبه‌ستێن یاریزانان ژی گران بن و دگه‌هشته‌ پارێن سه‌رسۆرمان.

پێشكه‌ڤتنا كارێ‌ بریكاری

د نوكه‌ دا كارێ‌ بریكارێ‌ یاریزانی نه‌ بتنێ‌ گه‌نگه‌شه‌ ل سه‌ر گرێبه‌ستێ‌ و ریكلامكرن و درێسی دهێته‌ كرن به‌لكو گه‌هشتیه‌ وێ‌ راده‌یی كو به‌رپرسیاره‌تیا كارگێری یا یاریزانی بكه‌ت و كه‌نگی بهێته‌ پێشچاڤێن راگه‌هاندنێ‌ و نڤێسینێن د تۆرێن كۆمه‌لایه‌تی دا، ئه‌ڤچه‌نده‌ رێكخستنه‌ك ئێخسته‌ د كارێ‌ یاریزانی دا تایبه‌ت ئه‌وێ‌ ستێربیت كو بوو ئه‌گه‌ر گرێبه‌ستێن وان ژی به‌ر ب زێده‌بوونێ‌ دچیت.

گرنترین بریكار

هه‌رچه‌نده‌ مینۆ رایۆلا ئه‌وێ‌ به‌ری چه‌نده‌كی چوویه‌ به‌ردلۆڤانیا خودێ‌ ئێك ژ بریكارێن مه‌زن بوو ل جیهانێ‌ لێ‌ د نوكه‌ دا یێ‌ پۆرتۆگالی خورخێ‌ میندێز دهێته‌ هژمارتن سه‌ركێشێ‌ هه‌موو بریكارێن یاریزانا ل جیهانێ‌ ئه‌وێ‌ هه‌تا نوكه‌ شیایی ب كارێ‌ خوه‌ یێ‌ بریكاریێ‌ زێده‌تر ئێك ملیار دۆلاران قازانج بكه‌ت بڕێیا كۆمپانیا خوه‌ (GestiFute) و پێنگاڤا وی یا ئێكێ‌ ل سالا 1997 بوو، شیا چه‌ندین خالێن تایبه‌ت ل سه‌ر به‌ندێن گرێبه‌ستا زێده‌بكه‌ت ژبه‌ر زیره‌ك و شاره‌زاهیا وی ببیته‌ بریكارێ‌ زێده‌تری 200 یاریزانێن جیهانێ‌ ژوانا كرستیانۆ رۆنالدۆ، ئه‌نخێل دی ماریا، پیپێ‌، كۆنتێراو، ئه‌ندرسۆن ئۆلیڤێرا،فالكاۆ،نانی، ریكاردۆ كارفالیۆ،دیێگۆ، هه‌روه‌سان راهێنه‌ر مۆرینیۆ و دیێگۆ سیمیۆنی.

187

په‌یڤینا ئاڤێ‌
محسن عه‌بدلڕحمان
(روباره‌ك ناڤ به‌را من و ته‌ دا دشهی و
گازی مه‌ دكر
ژبه‌ر ده‌نگی سمفونیه‌كا خه‌مگین
سیڤاندۆكا خوه‌ دبای وه‌ردكر
چه‌قێن دارا ب نازداری دالهی دكر
من نه‌دزانی كو داران پتر ژ مرۆڤا خه‌م یێن هه‌ین
ده‌مێ دبیته‌ پاییزی دهێنه‌ بڕین ب ده‌ستێن هۆڤا و
و بێ وژدانی دێ سۆژن و خوه‌ ل به‌ر كه‌رم كه‌ن و
خوه‌لیا وان دێ ل سه‌ر گیفكا بیته‌ ده‌رمان و
جاره‌كا دی دێ بشگۆژێن گولا
سه‌رهه‌لدن و شین بنه‌ڤه‌)(1).
پێكهاتێ ره‌وشه‌نبیریا كوردی رۆژ و ئاڤه‌، ئاڤێ‌ جهه‌كێ‌ گرنك د هوشیارییا كۆمه‌كی یا كوردی دا ڤه‌گرتییه‌ (2). خوداوه‌ندا ئاڤێ‌ ب ناڤێ( ئه‌ناهیتا) هه‌بوو‌.
پێشه‌كی:
د ڤێ‌ پارچه‌ شعرا بێ‌ ناڤ دا دیمه‌ن یێ‌ ژ وێنه‌یێن شاكار و ده‌سته‌واژه‌یێن ده‌ربڕینكه‌ر ب رسته‌كا پێشه‌كار و هۆستایانه‌ دڤه‌هاندینه‌، ده‌ق تابلۆیه‌كێ‌ جوان و رامانبه‌خش پێشانی مه‌ دده‌ت، ل ڤێره‌ شاعر ( دایكا دالیایێ) پتر ژ شاعریێ‌ خوه‌ وه‌كو نیگاركێشی نیشا مه‌ دده‌ت، (و نیگاركێشی د ناڤ هزر و ده‌ستان دا گه‌ردوون یا هه‌ی)(3) .
ده‌نگێ‌ شاعری و ره‌نگێ‌ نیگاركێشی:
نها ئه‌م ل پێشی تابلۆیه‌كێ‌ سرۆشتینه‌، لێ‌ ده‌ربڕین ژی و تێدا نه‌ ل سه‌ر كانفاسی ب ره‌نگ و ره‌نه‌كی یه‌، به‌لكو سالۆخدان و ده‌برین ب په‌یڤانه‌، په‌یڤێن ب ده‌ستهه‌لی و كاویك – عفوی- هاتینه‌ دارشتن، وه‌كو ستڤانكی مورییان ل په‌ی ئێك د هه‌ڤگرێك و ب ته‌رزه‌ك نایاب رێز بووینه‌، تا پێكڤه‌ ب ره‌وانی ب رێره‌و و جۆكێن هه‌ست و بیردانكێ‌ دا ب سۆلینا خامه‌ی ڤه‌رێژیته‌ سه‌ر كاغه‌زێ‌ .

ناڤه‌رۆك:
(رویباره‌ك د ناڤبه‌را من و ته‌ دا دشهی و گازی مه‌ دكر) شاعرا مه‌ نه‌ ئێكه‌م شاعرا كورده‌ دگه‌ل ئاڤێ‌ په‌یڤی، ئومێد ژی وه‌رگرتین و خه‌م داینێ‌ و ل نك هه‌لگرتین، ما رویبار نه‌ به‌رده‌وامییا لڤینا ژیانێ‌ یه‌. و ( دشهی) دشهین وه‌كو زمان ئه‌و ده‌نگێ‌ هه‌سپی یه‌، لێ‌ شهینا رویباری ئه‌رێ‌ دێ‌ ده‌ربرینێ‌ ژ چ هه‌ست بیت، ملكه‌چبوون و راده‌ستی فه‌له‌كی یان شه‌مبۆزییا یاخی و به‌رهنگاربوونا خه‌م و پیری و بێ ئۆمێدیێ‌ یه‌؟ شهیێن زمانێ‌ هه‌سپی یه‌ و هه‌سپ هێما سه‌ركه‌فتن، هێز، زیره‌كی، هێژایی، په‌ندڤانی و دلسۆزیێ‌ یه‌، ئه‌ڤه‌ ژبلی جوانیێ‌ و گیانێ‌ شه‌ركه‌رێ‌ قاره‌مان، ئه‌وێ‌ پشتی وه‌غه‌رێ‌ ته‌ ڤه‌دگه‌ڕینیت مالا ته‌، تا كو سۆلا هه‌سپی هێمایێ‌ به‌خته‌وه‌ریێ‌ یه‌! لێ‌ هه‌ر رویبار د ناڤبه‌را وان دا ب شهینێ‌ چ دگۆته‌ وان، ده‌مێ‌ (گازی مه‌ دكر)، گازیكرن ئه‌و بانگكرنه‌ یا ده‌نگ بلند، ل ڤێره‌ ئه‌و كه‌س یێ‌ دویره‌، له‌ورا گازیكریێ‌ دا ببهیسیت، یان د هزره‌كێ‌ دا خه‌ندقی یه‌، به‌رسڤ شاعرانه‌، ئانكو نه‌لۆژیكی هات، چنكو ما چ لۆژیك د هه‌ست و شعرێ‌ دا یه‌، له‌ورا ئه‌وا بۆ شاعرا دبیت، بۆ مه‌ خه‌لكێ‌ ئاسایی نابیت، له‌ورا شاعرانه‌ گازی به‌هانه‌كر، (ژبه‌ر ده‌نگێ‌ سمفونیه‌كا خه‌مگین، (سیفاندۆكا خوه‌ دبای وه‌ردكر) پتریا شاعران و ب تایبه‌ت سۆفی و دلداران شالیل كرینه‌ په‌یامبه‌ر و گه‌هینه‌رێ‌ نامه‌یێن دلداران، ب خواندنا وان خه‌مێن خوه‌ ڤه‌ره‌ڤاندینه‌ و ل سه‌ر په‌رێن وان ده‌ردێن خوه‌ نڤیسینه‌، لێ‌ بۆچی ڤێ‌ جارێ‌ شاعرێ‌ ده‌سته‌بار و ده‌ستوور شكاندییه‌، و دناڤبه‌را هه‌ردو لێڤێن رویبار سیڤاندۆك كرینه‌ گه‌هینه‌ر.
شالیل كویڤی یه‌ دهێته‌ گه‌هیكرن، لێ‌ سیڤاندۆك ئه‌و كویڤی یه‌ یێ‌ دویری مروڤان ناژیت، له‌ورا هه‌ر ناڤێ‌ خوه‌ ژ سیڤاندا خانی وه‌رگرتییه‌، چنكو هێلینا خوه‌ دسیڤاندان دا چێ دكه‌ت، كو نێزیكترین جهه‌ ژ مرۆڤان، ئانكو ئه‌ندامه‌كێ‌ خێزانێ‌ یه‌ و نیشته‌جیێ‌ هه‌مان خانییه‌!
وه‌رز تابلۆیه‌ك په‌یڤداره‌:
دا ب سه‌قایێ‌ گشتیێ‌ دیمه‌نی زه‌لال دكه‌ت (چه‌قێن داران نیازداری داله‌هی دكر، من نه‌دزانی كو داران پتر ژ مرۆڤان خه‌م یێت هه‌ین)، د سالۆخدانا چه‌قێن داران ئه‌وێن وه‌كو به‌ژنێن كچكێن نازدارێن داله‌هیێ‌ ل خوه‌شتڤیان دكه‌ن، كو د به‌ڕا خوه‌ دهه‌ژینن، لێ‌ لڤێره‌ و دجیهانا شاعرێ‌ دا هه‌ژاند ژ چ داله‌هییه‌؟ ئه‌و د ئه‌ندیشه‌یا وێ‌ دا ژ خه‌مانه‌، خه‌مێن داران ژ یێن مرۆڤان پترن، دبیت چنكو تایێن داران ژ دلدارییا بای و هه‌ژاندن و سه‌مایێ‌ ناوه‌ستن و ناراوه‌ستن.
ده‌م:
(سیڤاندۆكا خوه‌ د بای وه‌ردكر، چه‌قێن دارا ب نازداری داله‌هی دكر) ئاماژه‌نه‌ بۆ وه‌رزێ‌ بهارێ‌، ده‌مێ‌ سرۆشت و ژیان د ڤه‌ژیانێ‌ دا! لێ‌ ل ده‌مێ‌ پاییزێ‌ (ده‌مێ‌ دبیته‌ پاییز دهێنه‌ بڕین، ب ده‌ستێن هۆڤا و بێ‌ وژدانی دسۆژن و خوه‌ ل به‌ر گه‌رم دكه‌ن و خوه‌لیا وان دێ‌ ل سه‌ر گیفكا بیته‌ ده‌رمان) د ده‌قی دا ده‌می جهه‌ك گرنگ؛ گرنگییا ره‌نگی د تابلۆی دا ڤه‌گرتی یه‌، شعر بێ‌ وه‌رز وه‌كو تابلۆیێ‌ بێ‌ ره‌نگه‌! ئانكو ره‌ش و سپی یه‌، ده‌مێ‌ تایێن داران د هه‌ژیان و سیڤاندۆكان خوه‌ د بای وه‌ردكر، ژیان یا كه‌سك و خه‌ملی بوو، نها وه‌رزێ‌ پاییزێ‌ یه‌ و به‌لگین د وه‌ریانێ‌ دا د باڤزه‌ر و په‌تخینه‌، ئه‌و خوه‌رویسكرنا ژ خه‌ملێ‌ نیشانا دانانا به‌رهه‌می یه‌، وه‌كو ژنا ئاڤز ده‌مێ‌ د قۆناخا ژانداریێ‌ را ده‌ربازدبیت.!
نها ل پاییزا ژیی هه‌ست ب سه‌رمایا ته‌نێبوونێ‌ زێده‌ دبیت، وه‌كو دارێن دهێنه‌ بڕین دا خه‌لك خوه‌ ل به‌ر گه‌رم بكه‌ن، وه‌سا هه‌ستێن پیران ژی پشتی دانا رۆناهی و گه‌رمێ‌ به‌رڤ خوه‌لیێ‌ دچن، لێ‌ چ خوه‌لی!؟ تا ئه‌و خوه‌لی‌ نه‌یا بێ مفایه‌، نه‌خێر ئه‌و دبیته‌ په‌ین، له‌ورا گولێن د گیفان را شیندبن، گولێن هه‌ره‌گه‌شن! وه‌سا ئه‌و به‌رهه‌مێ‌ گیانی و هزری و سه‌ربۆرێن ژیانێ‌ ژ خوه‌لییا ژیی دا دزێت، سه‌رۆكانییا دلینییا هه‌ره‌ گه‌رم و هزرا هه‌ره‌ رۆناك و سودبه‌خشه‌،چنكو پاییزا ژیی ئه‌و ده‌مێ‌ ژانێن گیانی و هزری یه‌، ده‌مێ‌ دانا و گه‌هشتنا به‌رهه‌می یه‌، هینگێ‌ مرۆڤ د كۆپیتكا مرۆڤبوونا خوه‌ دایه‌!
په‌یڤێن دگه‌ل ئاڤێ‌ :
ئاڤ ژێده‌رێ‌ ژیانێ‌ و ئه‌و ئێك ژ چوار ره‌گه‌زێن پیرۆزه‌، د هه‌می باوه‌ریێن كوردی دا ب تایبه‌ت زه‌ره‌ده‌شتیێ‌، له‌ورا دبینین ئاڤێ‌ رۆله‌كێ‌ مه‌زن و جهه‌كێ‌ به‌رچاڤ د وێژه‌ و ئه‌فسانه‌یا كوردی دا گرتییه‌، تاكو ئێك ژ ناڤدارترین داستانێن شعرا كوردی یا بناڤێ‌ (ئاڤ و ئاڤ) یا مه‌زنه‌ شاعرێ‌ كورد (فه‌قیێ‌ ته‌یران)ه‌ :
كه‌هنی دزێن جۆ ژێ‌ دچن
هندی خودێ‌ دان ئینس و جن
قه‌ت كه‌س نه‌كر ئه‌ڤ پڕس ژ من
نه‌ ئه‌نبییائێ‌ ئوممه‌تێ ‌(4)
له‌ورا ئاساییه‌ ئاڤ ببیته‌ هیڤێن و ناڤه‌رۆك و كاره‌كته‌رێ‌ سه‌ره‌كی د گه‌له‌ك شعرێن كوردی دا ، شاعرا مه‌ كچا هه‌مان جڤاكێ‌ كوردییه‌، یێ‌ كلتورێ‌ وێ‌ ب پیرۆزی و گرنگییا ئاڤێ‌ وه‌كو ره‌گه‌زێ‌ سه‌ره‌كیێ‌ ژیان و هه‌بوونێ‌ داگرتی و حه‌مه‌ر بووی. ئاساییه‌ یا پێ‌ داخباربیت و بۆ گه‌هاندنا هزرا خوه‌ بده‌ته‌ ئاخفتن.
لێ‌ یا خۆیایه‌ شاعرێ‌ بێهنفره‌هی، بێهندرێژی، بێهنخوه‌شی یا فه‌قی نینه‌، فه‌قیێ‌ بێنخوه‌ش / ب هه‌ست دلداره‌/ و بێهندرێژ/ هزر فه‌یله‌سوفه‌/ و بێهنفره‌ه/گیان هه‌لاتگه‌ره‌/، له‌ورا په‌یڤینا ده‌ربڕینا شاعرێ‌ كورت هاتییه‌ / شهێن/ ، لێ‌ فه‌قی ب په‌یڤاندنا ئاڤێ‌ داستانه‌ك ژ پڕسێن فه‌لسه‌فی و ده‌ربڕینێن دلداری و رۆناهییا هه‌لاتگه‌ری تۆماركرییه‌.
لێ‌ هه‌ردو د سه‌ره‌ده‌ریێ‌ دا دگه‌ل ئاڤێ‌ وه‌كو بۆنه‌وه‌ره‌ك زیندی د هه‌ڤپشكن!

دویماهی:
له‌ورا د ناڤ خوه‌لییا ژیی دا بشكۆژێن گه‌ش شین دبه‌نه‌ ڤه‌ و سه‌رهلدده‌ن، چنكو ئه‌و تۆڤ ل بهارێ‌ چاندی یه‌ و د قۆناخێن وه‌رارێ‌ دا ده‌ربازبوویه‌، د كویفكێ ژیی دا د ناڤ كه‌ره‌سته‌یێن سرۆشتی دا خوه‌راكدای بوویه‌، له‌ورا د گه‌شه‌كرنێ‌ داخه‌ملا هه‌ره‌ جوان دده‌ت.
ل ڤێره‌ ده‌قێ‌ شعرا (نه‌زیرا) یێ‌ پتر گازنده‌یه‌ ژ پاییزا ژیی و بێ دادییا فه‌له‌كێ‌، ب سمفونییه‌كا وه‌رزێ‌ دورینێ‌، چنینێ‌، مزه‌یتێ‌، ئانكو وه‌رزێ‌ به‌رهه‌مدانێ‌ و به‌خشینێ‌ و ئۆمێدا ڤه‌ژیانێ‌ دبینم، ئه‌و خوه‌ به‌رهه‌ڤكرنه‌ بۆ ئاهه‌نگا جه‌ژنا میهرگانا ژبیر بری یه‌!
_____________
1- ئه‌ڤ پارچه‌ شعره‌ داێكا دالیایێ د مالپه‌رێ خۆ دا ل رۆژا ١٩ی خزیرانه ٢٠٢٢ به‌لاڤكرییه‌.
2- مێژوونڤیس: جه‌مشید به‌نده‌ر، 2008 مریه‌) په‌رتوكا (الاساگیر الكوردیه‌، پشكا ئێكێ‌).
3- لیوناردو دافنشی.
4- هۆشه‌نگ شێخ محه‌مه‌د..، ئیشراقا فه‌قیێ‌ ته‌یران، لپ81.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com