نارین حەمید سەبیح

«کچامن دێ بیتە نۆشدار»، ئەڤە ئێکەم ڕستە و پەیڤێن بەردەوام یێن وێ دایکێ نە لدەمێ پرسیار دەربارەی پاشەڕۆژا خودانێ یا کچا وێ یا پرچێ زەر و خودان دو چاڤێن جوانێن وەکی یێن خەزالا ژێ دهێنە کرن، بێی کو ئاگەهی ژ وێ شیانا خوەرستی هەبیت ئەوا کو دناخێ هەر ئافراندیەکی دا هاتییە چاندن، و بێی کو وێ چەندێ بەرچاڤ وەربگریت کا زارۆکا وێ بەهرە و شاهرەزایی د چ بواردا هەنە و لدەما مەزن دبیت دێ هزر و شیانێن وێ بەرەف چ ئاراستە بن.
کچا ٨ سالی هوسا هاتییە فێرکرن و پەروەردەکرن کو ڕێزێ ل یێن ژخوە مەزنتر بگریت و ئاخفتنا وان بتنێ یا دروستە و ئەو بدروستی ڕێبەریا مە دکەن و دزانن. هەر ژ زارۆکینی وێ ب ئەرک و پێدڤی دیت کو ئەو چەندا دایکا وێ گۆتی وەربگریت و ئەنجام بدەت و دمێشکێ وێدا هاتە چاندن. هەر جهەکێ بەرەڤ چووبا و پرسیارا پاشەڕوژێ ژێ هاتبا کرن دا بەرسڤ دەت و بێژیت: دایکا من یا گۆتی تو دێ بییە نۆژدار ئەڤجا ئەز دێ بمە نۆژدار.
ببۆرینا دەمی و ل ئێک ژ قۆناغێن بنەرەتی، شیان و بەهریێن وێ خوە لسەر لاپەرێن سادە دیارکرن و ئەوێ پەیوەندیەکا ئاشنا و زەلال دگەل وان لاپەرێن سادە هەبوو، وێنە و نەخشێن ئەندازەیی یێن جۆراوجۆرێن لسەر شێوەیێ جوانییا سروشتی وێنەدکرن، چونکی وێ حەز ژ سروشتی و جوانییا چەوانیا ئافراندنا ئافرێنەرێ وێ هەبوو. بەردەوام د وێنەکێشانا ئەندازەیی دا دەستەکێ زێرین هەبوو، و د نیڤا دەستێ دیدا خوەزییا دایکا وێ یا نۆژداریێ هاتییە کۆلان! و هێدی هێدی یادبیتە گرێک بێی کو ئەو هەست پێ بکەت.
لدەمێ چرا گەهشتییە قۆناغا دووماهیێ یا ئامادەیی و دگەل دو هەڤالێن خودان ئارەزوویەکا هەڤپشک کو ئەوژی نۆژدارییە تێکەلی کری، ببۆرینا دەمی لسەرەرای شاهرەزاییا وێ د وی بواریدا و ئەوان فورمێن خوە پێشکێشی زانکۆیێ کرن. پشتی بۆرینا سالەکێ ژ پشكا نۆشداریا گشتی هەست پێکر کو ئەو ل وارێ خوەیێ دروست نینە و یا کەیف خوەش نینە و پێدڤییە ب گوهۆڕیت. لدەمێ دایکا وێ گوهـ ل وان پەیڤێن وێ یێن نەڕازیبوونێ بووی بانێ هیڤیێین وێ هەرفت! خوە ژێ تووڕەکر و ئەو ب مەژی هشک بناڤکر لێ ژبەر ڕژدیا وێ یا بەردەوام و ڤیانا کچا وێ یا مەزن بۆ پشكا ئەندازیاری ئەو بدلەکێ تژی خەم ڕازیبوو…
هێرشێن جڤاکی دەستپێکرن و هەول ددان گرێکان دڕێکا وێدا دروست بکەن و هزرا وێ پاش بێخن: ئەرێ ما مرۆڤ هندە بێ مەژی؟ ما کەس نەبوو ڕێگریێ لێبکەت؟ چ پێنەڤێت دایک و بابێن وێ دنەزانن هەکەر دا یا دخێرا زارۆکا خوەدا هەلبژێرن… ئەڤە و چەندین پەیڤێن دی یێن زڤر دهاتنە گوهێن چرایێ، لێ وێ ل شوینا بارێ خوە پێ گران بکەت دگوهارتن بۆ دەنگێن مێش و مۆرا و گرنگی پێنەددا، چونکی وێ دزانی شیانێن وێ ژ ئاژاوە و نەزانینا وان پترن و پاشەڕوژا وێ ب وان شیانان دێ یا مسوگەربیت. دایک و بابێن وێژی ب وان ئاخفتنا نەخوەش دبوون و ژبەر ئاخفتنێن خەلکی هەولددان هزرا کچا خوە بگوهۆڕن و بزڤریننە خواندنا وێ، بێی کو بزانن ئەو چرایێ د میشکێ چرایێ دا هەلبووی ڤەمراندنا وی یا بساناهی نابیت ئەگەر ئەو چەند ڕێگریێ لێبکەن. پرا سستا هندە دێ هەرفیت دناڤبەرا خەون و شیانێێن چرایێ و خوەزیێن دایکێ یا ل هیڤییا رێکەکێ دوبارە بهێتە شداندن ژ بنەکۆکێ!
ل لایێ دی خاتینا ١٩ سالی دگەل دیتن و گوهلێببونا ڤان کاودانا بریارەکا وێرەک دایە. دبێژن: «لدەمێ ئەو کاودانێن ل شوینا تە بکەنە خاتین و نازدارا دایبابان شیان لهەمبەر تە نەبن و ژناڤبچن؛ تو دێ بییە جەنگاوەرەکا خودان شیان؛ هەمی ئەگەر ژناڤ دچن و دێ کلیلا سەرکەفتنان هەلگری».
ئەڤرو چرا ئەندازیارەکا ژێهاتییە و بوویە خودان کۆمپانییەكا تایبەت، هەتا کو ناسیارێن وێ و گەلەک ژوان کەسێن رەخنە لێدگرت ژێ دخوازن ئەو بەشداربیت د چێکرنا چوارچۆڤە و دیکورێن ناڤمالیێن وان، و دایک و بابێن وێ ب سەربلندی یێن تەماشەی وی ئاڤاهیێ ب جوانی و ڕێک و پێک ژلایێ چرایا وانڤە هاتییە دروستکرن دکەن و چرایێ وی هەردەم گەش دکەن، و ڕستە و گۆتنا دایکێ هاتە گوهۆڕین و بوو: «کچا من باشترین ئەندازیارە».

سالح دۆسكی

د تاریاتیا خۆدیكا شكەستی دا،
سیبەر دبنە بازرگانێن رۆناهیێ
دەمژمێرێن خوەلیێ
پێنگاڤێن خۆ دەرڤالەی دەستمالێن دژمنی دكەن
ئەو دچن…
پەنجەرەیێن خۆ دفرۆشنە باهۆزێن دەرەکی
و کلیلا مالا باب و کالان
دکەنە پەنیرەکێ حەلیای د دەڤێ ڕێڤیان دا..
د ڕۆژئاڤابوونەکا شین و شۆک دا
وان دیرۆكا خۆ داینە نێرگزدزا
دا کو بزماران ل جەستەیێ ڕۆژێ بدەن
و ل سەر مێزا هاتوباتێ
خوینا گەنمێ مە
ب تۆزێ بگوهۆڕن!
ئەو ژ بارانێ دترسن..
دوپشکێن هزرێن خۆ خودان دکەن
دبێژنە گورگێن مەزن:
«ماچەکا بیابانێ ب دەڤێ چیایێن مەڤە بهێلە،
دا کو خویسار گەشە سەحارا بنارێن مە بقورمچیت.»
لێ پا… سوباهی ل سەر زەڤیێن ژەنگار،
ماسیێن کاغەزی دێ فڕن،
و دێ هەمبێزا وێ دایکێ
یا کو نانێ پێت و ڕۆژێن شێت
ل بیرێ ئینن،
لدەمێ ئەو دبنە هەلمەکا بێ ناڤ،
د دەریا باژێرەکێ بیانی دا…
بێی چ ڕووخسار!

هودا دۆسکی

سپێدەهییەکا نوی بوو، هەر چەنده هاڤین بوو، لێ گەرمێ باژێر داگیر نە کر بوو، فێنک و سار بوو. من چاڤێن خۆ ڤەکرن لێدانا تكتكا دلێ من هزار ئاوازێن جیاواز بوو من لێدان.
ژترسا دا ژ خەوا شرین هشیار بووم، من ل دەستێن خۆ نێڕی، سەحکرێ ئەو هیڤییا من د ناڤ دەستێن خۆ دا ڤەشارتی یا نەخۆشە.
ئەز گەلەک تێک چووم؛ چونکی من گەلەک د پاراست. ئەز ژ دابڕینێ د ترسیام، جارەکێ ل من بەرزە ببیت و ژناڤ دەستێن من بفڕیت.
چونکی د ناڤ دلتەنگییان دا دلێ خۆ بۆ ڤەناکم، ل بێزاری و شینیێ، ڕویێ خۆ ژێ ڤەدگێڕم، داکو سویراتییا توفانا بارانا ڕوندکێن من وێ بن ئاڤ نەکەت و نەخەندقینیت. هند دپارێزم کەسەک نەشێت ببینیت، دا چ بەهانە ب گۆتگۆتکەکێ بۆ پەیدا نەبن، ژ ناڤ دەستێن من دا ب دزیتن، یان ژی ب چاڤپێڕانەبوونەکێ بکوژیت.
ل وێ سپێدەهییا بێبەخت من ب سەروسیمایەکێ جیاواز ئەو دیت، من سەحکرێ یا ب کەیف نینە و یا جوان ژی نینە، دێمەکێ زەر و پێتی دبینم و کز و ماتی یا ژ ڕوویێن وێ د هێتە خۆار، ئەز د هزر و بیران دا مام؛ چ بوو ئەگەرێ ڤێ چەندێ…؟ ئەرێ گیانێن زیندی نە یان ژی د مری نە یان یێن ڤەشارتینە… یان ژی بایێ بێ وەغەر ل وێ دایە، یان ڕۆژێ ب تیشکێن خۆ یێن دژوار ئێشاندیە؟!
ژ خەم و کولان دا من دەستێن خۆ ب توندی گرتن بەر ب ژۆرەکا تاری چووم و من ژێ پرسی: ئەڤە چییە ب سەرێ مە هاتی؟!
وێ بەرسڤ دا و گۆت: چ تشتێ وەسا نینە ژێ ب ترسی، ب تنێ نەخۆشییەکا بەروەختە، تو من ژدەست نادەی و ئەز ژی تە بتنێ ناهێلم.
نها ئەو یا ب سلامەتە، هند چاڤێ من لێ یە، هێدی هێدی بۆ دگڕنژم و خودان دکەم؛ دا ب جوانی مەزن ببیت و ببیتە هەڤال بۆ ژین و ژیارا من.