ل سەلاحەدین سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل جوشوا هاریس، كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ كر.
د دیدارەكێدا كو گوێندلن گرین، قونسلی گشتیێ ئەمریكا ل هەولێرێ بەرهەڤبووی، كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ دوپاتی ل پەیاما دۆستایەتی د ناڤبەرا وەلاتێ خوە هەرێما كوردستانێ كر و راگەهاند كو ئەمریكا خوازیارا كوردستانەكا ب هێز و ب هێزییا كوردستانێ ژی د مفایێ ئارامییا ئیراقێ دایە.
ئەوژی دوپاتكر ئەمریكا پشتەڤانا مافێن دەستووری یێن هەرێما كوردستانێیە و پشتەڤانیێ ل دانوستاندنێن د ناڤبەرا حوكمەتا ئیراقا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا دكەت و نابیت بابەتێ نەدانا مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانی هەر بەردەوام بیت و پێدڤییە بهێتە چارەسەركرن، د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوە دا كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ باس ل ئەزموونا سەركەفتییا هەرێما كوردستانێ ب تایبەت د وارێ وزەیێ و كارەبێ كر وەك نموونەیەك بۆ پشكێن دی یێن ئیراقێ هەژمارت.
ل دۆر پرۆسەیا سیاسییا ئیراقێ ژی راگەهاند كو وەلاتێ وی خوازیارا وێ چەندێیە سەروەرییا ئیراقێ بهێتە پاراستن و رێ ل دەستێوەردانێ د كاروبارێن ئیراقێدا بهێتە گرتن.
ژ ئالیێ خوەڤە سەرۆك بارزانی سوپاسییا هەلوەستێ ئەمریكا كر د هاریكارییا گەلێن ئیراقێ و هەروەسا هەرێما كوردستانێ.
سەبارەت ب پرۆسەیا سیاسییا ئیراقێ ژی سەرۆك بارزانی راگەهاند» مخابن دەستهەلاتدارێن ئیراقێ پێگیری دەستووری و رێككەفتنان نەبوون و ئەو چەندە ژی بوویە ژێدەرێ گرفتان».
سەرۆك بارزانی سەرەرای ئاماژەدان ب پرۆسەیا هەلبژارتنان ل ئیراقێ دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو باشترین رێ بۆ نوونەرایەتیكرنا راستەقینەیا زڤرینێ بۆ قانوونا ئێك بازنەیی بۆ وێ چەندێ ل گونجاندنا هەژمارا كورسییان ل گەل رێژەیا ئاكنجییان دادپەروەری هەبیت.
رەوشا ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ تەوەرێ دی یێ دیدارێ بوو.

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: شیانێن بەرهەمئینانا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ گەهشتییە 234 هزار بەرمیلان رۆژانە و پێشبینیێ دكەین ل 48 ساتێن داهاتی پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بهێتە هنارتن.
دوهی چارشەمبی 24/9/2025، پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستاتێ ل كۆنفرانسەكێ رۆژنامەڤانی راگەهاند» نوكە شیانێن بەرهەمئینانا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ گەهشتییە 234 بەرمیلێن پەترۆلێ رۆژانە ب تێكرایی».
هەورامانی گوت ژی» پشكەكا وێ پەترۆلێ رۆژانە بەرهەم دئینیت، بۆ پێدڤییا ناڤخوەییا هەرێما كوردستانێ دێ هێتە بكارئینان و ئەوا دمینیت ژی، دچارچۆڤەیێ رێككەفتنا سێقۆلی د ناڤبەرا هەردو وەزارەتێن پەترۆلا ئیراقێ و سامانێن سروشتی وكۆمپانیێن بەرهەمئینانا پەترۆلێ، رادەستی كۆمپانییا (سۆمۆ) دێ هێتە كرن تاكو بهنێریتە دەرڤە».
هەر ل دۆر رێككەفتنا سێقۆلی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ باس ل وێ چەندێ كر» ڤێ رێككەفتنێ پێنگاڤێن گەلەك باش دەربازكرینە. ئێك دو كۆمپانییان تێبینی هەبوو، بەلێ ئەڤەژی كێشەیەكا مەزن نینە و نابیتە ئاستەنگ ل پێشبەری هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ.و پێشبینیێ دكەین د دەمێ 48 ساتێن داهاتیدا ئەڤ بابەتە چارەسەر ببیت».
دیاركر ژی» رێككەفتنا سێقۆلی تایبەت ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بۆ دەمێ سێ مەهایە، تاكو بودجەیا داهاتییا ئیراقێ دهێتە پەسەندكرن».
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» پرسا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ ب هنارتنا بودجەی هاتبوو گرێدان، هەردەم دهاتە گوتن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ نینە، حوكمەتا هەرێمێ ئاستەنگان دروست دكەت، كێشەیان دروست دكەت، گەلەك یا رۆهنە كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل دەستپێكا ڤان كێشەیان نییەتا چارەسەریێ هەبوو و وخواستییە كێشەیان ل گەل حوكمەتا فیدرال ب گۆڕەی دەستووری و قانوونێ بجهبینیت».
هەورامانی دوپاتكر» هەر چ ل سەر ملێ مەیە دێ پێگیریێ پێ كەین، ماف و شایستەیێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ ژی كو د دەستوور و قانوونێ ئیراقێ دا هاتینە دیاركرن، دێ داخوازكەین و دەستبەرداری وان نابین».

وەزارەتا سامانێن سروشتی ل هەرێما كوردستانێ راگەهاند، چاڤەڕێی ئیمزا وەزارەتا پەترۆلا فیدرالینە بۆ دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ.
دوهی چارشەمبی 24/9/2025، وەزارەتا سامانێن سروشتی ل هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێدا راگەهاند» د چارچۆڤەیێ راسپاردە و بڕیارێن جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ، هەموو پێگیریێن خوە بۆ دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلێ ل گەل وەزارەتا پەترۆلا فیدرالییا ئیراقێ بجهئینایە و نوكە چاڤەڕێی ئیمزار دووماهیێ یا بەغدایێ نە».
ب گۆڕەی بەیاننامەیا وەزارەتا سامانێن سروشتی» هەموو كۆمپانیێن پەترۆلی یێن ناڤخوەیی و بیانی رێككەفتن ئیمزاكریە، تنێ ئێك كۆمپانییا بیانی نبەیت كو هێشتا ئیمزا نەكریە، بەلێ ئەڤێ چەندێ كاریگەری ل سەر رێككەفتنا سێقۆلی نابیت».
وەزارەتا سامانێن سروشتی دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو بەرسڤا رازیبوونێن خوە و كۆمپانییان، ل 23 ڤێ مەهێ ب نڤیسارەكا فەرمی ئاراستەی وەزارەتا پەترۆلا فیدرالی كریە.
ل دووماهییا بەیاننامەیا وەزارەتا سامانێن سروشتی هاتیە» چاڤەڕێنە وەزارەتا پەترۆلا فیدرال بۆ ئیمزاكرنا رێككەفتنێ بەرسڤا مە بدەت، تاكو ب زووترین دەم كۆمپانییا ب بازاركرنا پەترۆلا ئیراقێ (سۆمۆ) دەست ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بكەت و بڕگەیێن رێككەفتنێ بجهبینیت».
ئەڤە د دەمەكیدایە ل رۆژا دوشەمبی 22/9/2025، وەزارەتا سامانێن سروشتی ل حوكمەتا هەرێما كوردسانێ و وەزارەتا پەترۆلا ئیراقا فیدرال و كۆمپانیێن بەرهەمهێنەرێن پەترۆلێ، ل سەر میكانیزما هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ گەهشتبوونە رێككەفتنێ.

هەولێر، قائید میرۆ

شرۆڤەكارەكێ سیاسی ئاماژە ب وێ چەندێ دكەت، ریفڕاندۆما سەربخوەیا كوردستانێ ب گۆڕەی هەموو رێككەفتن و قانوونێن نێڤدەولەتی بۆ بدەستڤەئینانا مافێ مللەتەكێ ستەم لێهاتیەكرن هاتیە ئەنجامدان و باشترین كارتا سیاسی بوو هاتیە بكارئینان ژئالیێ هەرێما كوردستانێڤە، هەروەسا دبێژیت، هەكە ئەڤرۆ ژی كار ب ئەنجامێن ریفڕاندۆمێ نەهێتەكرن ئەڤە دێ هەر رۆژەك هێت ب شانازی ڤە كورد گەهنە مافێن خوە یێن رەوا و كار ب ئەنجامێن ریفڕاندۆمێ هێتەكرن.
ئاراس عەبدوللا، شرۆڤەكارێ سیاسی بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» هزرا ئەنجامدانا ریفڕاندۆمێ ل سالا 2014ێ هاتبوو دەمێ سەركردایەتییا كوردی هەست ب وێ چەندێ كری دەستهەلاتدارێن ئیراقێ د پێگیر نینن ب سیستەمێ فیدرالی و ئیراق یا بەر ب دیكتاتۆریەتێ دچیت، چونكە ئیراق رۆژ بۆ رۆژێ بەر ب دیكتاتۆری و ناڤەندیبوونێ دچوو هەروەسا ئەو بنەمایێن ئیراقا نوو ل سەر هاتیە دامەزراندن هاتنە بنپێكرن، چونكە پشتی سالا 2003ێ دەولەتا ئیراقێ ل سەر چەند بنەمایەكا هاتبوو دامەزراندن ئەوژی پێكڤەژیان و لهەڤهاتن و چەند بنەمایێن دیژی، بەلێ دەمێ سەرۆك بارزانی و سەركردایەتییا سیاسییا كوردستانێ دیتی ئیراقێ لادایە ژ ئەڤان پرەنسیپ و بنەمایێن رێككەفتن ل سەر هاتیەكرن و ناهێنە بجهئینان، سەرۆك بارزانی و سەركردایەتییا كوردستانێ بڕیار دا پرۆسەیا ریفڕاندۆمێ بهێتە ئەنجامدان و بۆچوونا خەلكێ كوردستانێ ب گۆڕەی دەستوور و قانوونێن نێڤدەولەتی بهێتە وەرگرتن، ئەوژی پشتی هنارتنا چەندین شاندان بۆ بەغدایێ و نەبوونا نیەتەكا جدی بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیان و كووربوونا ئاریشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا پشتی بێهیڤیبوونا هەرێما كوردستانێ بڕیار هاتەدان ل 25ی ئیلۆنا 2017ێ ریفڕاندم بهێتە ئەنجامدان، ی گۆڕەی هەموو رێككەفتنێن نێڤدەولەتی».
ئاراس عەبدوللا ئاماژەكر» ریفڕاندۆما خەلكی هەرێما كوردستانێ باشترین كارتا سیاسییا هەرێما كوردستانێ بوو هاتیە بكارئینان بۆ ڤێ قووناغێ و راستە هندەك وەلاتێن جیهانێ ژبەر بەرژەوەندیێن خوە نەشیان پشتەڤانییا داخوازیێن رەوا یێن خەلكێ كوردستانێ بكەن، بەلێ ریفڕاندۆم وەك تاپۆیەكا رەشە و بهایێ خوە هەر هەیە، ب دیتنا من هەكە نوكە ژی كار ب ئەنجامێن ریفڕاندۆمێ نەهێتەكرن، دێ رۆژەك هێت كورد ب شانازی و سەربلندی ڤە كار ب ئەنجامێن ریفڕاندۆمێ كەن و دەولەتا سەربخوەیا كوردستانێ خەون و ئارمانجا هەر وەلاتییەكێ كوردستانێیە».
وی شرۆڤەكارێ سیاسی ل دوماهیێ گوت» رۆژا 25ی ئیلۆنێ رۆژەكا دیرۆكی و پیرۆزە وپێدڤییە ل قوتابخانەیان دناڤا پروگرامێن خواندنێدا بهێتە خواندن و هەتا جیهان ژی هەیە دێ شانازیێ ب ڤێ رۆژێ كەین، چونكە كوردان تشتەك نەكریە بەرۆڤاژی قانوون و رێككەفتنێن نێڤدەولەتی بیت و تنێ داخوازا مافێ خوە كریە یێ چەندین سالە خەبات بۆ هاتیەكرن و ب هزاران قوربانی ژ پێخەمەت وێ چەندێ هاتینەدان».