سالار محەمەد دۆسكی:

5- 5

ئەڤ پیرەمێرە ژ عەشیرەتا هەركی بوو و پتریا كوردێن دەڤەرێ‌ ل ڤی تاخی ژ مالێن ئاغا و بەركەفتی نە و ئەڤە دێ‌ ڤێ‌ چیرۆكێ‌ بۆ هەمی مرۆڤان و هەمی كەسان ل دیوانان بێژیت و ئەڤە ژی جۆرەكێ‌ پەیامێ‌ بوو مە دڤیا بۆ خەلكی دیار بكەین كو مللەتێ‌ كورد مللەتەكێ‌ ئاشتیخواز و بێ‌ زیانە و بتنێ‌ یامە خزمەتكرنا مللەتی یە و نەزێدەتر و هەستكرن ب بەرپرسایەتیێ‌ و ئەم ل سەر ڤی بنیاتی هاتبووینە پەروەردەكرن و ئاڤاكرن.
مامۆستایێ‌ شۆڕەشێ‌ و ئەندامێ‌ سكرتاریەتا ئێكەتیا قوتابیێن كوردستانێ‌ ل سالێن حەفتێیان ئەو ژی گۆت: شانازیێ‌ ب پارتیبوونا خوە دبەم و دەمێ‌ 2010 هاتیمە كوردستانێ‌ هندەك كەسان گۆتە كاك فازل میرانی كاك سادە هاتیە كوردستانێ‌ و ئەوی گۆت فلان رۆژێ‌ دەمژمێر 10 سپێدێ‌ دێ‌ چاڤەرێی وی بم ل مەسیفی ودێ‌ پێكڤە سەر تێشتێ‌ خوەین و چوومە وێرێ‌ دو پەیالێن چایێ‌ من ڤەخوارن و ژ نشكەكێ‌ ڤە وێ‌ رۆژێ‌ كومبوونا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان بوو و هەر كەسەكێ‌ دهاتە ژوور و سلاڤ دكر ئەندامێن مەكتەبا سیاسی بووینو من گۆتێ‌ دیارە هەوە كومبوون هەیە و كاك فازل میرانی گۆت كاك سادە دهێمە باژێرێ‌ دهۆكێ‌ و دێ‌ پێكڤە روونینە خوار و دەركەفتم و تشتێ‌ من مفا ژ خەباتا خوە كری ژ ئەڤان هەر دو پەیالێن چایێ‌ زێدەتر نەگەهشتیە من بەلێ‌ هەتا نوكە خەلك دبێژنە من توو نەیێ‌ پەشێمانی بێژمێ‌ نەخێر و ب هەمی شانازی ڤە هەر پێنگاڤەكا من هاڤێتی من بۆ خزمەتا گەل و مللەتێ‌ خوە هاڤێتی یە و راستە نەبوومە نۆشدار و نەچوومە كولیژا پزیشكی چونكە هەمی هیڤی و ئومێدێن من ئەو بووینە ببمە نوژدار و سێ‌ سالا ل پولا پێنجێ‌ مام چونكە دەلیڤە نەبوو بخوینم و هەمی هزر و بیرێن من ل سەر كار و خەباتا من یا ئێكەتیا قوتابیێن كوردستانێ‌ بوو و هەمان دەم دا شانازیێ‌ ب وێ‌ خەبات و بەرخودانا خوە دبەم چونكە مە بۆ مللەتی كریە و هەتا ڤێگاڤێ‌ ژی ئەم نەپەشێمانین و شانازیێ‌ دبەم خەلك گەلەك رێزێ‌ ل من دگرن سەخمراتی وێ‌ خەبات و بەرخودانێ‌ و دەمێ‌ دهێمە كوردستانێ‌ رێزەكا مەزن ل من دهێتەگرتن و هەتا دناڤ هۆزا خوە ژی دا گەلەك رێز ل خەبات و بەرخودانا من دهێتەگرتن و كاك (محەمەد كەلحێ‌ ئاغا) رێزەكا مەزن بوو من دگریت و رونشتنەكا مەزن بوو من بەرهەڤكر ئەو رونشتن بۆ وەزیران ناهێتەدانان و ئەڤە شانازیەكا مەزنە بوو من و دناڤ هوزا خوە دا گەلەكێ‌ سەربلندم و رێزەكا مەزن ل من دهێتەگرتن و هزار جارا سوپاس بۆ خودێ‌ و دەف هەڤال و كەس و كاران و سوپاس بۆ خودێ‌ و هەتا زارۆكێن من ژی شانازیێ‌ ب من و خەبات و بەرخودانا من دبەن هزار جارا سوپاس بۆ خودێ‌ لێ‌ مادیەن چ دەست من نەكەفتیە و هەمان دەم دێ‌ دووپات كەم نەیێ‌ پەشێمانم.
مامۆستایێ‌ شۆرەشێ‌ ئەو ژی گۆت: وی دەمی گەلەك عاجز دبم دەمێ‌ دهێمە كوردستانێ‌ و نەشێم بچمە دەڤەرا خوە ناڤ رێكانیان و ل گوندێ‌ خوە وێنەكی بخوە بگرم، گەلەك عاجز دبم دەمێ‌ دهێمە كوردستانێ‌ و هندەك دبێژنە من هندەك مرۆڤ هەنە دچنە نانپێژیان بۆ خوە نانی ب دەین دبەن و چەند خێزان دەیندارێن خودانێن نانپێژیێ‌ نە و عاجز دبم دەمێ‌ دبینم ئەم دشێین گەلەك كاران بكەین و ئەم ناكەین و هەست ب بەرپرسایەتیێ‌ ناكەین و ئەو دەلیڤە و رۆژێن بۆ مللەتێ‌ مە هاتین بۆ چ كەسان و مللەتان نە چ بووینە و نەهاتینە.
سادە ئادەم رێكانی، ئەو ژی گۆت: هوشیاركرن نینە و ئەگەر بهێنین و سەحكەینە مێژوویا خوە هەر ژ باژێرێ‌ مویسل هەتا دگەهیتە دیاربەكر و پتریا باژێرێن كوردستانێ‌ هەر گوندەكێ‌ ئاشوریان بوو و گوندەكێ‌ كوردان ل تەنشت بوویە ئانكو ئەم ل گەل بووینە و دوژمنی ئەڤە ب دلیڤە زانی یە و ب ناڤێ‌ ئاینی و فەرمان دژی ئەرمەنی و ئاشوری یا راكرینە و دەڤەرا هەكاریا و مێژوویێ‌ بخوین گەلەك هوزێن كوردان و ئاشوریان ناڤێك دابووینە توڤی سەر ب بازیان ڤە بووینە و چ دەما بەرواری عاجزببانە و كەسەكی تورەكربانە ئێكسەر هەوارا خوە دگەهاندە تیاریان و ڤێگاڤێ‌ چەوا سەحكەنێ‌ ئەفە عەردێ‌ منە و ئەڤە كوردە و ئەڤە ئاشوریە و دڤێت هشیاركرنەك هەبیت و برایەتی بێخنە دەڤەرێ‌ و بخودێ‌ 1000 سالان كورد بێی ئاشوری نابنە دەولەت و ئاشوری بێی كورد ناگەهنە چ ئارمانجا بۆ ئەڤێ‌ ژێكڤەبوونێ‌ گەلەك عاجزدبم.
ل دووماهیێ‌ سادە ئادەم رێكانی، گۆت: سەركەفتنی بۆ مللەت و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ دخازم و داخاز ژ دكەم دیتن ل سەر بەرژوەندێن گشتی هەبیت و نە ل سەر بەرژوەندێن تاكە كەسی و دڤێت بەرخودان و قوربانی دان هەبن و چ تشت بێ‌ قوربانی دان دروست نابن و ئەو قوربانی دانا مە ل سەر گەنجاتیا خوە داین باوەر بكە هزار سالێن دی گەنجێن نوكە ئەوێ‌ قوربانی دانێ‌ نادەن ب خودێ‌ گەلەك جاران سێ‌ رۆژا من نان نەخواریە و مایمە بێ‌ خورن هەتا ژ برسا دا كەفتیم و ئەڤ دەلیڤا بۆ مللەتێ‌ كورد دروست بووی رەنگە دوبارە نەبیت دمێژوویێ‌ داو تایبەت گەنج چونكە گەنجێن نوكە پێشمەرگەنە و رۆلێ‌ هەوە تەخا گەنجان گەلەكێ‌ پیرۆزە ب پێنوسێ‌ خوە خزمەتا مللەتێ‌ خوە بكەن، ل سالا 1974 دەمێ‌ گەهشتیمە شۆڕەشێ‌ من گۆتە (حەسو میرخان) من گۆتێ‌ چەكی بدەمن دا بچمە سەنگەرێن شەری وی گۆت كاك سادە رۆلێ‌ هەوە هشیاركرنا خەلكی یە و مە پێشمەرگە هنە و مە نەڤێت ئێك ژ هەوە بهێتە كوشتن و ئانكو هەر قوناغەكێ‌ رۆلێ‌ خوە هەیە و نوكە نڤیسەر و رەوشەنبیر و گەنج بۆ هشیاركرنا خەلكی و دڤێت راگەهاند رۆلەكێ‌ باش بگێریت بۆ پاشەرۆژا مللەتێ‌ مە و دەمێ‌ هاتیمە كوردستانێ‌ و چوویمە بازاری من دڤیا تشتەكی ببینم كو ل كوردستانێ‌ هاتبیتە دروستكرنمن چ نەدیت و بڤی تشتی گەلەك عاجزبووم و ئەگەر كارگەهـ و تشت بهێنە دروستكرن چ گەنج و تولاز بێ‌ كارنامینو نابیت هەر هەمی ب هیڤیا مووچەی ڤە بن و چ مللەت نین هەر هەمی ب هیڤیا مووچەی ڤە و ئەڤە تشتەكێ‌ گەلەك شاشە بەلێ‌ ب دەستێ‌ نە نینە و بەلێ‌ رۆلێ‌ هەوە گەنج و لاو و رۆژناەڤان و ب ئانەهیا خودێ‌ دێ‌ مللەتێ‌ مە وەلاتێ‌ مە گەهیتە هەمی هیڤی و ئومێدێن خوە و دێ‌ ل پاشەرۆژەكا نێزیك ب سەركەڤیت.

وەرگێڕان و بەرهەڤكرن: فازل عومەر

پاشخانە
ئەزموونا «»سێیەمین پێل»» ئەزموونەكا ڕاست و مەیدانی بوو، ل ئامادەییا كەبەرلی Cubberley ل پالۆ ئالتۆ، كالیفۆڕنیا، ل ئێكەمین هەفتیا نیسانا 1967ێ، ھاتیە ئەنجامدان. سەیدایێ مێژوویێ، ڕۆن جۆنز Ron Jones نەزانی چاوا بۆ شاگردێن خوە شرۆڤە بكەت كو ل سەرانسەری مێژوویێ، خەلك ب دووڤ كۆمێ كەفتینە، ب خوە وەختێ تشتێن خۆپان و وێرانكەر بقەومن. سەیدای ڤێیا ئەوێ ب ئەزموون نیشا شاگردێن خوە بدەت، لێ بێی كەسەكێ دی بزانت كو ئەوا ئەو دێ كەت، ئەزموونە.
جۆنزی ڕاگەھاند، ئەو دێ لڤینەكێ بۆ نەھێلانا دیمۆكراسیێ، دەست پێ كەت. ناڤێ وێ كرە «»سێیەمین پێل»» ئاماژە ب نومرە و باوەریەكا ئەفسانەیی كو گوایە؛ سێیەمین پێل، بھێزترین پێلە و هەرتشتی ڤەدگرت و ڕادمالت. ئێك ژ ستوونێن ئەڤ بزاڤە لسەر ئاڤا بووی ئەو بوو؛ لاوازترین خالا دیمۆكراسیێ ئەوە، د دیمۆكراسیێ دا، كەس ژ هەمی كۆمەلێ پێشترن و جۆنزی گۆتە شاگردان؛ پێدڤیە بەرەڤاژ دروستتر بت، تاك بێی كۆمێ كەسەكێ ھیچ و ھندایە، كەس د كۆمێ دا سەرفەراز و پاراستی و بڕوومەتە. بۆ گرنگی دانێ ب خالا ناڤین یا ئەڤێ بزاڤێ (ئەرێ بۆ كۆمێ و نەخێر بۆ تاكان)، جۆنزی ئەڤ درووشمە هلبژارت::»»ھێز ب ڕێكخستنێ، ھێز ب كۆمێ، ھێز ب كاری، ھێز ب سەرفەرازیێ»».
ئەزموون
ل ئێكەمین ڕۆژا ئەزموونێ، جۆنزی تەكەزی ل ھندەك تشتێن سادە كر، وەكی؛ دروست ڕوونشتنێ، و شاگرد فێركرن چاوا دێ دروست ڕوونن و گرنگیا دروست ڕوونشتنێ بۆ وان ڕۆھن كر. پاشی دەربازی ھندەك بنەمان و ڕێنوماییێن ژیانا پۆلێ بوو و بۆ چەسپاندنا ئەوان دەستووران، ئاوایەكێ ھێز و دەستهەلاتێ بكارئینا. ئەڤێ پۆل رێكئێخست و جۆرە پێگیریێ لسەر هەمیان چەسپاند. ل ئێكەمین ڕۆژێ، جۆنزی ڤێیا ھندەك قانوونان دانت. وەكی پەیت و ھوشیار ڕوونشتنا شاگردان بەری زەنگا دووەم، ژ پێڤە بەرسڤدان ئان پرسیاركرن و بۆ دیاركر كو ڕوونشتی پرسیاركرن گەلەك كارەكێ كرێتە چونكی بێقەدریە بۆ سەیدای و ئەوێ دئاخڤت، و كورت ڤەبڕین گەلەك گرنگە، نابت بەرسڤ و پرسیار ژ هەڤۆكەكێ زێدەتر بت، و فەرە بەری هەر پرسیارەكێ و بەرسڤدانەكێ، شاگرد ببێژن؛ «»سەیدا جۆنز»»،… دگەل ڕۆژێن هەفتیێ، پۆل بوو گرۆپەكێ خودان ھەستەكا بلند ب ڕێكخستنێ و گرنگیا كۆمەلێ و ڕەفتارێن ب كۆم. ھەروەسا جۆنزی سلاڤەكا هەڤپشك وەك یا نازیان بۆ شاگردان چێكر و نەچاركرن كو ل دەرڤەی پۆلێ ژی، وەسا سلاڤی هەڤدو بكەن و گۆت ئەوێ كار پێ نەكەت، ئەو دژی كۆمێیە و كەسەكە دڤێت ب دیمۆكراسیا لەنگ و كەچ كار بكەت و ڤەگەڕتە تاكێ خوەپەرێس. ئەڤجا، ھەمی پێگیر بوون.
پشتی سێ ڕۆژان، ئەزموونێ وەراركر و شاگرد ژ پۆلێن دی ژی ھاتنە ناڤ؛ هەژمار ژ سیهـ شاگردان، بوونە چل و سێ پشكدار. ل ئەوان ڕۆژان، گوهەڕینێ ژ هەمی شاگردان گرت و شیان و گەرمیا وان ل ھەمی واران زێدە بوو. پاشی، جۆنزی بۆ هەر ئەندامەكی كارتەكا ئەندامەتیێ چێكر و پێ ھاتنە جوداكرن و ناسین، و بۆ هەر ئەندامەكی ئەركەك هاتە دیاركرن، وەكی؛ نەخشاندنا نیشانەكێ بۆ سێیەمین پێلێ، ڕێگری ل شاگردێن نە ئەندام كو بكەڤنە ناڤ پۆلێ، ئان كرنا هەر كارەكێ سەرفەرازیێ بگەھینتە بزاڤا سێیەمین پێلێ. و جۆنزی شاگرد فێركرن كانێ چاوا دێ شاگردێن دی كەنە ئەندام. ئەو بوو، ل دوماھیا ڕۆژێ، هەژمارا ئەندامان گەھشتە 200 ئەندامان. و تشتێ سەرنجا جۆنزی پتر ڕاكێشای ئەو بوو؛ ھندەك شاگردان ڕاپۆرت لسەر هەڤالێن نەپێگیر بۆ نڤیسین.
ل ڕۆژا چارێ، شاگرد ب گەرمی و گوڕی كەفتنە ناڤ پڕۆژەی و كاركرن ب ڕێسا و ڕێنومایی و پێگیری ب تدارەكێ، بێوێنە بوو، و وەفاداری بۆ پڕۆژەی و كۆمێ گەھشتە ئاستەكی، جۆنز ترسا ژ كۆنترۆلێ دەربكەڤت. لەو بڕیار دا، ئەزموونێ ب دوماهی بینت.
دوماھیكا ئەزموونێ
ل ڕۆژا دوماھیێ، جۆنزی ژ درەو گۆتە شاگردان كو «»سێیەمین پێل»» لڤینەكا نیشتمانیە و سوبەهی دێ ل پێشبەری كامیرەیا تەلەڤزیۆنێ ھێتە ڕاگەھاندن و بۆ خوە دێ سەرۆكەكی هەلبژێرن. و جۆنزی فەرمان دا شاگردان كو سوبەهی پشكداری ڤەجڤینا نیڤرۆ ڕۆژا ئەینیێ ببن، داكو پشكداری ڕاگەھاندنێ و ڕێبەر هلبژارتنێ ببن.
ل دوماھیا هەفتیێ، پشتی هەمی كۆمبووین، ل جهای ڕاگەھاندنا ڕێبەرەكی بۆ لڤینێ، جۆنزی ئاگەھداركرن كو؛ ئەو پارچەیەك بوون ژ ئەزموونەكێ داكو ب كریار بزانن كانێ چاوا خەلك ب حەزا خوە هەستا سەردەستیێ لسەر یێن دی دئافرینن، و كانێ چاوا ئەڤە خەلكی بەر ب ڕەواكرنا ھندەك كریارێن خراب ڤە دبەت، هەلبەت ب ناڤێ سەرفەرازی و سەروەریا دەولەتێ و كۆمێ.
ئەنجام
چێكرنا گرۆپ ئان گەلەكێ توندڕەو ئان نەژادپەرێس ئان شۆڤەنیست… ھند سەخت نینە وەكی دھێتە ھزركرن، تنێ ژینگەھ و پالدەر و سەیدایەك پێدڤێن.