ئەندامەكێ كرنگرێسێ ئەمریكی گرێبەستێن پەترۆلی یێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل گەل دو كۆمپانیێن ئەمریكی بلند د هەلسەنگینیت و دبێژیت: پێدڤییە رێز ل قوربانیدان و هەڤپەیمانەتییا كوردستانێ بگرین.
سكۆت پێری، ئەندامێ كۆنگرێسێ ئەمریكی د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا دووپاتیێ ل سەر گرنگییا هەڤبەندییا ستراتیژی د ناڤبەرا ئەمریكا و هەرێما كوردستانێ كر و راگەهاند» ئیران نەشێت بەردەوام بیت د بكارئینانا ئیراقێ وەكو لقەكێ خوە و دەولەتا ژێر دەستێ وێ».
سكۆت پێری ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو كورد د پترییا رەوشاندا هاریكار و پشتەڤانێن ئەمریكا بوون و هەرێما كوردستانێ قوربانییەكا مەزن دایە. ژ ڤی روانگەهێڤە، گوت» پێدڤییە رێكەكێ ببینین بۆ وێ چەندێ رێزلێنانا خوە نیشان بدەین بۆ كوردستانێ، چونكە هاریكارییا مە كریە».
ل مەها گولانا ئەڤسالە شاندەكێ بلند یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب سەرۆكایەتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ سەرەدانا ئەمریكا كربوو و چەندین دیدار و كۆمبوونێن گرنگ ل گەل بەرپرسێن بلند یێن ئەمریكا و ئەندامێن كۆنگرێسێ ئەمریكی ئەنجامدا بون.
ئێك ژ دەستكەفتێن هەرە گرنگ یێن وێ سەرەدانێ ئیمزاكرنا دو گرێبەستێن گرنگ د وارێ وزەیێ دا بوون ل گەل هەردو كۆمپانیێن ئەمریكی (HKN Energy) و (WesternZagros)، مەسرور بارزانی ژی ئەو گرێبەستە ب «قۆناغەكا نوو یا هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئەمریكا دا هەژمارتبوو».
سكۆت پێری ئاماژە ب گرنگییا وێ سەرەدانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و ئیمزاكرنا گرێبەستان ل گەل كۆمپانیێن ئەمریكی كر و گوت» ئەم باس ل هەڤبەندییەكا ستراتیژی دكەین. ئەو رێككەفتنە د بەرژەوەندییا ئەمریكا و هەرێما كوردستانێ و هەتا جڤاكا نێڤدەولەتی ژی دا یە «.
هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئەمریكا دا دیرۆكەكا درێژ هەیە و ل قۆناغێن جودا جودا دا، ب تایبەت ل شەڕێ دژی رژێما بەعس و پاشی د شكاندنا تیرۆرستێن داعشێدا، هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ رۆلەكێ بەرچاڤ دیت و وەك هەڤپەیمانەكێ سەرەكیێ ئەمریكا ل دەڤەرێ دیاربوو.
سكۆت پێری، كو ب ئێك ژ دۆستێن كوردان ل كۆنگرێسێ ئەمریكی یێ ناڤدارە، پێشتر ژی ل چەندێن هەلكەفتاندا رۆلێ پێشمەرگەی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب بلند هەلسەنگاندیە، ئەڤ داخۆیانییا وی یا نوو جارەكادی دوپاتكرنە ل سەر وێ بۆچوونێ كو ل ناڤ پشكەك ژ بڕیار ب دەستێن واشنتۆنێ دا هەیە سەبارەت ب پێگەهێ هەرێما كوردستانێ وەك هەڤپشكەكا جهێ باوەریێ.
گرێبەستێن نوو یێن وارێ وزەیێدا، كو بهایێن وان ب دەهان ملیار دۆلاران دهێنە خەملاندن، نەك تنێ وەكو پێنگاڤەكا ئابۆری، بەلكو وەك ب هێزكرنا هەڤبەندیێن سیاسی و ستراتیژی یێن د ناڤبەرا هەولێرێ و واشنتۆنێ دا دهێنە سەحكرن، كو دشیاندایە ببیتە داینامۆیێ گەشەیا ئابۆری و ئارامییا زێدەتر بۆ هەرێما كوردستانێ.

دادگەها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتا ئیراقی هەلوەشاند، كو سەرەكیترین گوهۆڕینێن وێ، پێدانا پاسپۆرتا دیپلۆماسی بوو ب خودانێن پلەیێن بلند و خێزانێن وان.
سكالا ژ ئالیێ وەزیرێن ناڤخوە و دەرڤە یێن ئیراقێب جودا هاتبوو تۆماركرن و پاشی سكالا هاتبوو ئێكگرتن و تێدا داخواز هاتبوو كرن ئەو راستڤەكرنە ب نەدەستووری بهێتە نیاسین كو جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د قانوونا پاسپۆرتێدا كری.
دادگەها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ بڕیار دا، ئەو راستڤەكرنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئەنجامدای یا دەستووری نینە.
ل رۆژا 13/1/2025، جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ پڕۆژە قانوونا راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتێ پەسەندكربوو، كو ژ ئالیێ لژنەیا ئاسایش و بەرگریێ ل جڤاتا نوونەران هاتبوو پێشكێشكرن.
دیارترین گوهۆڕینێن وێ راستڤەكرنێ ئەوبوو، پاسپۆرتا دیپلۆماسی ب خودان پلەیێن بلند و خێزانێن وان بهێتە دان، كو پێشتر ب رێنما ژ ئالیێ وەزارەتا دەرڤە پێ دهاتە دان. ئەو كەسێن هاتینە زێدەكرن 25 پۆستێن پلە بلند بوون ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ.
سەگڤان سندی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان و جێگرێ سەرۆكێ لژنەیا ئاسایش و بەرگریێ ل جڤاتا ناڤبری گوت» ئەو كەسێن د وی دەمیدا ب گۆڕەی راستڤەكرنێ پاسپۆرتا دیپلۆماسی بۆ هاتیە دەركرن، ژێ ناهێتە وەرگرتن، بەلێ بۆ هەردەم نابیت و دەم بۆ هاتیە دیاركرن، بۆ نموونە پاسپۆرتا دیپلۆماسی یا پەرلەمانتاران دێ ل 9/1/2029 ب سەرڤەچیت».
بەری راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتێ، زارۆیێن خودانێن پلەیێن بلند كو ژیێ وان ژ 18 سالیێ كێمتر بوو، پاسپۆرتا دیپلۆماسی پێ دهاتە دان، بەلێ ب گۆڕەی راستڤەكرنا قانوونێ، وان زارۆیان ژی ڤەدگریت كو ژیێ وان ل سەر 18 سالیێ دایە و هێشتا ژیانا هەڤژینیێ پێكنەئینای.
سكالا ل سەر وی بنەمای هاتبوونە پێشكێشكرن كو راستڤەكرن بەرۆڤاژی مادەیێن 58،67،80 ژ دەستوورێ ئیراقێیە.

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

وەلات هەجەر، ڕێڤەبەرێ كارگێریا دەڤەرداریا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو دانانا كەلوپەل و مێز و كورسییان ل سەر شۆستە و بەر دەریێن دوكان و ماركێتان ل ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتە قەدەغەكرن.
ناڤهاتی گۆت: «ژ لایێ لیژنەیێن هەڤپشك یێن سەر ب دەڤەرداریا زاخۆ ڤە، هەوەكا بەرفرەهـ یا ڕاكرنا مێز و كورسی و كەلوپەلان ل سەر شۆستەیان هاتە ئەنجامدان».
گۆتژی: «ئەڤ بڕیارە ب مەرەما پتر جوانكرنا سیمایێ ناڤ باژێڕییە، دیسا ئەڤ بڕیارە د بەڕژەوەندییا خەلكی دایە، چونكی پێشتر ڕێكا هاتنوچوونا خەلكی ب زەحمەت بوو، دبوو ئەگەرێ قەرەبالغییا هاتنوچوونا وەلاتیان».

سەلاحەدین دەمیرتاش دیار دکەت، قووناغا ئاشتیێ وەکو پێدڤی بەر ب پێشڤە ناچیت و ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە هەتا نها ب کریاری چو تشتەک نەهاتیە کرن، ژ بۆ ئاشتیێ دەلیڤەیەکا دیرۆکی هاتیە پێش و دڤێت رێ نەهێتە دان ئەو دەلیڤەیە ژ دەست بچیت.

سەلاحەدین دەمیرتاش هەڤسەرۆکێ بەرێ یێ هەدەپێ ل زیندانێ ل گەل سەزگین تانری کۆلۆ ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا ژ فراکسیۆنا پارتا کۆماریا گەل ئاخڤی و دیار کر، سۆتنا چەکان ژ ئالیێ گرۆپەک ژ چەکدارێن پەکەکێ ڤە پێنگاڤەک گەلەک گرنگ و دیرۆکی بوو، د هەمان دەمی دا پێکئینانا کۆمسیۆنا ئاشتیێ ل پەرلەمانێ تورکیا ژی گەلەک گرنگە و گۆت: (لێ مخابن هەتا نها ب کریاری ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە چو نەهاتیە کرن، قووناغا ئاشتیێ گەلەک سست بەردەوام دکەت، ئەو گەرماتیا دەستپێکێ هەبوو نها وەکو خوە نەمایە، دڤێت پێنگاڤێن بلەز بهێنە ئاڤێتن دا ئەو یەک کاریگەریا خوە ل خەلکی بکەت، خەلک چاڤەرێنە ب کریاری هندەک تشتێن مەزن بهێنە کرن، لێ مخابن هەتا نها یا خەلک چاڤەرێ بوو نەهاتیە کرن).
سەلاحەدین دەمیرتاش ئەو یەک ژی دیار کریە، قووناغا ئاشتیێ ژ بۆ تورکیا گەلەک گرنگە، دەلیڤەیەکا دیرۆکی یە، چونکی ژ بەر شەڕێ چەندین سالان ل تورکیا زیانێن گەلەک مەزن گەهشتنە کوردان و تورکان، نها هەموو کەس ل تورکیا داخوازا ئاشتیێ دکەت، پەکەکێ نیەتا خوە یا بۆ ئاشتیێ نیشا دا و دڤێت دەولەتا تورکیا ژی ب کریاری هندەک تشتان بکەت و گۆت: (باوەریا من ب قووناغا ئاشتیێ هەیە، ئەو یەک ژ بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی و پرسێن دی یێن تورکیا ژی گەلەک گرنگە، لێ دڤێت دەولەتا تورکیا ژی هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆکی بکەت، دڤێت هندەک تشت بهێنە کرن دا خەلک پشتەڤانیێ ل قووناغا ئاشتیێ بکەت، لێ مخابن هندەک ئاریشە هەنە و دڤێت بلەز بهێنە چارەسەرکرن، دڤێت دەولەتا تورکیا رێ نەدەت چو ئاستەنگی ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ بهێنە دروست کرن).
هەڤسەرۆکێ بەرێ یێ هەدەپێ ئەو یەک ژی دیار کریە، کوردان دڤێت ب رێیا قووناغا ئاشتیێ ئەو ژی بگەهنە مافێن خوە، دڤێت هەموو مافێن گەلێ کورد د دستوورێ نوو یێ تورکیا دا بهێنە گەرەنتیکرن، هەتا کورد ل تورکیا نەگەهنە مافێن خوە و ئالۆزیێن هەی ب دووماهی نەهێن پرسێن دی یێن تورکیا ژی ناهێنە چارەسەرکرن، ژ بۆ ئاشتیێ و چارەسەرکرنا پرسا کوردی ژی دڤێت دەولەتا تورکیا لەزێ بکەت و ب کریاری هندەک تشت بهێنە کرن و گۆت: (تشتێ نها ئەز دبینم وەسا نینە، قووناغ گەلەک سست برێڤە دچیت و هەکە وەسا بەردەوام بکەت ئەو یەک دێ بیتە ئەگەر باوەریا کوردان ب قووناغا ئاشتیێ نەمینیت، بێگومان ئەو یەک ژی ئاریشەیەکا مەزنە).