دوهی ئێكشەمبی 6/7/2025 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل مەحموود مەشهەدانی، سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كر.
د كۆمبوونەكێدا هەڤبەندیێن هەولێری- بەغدا و بزاڤێن و دانوستاندنێن بۆ چارەسەركرنا كێشەیان ب تێكگەهشتنێ و ل سەر بنەمایێ دستوورێ و رێككەفتنان هاتنە گەنگەشەكرن، هەروەسا دەرباەری رەوشا گشتییا ئیراقێ، بیر و بۆچوون هاتنە لێكگۆهارتن.
هەردو ئالی هەڤڕابوون ل سەر گرنگییا گەهشتنێ ب رێكەچارەیەكا گونجای بۆ كێشەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، ب تایبەتی د ڤێ قۆناغا هەستیاردا. سەبارەت ڤێ چەندێ هیڤی و گەشبینییا خوە ب بزاڤ و هەبوونا نەخەرێكەكێ بۆ چارەسەریێ نیشادا، هەروەسا هەردو ئالییان دوپاتكر كو چارەسەركرنا پرسان ل گەل هەرێما كوردستانێ، د بەرژەوەندییا هەموو ئیراقێ دایە.
مەشهەدانی، سوپاسییا رۆلێ ئەرێنی و بزاڤێن بەردەوام یێن سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ تێكگەهشتن و نێزیككرنا ئالییان و دیتنا هەڤپشكییان بۆ چارەسەریێ، كر.
ژ ئالیێ خوەڤە، نێچیرڤان بارزانی، سەرەرای سوپاس و پێزانینان بۆ مەشهەدانی و خەمخۆری و بزاڤێن وی ژ پێخەمەت چارەسەریێ، دووپاتكر كو دێ د بزاڤێن خوە دا بۆ گەهشتنێ بۆ چارەسەریێ بەردەوام بیت.
د تەوەرەكێ دا یێ كۆمبوونێدا، باس ل هەلبژارتنێن گشتیێ یێن داهاتی یێ ئیراقێ هاتە كرن.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بەهینامەیەك ئاراستەی میر (هەرمان میرزا بەگ) وەكیلی میرێ ئێزدییان كر ژ بەر مالئاڤاهیكرنا دایكا وی و تێدا هەڤخەمییا خوە بۆ دیاركر.
د پەیاما سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بۆ هەرمان میرزا بەگ دا هاتیە» ژ بۆ وەغەرا دووماهیێ یا دایكا هەوە (ئەلماس عەلی بەگ)، بەهی و سەرەخوەشیێ ل مالباتا هەوە یا بەرێز دكەم و هەڤپشكێ خەما هەوەمە، خودایێ مەزن گیانێ وێ ب بەحەشتێ شاد بكەت و هەدارێ ب هەوە ببەخشیت».

دوهی ئێكشەمبی 6/7/2025، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل مەحموود مەشهەدانی، سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كر.
د كۆمبوونەكێدا، كو شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و پەرلەمانتار زیاد خەفاجی، سەرۆكێ لژنەیا دەستپاكیێ ل جڤاتا نوونەران بەرهەڤ بووین، دانوستاندن ل دۆر گرنگییا چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالدا، ب تایبەتی بابەتێ مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ هاتە كرن.
هەردو ئالی د هەڤڕابوون ل سەر وێ چەندێ نابیت ب هیچ شێوەیەكی بابەتێ مووچەی، تێكهەلی هیچ كێشە و ناكۆكییەكا سیاسی بهێتە كرن و فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ باجا وان ناكۆكییان بدەن، كو ب شێوەیەكێ نەدادپەروەرانە رەفتار ل گەل خەلكێ هەرێما كوردستانێ هاتیە كرن.
هەردو ئالییان دووپاتی ل وێ چەندێ كر كو پێدڤییە د زووترین دەمدا، كێشەیا مووچەی بهێتە چارەسەركرن و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ بهێنە هنارتن. سەبارەت ڤێ چەندێ دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەردو حوكمەتێن فیدرال و هەرێما كوردستانێ د بەردەوامن بۆ وێ ئێكێ ل ڤان چەند رۆژاندا، كێشە بهێتە چارەسەركرن.
د تەوەرەكێ دی یێ دیدارێدا، دووپاتی ل پێدڤییا رێزگرتنێ ل سیستەمێ فیدرالیێ ئیراقێ و مافێن دستووری یێن قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ هاتە كرن.

وەزارەتا ناڤخوە ل هەرێما كوردستانێ راگەهاند: مخابن هەست دكەین جۆرەكێ خوەڤەدزینێ ژ بەرپرسیارەتیێ هەیە بەرامبەر وان زێدەگاڤیێن ئەمنی كو ل دژی هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن.
وەزارەتا ناڤخوە ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، رۆهنكرنەك بەلاڤكر و تێدا هاتیە، ئەو چاڤەڕێبوونا ژ ئالیێن پەیوەندیدارێن حوكمەتا فیدرال، د دەمێ هەبوونا گەفان ل سەر هەرێما كوردستانێ یان هەر دەڤەرەكا دی یا ئیراقێ هەیە، ل شوونا وەرگرتنا پێرابوونێن پێدڤی و رێكگرتنێ ل دووبارەنەكرنا گەفان و سزادانا تاوانباران، بەلێ مخابن هەست دكەین جۆرەكێ خوەڤەدزینێ ژ بەرپرسیارەتیێ هەیە بەرانبەر وان زێدەگاڤیێن ئەمنی كو ل دژی هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن.
وەزارەتا ناڤخوە گوت ژی» ل سالێن بۆری ژی دا كو ب دەهان جاران هەرێما كوردستانێ تووشی هێرشا درۆن و مووشەكان دبوو، هەرچەندە ئاراستە و ژێدەرێ مووشەك و درۆنان ژی د دیاربوون و چەندین جاران بۆ دیاركرنا راستییان لژنەیا هەڤپشك د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالدا دروست بوون، بەلێ دیسان مخابن نە دەرئەنجامێن ڤەكۆلینان بۆ رایا گشتی هاتنە ئاشكراكرن، نە كەس ژی ل سەر وان تاوانان هاتە سزادان، بەلكو هیچ پێرابوونەك ژی ل بەرانبەر هیچ ئالییەكی نەهاتە كرن، د دەمەكیدا بلندترین ئاستێ هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هەردو حوكمەتێن هەرێمێ و بەغدایێ هەبوو و بەلگەیێن رۆهن و ئاشكرا ژی ل بەردەست هەبوون».
وەزارەتا ناڤخوە ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند ژی» سەقایێ سیاسی و بیر و بۆچوونێن سیاسی یێن ئالییان ل هەر رەوشەكێدا بیت، پاراستنا ئاسایشا وەلاتی و رێكگرتن ل ئارمانجگرتنا ژیانا هەڤوەلاتییان و سەروەری و ئارامییا وەلاتی، ئەركێ بەراهیێ یێ دامودەزگەهێن فەرمی یێن هەردو حوكمەتێن فیدرالییا ئیراقێ و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ نە».
ئەڤە د دەمەكیدایە، ل رۆژا ئەینییا بۆری 4/7/2025، وەزارەتا ناڤخوە ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاندبوو» بەری دو رۆژان، درۆنەك ل دەڤەرەكا چۆل ل نێزیك هەولێرێ كەفتە خوار، ئەڤ هێرشە ژی ژ ئالیێ هندەك گرۆپێن حەشدا شەعبی ب مەبەستا ئاژاوەگێریێ دهێنە ئەنجامدان و پێدڤییە ئالیێن پەیوەندیدار ل حوكمەتا فیدرالی سنوورەكی بۆ ڤان كارێن تێكدەرانە دابنیت و پێرابوونێن قانوونی بەرانبەر تاوانباران بهێنە وەرگرتن.

پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دخوازیت ب رێكا دانوستاندنێ كێشەیان ل گەل بەغدا چارەسەر بكەت ب شێوەیەكێ ریشەیی نەك مەهانە ئەو كێشە دوبارە ببن.
ڤیان دەخیل، پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گوت» ئەم وەكو هەرێما كوردستانێ دخوازین ب رێكا دانوستاندنێ كێشەیا د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا ل دۆر مافێ خەلكێ كوردستانێ بهێتە چارەسەركرن، بەلێ بەغدا پێگیری رێككەفتنان نابیت، ئەگەر نە حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێگیری هەموو رێككەفتنایە و ئەركێن خوە بجهئیناینە، بەلێ ئەو نە هنارتنا مووچەی وەكو كارتەكا سیاسی بەرامبەر خەلكێ هەرێما كوردستانێ بكاردئینن، كو ماف نینە ب وی شێوەی رەفتارێ ل گەل هەرێما كوردستانێ بكەن و مووچەیێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ نە هنێرن».
پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گوت ژی» بەغدا بەردەوام بەهانەیان ل بەرامبەر هەرێما كوردستانێ دئینیت ژ داهاتێ ناڤخوە و خالێن سنووری و پەترۆلێ، هەموو ژی بەهانەنە و وەكو كارتەكا فشارێ بۆ مەرەمێن سیاسی ل سەر هەرێما كوردستانێ، چونكە ئەم نێزیكی هەلبژارتنان بووینە و دخوازن ب وی جۆری دەنگێن زێدەتر ل ئیراقێ ب دەستڤەبینن، لەوما نابیت مووچەیێ فەرمانبەران وەكو كارتەك بۆ مەرەما هەلبژارتنان بكاربینن، چونكە نوكە هەموو كارەكی دكەن بۆ وێ چەندێ بشێن دەنگان د هەلبژارتناندا ب دەستڤەبینن، هندەك ئالی ژی هەموو رێكان دژی هەرێما كوردستانێ بكاردئینن و دخوازن ب وی شێوەیی دژایەتییا هەرێمێ بهێتە كرن».
ڤیان دەخیلێ دیاركر ژی» پێدڤییە ل دووڤ قانوونێ و دستووری ئیراق مافێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ بدەتێ و نابیت ئەو بێژن ئەم ب هێزین و ناهنێرین، لەوما پێدڤییە هەر چاوان بیت مافێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ بهێتە هنارتن و نابیت مەهانە ئەو گرفتە بۆ خەلكێ هەرێما كوردستانێ بهێتە دروستكرن و پێدڤییە چارەسەرییەكا ئێكلاكەر بۆ وێ كێشەیێ بهێتە دیتن، چونكە مخابن ئیراق خودانا سۆزا خوە نینە د جهئینانا رێككەفتن و سۆزێن ددەت».

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا (تەقەدووم) راگەهاند: فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ هیچ گونەها خوە نینە مووچەیێن وان بهێنە بڕین، هەروەسا دیاركر نابیت مووچەیێ خەلكێ كوردستانێ تێكهەلی كێشەیا سیاسی بهێتە كرن.
عەبدولكەریم عەبتان، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا (تەقەدووم) و جێگرێ سەرۆكێ لژنەیا قانوونی ل جڤاتا نوونەران گوت» فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ چ گونەهەك هەیە مووچەیێ وان ناهێتە دان؟ ئەم هەموو دزانین مووچە قووتێ خەلكییە، لەوما پێدڤییە ناكۆكیێن د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقێ ب گۆڕەی دستووری بهێنە چارەسەركرن».
هەروەسا دوپاتكر» نابیت بابەتێ مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ تێكهەلی هیچ كێشەیەكا دی بهێتە كرن».
عەبدولكەریم عەبتان ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» هەر كێشەیەك ل دۆر هنارتنا پەترۆلێ و فرۆكخانەیان و سنووران، پێدڤییە ب گۆرەی دستووری و ب ئارامی و ب زەلالی د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالیدا بهێتە چارەسەركرن».
ل 28/5/2025، تەیف سامی، وەزیرا داراییا ئیراقێ، ب نڤیسارەكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاگەهداركر كو ئێدی نەشێت د هنارتنا مووچەیدا بەردەوام بیت، ب بەهانەیا وێ چەندێ، هەرێما كوردستانێ گۆژمەیێ بەهرا دیاركرییا خوە ژ قانوونا بودجەی دەربازكریە و ئەو چەندە گرێدا ب پێگیرینەبوون ب بڕیارا دادگەها فیدرالی و قانوونا بودجەیا گشتی.