سالار محەمەد دۆسكی:

1 – 2

پێشمەرگەیێ‌ هەر دو شۆڕەشێن ئیلۆن و گولانێ‌ (لەزگین عەلی محەمەد وەرمێلی) ل سالا 1943 ل گوندێ‌ وەرمێلێ‌ ژ دایك بوویە، هەر دزارۆكینی یا خوە دا دناڤ شۆڕەشێ‌ دا مەزن بووینە، ل گەنجاتیا خوە چەكێ‌ شەرەفێ‌ هەلگرتیە بوویە پێشمەرگە، هەردەم هزر و بیروباوەرێن وی ئازادكرنا ئاخا كوردستانێ‌ بوویە.
لەزگین عەلی محەمەد وەرمێلی بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: بیرا من دهێت مە كەرەكێ‌ پەزی هەبوو و مە تڤەنگەكا بڕنوو هەبوو وەك هەمی خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ب ژیانا چاندن و جوتیاریێ‌ ڤە و خودانكرنا خێزان و كەس و كارێن خوە ڤە دمژوول بووین، ل سالێت شێست (بارزانی) هات (بانكا) بەردەوام خەلكی سەرەدان بۆ دكر.
لەزگین عەلی محەمەد وەرمێلی هەروەسا گۆت: هێشتا ل گەنجاتیا خوە چوومە ناڤ هێزا (حەمرین) یا پێشمەرگەیێ‌ كوردستانێ‌ ل گەل (عەبدولرەحیم جەسیم بارزانی) وی دەمی مە دگۆتە ئەوی چەكی تڤەنگێن هەلگورد و ئەگەر ل ڤێرە تەقاند با كەسێ‌ بەرامبەر نە كوشت ئانكو چەكێ‌ مە نە گەلەكێ‌ پێشكەفتی بوو، و یێ‌ سنور داركری بوو، هەمان دەم (رەشاش) دباش بوون، خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ب گشتی گەلەك هاریكاریا پێشمەرگەی كریە و ئافرەتا كورد گەلەك كریە و رۆلێ‌ وێ‌ ژ رۆلێ‌ پێشمەرگەكی كێمتر نەبوویە، و گەلەك جاران چووینە گوندان و نان و خوارن داینەمە و ئەگەر خوە نەبیت ژی بوومە پەیدا كریە و ئەم بێ‌ ئومێد نە ڤەگراندینە، جارەكێ‌ ئەز و ئامر بەتەلیۆن سەرا پێشمەركەكی ب شەرە دەف چووین وی پێشمەرەكی گۆتێ‌ تڤەنگەكێ‌ رادەستی من بكەن، و دێ‌ چم بخوە تڤەنگەكێ‌ پەیدا كەم و ئەگەر شەڤا ئێكێ‌ و دووێ‌ نە زڤریم ئەو ئەزێ‌ هاتیمە كوشتن و ئامر بەتەلیۆنی گۆت مە باوەری ناهێت ئەم تڤەنگا خوە بدەینەف تە چونكە تو فلان عەشیرەتی، خالەكێ‌ وی پێشمەرگەی ل گەل مە بوو بناڤێ‌ (سلێمان باڤی) مە گۆتێ‌ بلا خالێ‌ تە تڤەنگا خوە بدەتەف تە و ئەگەر تە برژی هەر خالێ‌ تەیە گۆت بلا و تڤەنگا خوە داڤێ‌ و چوو و شەڤ دەربازبوو و نەهات و شەڤا دوڤدا ل دانێ‌ مەغرەب مە دیت هات و كلاشینكوف یا دەستی دا وی دەمی ئەو چەك گەلەك ب قیمەت بوو و چوو دەف ئامر بەتلیۆنی و كەیفا ئامر بەتەلیۆنی گەلەك هات و كلاشینكوف وی دەمی گەلەك ب قیمەت بوون و من ژ ئامر بەتەلیۆنی خواست دیاریەكێ‌ بدەتێ‌ چونكە چوویە ئەف كلاشینكوفە ئینایە و من داخواز ژێ‌ كر (100) دیناران وەك دیاری بدەتە وی پێشمەرگەی و ئامر بەتەلیۆنی گۆت ما تە شولە ژێ‌ یە ل ڤێرە دلێ‌ مە هەر دوكان ژێك ما، بەرامبەر مە رەبیەك هەبوو سەری بوو و ئەم ل سەر زیكی چووینێ‌ و نێزیك بووین و ژ نیشكەكێ‌ ڤە مە دیت دو جندیان مەنەلەكا خوارنێ‌ یا هەلگرتی و یێ‌ بەرەف خارێ‌ دهێن و هەڤالێن مە رەمی لێكر و شەر چێبوو دناڤبەرا پێشمەرگەی و ئەوان جندیان دا و پێشمەرگە شیا ب ساناهی بچیتە دناڤ رەبیێ‌ دا و مە ژ چەككرن.
هەمان پێشمەرگەی گۆت: جارەكێ‌ لەشكرێ‌ ئیراقێ‌ بەرەف چەپەرێن پێشمەرگەی ڤە هات و ئێكی دگۆتنێ‌ د.خالد مرۆڤەكێ‌ زەخم بوو و مە گۆتێ‌ لەشكر هات گۆتێ‌ ئەویێن مەنە و هەر مە گۆتێ‌ ئەڤە لەشكرە و ل دووماهیێ‌ هاتن و ئەم ب ناڤ ئێك كەفتین و مە (50) جندی مە كوشتن و ئەم ماینە بێ‌ چەك و ئەفە ل تەنشت بەنداڤا دوكان دروست بوو، وی دەمی گەنج بووم و خوین گەرم بووین و ئەم وی شەری گەلەك تەنگاف بووین و مە مرنا خوە دیت چونكە پێشمەرگە ل سەر حەقیێ‌ بوو و ل سەر ئاخا خوە بووین و هەر دەم چەكێ‌ برنوو د دەستێ‌ من دابوو و حوكمەتێ‌ زانی نەشێت دەربازبیت و هێزا پێشمەرگەی وەكی ئەلهویان ل بەر سینگی راوستیایە و ئەگەر زێدەتر خوە بگریت دێ‌ زێدەتر شكێت ئێكسەر خوە ڤەكێشان و رەڤین و چەوا هاتینە و هوسا و زیتر چوون، پشتی شەرێ‌ مە ب دووماهی هات ئەو هەڤالێن ل گەل من گۆتن دێ‌ پوستەكی گەهینە دەف ئامر هێزێ‌ مە وی دەمی ئامر هێزێ‌ مە یێ‌ حەمرین (عەبدولرەحیم بارزانی) مرۆڤەكێ‌ گەلەك باش بوو و من ژی گۆت بلا و دو كاغەزە نڤێسین و رادەستی من كرن و ئە ژی چووم بگەهینمێ‌ ل بنێ‌ دینارتە من سێ‌ گەنج دیتن و من گۆتێ‌ هوون قەلەم دارن گۆتن بەلێ‌ ئەم هەرسێ‌ دەرچووێن زانكویێ‌ نە و كاغەزا ئێكێ‌ من داڤێ‌ گۆتن مام ئەفە بەحسێ‌ شەرێ‌ هەوە دكەت و چەوا هاتیەكرن و چەند پێشمەرگە شەهید و بریندار بووینە و نافێن شەهید و برینداران هەمی گۆتن و كاغەزا دووێ‌ ناڤێ‌ من تێدایە و گۆتیە ئەف كەسە گەل گەهشتە دەف هەوە ژ چەك بكەن و من گۆتێ‌ گەهشت و سوپاس بۆ هەوە و پائیزەكا درەنگ بوو و ئێڤار بوو و ئەز چووم (عەبدولرەحیم) ل بەر ئاگرەكی یە و هەڤالەك ژی من هەبوو ناڤێ‌ وی (همزو) بوو و دەف بوو من سلاڤكر و من كاغەزا ئێكێ داڤێ‌ و خواند و گەلەك توڕە بوو دەمێ‌ دەنگوباسێن شەهید و بریندار بوونا پێشمەرگەی زانین و گۆتن مالا منێ‌ و پرسیارا بریندارا ژ من كر و من ژی كاودانێن شەری هەمی بۆ شەرۆڤەكرن، و دوڤدا من گۆتێ‌ ئەڤ كاغەزە ژی یا منە و خواند و سەرێ‌ خوە بەرا هەژاند، و پاشی گۆت ما تو حەز دكەی تە ژ چەك بكەین؟ من گۆتێ‌ من كرێت نەكە ئەگەر هەوە دڤێت دێ‌ چەكی دانم و چم و گۆت ب بارزان كەم ئەم ڤێ‌ ناكەین و گەلەك تورەبوو و گۆت ما دێ‌ ژێ‌ بیركەم تو توپا 120 دانیە سەر ملێ‌ خوە هەر جهێ‌ مە دڤێت بەیە وێرێ‌ و ئەڤان چچیا ب سەر تێخی پشتی ەند خولەكا ئەو كاغەز درند و هاڤێتە دناف ئاگری دا و سوند خوار من خەلات بكەت و من ژ چەك نەكەت و گۆت هەرە بهێنا خوە ڤەدە و سپێدێ‌ وەرە دەف من و جلكێن من هەمی هاتبوونە دراندن و من پێلاڤەك بخوە ل (بلێ‌) ب رەختەكێ‌ فیشەكان كری بوو و بەردەوام و پشتی چوویمە دەف (عەبدولرەحیم) سەحكرە جلكێن من و ئێكسەر گازی كرە (خالد) گۆتێ‌ هەرە دەستێ‌ خاكیێ‌ باش و یێ‌ عەسلی بدێ‌ بلا بكەتە بەرخوە و ئەز چووم و دەستەكێ‌ باش و بەركەفتی وەك دیاری پێشكێشی من كر و من چەكێ‌ خوە گرێدا و دەمانجا خوە و زڤریمە دەف عەبدولرەحیمی و گۆت وەرە بخێرهاتی و دێ‌ پرسیارا شتەكەم و بەرسڤا من بدە و من گۆتێ‌ یا بزانم دێ‌ بەرسف دەم و پرسیارا هەژمارا پێشمەرگەی ژ من كر و ئەوێن دچنە شەری و ئەوێن بتنێ‌ روینشتی و پرسیارا ئامر بەتلیۆنی كر و ئامر سری و معاون و كاودانێن ژیانا پێشمەرگەی وەكی من دیتی و ل گەل ژیایم من هەمی بەحسكر و سەرێ‌ خوە هەژاند و گۆت ب خودێ‌ و ب بارزان تو راست بێژی و دووف دا گۆت دێ‌ چیە بەرامبەر و دێ‌ دو تڤەنگا هاڤێژی یە كەڤری و دێ‌ زڤری من گۆتێ‌ ئەزبەنی دلێن مە ژێك ماینە و من نەڤێت وی بینم گۆت بخودانێ‌ بارزان تو نەچی دێ‌ تە ژ چەككەم و دێ‌ وێ‌ كەی یا ئەز بێژم و من گۆت ب خودانێ‌ بارزان ئەز ل تە خائین نابم و من گۆتێ‌ ب خودانێ‌ بارزان دێ‌ وێ‌ كەم یا تە فەرمان پێكری و هەمان دەم هندەك پارە ژی دامن و پارێ‌ مە ئیرانی بوو و ئەز هاتم و خودێ‌ ئەو شارەزایی دایە من دەوسا مێشا ئێكسەر ئەز زانم و هێشتا نێزیكی جادا گشتی نەبوویم من دەوسا مێشەكێ‌ دیت و هەمان دەم نەئاگر د دەستێ‌ من دایە و چ ق من نینە و من قەمێ‌ خوە ئینا دەر و من گۆت مێش قەرەموكی یە و دووف دەوسێ‌ چووم و گەهشتمە هنگڤی و سێ‌ پارچێن مەزن من ئینانە دەر و من دانە سەر تەحتی و من خوار و دلێ‌ من گەلەك دچوویێ‌ و چەند پێشمەرگە ژی دانابوونە ل گەل من و ئەو بەرا من دچوون و من گازیكرێ‌ وەرن هنگڤینی بخوون و ئەوان گۆت تو یاریا ب مە دكەی ؟ من گۆتێ‌ یاریا ناكەم وەرن هنگڤینی بخوون و ئێك هات سەحكرێ‌ و گۆت بخودێ‌ جامێری راست بێژیت و هاتن و تیر خوار و گۆتن پصمام دلێ‌ تە نەمینت و ئەم شاش ئاخفتین و من گۆتێ‌ دلێ‌ من نامینت و مە تیر خوارن و ئەم چووین مە دیت هەڤالێن مە یێ ئافك و برنجا دخون وەكی و چوومە سەری و من هندەك چەك هاڤێتن و زانی ئەزم و 150 كەس بوون و ئێك هات گۆت (محەمەد) گۆتیە نان نەمایە بخوەت بلا ئەڤێ‌ سەوكێ‌ بخوەت و من گۆتێ‌ هەرە بدەڤێ‌ بلا ب كوشت و برنجا بخوەت و ئەو نان دانا و چوو من نانێ‌ وی هاڤێت پێش چاڤێن وی و هەمی بێ‌ دەنگ بوون و من نڤێژا خوە كر و ئێكی دی هات گۆت (محەمەد) گۆتیە بلا بچیتە سەرێ‌ چیایی من گۆتێ‌ چوویمە دەف (عەبدولرەحیمی) وی گۆت (محەمەد) گۆتیە بلا پێش چاڤێن من بچیت من گۆتێ‌ یێ‌ ب چاڤەكی نەڤێم من ب هەر دو چاڤان نەڤیت و چوومە سەرێ‌ چیایی و دو هەیڤان نەهاتمە خوار و هەتا دەستیردانا من هاتی و 18 سالان من پێشمەرگاتی یا هەر دو شورەشان كریە و دەستیردانا هەمی هەڤالێت من دایێ‌ بچنە مال و بتنێ‌ یا من ما و هەتا بوویە عەیشا گۆتە ئێكی دەسیتردانا وی بدەنێ‌ بلا بچیتە مال و هەمی هەڤالێت من بانگێ‌ ئێڤاری چووبوون و بتنێ‌ مابووم و من رەشاش و چەكێ‌ خوە دانا و من گازیكرێ‌ ب ناڤێ‌ خودێ‌ ژ ڤێ‌ خولەكێ‌ پێدا ئەز ل گەل تە نەبم و ئەڤە چەك و ئەڤە چووم و بێ‌ دەنگ بوو و ب شەڤ هاتمە (بلێ‌) و ژنەك هەبوو دگۆتنێ‌ (لەیلو) زەلامێ‌ وێ‌ خەیات بوو وێ‌ شەڤێ‌ چوومە دەف و هندەك فیشەكێن من دەف وێ‌ مالێ‌ بوون من ئینان و ئەز هاتم و هاتمە ناڤبەرا (زێوێ‌ و بامەرنێ‌) هاتمە (ئەسعەد خوشەڤی) یێ‌ بن كەزانەكێ‌ و مرۆڤەكێ‌ زەخمە و زێرەڤانێن وی یێ‌ من بینین و زیێرەڤانا گازیكر و گۆتن (ئەسعەد خوشەڤی) دڤێت تەبینت و نێزیك بووم و من گولێ‌ هەیە یێ‌ بێژیتە نڤیسەرێ‌ خوە سەحكێ‌ چەكێ‌ دانایی و یێ‌ هاتی و ئەگەر ئەڤە نەیێ‌ باش با دا ب چەك ڤە هێت و چوومە دەستی و دەستێ‌(محەمەد عەلی) نڤیسەر بوو و گۆتە نڤیسەر فەرمانا ڤەگوهاستنا وی چێكەن و دو كتاب دروستكرن و ئێك بوو (عبدولرەحیم) و ئێك بۆ مكتب عەسكەری و گۆت دا بووتە بێژم هەرە و ئەگەر تو زڤری شەف بیت رۆژ بیت وەرە دەف من من گۆتێ‌ ئەزبەنی زێرەڤانێن تە ناهێلن نێزیكی تەبم ئەگەر دێ‌ پەركەكێ‌ كاغەزێ‌ دەیە من دا بهێمە دەف تە دێ‌ ممنون بم و كاغەزەك نڤیسەری نڤیسی و (ئەسعەدی) ئیمزا ل سەر كر و گۆت ئەگەر هاتی ڤێ‌ كاغەزێ‌ نیشا زێرەڤانان بدە دا بهێیە دەف مە و (10) رۆژا مام وی دەمی من كچەكا نەخوش هەبوو دوی ماوەی دا چوو بەردلوڤانیا خودێ‌.