هەرهین محەمەد:

گه‌له‌ك جاران مرۆڤ ژبۆ رازیكرن و بدەستڤەئینانا باوه‌ریا كه‌سێ‌ به‌رامبه‌ر سووند ب ناڤێ خۆدێ‌ دخۆت، ئه‌ندامه‌كێ‌ لیژنا فه‌توایێ‌ ژی گۆت: نابیت مرۆڤ گه‌له‌ك سووندا بخۆت و ناڤێ‌ خۆدێ‌ بۆ مالێ‌ دونیایێ‌ كێم بكه‌ت.
شەرمین جەهوەر، ڤه‌كوله‌را جڤاكییە دیار کر کو سووند خوارن یا بوویه‌ دیارده‌ د جڤاكی دا و ئه‌ڤێ‌ چه‌ندێ‌ كارتێكرنا خۆ ل سه‌ر باوه‌ریا خه‌لكی كریه‌ و سووند دخۆن بتنێ‌ داكو کەسێن بەرامبەر باوه‌ر ژێ بكه‌ن و گۆت:” ئه‌ڤێ‌ چه‌ندێ‌ ژی دولایه‌ن هه‌نه‌ لایه‌نێ‌ ده‌روونی ب ئه‌وی كه‌سیڤه‌ یێ‌ گرێدایه‌ ئه‌وێ‌ دئاخڤیت و سووند دخۆت و ئەو کەسێ سووندێ‌ گەله‌ك بكاردئینت.
شەرمینێ گۆتژی:” لایه‌نێ‌ دویێ جڤاكیە کو یێ گرێدایی ژینگه‌ها ئه‌وی كه‌سییه‌ یا ئه‌و تێدا رابووی هندی لایه‌نێ‌ كه‌سییه‌ یێ گرێدایی ئه‌وی كه‌سییه‌ یێ‌ سووند دخوت و ئاستێ‌ وی یێ‌ ره‌وشه‌نبیری و باوه‌ری بخۆبوونا وی”.
شەرمینێ زێدەتر گۆت: “دەمێ کەسەک دئاخڤیت و ئاخفتنا وی یا ڕاست و دروست نەبیت دێ بزاڤێ کەت بۆ کەسێ بەرامبەر ب ڕێیا سووند خوارنێ باوەریێ چێکەت، ئەڤ کەسێن هوسا خودان کەسایەتیەکا لاوازن و مرۆڤ دزانیت کو درەوان دکەن لەوما پەنایێ بۆ سووندێ دبەن.
مه‌لا عه‌بدوللا عیسا، ئه‌ندامێ‌ لژنا فه‌توایێ‌ ل دهۆكێ‌ دا زانین، د شه‌ریعه‌تی دا سووند تشته‌كێ‌ مه‌شروعه‌، هەکە مرۆڤ سووند بخۆت بناڤێ‌ خۆدێ‌ یان سیفه‌ته‌كێ‌ خۆدێ‌، یان زاتێ‌ خۆدێ‌ داکو مرۆڤ باوه‌ریێ‌ بۆ كه‌سێ‌ به‌رامبه‌ری خوه‌ چێكه‌ت ئه‌ڤه‌ تشته‌كێ‌ دروسته‌ و گۆت:” بەلێ ب مەرجەکی ئەو ئاخفتنا لسەر سووند دخۆت یا ڕاست و دروست بیت نەک درەو، هەروەسا دڤێت ئەو کەسە یێ‌ راستگۆ بیت و ئه‌و تشێ‌ ل سه‌ر سووند خواری بپارێزیت و جێبه‌جێ‌ بكه‌ت و سه‌رپێچیێ‌ د سووندا خوه‌ دا نه‌كه‌ت.
مەلای دیار ژی کر کو خۆدایێ مه‌زن دبێژیت: هه‌كه‌ هه‌وه‌ ل سه‌ر تشته‌كی سووند خوار بلا یا دروست بیت و وی تشتی ژی بپارێزن و ب راست دیار بكه‌ن و هه‌كه‌ مرۆڤ ژ دره‌و سووند بخۆت ئه‌و گونه‌هه‌كا مه‌زنه‌، چونكو دره‌و بخۆ گونه‌هه‌ و هه‌كه‌ ژ دره‌و سووند ژی خوار دێ گونه‌ها وی مه‌زنتر لێهێت.
مەلا عەبدوللا د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا دیار کر، هه‌كه‌ كه‌سه‌كی سووند خۆار دێ‌ فلان تشتی كه‌م یان فلان تشتی ناكه‌م و پشتی هینگێ‌ سه‌رپێچیا گۆتنا خوه‌ كر و بجهـ نەئینا هینگێ‌ كه‌فاره‌ت دكه‌ڤیته‌ سه‌ر یان هەکە نەشیا کەفارەتێ بدەت دێ‌ سێ‌ رۆژان یێ‌ ب رۆژی بیت.
مەلای ئەو چەندە ژی دیار کر کو هەکە مرۆڤی سووند خۆار دڤێت سووندا مرۆڤی ب خۆدێ‌ بیت، یان سیفه‌ته‌ك، یان ناڤه‌كێ‌ خۆدێ‌ بیت و هه‌كه‌ ب تشته‌كێ دی سووند خوار دێ‌ بیته‌ بابه‌تێ‌ شركێ‌ و گۆت:” نابیت مرۆڤ گه‌له‌ك سووندا بینته‌ سه‌ر ئه‌زمانێ‌ خۆ و گه‌له‌ك سووندا بخۆت و ناڤێ‌ خۆدێ‌ كێم بكه‌ت بۆ مالێ‌ دونیایێ‌“.

سالار محەمەد دۆسكی:

3 – 3

چیڕوكا ئەندامێن بنەمالا مە یابەردەوامە و هەر جارەكێ‌ حوكمەتا بەعس یێ‌ ئێكی ژبنەمالا مە دگرن وەك فشارەك داكو مامێ‌ من بهێت خۆ ڕادەستی حوكمەتێ‌ بكەت، و هندی رۆلێ‌ خۆفروش وكرێ‌ گرتیا هەبن دێ‌ ژیانا مە زیندان وحوكوم و دەردەسەری و نەخۆشیان دابن دیسا خۆ فرۆشەكی ئێخباری دانە حوكمەتێ‌ گۆتێ‌ : نوكە (عەبدوللا گەلناسكی) وخێزانا خۆ دناڤ گوندێ‌ گەلناسكێ‌ دا دئاكنجی نە و ئەگەر هێزەكا لەشكرێ‌ ئیراقێ‌ بچیتە گوندی دێ‌ هەمی خێزانا وی دەستەسەركەن و ئەگەر مەخێزانا وی گرت وی دەمی (عەبدوللا گەلناسكی)دێ‌ نەچار بیت خۆڕادەستی حكومەتێ‌ بكەت.
عەقید رەشید گەلناسكی ئەوژی گۆت: رێكەفتی (٥/٥/١٩٧٧) چاردەورێن گوندێ‌ گەلناسكێ‌ هاتنە گرتن و هەر ئێكسەر هێزەك چوونە مالا مامێ‌ من (عەبدوللا) ی وبشێوەیەكێ‌ هۆڤانە مالا وان پشكنین كرن، بەلێ‌ مام عەبدوللا وی دەمی ل مال نەبو ل سەر سنۆرێ‌ توركیا وئیراقێ‌ بوو، چ پێ‌ نەمان رابوون دەیكا وی بناڤێ‌ (خەدیجە سۆفی) دگەل هەڤژینا براییێ‌ وی (عەباس مووسا) یا بناڤێ‌ (مەدینە ئیبراهیم) و ل گەل دو كچێن وی بناڤێن (نادیا عەبدوللا) و(جازیا عەبدوللا) دەستەسەركرن، وكچەكا وی بناڤێ‌ (هەدیا) خۆ ژۆان ڤەدزی چۆ بوو مالا جیرانەكێ‌ خۆ بناڤێ‌ (سوفی نەزیر) ی و ل وێرێ‌ خۆ ڤەشارت داكو وێ‌ نەبینن و نەهاتە دەستە سەركرن، مامێ‌ دبێژیت: نەخۆشترین و ئازارترین رۆژ دژیامندا ئەو بوو دەمێ‌ من زانی حوكمەتا ئیراقێ‌ دایكا من یادەستەسەركری كو ئەو رۆژ رەمەزان بوو وئەم ب رۆژی بووین، بەلێ‌ وەل من هات ژكەربان دا من گۆتە هەڤژینا خۆ بۆ من خوارنەكێ‌ چێكەن، هەڤژینا وی ئامینایێ‌ گۆت: دەمێ‌ ئەڤ خەبەرە زانی كو دەیكا وی یا هاتیە گرتن ژ كەربادا عەبدوللای خۆینێ‌ ژدەڤی دهاڤێت، دەمێ‌ (خەدیجە) ونەڤیێن وێ‌ ئیناینە ژدەرڤەی گوندێ‌ گەلناسكێ‌ ل نك جهەكی دبێژنێ‌ گۆرستانا (مەلا ئیبراهیم) ی ئینا ئەفسەرەكێ‌ لەشكرێ‌ ئیراقێ‌ دگەل داردەستێن خۆ یێن ئەمنێ‌ ئاخفت و گۆتە وان مە بتنێ‌ پێدڤی ب دەیكا (عەبدوللا )ی وزارۆكێن وییە، ئەڤجا ئەوێن دی ئازاد بكەن وبلا بچنە مالێن خۆ، هەڤژینا برایێ‌ عەبدوللا ی (مەدینا) ئازادكر، بەلێ‌ ل دەمێ‌ ئازادكرنێ‌ گۆتە ئەفسەری كانێ‌ كچا من (نادیا) یێ‌ ژی بدەنەف من ئینا ئەفسەری گۆتێ‌: هەڕە ئەونە كچاتەیە ئینا (مەدینا) یێ‌ گۆتێ‌ بەلێ‌ واللە كچا منە ونە كچا (عەبدوللا) یە، ئەفسەری گوتێ‌ باشە پا كا سویند بخۆ بخودێ‌ وبێژە بخودێ‌ كو ئەو كچاتەیە ونەیا (عەبدوللا) یە ئینا مەدینا یێ‌ ژ نەچاری سویندخوار داكو ژدەستێن ئەوان بینتە دەرێ‌، و گۆتێ‌ نادیە كچا منە، وی دەمی نادیا یافاما بوو دزانی ئەو دوژمنن و دێ‌ هێتە دەستەسەركرن، لەوڕا وێ‌ هەر گازی دكرێ‌ دادێ‌ من نەهێلە، ئەو ئەفسەر ب ئەوێ‌ چەندێ‌ ژی رازینەبوو ئینا پرسیار ژكەسەكێ‌ دان عەمر یێ‌ خەلكێ‌ گوندی كر و گۆتێ‌: ئەرێ‌ ڕاستە ئەڤ كچكە كچا وێیە؟، ئینا حەجی ئەحمدی زانی دێ‌ وێ‌ كچكێ‌ گرن و ژیانا وێ‌ یادمەترسیێ‌ دا، ئینا وی ژی لسەر خاترا وێ‌ خێزانێ‌ سویند خوار بخودێ‌ نادیا كچا مەدینایێ‌ یە و نەكچا (عەبدوللا)، یە داكو ژدەستێن ئەوان بهێتە قورتال كرن .
ئینا ئەفسەری گۆتێ : كچا ئەوێ‌ بدەنە ڤێ‌ و ئێكسەر دگەل خۆە ئینا گوندی، بەلێ‌ كچا مام (عە بدوللا) ی بناڤێ‌ (جازیا) یا بچویك بوو فام نەدكر وەك خۆ یشكا خۆ (نادیا) یێ‌ بێژیت مەدینا دەیكا منە ودەستێن خۆ ژ پیرا خۆ (خەدیجە) ڤەنەدكرن، و مەدینا یێ‌ ژی نە دوێریا بێژیتە ئەوان كو (جازیا) ژی كچا منە ونەكچا (عەبدوللا) یە .
ئەو هێزا لەشكری یامەزن دەیكا (عەبدوللا ) و نەڤیا وێ‌ یابچویك و دەیكا مام سادق گەلناسكی بناڤێ‌ (حەمرا) و چەندین ئافرەتێن دی یێن خەلكێ‌ گوندی دگەلدا بوون وهەمی پێكڤە ڕەوانەی زیندانا سێمێلێ‌ كرن، و پاشی ئەفسەرێ‌ زیندانێ‌ بڕیاردا گۆت: نابیت ئەڤ كچكێن بچویك دگەل ئەڤان گرتییان بن وگۆت : ئەوێن بچویك ژدایك وبابێن وان جودا بكەن وئازاد بكەن وڕادەستی كەس وكارێن ئەوان بكەن.
پاشی كچا مام (عەبدوللا) ل دویف قانوونا وێ‌ زیندانێ‌ ڕادەستی باپیرێ‌ وێ‌ (حەجی حامد كوچەر) ل سێمێلێ‌ كرن، دوڤدا بۆ دومەكێ‌ كێم هێلانە ل وێ‌ زیندانێ‌ پاشی بڕیارەك هاتە دان كو ئەوان ڕەوانەی( سەلامیێ‌) ل باژێرێ‌ موویسل بكەن، وپاش ڕەوانەی باشورێ‌ ئیراقێ‌ وەكی نەفیكرن و ڕەوانەیی باژێرێ (دیوانییێ‌) كرن، پاشی برنە باژێرێ (حللە) هەتا رێككەفتی (٥/٦/١٩٧٨)، ئانكو بۆ دەمێ‌ سالەكێ‌ هێلانە ل غەریبیا وبێ‌ سەروشوین بوون، ب مەرەما ئەوێ‌ چەندێ‌ كو مام (عە بدوللا) بهێت خۆ ڕادەستی حوكمەتا ئیراقێ‌ بكەت، و دەستان ژخەباتا كوردینیێ‌ وچەكداریێ‌ بەردەت.
بەلێ‌ مام (عەبدولا) گەلەك جاران دگۆت : ئەگەر بزانم خۆ ئێك بتنێ‌ ژی ژبنە مالا من نامینیتە ساخ ئەز خۆ ڕادەستی دوژمنی ناكەم، و دەستا ژ چەكێ‌ شەرەفێ‌ و رێبازا بارزانی و پارتی وخەباتا چەكدارییێ‌ بەرنادەم .
عەقید رەشید ئەو ژی گۆت: عومەر ل سالا (١٩٥٢) ل گوندێ‌ گەلناسكێ‌ هاتیە سەر دونیایێ‌، هەر ژ گەنجاتیا خۆ ل گوندێ‌ گەلناسكێ‌ بوراندیە و ژبە ئاینداریا وی هاتیە نیاسین ب (مەلا یەعقوب) بەردەوام ل گوندی كارێ‌ رێنجبەریێ‌ و چاندنێ‌ دكر ، بەری ئەنفالێن سالا (١٩٨٨) بسەر مللەتێ‌ مەدا بهێن ب چەند هەیڤان مام (یەعقوب) مالا خۆ ژگوندی ڤەگوهاستە دهۆكێ‌ ول مالا برایێ‌ خۆ یێ‌ مەزن (عەلی مووسا) ئاكنجی بوون، و كارێ‌ كاسپ كاریێ‌ ژ بۆ ب خودانكرنا خێزانا خو دكرن، بەلێ‌ هەر د هەمان سالدا ل رێككەفتی (١٧/١٠/١٩٨٨) دو سیخورێن خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ كو دگەل ئەمنا دهۆكێ‌ كاردكرن وەكی هەرجار ئێخباری ل كورێ‌ برایێ‌ وی (میرخان) كرن، و گۆتنە ئەمنێ‌ كو میرخان دگەل مامێ‌ خۆ (عەبدولا گەلناسكی) پێشمەرگە بوو، و برایێ‌ عەبدوللا یەعقوب یێ‌ هاتیە دهۆكێ‌ ل نك برایێ‌ خۆ (عەلی) ئەڤجا یاباش ئەوە بهێنە دەستەسەركرن، داكو برایێ‌ وان عەبودللا بهێت خۆ ڕادەست بكەت، ئینا ئێكسەر ئەمنێ‌ بڕیارا گرتنا كوڕێ‌ برازایێ‌ وی عەلی (میرخان) ی دا، ول رێكەفتی (١٣/١٠/١٩٨٨) ژ كۆمەلگەها (گردەچاڵ) ل بەحركێ‌ ئینا ئەمنا دهۆكێ‌ وگەل گرتنا وی بۆ ئەمنێ‌ هەر ئێكسەڕ بڕیارا گرتنا دایك و باب و كەس و كارێن میرخانی ژی دان، و دگەل مامێ‌ وی یەعقوبی كو ئەو چەند هەیڤەك بوون ب خێزانڤە ژگوندی هاتبوونە دهۆكێ‌ ژبۆ كارێ‌ رێنجبەریێ‌ و خودانكرنا مال و زارۆكێن خۆ، هەمی پێكڤە دگەل خێزانا برایێ‌ وی (عەلی) دەستە سەركرن، ژبەر كو ئەوژی برایێ‌ (عەبدوللا) یە و هاتنە ڕەوانەكرن بۆ ئەمنا دهۆكێ‌ و پشتی كوڕێ‌ برایێ‌ وی (میرخان) ب ئشكەنجەدانێ‌ دئەمنا دهۆكێ‌ ڤە شەهیدكر، و (٢٢) رۆژان هێلانە دزیندانا ئەمنا دهۆكێ‌ ڤە و پشتی بۆرینا (٦) هەیڤ و (١٨) رۆژا دوێ‌ زیندانێ‌ دا، هەمی پێكڤە ڕەوانەی زیندانا بنگەهێ‌ پۆلیسێن دهۆكێ‌ كرن، پاشی دوبارە هەمی پێكڤە ڕەوانەی ئەمنا هەولێرێ‌ كرن، و بڕیار ئەو بوو پشتی (٦) هەیڤان هەمی بهێنە ئازاد كرن، بەلێ‌ ژبەر كەرب وكین و نەڤیانا وان بۆ بنەمالا مە ئازادنەكرن، داكو تازیا میرخانی نەدانن، پشتی (٧) رۆژان ل زیندانا ئەمنا هەولێرێ‌ ماین دوبارە و هەمی پێكڤە ڕەوانەی كومەلگەها (گردەچاڵ) ل بەحركێ‌ كرن، دناڤ ئاوەرەیێن ئەنفالێن بەهدیناندا ، وپشتی چەندین رۆژێن سەخت و نەخۆش و پڕی ئازار دناڤ وێ‌ كۆمەلگەهێ‌ دا، بخێزان ڤە ل ئەوی جهی بۆراندین ل رێككەفتی (٨/٧/١٩٩٠) هاتنە ئازادكرن.