دوهی دوشەمبی 8/9/2025، نڤیسینگەها راگەهاندنا بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، رۆهنكرنەك سەبارەت دەنگوباسێن چەند دەزگەهێن راگەهاندنێ بەلاڤكر گرێدای ب شاندێ دانوستاندكارێ پارتی و ئێكەتی، ل دۆر وێ چەندێ دبێژیت: بەرێز فازل میرانی بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستانێ، هیچ داخۆیانییەك ل سەر وێ چەندێ نەدایە.

دەقێ رۆهنكرنا نڤیسینگەها راگەهاندنا بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان:
ئەڤرۆ چەند دەزگەهێن راگەهاندنێ دەنگوباسەك ب ناڤێ بەرێز (فازل میرانی) بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان بەلاڤكریە، كو بەرێز فازل میرانی راگەهاندیە شاندێ دانوستاندكارێ پارتی و ئێكەتی ل دەمەكێ نێزیك ل دۆر كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، دێ دەست ب دانوستاندنان كەن.
بۆ هەموو ئالییەكی رادگەهینین كو بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، هیچ داخۆیانییەك ل دۆر وێ چەندێ نەدایە، ئەو دەنگوباسە ژی یێ چێكری و جەواشەكارییە. سەبارەت وێ چەندێ میرانی گوت: هوون دشێن پرسیارێ ژ هشیار زێباری و قوباد تالەبانی بكەن ئەو باشتر دزانن.

دوهی دوشەمبی 8/9/2025، رێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخوە ل هەرێما كوردستانێ، د كۆنفرانسەكی و ئێڤێنتەكێدا راگەهاند، دلخوەشم ب پشكداریكرنێ د ب هێزكرنا هەڤبەندییان د ناڤبەرا ئەمریكا و هەرێما كوردستانێ و هەڤپشكرنا بهایێن هەڤپشك.
وەزیرێ ناڤخوە دوپاتی ل سەر بەردەوامییا هەڤبەندییان كر و ئاماژە ب سەرەدانا سەركەفتی یا بەری چەند مەهان یا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ ئەمریكا كر وئاماژەكر كو ئەو سەرەدانە بەرپەرەكێ نوو بۆ دیپلۆماسییەتێ و بازرگانیێ د ناڤبەرا هەردو ئالییاندا ڤەكر و پەیامەكا رۆهن هنارت كو هەرێما كوردستانێ جهێ باوەریێیە و یا ئارامە بۆ وەبەرئێنانێ.
رێبەر ئەحمەد دوپاتكر كو پەیاما ئەڤرۆ هەمان پەیاما سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێیە بۆ پاشەرۆژێ، ئەوژی هەبوونا هەڤبەندییەكا كۆنكرێتی و ب هێز ل گەل ئەمریكا و بازرگانێن ئەمریكی.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوەدا، وەزیرێ ناڤخوە سوپاسییا ستیف لوتس، جێگرێ سەرۆكێ ژۆرا بازرگانییا ئەمریكا كر، بۆ رۆلێ وی یێ گرنگ د دروستكرنا دەلیڤەیان ل هەرێما كوردستانێ. هەروەسا رۆلێ وێندی گرین، قۆنسلێ گشتیێ ئەمریكا ل هەرێما كوردستانێ و تیما وی، بلند هەلسەنگاند بۆ بزاڤێن وان د دروستكرنا هەڤبەندییان د ناڤبەرا هەردو ئالییاندا، سوپاسییا خوە ژی ئاراستەی حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و هەڤبەندیێن دەرڤە بۆ رێكخستنا ڤێ ئێڤێنتێ.
رێبەر ئەحمەد وەك وەزیرێ ناڤخوە، رۆلێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د دابینكرنا ئاسایشا ناڤخوەیی و ئارامیێدا رۆهنكر كو ئەڤە ژی پۆلیس، بەرگرییا شارستانی، ئاسایشا سنووران، بەرسڤدانا ب لەز و رەفتاركرن ل گەل قەیرانان ڤەدگریت.
سەبارەت ئارامیێ، وەزێرێ ناڤوە ئاماژە ب وێ چەندێ كر، گەفێن داعشێ هێشتا ب دووماهی نەهاتینە و ل دەڤەرێ ناكۆكی ل سەر یا چالاكە، ب تایبەتی د ناڤبەرا هێزێن پێشمەرگەی و هێزێن ئیراقێ. رۆهنكر ژی كو هێزێن هەرێما كوردستانێ پێكڤە ل گەل هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی د بەردەوامن د روو ب رووبوونا ڤان گەفاندا ل سەر سنووران.
راگەهاند ژی، مخابن پشكەك ژ میلیشیان بزاڤكر هێرشێ بكەنە سەر ژێرخانەیا هەرێما كوردستانێ، ب دیتنا مە ئەو ژی دێ بیتە ئەگەرێ نە ئارامیێ، چونكە هەڤپشكی ل گەل كۆمپانیێن ئەمریكی گەلەك گرنگە، دخوازین هەماهەنگیێ ل گەل ئەمریكییان بكەین بۆ ئارامییا ژێرخانەیا مە، هەروەسا ب رێیا تەكنەلۆژیایێ هەماهەنگییا هەڤپشك بكەین.

بەرپرسێ فەرمانگەها هەڤبەندیێن دەرڤە یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانیدا راگەهاند، هەرێما كوردستانێ شیایە پێگەهەكێ ئابۆری یێ ب هێز بۆ خوە دروست بكەت و ب شێوەیەكێ بەرچاڤ بەر ب پێشڤە بچیت و مفای ژ ئەزموونا وەلاتێن دی وەرگرتیە بۆ گەشپێدانا ئابۆرێ خوە.
سەفین دزەیی، بەرپرسێ فەرمانگەها هەڤبەندیێن دەرڤە یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانیدا گوت» هەرێما كوردستانێ وەك بازارەكێ مەزن و ڤەكری بۆ كەرتێ تایبەت دهێتە دیتن و سیاسەتا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئەوە گرنگییەكا مەزن ب ڤی سێكتەری بدەت. ئەڤە ب ئارمانجا هەمووجۆركرنا ئابۆری و ڤەكرنا دەرگەهێیە بۆ سەرمایێ بیانی و ئینانا سەرمای ژ وەلاتێن جودا جودا بۆ هەرێما كوردستانێ».
دزەیی باس ل هەبوونا قانوونا باش یا سەرمایاگوزاری ل هەرێما كوردستانێ كر و دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو سەرەرای ئاستەنگێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا، ئەو رێگر نینن ل پێشڤەبرنا هەڤبەندیێن ئابۆری ل گەل وەلاتێن دەرڤە.
دیاركر ژی» هەرێما كوردستانێ و كۆمپانیێن ئەمریكی بزاڤێن خوە چڕكرینە بۆ پێشڤەبرنا هاریكارییا هەڤپشك د هەموو واراندا، ب ئارمانجا دیتنا دەلیڤەیێن وەبەرئێنانێ و دروستكرنا پڕۆژەیێن نوو».
دیاركر ژی» هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ كارڤەدانا توند یا ئەمریكا پەیداكریە. وەزیرێ دەرڤەیێ ئەمریكا د پەیوەندییەكا تەلەفۆنیدا ل گەل حوكمەتا ئیراقێ، ب رۆهنی نەرازیبوونا خوە دیاركریە و دوپاتی ل سەر پێدڤییا پاراستنا ئاسایش و ئارامیێ كریە. ئەمریكا دخوازیت هەڤبەندییەكا هێز ل گەل بەغدا هەبیت و داخوازا چارەسەركرنا كێشەیان دكەت، بەلێ د هەمان دەمدا بەرژەوەندیێن خوە دپارێزیت، ب تایبەت كو دو ژ وان چار كۆمپانیێن بووینە ئارمانج، كۆمپانیێن ئەمریكی بوون، لەوما داخواز دكەت ئەو دەڤەرە بهێنە پاراستن».
سەبارەت پرسا هنارتنا پەترۆلێ، سەفین دزەیی دیاركر» مخابن وێ پرۆسەیێ دەمەكێ زۆر ڤەكێشا، ل 25 ئادارا 2023 و هەتا نوكە، زیان ب گۆژمەیێ 28 ملیار دۆلاران گەهشتینە ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ژ ئەگەرێ راوەستیانا هنارتنا پەترۆلێ، د دەمەكیدا مەبەستا ئیراقێ ب بڕیارا دادگەها پاریس توركیا قەرەبوویا وێ بكەت، بەلێ توركیا هەتا نوكە ئەو بڕیارە بجهنەئینایە، چاڤەڕێكرنا وەرگرتنا نێزیكی ملیارەك و 500 ملیۆن دۆلاران د دەمەكیدا 28 ملیار دۆلار زیان هاتینە تۆماركرن، ژ روویێ ژمێریاریێیڤە كارەكێ نەرەوایە».
دیاركر ژی» دانوستاندن د بەردەوامن بۆ دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ د زووترین دەمدا و پشتڕاستكرنا كۆمپانیێن پەترۆلی كو شایستەیێن خوە یێ دارایی دێ وەرگرن».

پرۆسەیا ئێكگرتنا هێزێن پێشمەرگەی كو ب سەرپەرشتییا وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی دا گەهشتییە قۆناغێن دووماهیێ و هەتا نوكە حەفت فیرقە هاتینە پێكئینان و بڕیارە چار فیرقەیێن دی ژی دەستبكاربن.
مەشقا پیادەیا هێزان تمام بوویە و تنێ پێرابوونێن ئیداری ماینە بۆ وێ چەندێ ب تمامی بچنە بن فەرمانا وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی. شێوازێ ئێكگرتنا هێزان ژ سالا 2023 گوهۆڕین ب سەردا هاتیە، ب جۆرەكی كو چەند لیوایەك دێ د ئێك فیرقەدا هێنە كۆمكرن، ئەڤە ژی كارێ سەركردایەتی و رێكخستنا وان دێ ب ساناهیتر كەت.
نوكە وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی خودانا حەفت فیرقەیێن ئێكگرتییە و فەرمانا دەستبكاربوونێ بۆ چار فیرقەیێن دی ژی دەرچوویە. پشتی كو هەموو هێزێن یەكەیێن 70 و 80 دچنە بن سەرپەرشتییا وەزارەتێڤە، دێ ل سەر دو جەڤەران هێنە بەلاڤكرن.
لیوا عوسمان محەمەد، رێڤەبەرێ راگەهاندنێ و هشیارییا نیشتمانی ل وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی گوت» هەر فیرقەیەك دەمێ تمام دبیت، تیمەكا تایبەت یا شیرەتكاری هەیە و مەشقا سەركردایەتی و كونترۆل و پێدانا پێزانینان دێ پێ هێتە كرن».
رێڤەبەرێ راگەهاندنێ و هشیارییا نیشتمانی ل وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی، بزاڤێن یەكەیێن 70 و 80 بلند هەلسەنگاندن بۆ هاریكارییا وان د پرۆسەیا ئێكگرتنێ و ڤەگوهاستنێ و رێكخستنا هێزاندا.
ئێكگرتنا هێزێن پێشمەرگەی خواستا سەركردایەتییا سیاسی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێیە و هێزێن هەڤپەیمان ژی پشتەڤانییا پرۆسەیێ دكەن بۆ سەرئێخستنا وێ.
وەفا محەمەد، شارەزایێ وارێ سەربازی ل دۆر وێ چەندێ ئاماژەكر» ئەڤ پێنگاڤە د بەرژەوەندییا هەموو ئالییان و خەلكێ كوردستانێ دایە و دێ پێگەهێ نیشتمانیێ هەرێما كوردستانێ ب هێزتر كەت».
ل دووڤ رێككەفتنەكا د ناڤبەرا وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی و پێنتاگۆنێدا، سالا داهاتی دووماهی ژڤانە بۆ تمامكرنا پرۆسەیا ئێكگرتنا هەموو هێزێن پێشمەرگەیە.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند: فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ رێ ل دەربازكرن و بجهئینانا بڕیارەكا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ گرت كو دژی ئاوارەیان هاتبوو دەركرن.
وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ ل 21/8/2025 بڕیار دابوو ئێدی ئەو كەسێن د ناڤ كەمپێن ئاوارەیێدا دژین، ب ئاوارە ناهێنە هەژمارتن و ب ئاكنجی و دێ پشكەك ژ خەلكێ وان دەڤەرێن تێدا د ئاكنجی هەژمار كەت، ڤێ چەندێ ژی دلگرانییەكا مەزن ل دەف ئاوارەیان دروستكر، لەوما پارتی دیموكراتی كوردستان ل دووڤ داخوازیێن ئاوارەیان چوو و بزاڤا چارەسەركرنا كێشەیێ كر.
ل دۆر ڤێ چەندێ سێروان دوبەردانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا گوت» مە نەهێلا بڕیارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ بهێتە دەربازكرن، چونكە بڕیارەكا سیاسی بوو، دخواست بەری هەلبژارتنان جۆرەكێ هنگامێ دروست بكەن و دۆسێیان تێكهەل بكەن و ئاوارەیێن كوردستانێ ب ئاوارە نەهێنە هەژمارتن وب ئاكنجی بهێنە هەژمارتن».
ئەوژی بەرچاڤكر» بڕیارا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ هاتە رەتكرن ، ئەڤە ژی ب بزاڤێن مە وەك فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان».
ژ ئالیێ خوەڤە ڤیان دەخیل، پەیڤدارا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گوت» بڕیارا ناڤبری یا وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ ل دۆر وێ چەندێ ئاوارە ل هەر جهەكی بن پێدڤییە وەك وەلاتیێن وی جهێ بهێنە هەژمارتن، پشتی وان دیتی ئەم دژی وێ بڕیارێ نە و رێ نادەین بهێتە بجهئینان و دێ روو ب روویێ وێ بین، 72 فەرمان ب سەر ئێزدییاندا هاتینە و شنگال بجه نەهێلایە، لەوما نە وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ و نە هیچ كەس و ئالییەك نەشێت مە ژ شنگالێ دووربێخیت، لەوما نوكە جۆرەك ژ لێزڤرینێ پێڤە دیارە و باس ل وێ چەندێ دكەن كو وان بڕیار نەدایە و تنێ دانوستاندن كرینە و نوكە بڕیار نەهاتیە بجهئینان».
ڤیان دەخیل گوت ژی» ئەوا هاتیە كرن بزاڤەك بوو بۆ گوهۆڕینا دیموگرافییا دەڤەرێ و ب هیچ جۆرەكێ جهێ قەبوولكرنێ نینە و رێ ناهێتە دان بهێتە بجهئینان، لەوما ئەم ب توندی هاتینە سەر هێل و ب هیچ شێوەیەكی قەبوول ناكەین».
باس ل وێ چەندێ ژی كر كو د دەمەكیدا ئەركێ وەزارەتا كۆچ و كۆچبەرێن ئیراقێ هاریكارییا ئاوارەیان بكەت و ئاسانكارییان بۆ بكەت، بەلێ د راستیدا هیچ هاریكارییەكێ بۆ ناكەت و بڕیارێن ب وی شێوەی دەردكەت كو دژی بەرژەوەندییا ئاوارەیانە.