ب ئامادەبوونا زاگرۆس فەتاح، ئەندامێ‌ مەكتەبا سیاسی یا پارتی و د. سالار عوسمان، بەرپرسێ‌ پشكا رەوشەنبیری و راگەهاندنا پارتی خەلەكا 44ێ‌ ژ «بازنەیا گفتوگۆیێ» ب ناڤونیشانێ‌ (كاریگەرییا ئابووری و بازاڕێ هەڤپشك ل سەر ئاڤاكرنا نەتەوەیی) ل رۆژا 26/8/2026 ل هۆلا پشكا ڕۆشنبیری و ڕاگەهاندنا پارتی هاتە ئەنجامدان.
راپۆرتەكا مەیدانی ل سەر دیتنا شارەزایان ل پارێزگەهـ و ئیدارەیێن سەربەخۆ د گفتوگۆیێ‌ دا هاتە نیشادان و پاشی د. سالار عوسمان بخێرهاتنا مێڤانان كر.
د گفتوگۆیێ‌ دا هەر ئێك ژ زاگرۆس فەتاح، د. سالار عوسمان، گەیلانی حاجی سەعید، ڕوهات زادە، گولان فوئاد چەخماخچی، ئامانج زیبایی، د. حسێن نیازی نوورەدین، زانا سیزن، د. ئیدریس ڕەمەزان حەجی، د. ئەمیر سەلیم محەمەد، د. جیهانگیر گولپی، د. ئەرشەد تەها و د. نەبەز نەوزاد، هەروەسا ئەندامێن بازنەیێ‌ گفتوگۆیێ‌ (شڤان حەمدی، عیماد تەها، د. نەزاكەت حسێن، د. جەلال ئەحمەد و فەرهاد محەمەد) ئامادە بوون، ب زەلالی هەلوەست لسەر گرنگیا ئابووری و بازاڕێ هەڤپشك د پرۆسێسا ئاڤاكرنا نەتەوەی دا هاتە كرن دانوستاندنەكا تێروتەسەل ل دۆر هاتە كرن.
خالێن سەرەكی ل دۆر گفتوگۆیێ، ئەڤە بوون:
كۆكبوونا ل سەر ئابووری و سیاسەتێ: بەرهەڤبوویان دوپات كر، كو ئابووری و سیاسەت دو ڕوویێن ئێك دراڤن.
ئاڤاكرنا ژێرخانەكا ئابووری یا ب هێز، بنیاتێ ئێكبوونا نەتەوەیی و بلندكرنا ئینتیمایا وەلاتیانە.
بازاڕێ هەڤپشك: پێشنیار هاتە كرن، كو هەرێما كوردستانێ ب ڕێیا دروستكرنا دەڤەرێن ئابووری یێن ئازاد ل سەر سنۆران، بازاڕەكێ هەڤپشك ل گەل پارچەیێن دی یێن كوردستانێ ئاڤا بكەت.

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

ل ژێر چاڤدێریا گوهدار شێخۆ، سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ و ب ئامادەبوونا دام و دەزگەهێن حكومی و حزبی و كەسایەتی و بازرگانێن كوردستانێ و وەلاتیان، ب پشكداریا 65 كۆمپانی و براندێن خۆمالی یێن سەرانسەری كوردستانێ، ئێكەمین پێشانگەها براندێن كوردستانێ ل كۆمەلگەها گەشتیاری یا گوندێ سپی ل ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتە ڤەكرن.
ئەڤ پێشانگەهە ژ لایێ كۆمپانیا ڕاست گرۆپ و كۆمپانیا ڤاڤار ڤە هاتیە ڕێكخستن، د چەندین بیاڤێن هەمەجۆر دا كۆمپانی و براندێن خۆمالی پشكداری د ڤێ پێشانگەهێ دا كرینە، وەكو: بەرهەمێن خوارن و ڤەخوارن و شریناهی و كارێن دەستی و جلك و پاقژكەر و چەندین بیاڤێن دی.
هەر شەڤ د ڤێ پێشانگەهێ دا ئاهەنگێن تایبەت یێن هونەری دهێنە ئەنجامدان، زێدەباری چالاكیێن هەمەجۆر و بەلاڤكرنا دیاریان ل سەر ئامادەبوویێن پێشانگەهێ، پێشانگەه بۆ دەمێ‌ 11 ڕۆژان و ژ دەمژمێر 6ی ئێڤاری هەتا 12ی شەڤ دێ یا بەردەوام بیت، دیسا ئەڤرۆ 30/8/2026 ب پشكداریا هونەرمەند حەسەن شەریف دێ ئەڤ پێشانگەهە ب دووماهی هێت.

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

رێڤەبەرێ گشتی یێ ئاڤ و ئاڤڕێژان ل هەرێمێ دیاركر، لسەر راسپاردەیا سەرۆكایەتییا جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ و ب مەرەما پاراستنا ساخلەمیا گشتی یا وەلاتیان، بڕیار لسەر پێداچوونێ د رەەشا بەرهەمئینان و بەلاڤكرنا ئاڤا ڤەخوارنێ دا ل سەرانسەری باژێڕ و باژێڕۆكێن هەرێما كوردستانێ هاتیە دان.
ئەندازیار ئاری ئەحمەد قادر، رێڤەبەرێ گشتی یێ ئاڤ و ئاڤڕێژان ل هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «بڕیار بۆ هەلسەنگاندنەكا دروست بۆ كاراییا پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری و تۆڕێن بەلاڤكرنا ئاڤێ هاتیە دان، ئەڤ بڕیارە دێ هەمی رێڤەبەریێن ئاڤێ ل پارێزگەهـ و ئیدارەیێن سەربخۆ ڤەگریت».
گۆت ژی: «پێدڤی یە ئاڤا پاقژ بگەهیتە هەمی مالان و كوالێتییا ئاڤێ ل گەل بلندترین ستانداردێن جیهانی و ساخلەمی بگونجیت، لەوما دێ تاقیگەهێن پشكنینا ئاڤێ ب شێوەیەكێ خولی و بەردەوام چاڤدێرییا كوالێتییا ئاڤێ كەن».

هەولێر، قائید میرۆ:

بەرپرسەكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر، ل چەند سالێن بۆری 83 هزار پارچەیێن ئەردی یێن كارت بووینە سەنەد و دبێژیت: یەكەیەكا تایبەت د ناڤبەرا رێڤەبەریا گشتیا تاپۆیێ و وەزارەتا باژێڕڤانیان هاتیە پێكئینان بۆ تاپۆكرنا ئەردێن كارت.
دكتۆر لوقمان عومەر، رێڤەبەرێ گشتیێ تۆمارا خانی و بەران بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، سالێن بەرێ هەژمارەكا زۆرا پارچەیێن ئەردی لسەر فەرمانبەر و تەخێن جودا هاتینە بەلاڤكرن و هێشتا هندەك ژ وان پارچەیێن ئەردی كارتن و نەبووینە تاپۆ، بەلێ ب تنێ د دەمێ شەش سالێن بۆری یێن سەردەمێ كابینەیا نەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا 83 هزار پارچەیێن ئەردی ژ كارت هاتینە گوهۆڕین بۆ سەند و تاپۆ بووینە و گۆت: «پرۆسێسا تاپۆكرنا ئەردێن كارت یا بەردەوامە و بەردەوام تیمێن مە كار لسەر گوهۆڕینا كارتان بۆ سەنەدان دكەن».
دكتۆر لوقمان عومەر گۆت ژی: «د دەمێ نوكە دا یەكەیەكا هەڤپشك د ناڤبەرا رێڤەبەریا تاپۆیێ و وەزارەتا باژێڕڤانیێ دا هاتیە پێكئینان ب مەرەما لەزكرن بۆ تاپۆكرنا هەموو ئەردێن كارت، پرۆسە ژی یا بەردەوامە هەتا ئێك پارچا ئەردی مابیت دێ هێتە تاپۆكرن، بەلێ تاپۆكرنا پارچەیێن ئەردی ژی دەم پێدڤیە، لەوڕا ژی ل هندەك جهێن وەكی هەولێرێ گیرۆبوویە».

سندس سالح سلێڤانەیی:

ڕاوێژكارەكێ وەزارەتا پەروەردێ دیار كر، پشتی هاتنا قەیرانا درایی و گیرۆبوونا مۆچەی گەلەك خێزان بزاڤێ دكەن زاڕۆیێن خۆ یێن قوتابی ژ قوتابخانەیێن ئەهلی ب ڤەگوهێزنە یێن حكومی، چونكو ئەو قوتابخانە ب پارەنە و سالانە خەرجیەكا زۆڕ پێ دڤێت، هەروەسا ژلایێ كوالیتیێ ڤە ژی هژمارەكا قوتابخانەیێن مە ل هەرێما كوردستانێ ژ یێن ئەهلی باشترن و هەڤڕكیەكا باش ل گەل دكەن و بزاڤ د بەردەوامن باشتر ژی لێ بهێن.

بورهان مزووری، ڕاوێژكارێ دێرینێ وەزارەتا پەروەردێ گۆت: هەلبەت ل پڕانیا وەلاتان قوتابخانە و زانكۆیێن ئەهلی هەنە و ل هندەك وەلاتان ژی نینن، سەبارەت مە وەك هەرێما كوردستانێ ڕاستە مە هژمارەكا قوتابخانەیێن ئەهلی ل هەرێما كوردستانێ هەنە و خەلكەك زاڕۆكێن خۆ دبەن و بەرامبەر پارەیەكی لێ دخوینن، لێ ئەو قوتابخانە ژی هەر ل بن سەرپەرشتیا وەزارەتا پەروەردێ كاردكەن و رێنمایێن وەزارەتا پەروەردێ بجه دئینن، لێ سەبارەت قوتابخانەیێن (حكومی) ژی راستە هەتا رادەیەكی هندەك كێماسیێن ئاڤاهیان یێن هەین، لێ ژلایێ كوالێتیێ ڤە پتریا قوتابخانەیێن مە دباشن و هەڤڕكیا قوتابخانەیێن (ئەهلی) دكەن و ئەز دشێم بێژم كو هندەك قوتابخانەیێن من ژلایێ كوالیتیێ ڤە ژ گەلەك قوتابخانەیێن (ئەهلی) باشتر و سەركەفتیترن و پرۆسەیا خواندنێ ب باشی لێ ب رێڤە دیت، لێ د هەمان دەمدا پشتی هاتنا قەیرانا دارایی و گیرۆبوونا مووچەیان گەلەك خەلك هاتینە ژبەر خەرجیێن زۆڕ جارەكا دی زاڕۆكێن خۆ ژ قوتابخانەیێن (ئەهلی) ڤەگوهاستینە یێن (حكومی) و وەكو مە گۆتنێ بزاڤێن پەروەردێ د بەردەوا من بۆ پتر بلندكرنا ئاستێ قوتابخانەیێن (حكومی).

بێوار حەمدی

ل دووڤ فەرمانا وەزارەتا پەروەردێ و داخوازیا ڕێڤەبەریا پەروەردا ئیدارا سەربەخۆیا زاخۆ، لیژنەیەكا تایبەت گرێدای هەلسەنگاندن و دەستنیشانكڕن و وەرگرتنا قوتابیێن خۆدان پێدڤیێن تایبەت بۆ سالا نوی یا خواندنێ هاتە پێكئینان.

بیرۆژ حوسێن، ئێك ژ ئەندامێن لیژنێ و دەرچویێ زانكویێ بەشێ پەروەردا تایبەت د دیدارەكێ دا بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ب دلخۆەشی ڤە دوویەم سالە ئەز وەكو ئەندام د ڤێ لیژنێ دا یا ژلایێ رێڤەبەریا پەروەردا زاخۆ فەرمانا وەزارەتا پەروەردێ هاتیە دانان بوو خزمەتا قوتابیێن خودان پێدڤیێن تایبەت و ئەڤ سالە ژی بوسالا نوی یا خواندنێ (2026،2027) هاتیە پێكئینان و گۆت: ئەڤ لیژنەیە ژ سێ كەسان پێكدهێت كو ڕێڤەبەرێ پشكا خواندنا نەئاسایی تێدا سەروكێ لیژنێ یە و رێنماكارەكێ دەروونی و دگەل ماموستایەكێ پەروەردا تایبەت.
ناڤهاتی د بەردەوامیا ئاخفتنا خودا دیار كر، گرنگیا ڤێ لیژنەیێ ئەوە كو قوتابی سەرەدانا پەروەردێ دكەت پشتی ژلایێ ڕێڤەبەرێ قووتابخانێ دهێتە رەوانەكرن و ئەم ژی وەكو لیژنە ل دووڤ رێكارێن پەروەردەی هەموو لایەنێن وی یێن ڕەفتاری و ژیری د هەلسەنگینین.
هەروەسا دا زانین، ئەڤان قوتابیان چ قوتابخانەیێن تایبەت نینن، بەلكو تێكەلن دگەل قوتابخانێن ئاسایی و هەڤپۆلن دگەل قوتابیێن نۆرمال، لێ ئەو قوتابی دهێتە دانان ل وێ قوتابخانێ یا نێزیكی خۆجهیا وی بیت و ب وی مەرجی ماموستایێ پەروەردا تایبەت ل وێ قوتابخانێ هەبیت و گۆت: (كەسانێن خودان پێدڤیێن تایبەت كو پێك دهێن ژ 9 تا كو 11 رەوشان، ل دووڤ پیڤەرێن جیهانی هەموو دكەڤنە دبن سێهوانا پەروەردا تایبەت ڤە، ئەركێ مە ژی خزمەتكرنا وانە).

دێرەلۆك، مەحمود نهێلی:

پشتی زێدەتری 13 سالان ژ ئاكنجیبوونێ‌ ل تاخەكێ‌ كۆمەلگەها قەدش یا گرێدایی ناوچەدارییا سەرسنكێ‌، هێشتا جادەیێن بەشەك ژ كولانێن وان نەهاتینە چێكرن، ئەڤە ژی بوویە جهێ‌ دلگرانیا ئاكنجیێن وی تاخی و دبێژن: ل زڤستانێ‌ دناڤ هەریێ‌ دانە و ل هاڤینێ‌ ژی ژبەر توزێ‌ و بێهنا موسكێ‌ و جویێن ئاڤ رێژیێ‌ نەشێن د مال دا بن.

باقی بناڤی ئاكنجیێ‌ ڤی تاخی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ئەڤە 13 سالە ئەو ل ڤی تاخی ئاكنجی نە و تا نوكە جادەیێن وان ئاخن و نەهاتیە چێكرن و گۆت: ل هاڤینێ‌ ژ بەر توزێ‌ و بیهنا مرار ئەو نەشێن بهێنە دەرڤە ژی هەروەسا دەمێ‌ دچونە ژۆرڤە ژی نەشێن ئامیرێن ساركەر بهێنە هەلكرن ژ بەر بێهنا جوكا و ل زڤستانێ‌ ژی هەموو دبیتە هەری و تەقن.
و دیار كر، ژ بلی مالێن وان باخچێ‌ زارۆكان و بنگەهێ‌ ساخلەمیێ‌ ژی دكەڤنە وی تاخی و ئەڤە دێ‌ كارتێكرنا ل زارۆكان و ساخلەمیا وەلاتیان ژی كەت، چەندین جاران وان ئەڤ گازندا خوە گەهاندیە جهێن شولە ژێ‌، لێ‌ هەر دبێژن: ڤێ‌ هەیڤێ‌ نە یا بهێت یان ل ڤێ‌ سالی نە یا بهێت.
رێڤینگ عادل سەرۆكێ‌ باژێرڤانیا قەدشێ‌ دیاركر، راستە تا نوكە جادەیێن وان نەهاتیە چێكرن، لێ‌ هندەك كارێن دەسپێكێ‌ بۆ هاتیە كرن، وەك ڤەكرنا جادەیان و هەروەسا تێكەل كرن، لێ‌ ئەڤە ناهێتە وێ‌ رامانێ‌ كو یا پێدڤی مە بۆ ئەنجامدایە و گۆت: د ڤێ‌ كابینەیا نوو دا ب كوژمێ‌ زێدەتر 2 ملیار دیناران مە پرۆژە و جادە ل سنورێ‌ باژێرڤانیا قەدش ئەنجامداینە و بۆ ڤان جادەیان ژی ڤەدیتن هاتیە كرن و هاتیە بلند كرن بۆ لایەنێن پەیوەندیدار و ئەو چاڤەرێ‌ بەرسڤێ‌ و رازیبوونێ‌ نە و هەر دەمەكی رازیبوون ل سەر هاتە كرن دێ‌ دەست ب چێكرنا جادەیێن و وان كولان ژی هێتە كرن.