NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

7608 POSTS 0 COMMENTS

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا ب دووماهیك هاتنا ئەركێ وی وەك بەرپرسێ نڤیسینگەها ئێكەتییا ئورۆپایێ ل هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ڕادو بێتۆم كر.
سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا بەلاڤكر، د دیدارەكێ دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ «سوپاس و پێزانینێن خۆ پێشكێشی ڕادو بێتۆم كرن بۆ پێشئێخستن و ب هێزكرنا پەیوەندیێن ئێكەتییا ئورۆپایێ و هەرێما كوردستانێ د دەمێ ئەركێ وی دا، هەروەسا هیڤییا سەركەفتنێ د ئەركێ وی یێ داهاتی دا بۆ خواست».
ژ ئالیێ خۆ ڤە، ڕادوی سوپاس و پێزانینێن خۆ ئاراستەی نێچیرڤان بارزانی و ئالیێن پەیوەندیدار یێن هەرێما كوردستانێ كرن «بۆ هاریكاری و پشتەڤانییا د دەمێ ئەركێ وی دا پێشكێشی وی كری، هەروەسا دوپاتی ل سەر خواستا ئێكەتییا ئورۆپایێ بۆ ب هێزكرنا پەیوەندییان و هاریكارییا هەڤپشك دگەل هەرێما كوردستانێ دا كر».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ب هەلكەفتا دووماهی هاتنا ئەركێ وی وەكی قونسلێ گشتی یێ فەرەنسایێ ل هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل «یان برێم» كر.
د دیدارەكێ دا، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ سوپاس و پێزانینێن خۆ ئاراستەی «برێم» كرن بۆ وان خزمەت و رۆلێ بەرچاڤ یێ وی د بوارێ بهێزكرنا پەیوەندی و دۆستینییا د ناڤبەرا فەرەنسایێ و هەرێما كوردستانێ دا، هەروەسا هیڤییا سەركەفتنێ بۆ وی خواست د ژیان و ئەركێن وی یێن داهاتی دا.
ژ ئالیێ خۆ ڤە، قونسلێ فەرەنسایێ خۆشحالی و شانازییا خۆ دەربڕی ب كاركرنا خۆ ل هەرێما كوردستانێ و سوپاسییا نێچیرڤان بارزانی و دەزگەهێن هەرێمێ كر بۆ وێ پشتەڤانی و ب ساناهیئێخستنان ل دەمێ ئەركێ وی پێشكێشی وی كری.
هەروەسا د دیدارێ دا، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر خواستا خۆ كر بۆ پتر پێشڤەبرن ب پەیوەندییان و بەرفرە هـكرنا هاریكارییا هەڤپشك، دیسان رەوشا گشتی یا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و پێشهاتێن دەڤەرێ تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێ بوو.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، فەرمانا هەرێمی بۆ بلندكرنا پلەیا 729 پلەدارێن هێزێن ئاسایشا ناڤخۆ ل سەر میلاكێ وەزارەتا ناڤخۆ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئیمزا كر.
ل دووڤ بەیاننامەیەكا سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ، دەركرنا ڤێ فەرمانێ ب پشتەڤانییا یاسایا سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ دهێت، پشتی كو هەموو وان پلەداران دەمێ خۆ یێ یاسایی تەمامكری و پێرابوونێن پێدڤی بۆ بلندكرنا پلەیێن وان د جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ دا هاتینە وەرگرتن.
د دووماهیا بەیاننامەیێ دا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ هاتییە كرن، ئەڤ فەرمانە ژ رۆژا ئیمزاكرنێ ل 22/7/2026 ڤە دێ كەڤیتە د بوارێ بجهئینانێ دا و هەموو ئەو پلەدارە دێ ماف و شایستەیێن خۆ یێن یاسایی وەرگرن.

رێڤەبەرێ فەرمانگەها قونسلگەری ل وەزارەتا دەرڤە یا سووری، راگەهاند، شاندەكێ وەزارەتێ بەرەڤ هەولێرێ ب رێ كەفتییە، بۆ دانانا پێنگاڤا ئێكێ بەرەڤ ڤەكرنا قونسلخانەیا سووریایێ ل هەرێما كوردستانێ.
محەمەد یەعقوب عومەر، رێڤەبەرێ فەرمانگەها قونسلگەری ل وەزارەتا دەرڤە یا سووری د بەلاڤۆكەكێ دا ل سەر پلاتفۆڕما X گۆت: شاند بەرەڤ هەولێرێ ب رێ كەفتییە «ل سەر ڕاسپاردەیا وەزیرێ دەرڤە یێ سووری، بۆ دانانا پێنگاڤا ئێكێ بەرەڤ ڤەكرنا قونسلخانەیا سووریایێ ، كو دێ خزمەتا كەسۆكارێن مە ل هەرێما كوردستانێ كەت و دووماهیێ ب كێشەیا ب دەستئێخستنا خزمەتگوزاریێن قونسڵگەری ئینیت».
هەروەسا رۆهن كر كو ئارمانج ژ ڤەكرنا قونسلخانەیێ بۆ ب ساناهیئێخستنا پێشكێشكرنا خزمەتگوزاریێن قونسڵگەری بۆ وەلاتیێن سووری یێن ئاكنجی ل هەرێما كوردستانێ.
جهێ ئاماژەیێ یە هەتا نوكە، 41 قونسۆگەری و نڤیسینگەهێن نوونەرایەتیێ و ئاژانسێن دیپلۆماسی یێن وەلاتان ل هەرێما كوردستانێ هەنە و كار دكەن.

بناس دۆسكی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان، د بەیاننامەیەكا فەرمی دا، ئاشكرا كر كو وی پرسیارەكا پەرلەمانتاری یا فەرمی ئاراستەی وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ كریە داكو شلوڤەكرنێ ل سەر بنەمایێن یاسایی و تەكنیكی بدەت بۆ وێ جوداهییا مەزن یا د بەلاڤكرنا پەترۆلا خاڤ دا دهێتە كرن.
دۆسكی داتایێن مەترسیدار ئاشكرا كرن كو ل دەمەكێ هەرێما كوردستانێ 14% یا ئاكنجییێن ئیراقێ پێكدئینیت، لێ رۆژانە تنێ 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ دهێنە تەرخانكرن، د دەمەكێ دا كو مافێ هەرێمێ یێ دەستووری دگەهیتە 182 هزار بەرمیلان.
پەرلەمانتار بناس دۆسكی داخواز ژ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، عەلی فالح زەیدی كر كو ب لەز دەستێوەردانێ بكەت بۆ ب دووماهیئینانا ڤێ زۆرداریێ و مسۆگەركرنا بەلاڤكرنا دادپەروەرانە یا پەترۆلێ ل گۆرەی ماددەیێن 111، 112، 14، 121- برگەیا سیێ یێن دەستووری.
دۆسكی د راپۆرتا خۆ دا دیار كر كو پێدڤیێن هەرێما كوردستانێ ب رۆژانە حەفت ملیۆن لتر پانزین 95،1 ملیۆن لتر دیزل و هزاران تەنێن رۆن و غازی یە، و ڤەگوهاستنا ڤان هەژماران نە هەژمارێن رووتن، بەلكو پێدڤیێن سەرەكی یێن ملیۆنان وەلاتییان و كەرتێن چاندنێ و ساخلەمیێ و كارگەهانە.
پەرلەمانتار بناس دۆسكی ل دووماهیێ داخواز ژ هەموو كوتلە و حزبێن كوردستانی كر كو ب ئێك هەلوەست و دوور ژ جوداهیێن سیاسی، گڤاشتنەكا رەوا بێخنە سەر حوكمەتا فیدرال داكو مافێن وەلاتیێن هەرێما كوردستانێ بجهـبێنن، و دوپاتی ل سەر وێ كر كو ئەڤ پرسیارە دەستپێكا رێكارێن چاڤدێریێ یە و هەكە بەرسڤەكا تێركەر نەهێت، دێ پەنایێ بەنە بەر هەموو رێكێن دەستووری یێن دی.

7

ژڤانێ نێزیكبوونا ڤەكێشانا هێزێن سەربازی یێن ئەمریكی ژ ئیراقێ، كو بڕیارە ل دووماهیا مەها ئیلۆنا ئەڤ سالە بهێتە ئەنجامدان، ئالۆزی و نیشانێن پرسیارێ ل سەر ئاستێ دەزگەهێن هەواڵگری و ناڤەندێن بڕیارێ ل بەغدایێ و دەڤەرێ دروست كرینە. پێگەهێ «فوكس نیوز» یێ ئەمریكی د راپۆرتەكا خۆ دا ئاماژێ دكەت كو ل دووڤ راپۆڕتێن نێڤدەولەتی و شرۆڤەیێن ئەمنی، مەترسییا هەرە مەزن ئەوە كو رێكخراوا داعش یا تیرۆرستی مفای ژ ئەوێ ڤالاهییا ئەمنی و سیاسی وەربگریت كو دێ پشتی دەركەفتنا هێزێن نێڤدەولەتی پەیدا بیت. ئەڤ پێشبینییە هەڤدەم دەردكەڤن ل گەل بەلاڤبوونا پێزانینێن نوو یێن هەواڵگری یێن ئیراقی ئەوێن ئاماژێ ب بلندبوونا رێژەیا چەكدارێن داعشێ د ئاخا سووریێ هەڤسێ دكەن.
زێدەبوونا چەكداران ل سووریێ و گەفا ل سەر سنۆری
ئەڤ پێگەهێ ئەمریكی ئاماژێ ددەت كو ل دووڤ داتایێن هەواڵگری یێن ئیراقی، ژ دەمێ كەفتنا رژێما بەشار ئەسەدی د سالا 2024ێ دا ل سووریێ، هەژمارا چەكدارێن رێكخراوا تیرۆرستی یا داعشێ ل وی وەلاتی ژ نێزیكی دوو هەزار كەسان بازداییە بۆ پتر ژ 10 هەزار چەكداران. ئەڤ زێدەبوونا پێنج بەرامبەر مەترسییەكا ب هێز و راستەوخۆ ل سەر سنۆرێن رۆژئاڤایێ ئیراقێ دروست دكەت. شارەزا دیار دكەن كو سنۆرێ د ناڤبەرا ئیراقێ و سووریێ دا هێشتا ل هەموو دەڤەران ب تەمامی كۆنترۆلكری نینە، و داعش هەمبەر هەموو ئاستەنگان، ب بێدەنگی مژوولی ئاڤاكرنا شانەیێن ژێرزەمینی و بهێزكرنا بنگەهێن خۆ یێن لۆجیستییە د دەڤەرێن چۆل و بیابانان دا.
سیناریۆیا سالا 2014ێ و هەڤكێشەیا ئاڵۆز یا ناڤخۆیی
فوكس نیوز ژ زاردەڤێ دیاركر كو شارەزایێ ئەمنی عومەر محەمەد د ئاخڤتنەكێ دا ل سەر رەوشا نوكە هۆشداریێ د دەت كو ئەڤ رەوشە بیرهێنەرا وان روودانانە ئەوێن ل بەری كەفتنا باژێڕێ مووسلێ د 2014ێ دا رووداین. ئاڵۆزییا نوكە ژ وێ چەندێ دهێت كو گرۆپێن چەكدار بزاڤان دكەن گەفا داعشێ بكاربینن وەك ئامرازەك بۆ پاراستنا چەكێ خۆ و رادەستنەكرنا وی بۆ حوكمەتا فیدرالی، د دەمەكێ دا كو داعش ژی هەر ڤێ ئالۆزیێ بكاربینیت بۆ كێشان و جهگیركرنا گەنجان د رێزێن خۆ دا. ئەڤ هەڤكێشەیا ئالۆز باژێڕان د ناڤبەرا دەزگەهەكێ ئەمنی یێ لۆكالی و گرۆپێن یاخی دا دهێلیت، ئەڤە ژی د دەمەكێ دا كو بەغدایێ بڕیار دایە پرۆسەیا كۆمكرنا چەكی ل دەرڤەی دەستەلاتا دەولەتێ ب ئەنجام بگەهینیت.
شەڕێ پارتیزانی ل شوونا كۆنترۆلكرنا باژێڕان
فوكس نیوز زێدەتر دبێژیت، سەرەڕای وێ چەندێ كو ئیراقێ د سالا 2017ێ دا سەركەفتنا سەربازی ب سەر رێكخراوا داعشێ دا راگەهاندبوو، بەلێ وێ رێكخراوا تیرۆرستی د نوكە دا شێوازێ شەڕێ خۆ گۆهوڕییە. داعشێ دەست ژ بزاڤێن دەستبەسەرداگرتنا راستەوخۆ یا باژێڕان بەردایە و پشت ب شەڕێ پارتیزانی، ئۆپەراسیۆنێن بلەز و دەستبەردایی، تێرۆركرن و چاڤتڕساندنێ گرێدایە. نوكە شانەیێن نڤستی یێن وێ رێكخراوێ د دەڤەرێن دوورەدەست و چیایی یێن پارێزگەهێن كەركووك، سەلاحەدین، دیالا و ئەنبارێ دا چالاكن و مفای ژ ڤالاهیێن ئەمنی بۆ هێرشێن خۆ وەردگریت.
بەرسڤا بەغدا ب ڕێكا ئۆپەراسیۆنێن پێشوەخت
ل دووماهییا راپۆرتا خۆ ئەو پێگەهێ ئەمریكی دبێژیت، د بەرسڤا ڤان چاڤدێریێن مەترسیدار دا، هێزێن تایبەت یێن ئیراقی ب پشتەڤانییا ئەسمانی و هەواڵگری، زنجیرەیەكا ئۆپەراسیۆنێن پێشوەخت و دابەزینا ئاسمانی ل سەر حەشارگەهـێن داعشێ دەستپێكرینە، وەك ئەو ئۆپەراسیۆنا دووماهیێ ئەوا ل پارێزگەها كەركووكێ هاتییە ئەنجامدان. ئارمانجا سەرەكی یا بەغدایێ ئەڤەیە كو ب ڕێكا هەواڵگریا هوور، ل بەری داعش بشێت رێزێن خۆ د ندەڤەرێ دا رێكبێخیتەڤە یان مفای ژ ڤەكێشانا هێزێن ئەمریكی وەربگریت، بنگەهـ و تورێن وان یێن لۆجیستی تێكبدەت و ڕێگریێ ل ڤەگەڕیانا وان ب شێوەیەكێ بەرفرەهـ بكەت.

سكراتێرا بەرێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ و جێگرا سەرۆكێ پارتا چاكسازی یا توركمان ل كوردستانێ، د بەیاننامەیەكێ دا بۆ رایا گشتی سەبارەت ب كاراكرنا پەرلەمانی و پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێمێ و وان ئاستەنگ و رێگریێن بەرامبەر، ئاماژە ب وێ چەندێ دكەت كو پشتی دەمەكێ درێژ ب سەر هەلبژارتنان دا بۆری و چاڤەڕێكرن بۆ كۆمبوونان و درەنگكەفتنا بڕیارێن گرنگ یێن سیاسی، گەلێ كوردستانێ ژ ڤێ پتر بهانەیان بۆ كارانەكرنا پەرلەمانی و پێكنەئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتێ تەحەموول ناكەت.
گۆت ژی «وەلاتییان د پرۆسەیەكا دیمۆكراسی دا دەنگ دایە و نوكە چاڤەڕێی وێ چەندێ نە كو دەزگەهێن دەستووری ئەرك و بەرپرسیاریێن خۆ بجهبینن و بەرسڤا پێدڤیێن قۆناغا ئەڤرۆ بدەن».
مۆنا قەهوەچی ئاماژە ب وێ چەندێ دكەت «كاراكرنا پەرلەمانی و بلەزكرنا پرۆسەیا پێكئینانا كابینەیا نوو، تنێ داخوازیەكا سیاسی نینە، بەلكو پێدڤییەكا نیشتمانی یە بۆ پاراستنا جهگیرییا سیاسی، گەشەپێدانا ئابۆری و چارەسەركرنا كێشە و گرفتێن وەلاتییان. هەر دووركەفتن و درەنگكەفتنەكا پتر كاریگەرییا نەڕێنی ل سەر باوەڕییا خەلكی ب دەزگەهان و پرۆسەیا دیمۆكراسی دێ هێلیت».
پتر گۆت «دەمێ وێ چەندێ هاتییە كو هەموو ئالیێن سیاسی د چارچۆڤەیێ بەرپرسیارییا نیشتمانی و بەرژەوەندییا گشتی یا خەلكێ كوردستانێ دا، پێنگاڤێن بلەز و راستەقینە بهاڤێژن بۆ كاراكرنا پەرلەمانی و پێكئینانا حوكمەتەكا نوو كو بشێت بەرسڤدەرا داخوازی و پێدڤیێن رەوا یێن وەلاتییان بیت».
هەروەسا دبێژیت: «گەلێ كوردستانێ كو د سالێن بۆری دا قوربانییەكا زێدە دایە و بەرگەیا سەختی و نەخۆشییان گڕتییە، هەژێ وێ چەندێ یە كو دەزگەهێن دەستووری ب بلەز و ب بەرپرسیاری ڤە كارێن خۆ بكن و سەرنجا وان بۆ چارەسەركرنا گرفت و پێدڤیێن خەلكی بیت وبەرژەوەندییا گشتی داخواز دكەت كو قووناغا چاڤەڕێكرنێ ب دووماهی بێت و هەموو هێزێن سیاسی ل ئاست ڤێ پرسا چارەنووسساز ب بەرپرسیارانە رەفتارێ بكەن».

9

د. عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهۆكێ ب ئامادەبوونا ئەندازیار شێرزاد قادر، ڕێڤەبەرێ گشتی یێ ڕێڤەبەرییا ڕێك و پران و ئەڤادانكرن و ئاكنجیكرنێ‌ ل دهۆكێ و سەرپەرشتێن كۆمپانییا بجهئینەر، دوهی 22/7/2026 سەرا پڕۆژەیێ ستراتیژی یێ جۆتسایدكرنا رێیا ئێتیت بۆ باعەدرێ دا.
پارێزگارێ دهۆكێ د كۆنگرەكێ ڕۆژنامەڤانی دا سوپاسییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كۆردستانێ كر بوو ڕازیوون و پشتەڤانییا وی یا بەردەوام بۆ پڕۆژەیێن گرنگ ل هەموو دەڤەران و گۆت: «ب ڕێژەیا پتر ژ 80% كار لسەر پڕۆژەی هاتیە كرن، پڕۆژە 11 ئاندەرپاس و ئۆڤەرپاسان ل گەل ڤەكرن و قێركرنا پتر ژ 30 كیلۆمەترێن ٣ڕێكێن خزمەتگوزاری و هەژمارەكا زۆرا ئاڤڕێژان ب خۆڤە دگریت».

9

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دیاركر، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ لێخوشبوون بۆ قەرێن كەڤن یێن كارەبێ ب رێژەیا 50% دا، دیسا لێخوشبوونا 20% یا سزایێن هاتنوچوونێ ژی هاتیە درێژكرن و حوكمەت ب هووری دێ چاڤدێریا پرسا بهایێ پانزینێ ل هەرێمێ كەت.
پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «دەمێ‌ لێخۆشبوونێ ل سەر قەرێن كەڤن یێن كارەبا مالان و چاندنێ ب رێژەیا 50%، ب تنێ بۆ مەهەكێ یە و یێن جهێن بازرگانی بڕیار لێخوشبوونا 25%یە و ل رۆژێن بهێن دێ وەزارەتا كارەبێ هووركاریێن چاوانیا دانا وان قەرێن كارەبێ راگەهینیت».
ل دۆر بهایێ پانزینێ ژی گۆت: «ژ چو لایەن و بازرگانان ناهێتە قەبوولكرن، كو ل وان بهایێن هاتینە دیاركرن، گرانتر پانزینێ‌ بفرۆشن، هەر لایەنەكێ بەروڤاژی بڕیارێ سەرەدەریێ بكەت دێ هێتە سزادان».

12

ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

ژ بەر نەبوونا كارەبا موەلیدێ و كێم بوونا كارەبا نیشتیمانی، هەروەسا نەراكرنا گلێشی ژ لایێ كۆمپانیا پاقژكرنێ ڤە، هەژمارەكا وەلاتیێن ناوچەدارییا شێلادزێ خوەنیشادانەك ئەنجام دا و داخوازا چارەسەكرنا ئاریشەیێن خوە دكەن.
ئێك ژ وەلاتیێن ڤێ ناوچەداریێن كو پشكدار بوو د وێ خرڤەبوونێ دا بۆ ئەڤرۆ دیار كر، ئەڤە چەندین رۆژە كارەبا وان یا موەلیدێ خراب بووی و كارەبا نیشتیمانی ژی یا كێمە و گەلەك جاران كارەبا وان بۆ زێدەتری 12 دەمژمێران نینە و گۆت: «ژ بەر ڤان ئەگەران، مە ئەڤ خرڤەبوونە ئەنجامدایە و داخواز دكەین ئەڤ ئاریشەیا مە بهێتە چارەسەركرن».
وەلاتیەكێ دی یێ پشكدار د خرڤەبوونێ دا بۆ ئەڤرۆ گۆت: «ئاریشەیا مە نە ب تنێ كارەبە، گەلەك ئاریشەیێن دی ژی مە هەنە، وەكو: نەراكرنا گلێشی، كو چەند حەفتیە گلێش ل كۆلانان كۆمڤەبوویە».
وارشین سەلمان، دەڤەردارێ ئامێدیێ ل دۆر خرڤەبوونێ‌ بۆ ئەڤرۆ دیار كر، ئەو ل سەر هێلێنە ژ بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیێن وان، ب تایبەت یێن گرێدایی كارەبێ و راكرنا گلێشی و گۆت: «كەسەكی رازبیوونا خوە دیار كریە، كو موەلیدەكێ دانیتە وی تاخی، هەروەسا رێژا بەردانا كارەبا نیشتیمانی ژی بۆ ڤێ دەڤەرێ بهێتە زێدەكرن، دیسا د ڤان نێزیكان دا ئاریشەیا رانەكرنا گلێشی ژی دێ هێتە چارەسەكرن».

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com