NO IORG
Authors Posts by سه‌رجان مه‌حمود

سه‌رجان مه‌حمود

سه‌رجان مه‌حمود
16 POSTS 0 COMMENTS

3

سەرجان مەحموود

د درێژیا دیرۆكێ دا كوردان ل مەیدانا شەری ئانكۆ د ناڤا ئالۆزیان دا نە خەندقینە، هەتا ئاستەكێ بلند كوردان شیاینە هەبوونا خوە بپارێزن و تێكۆشینا خوە بمەشینن، لێ د هەمان دەمی دا پشتی شەری و ئالۆزیان دەمێ مێزا دانوستاندنان هاتیە دانان كوردان نەشیانە ببنە خوەدان هێزەكا مەزن ل مێزا دانوستاندنان و نەبوونە خوەدان گۆتن. ژ بەر ڤان ئەگەران ژی ئەم دبینین پارتێن كوردی ئانكۆ دۆزا كوردی ل سەر مێزا دانوستاندنان هەردەم هاتیە فەتساندن و دانوستاندن و دبلۆماسیێ تشتەك نەدایە كوردان، هێزێن هەرێمی ژی هەردەم بزاڤا ڤێ ئێكێ كرینە كو ب پشتەڤانیا هێزێن جیهانی كوردان ژ مافێن وان یێن رەوا دوور بكەن و مخابن ژ بەر بەرژەوەندیێن خوە هێزێن جیهانی ژی د گەلەك قووناغان دا پشتەڤانی ل مافێن رەوا یێن گەلێ كوردستانێ نەكرینە.
پشتی ڕاپەرین و شۆرشا مەزنا هەرێما باشورێ كوردستانێ و د ئاڤاكرنا ئیراقا نوو دا سەركردایەتیا كورد ب پلان و نەخشەكێ دیاركری شیایە جهێ خوە د ئاڤابوونا ئیراقا نوو دا بگریت و دەستكەفتێن شۆرشێ و ڕاپەرینێ بگەهینیتە مێزێن دانوستاندنان و ماف و ئازادیێن كوردان بدەتە قەبوولكرن. ئەم دزانین كو جارا ئێكێ سالا 2003 سەركردایەتیا كورد ب پێشەنگیا سەرۆك مەسعود بارزانی و سەركردایەتیا كوردی شیان كوردان بگەهیننە قادا جیهانێ و بنگەهەكا‌ بهێز یا دبلۆماسیا كوردان هاتە ئاڤاكرن، كورد شیان ئێدی د گەلەك كۆمبوونێن جیهانی دا پشكدارببن، هەر كەس دزانیت كو پشكداریا سەرۆكێن كوردان ژ سەرۆك بارزانی بگرە هەتا بەرێز نێچیرڤان بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و رێزدار مەسرور بارزانی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ وەكو نوونەرێن كوردان د كۆمبوونێن وەسا گرنگ و جیهانی دا بوویە جهێ دلخوەشیا كوردان و كوردان وەسا شیاینە هەبوونا خوە ب جیهانێ بدەنە قەبوول كرن. بێگومان ژ بۆ كوردان كۆنفرانس، كۆربەند و فۆرومێن سیاسی، ئابووری و دبلۆماسیێ گەلەك گرنگن، كورد دشێن د وان چالاكیێن نێڤدەولەتی دا داخوازیێن خوە، پێدڤیێن كوردستانێ و مافێن نەتەوا كوردی بكەنە رۆژەڤا جیهانێ و ببنە خوەدان پەیوەندیێن بهێز یێن دۆستاتی. ب ڤی رەنگی بەرژەوەندیێن كوردان ب بەرژەوەندیێن وەلاتێن زلهێز ڤە دهێنە‌ گرێدان و دەمێ كو كورد و هێزێن جیهانی ببنە خوەدان بەرژەوەندیێن هەڤپشك وی دەمی د گەلەك گوهۆڕینان دا كورد دێ بنە خوەدان رۆلەك كاریگەر، یا نها هەرێما كوردستانێ دكەت بۆ هەموو كوردان گرنگە.
دەمێ ئەم د ڤێ چارچووڤەیێ دا بەرێ خوە بدەینە پێنجەمین فۆروما دبلۆماسیا ئەنتالیا یا ل توركیا، بۆ كوردان گەلەك گرنگە و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ نێچیرڤان بارزانی شیا كۆربەندێ ئەنتالیا بكەتە‌ ناڤەندا دبلۆماسیا كوردی و دەنگ و رەنگێ كوردان گەهاندە ب دەهان سەرۆك، سەركردە و دەزگەهێن راگەهاندنێن جیهانێ.
د هەمان دەمی دا گۆتنێن كوردان ل سەر پێشهاتەیێن ل رۆژهەلاتێ ناڤین و جیهانێ ژی ل گەل سەرۆك و سەركردەیێن دەڤەرێ و جیهانێ پارڤەكر و بۆ هەموو جیهانێ نیشا دا كو ئێدی كوردان ژی نێرینا خوە یا تایبەت ل دۆر پێشهاتەیێن ل دەڤەرێ و جیهانێ هەنە. ئهۆ ئێك ڕێخۆشكریە كو كورد ژ تەماشەڤانیێ دەركەڤن و ببنە یاریكەرەك باش د ناڤ گوهۆڕینێن سیاسی یێن ل دەڤەرێ دا. ئانكو پشكداریا كوردان د چالاكیێن دبلۆماسیێ دا هەم دبیتە ئەگەرێ پاراستنا دەستكەفت و مافێن كوردان ل هەرێمێ و د هەمان دەمی بۆ بدەستخستنا مافێن كوردان ل پارچێن دی یێ كوردستانێ ژی دبیتە فاكتەرەكێ گەلەك گرنگ و كاریگەر و د روودانێن ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دا ئەو ئێك بۆ رەنگەكێ ئاشكرا بۆ هەموو جیهانێ دیار بوو.

7

سەرجان مەحموود

ئاگرێ ل رۆژهەلاتا ناڤین ئانكو ئاگرێ ل ئیرانێ رۆژ ب رۆژێ ڤەدگەریتە ڤە كارەساتێن مەزن و د رەوشا نها دا هەم ئالیێ ئیرانێ و هەم ژی ئەمریكا و ئسرائیل ب باشی نزانن دێ شەڕ بەر ب كیڤە چیت. ئیران هەر چەندە ل مەیدانا شەڕی بەر خوە ددەت ژی، لێ د بنگەهێ خوە دا ئیران گەلەك تەنگاڤ بوویە و زیانێن گەلەك مەزن گەهشتینە ژێرخانا ئابووری یا ئیرانێ. ل ئالیێ دی ل ئەمریكا ژی پشتەڤانیا بۆ شەڕی ئانكو دەستهەلاتا دۆنالد ترامپی رۆژ ب رۆژێ كێمتر دبیت، لێ ترامپ و كابینەیا وی ژی ناخوازن د رەوشا نها دا شەڕی راگرن، چونكی تشتێ وان دخواست هەتا نها بدەستڤە نەئیناینە.
د شەڕێ ئیرانێ دا ژی وەك هەموو شەرێن ل جیهانێ، بەری هەر تشتی راستی هاتنە بنپێكرن و هەردو ئالی ژی ل مەیدانا شەڕی وەستیانە،‌ لێ ب رێیا پرۆپاگاندەیێن نە راست هەول ددەن ئالیگرێن خوە ل سەر هێل بهێلن. هەتا نها ژی كەس نزانیت‌ ب دروستی ل ئیرانێ چ روو ددەت‌ و گەلێن ئیرانێ د رەوشەكا چاوا دانە، چونكی هێلا ئینتێرنێتێ ل ئیرانێ هاتیە بڕین و مرۆڤ دشێت بێژیت نها پەیوەندیێن گەلێن ئیرانێ ل گەل جیهانا دەرڤە تا رادەیەكێ نەمایە.
ل دووڤ هزرا من ئەمریكا چاڤەرێی ئیرانێ یە كو هندەك ژ داخوازیێن ترامپی قەبوول بكەت دا ئەمریكا ژی شەڕی بدەتە راگرتن. هەكە ئیران پێنگاڤەك بچووك ژی بهاڤێژیت بێگومان ترامپ ئامادەیە شەڕی راوەستینیت و بۆ رایا گشتی یا ئەمریكا و جیهانێ سەركەفتنا خوە راگەهینیت. ل هەمبەر دا ئیران ژی چاڤەرێیە ئەمریكا دكەت كو بێ شەرت و مەرج شەری راوەستینیت، هەكە د رەوشا نها دا ئەمریكا بێ روخاندنا سیستەمێ ئیرانێ شەری ب دووماهیك بینیت دێ ئیرانێ سەركەفتنا خوە راگەهینیت، لێ ئەڤ سەركەفتن سەركەفتنەكا‌ شكەستی یە، ژ بەر كو ئیران د وارێن ئابووری، سیاسی و جڤاكی دا جارەكا‌ دی نەشێت رابیتە سەرخوە و جڤاكێ وێ ل دەردۆرا دەستهەلاتا ئیسلامی دا كۆم نابیت. د هەمان دەمی دا ب سالان ژی ئیران نەشێت ئابووریا خوە سەرەراست بكەت و ژیانەكا نوو بۆ خەلكێ خوە دابین بكەت، ژ بەر ڤێ یەكێ ژی هەكە شەڕ بهێتە راگرتن ژی دبیت د ناڤ ئیرانێ دا ناكۆكیێن گەلەك مەزن روو بدەن، ژ بەر ڤێ یەكێ ژی دەستهەلاتا ئیرانێ پێدڤی روودانەكا جودایە دا سەركەفتنا خوە ل هەمبەر ئەمریكا و ئسرائیلێ راگەهینیت. ل گۆر باوەریا من د رەوشا نها دا سەركەفتیێ شەڕی ئسرائیلە و دەستهەلاتا ئسرائیلێ هەم ل لوبنان و سووریێ و هەم ژی ل ئیرانێ خوە گەهاندیە خەیالێن دیرۆكی یێن جوهیان و ب قاسی ئەردنیگاریا ئسرائیلێ ئاخ ل لوبنان و سووریێ داگیركریە ئانكۆ كریە ژێر كۆنترۆلا خوە. ل ئالیێ دی ژی وەك جڤاكا ئیسرائیلێ ژی ئەو یەك ل هۆلێ یە كو ئێدی جهێ ژیانا جوهیان تەنگ بوویە و ل هەنبەر جوهیان ئانكۆ ئسرائیلێ دژبەریەكا مەزن‌ ژ سەردەمێ شەرێ دویەم یێ جیهانێ زێدەتر پەیدا بوویە.
ئالیێ كوردی چ دكەت؟ گەلۆ سیاسەتا كو هەتا نها هێزێن كوردی كوردی مەشاندیە راستە و گەهشتینە ئارمانجا خوە یان نە؟ ئانكۆ پارتێن كوردی خوە بۆ هەر روودانەكێ بەرهەڤ كرینە یان نە؟ ل دووڤ هزرا من سیاسەتا تەماشەكرن و خوە بەرهەڤكرنا پارتێن كوردی ل رۆژهەلاتێ كوردستانێ هەتا نها سیاسەتەكا‌ راستە‌. سیاسەتا هەرێما كوردستانێ یا بێئالی بوون ژی ب راستی د جهێ خوە دایە. نابیت كورد ببنە پشكەك ژ ڤی شەڕی و پاشەرۆژا گەلێ كورد بكەنە ژێر مەترسیێ. لێ د رۆژێن دا‌هاتی دا چا‌وانیا برێڤەچوونا شەری دێ سیاسەتا كوردی ئانكۆ بژاردەیێن هێزێن كوردێن رۆژهەلات زەلالتر كەت.

4

سەرجان مەحموود

د ڕەوشەكی دا كو ڕۆژهەلاتێ ناڤین كەڤتیە قۆناغا گوهەرینە و سیستەم و ئاوایێ برێڤەبرنێ ژ نو ڤە دهێتە دزایكرن و نووژەنكرن، ئیراق دكەڤیتە قۆناخا هەلبژارتنان. هەلبژارتنێن ئیراقێ بۆ مە كوردان ژ ئیراقیان زێدەتر گرنگە. پەیوەندیێن سونە و شیعەیان ئالۆزن و ڕۆژ ب ڕۆژ ئالۆزیێن د ناڤبەرا وان دا ب دەستكاریێن توركیا و ئیرانێ بەر ب شەرێ ناڤخۆی ڤە دچیت. دیسا د ڤان چار-پێنج سالێن دەربازبووی دا فشارێن دەستهەلاتا ئیراقێ و شیەیان بۆ سەر هەرێما كوردستانێ ڤێ یەكێ سەلماند كو دڤێت كورد ب هێزەكی مەزن و ب هەستەكی نشتیمانپەروەری و ب خوەراگریێ بچیتە بەغدایێ.
دەستهەلاتدارێن باغدایێ هەتا نها ژی ب فەدەرالیزمێ باوەر ناكن و هەتا كو ژ دەستێ وان دهێت ب فشار و یاریێن جودا جودا دخوازن هەرێما كوردستانێ لاواز بكەن و قەوارەیا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ بێ باندۆر بكەن یان ژ ناڤببەن. یاریێن باغدایێ یێن ل سەر مووچە و بودجەیێ، دوبارە دەستپێكرنا ئاكنجیكرنا ئەرەبێن هاوردە ل دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەیێ ئیدارەیا هەرێما كوردستانێ و ب درۆنێن ئێرش ئینانا سەر كێلگەهێن پەترۆلێ یێن كوردستانێ نیشانا شەرەكی دەروونیە بۆ سەر هەرێما كوردستانێ و گەلێ كورد.
د ڤان سالێن بۆری دا بەرسڤێن سەركردایەتیا پارتی ب سەرۆكاتیا سەرۆك بارزانی و برێڤەبرنا سیاسەتا كریاری ژ ئالیێ سەرۆك وەزیرێن هەرێما كوردستانێ ڤە وەسا كر كو بەغدا نەشێت پلان و پرۆژەیێن خوە ب سەر هەرێما كوردستانێ دا بسەپینیت. د قۆناغا دەربازبووی دا هەبوونا پدك ل ئیراقێ و سیاسەتا پارتی و هەولا پاراستنا دەستكەفتێن كوردستانێ هەتا ئاستەكی باش ڕێ ل بەر یاریێن دەستهەلاتدارێن ئیراقێ گرت، بۆ كو د قۆناغا بهێت هەموو مەترسیێن ل سەر هەرێما كوردستانێ بهێنە ژناڤبرن و دەستێ كوردان ل بەغدا بهێز ببیت پێدڤیە گەلێ كورد ب ڕێژەیەكا مەزن پشكداریێ د پرۆسەیا دەنگدانێ دا بكەن و ببن پشت بۆ پارتی داكو دەستكەفت بهێنە پاراستن و د شەڕێ سیاسی ئانكۆ دپلۆماسیێ دا دەستێ پارتی بهێزتر ببیت بۆ كو ڕۆلا خوە ب ڕەنگەكی سەركەفتی بۆ جیبەجێكرنا مادەیا 140 دا بگەرینیت.
مە د دەستپێكا نڤیسا خوە دا بەحسا ژ نووڤە دزایكرنا ڕۆژهەلاتا ناڤین و ئالۆزیێن د ناڤبەرا شیعە و سونەیان دا كر. ژبۆ كو ئەم بشێن ببەن پشكەك ژ هێزا دیاركەر و مافێن گەلێ خوە بپارێزن ژ هەر دەمێ زێدەتر مە پێدڤی ب هێز و شارەزای و خوەراگریا پارتی هەیە و بۆ ڤێ چەندێ ژی دەنگێ مە دێ بۆ لیستا 275 یا پارتی بیت. سەركەفتنا پارتی دێ دەستێ كوردان ل قۆناغا ئاشتیا ل باكورێ كوردستانێ و توركیا ژی بهێزتر بكەت و د هەمان دەمێ دا دێ ب هێز بۆ پاراستنا دەستكەفتێن ڕۆژاڤایێ كوردستانێ ژی.

113

چیرۆكه‌كا گه‌له‌ك كه‌ڤنار هه‌یه‌ كۆ ب گه‌له‌ك زمانان دهێته‌ گۆتن و د ناڤا گه‌له‌ك نه‌ته‌وان دا به‌حس لێ هاتیه‌كرن. چیرۆك، چیرۆكا چێلا زه‌ره‌، رۆژه‌ك ل رۆژان ل سروشتێ شێر بێ خوارن دمینن و ژ به‌ر برسیبوونێ گه‌له‌ك بێ هێز دبه‌ن و د هه‌ر ئێرشه‌كا خوه‌ یا ل سه‌ر كۆمه‌ك زێده‌ چێل و جۆنه‌گا دا تووشى شكه‌ستنێ دهێن و نه‌شێن یه‌ك چێل ژى بخۆن، سه‌ده‌مێ وێ ژى ئه‌وه‌ كۆ چێل گه‌له‌ك ئێكگرتى بزاڤێ دكه‌ن و هه‌ڤدو دپارێزن. روێڤیێ فێلباز ژى برسیه‌ لێ ئیمكانێ وى یێ نێچیریێ نینه‌، دبینه‌ كۆ ره‌وشا شێران ژى ژ یا وى خرابتره‌ و دچیته‌ ل گه‌ل شێران و بۆ وان دبێژیت وه‌سا نابیت دڤێت ئه‌م پلانه‌ك ده‌ینن و ل دووڤ پلان و نه‌خشا خوه‌ ئه‌م ئێكگرتنا چێلان تێكبده‌ن، هه‌كه‌ نه‌ ئه‌مێ ژ برسیبوونێ بمرن، لێ دڤێت هوون د هه‌ر نێچیره‌كى دا بارێ من ژى بده‌ن، شێر مه‌رجێ روێڤى قه‌بوول دكه‌ن و دبێژن كا پلان و نه‌خشا خوه‌ بۆ مه‌ بێژه‌، روێڤى دبێژیت ئه‌زێ ب ناڤێ وه‌ بچیم ل گه‌ل چێلان و ژ وان را بێژم، چ ئاریشه‌یا برایێن شێر ل گه‌ل وه‌ دا نینه‌ و ب تنێ چێلا زه‌ر ئالۆزیان دروست دكه‌ت و شێر ژى ب تنێ چێلا زه‌ر ژ وه‌ دخوازن و هه‌كه‌ هوون چێلا زه‌ر بده‌ن شێر جاره‌كا دى ئێرش ناهینن سه‌ر وه‌ و دێ ژیانا وه‌ پاراستى بیت. ل سه‌ر ڤێ ئێكێ چێل د ناڤ خوه‌ دا كۆم دبه‌ن و بریار دده‌ن كۆ چێلا زه‌ر بده‌ن شێرا و خوه‌ ژ ئێرشێن وان رزگار بكه‌ن. د ئه‌نجامدا چێلا زه‌ر ته‌سلیمێ شێرا دكه‌ن و شێر پشتى كۆ چێلا زه‌ر دخۆن و جاره‌كا دى برسى دبن ئه‌ڤجا روێڤى دچیته‌ ل گه‌ل چێلان و دبێژیت چێلا سپى رۆژانه‌ شێرا تۆره‌ دكه‌ت و هه‌كه‌ هوون چێلا سپى نه‌دن دێ شێر جاره‌كا دى ئێرشا وه‌ بكه‌ن و چ ئاریشا شێران ل گه‌ل وه‌ دا نینه‌ و چێلا سپى بده‌ن خوه‌ رزگار بكه‌ن، دیسا چێل كۆم دبه‌ن و بریار دده‌ن چێلا سپى بده‌ن شێرا و شێر وێ ژى دخۆن و ب ڤى ره‌نگى گۆلكا ره‌ش، گایێ سۆر و گه‌له‌ك چێلێن دى دده‌ن شێرا و شێر گه‌له‌ك ب هێز دبه‌ن و چێل ژى وه‌ك هه‌ژمار كێم دبه‌ن و ئێكگرتنا وان لاواز دبیت و ئێك ب ئێك دبه‌ن خوارنا شێران و د داویێ دا چێل ل خوه‌ دزڤرن و دبێژن مه‌ ل كووده‌رێ شاشى كر كۆ ئه‌م وه‌سا به‌لاڤ بوون و تێكچوون و ئێك ژ وان دبێژیت دڤیا بۆ مه‌ چێلا زه‌ر نه‌دایه‌، رۆژا مه‌ چێلا زه‌ر دا شێرا مه‌ ئێكگرتنا خوه‌ ژ ده‌ست دا و ئێدى چ رێك نینه‌ كۆ ئه‌م ژ شێران رزگار ببه‌ن. چیرۆكا مه‌ كوردان ژى مخابن وه‌ك چیرۆكا چێلایه‌، دوژمنێن گه‌لێ كورد هێزێن خوه‌ ژ ده‌ستدانه‌ و كورد د درێژیا دیرۆكێ دا جارا ئێكێ یه‌ ئه‌و هنده‌ ب هێز دبه‌ن و هه‌م د وارێ سه‌ربازى، سیاسى و هه‌م ژى د وارێ دپلۆماسى و جڤاكى دا دبه‌ن خوه‌دان پێگه‌هه‌كا خورت، ئه‌ڤجا دوژمنێن گه‌لێ كورد دبینن كۆ ره‌وشا هه‌ى كوردان به‌ر ب ئێكگرتنێ ڤه‌ دبیت و ئێكگرتنا كوردان پێگه‌ها وان لاواز دكه‌ت و به‌ناما ئازادیا كوردان دگه‌هیته‌ ئاستا هه‌رى بلند و ئازادیا كوردان وه‌ك نه‌مانا خوه‌ دبینن و دخوازن چیرۆكا چێلا زه‌ر ل سه‌ر كوردان دا بجهبكه‌ن كۆ د درێژیا دیرۆكێ دا هه‌ر وه‌ك چێلا زه‌ر كوردان ژ هه‌ڤدو پارچه‌ كرنه‌ و كورد بوونه‌ خوارن بۆ وان. گه‌له‌ك ئاساییه‌ پارتێن كورد د هزر و نێرینێن خوه‌ دا ژ هه‌ڤدو جودابن و هه‌ریه‌ك خوه‌دان به‌رنامه‌ و ستراتیژیه‌كا تایبه‌ت بن لێ هه‌كه‌ نه‌ ده‌ره‌و بیت هه‌ر هه‌موو پارتێن كورد سه‌ده‌مێ هه‌بوونا خوه‌ بۆ ب ده‌ستخستنا ماف و ئازادیا كورد و كوردستانێ نیشا دده‌ن. هه‌كه‌ هه‌ما وه‌ك سه‌رێ ده‌رزیكێ ژى مه‌ره‌ما پارتێن كوردستانێ ب ده‌ستخستنا ئازادیا كورد و كوردستانێ بیت دڤێت د پرسێن نه‌ته‌وى دا ئێكگرتى بن و ل هه‌مبه‌ر داگركه‌ران خوه‌دان په‌یڤه‌كى نشتیمانى بن هه‌كه‌ نا وه‌ك چیرۆكا چێلا زه‌ر ئێك پارت ژى نه‌شێت خوه‌ ژ بوونا خوارنێ رزگاربكه‌ن. نابیت بۆ به‌رژه‌وه‌ندێن پارتیتى به‌رژه‌وه‌ند و خه‌یالێن كوردستانێ بهێنه‌ ئاڤێتن و ژبیركرن، نها ئه‌ركێ هه‌ر تاكه‌كى كورده‌ پارتێن كوردان بۆ ئێكگرتنێ هان بده‌ن و فشارێ بخه‌ن سه‌ر پارتێن كوردى دا كۆ كۆنگرێ نه‌ته‌وى بهێته‌ سازكرن. پرسا ل هه‌رێما كوردستانێ په‌رله‌مان بهێته‌ ئه‌كتیڤكرن، حوكمه‌ته‌كا كاریگه‌ر بهێته‌ ئاڤاكرن و سیاسه‌ته‌كا ئابوورى یا خومالى ل سه‌ر بنه‌ما چاندن، ئاژه‌ل، كه‌رتێن تایبه‌ت و كارگه‌هێن بچووك بهێته‌ دروستكرن و ب سیاسه‌ته‌كا زانستى یا په‌ترۆلێ را بهێته‌ خه‌ملاندن. هه‌ر پێنگاڤه‌كا ئێكگرتنێ ل هه‌رێما باشورێ كوردستانێ دێ ده‌لیڤا ده‌وله‌تبوونا كوردستانێ بهێزتر بكه‌ت. ل باكۆرێ كوردستانێ ژى ل هه‌مبه‌ر زۆردارى و سیاسه‌تا نه‌هێلا كوردان د مه‌یدانا ئابوورى، سیاسى و ئاڤه‌دانكرن و رێڤه‌برنێ دا دڤێت كۆنگرێ باكۆرێ كوردستانێ بهێته‌ سازكرن و هه‌موو پارت و سازیێن سڤیل جیهێن خوه‌ د ناڤ دا بگرن و سیاسه‌ته‌كا ده‌مدرێژ و ده‌مكورت بۆ پاشه‌رۆژا باكۆر بهێته‌ دروستكرن. ل رۆژهه‌لاتێ كوردستانێ ژى هه‌مان رێك پێدڤیه‌ و ئه‌ڤ رێك دێ كوردان ل هه‌مبه‌ر دوژمنان بهێز بكه‌ت. هه‌روه‌سا ل رۆژاڤا كوردستانێ ب سایا خه‌باته‌كا مه‌زن و خوینا ب سه‌دان لاوێن كورد ئه‌ڤرۆ ده‌سكه‌ڤته‌كا مه‌زن د ده‌ستێ كوردان دایه‌ و وه‌ك پارچێن دى یێن كوردستانێ نه‌بوونا هه‌ڤپه‌یمانیه‌ك ئانكۆ ئێكگرتنه‌ك كوردان ل هه‌مبه‌ر دوژمنان لاواز دكه‌ت و ئێكگرتنا ناڤمالا كوردى و سازكرنا كۆنگرێ نه‌ته‌وى ئانكۆ په‌رله‌مان و برێڤه‌برنه‌كا هه‌ڤپشك و ب هێز رێكا سه‌ركه‌ڤتنا رۆژاڤایه‌. پشتى ئه‌ڤ پێنگاڤ ل هه‌ر پارچه‌ هاتن ئاڤێتن مرۆڤ دشێت هزرێ د ئاڤاكرنا كۆنگرێ نه‌ته‌وى یێ كوردستانا مه‌زن دا بكه‌ت.

128

 
ئه‌م ب هنده‌ك پرسیاران ده‌ست ب نڤیسا خوه‌ بكه‌ن و خوه‌ بگه‌هینن هنده‌ك راستیان، سه‌ده‌مێن رێك نه‌كه‌ڤتنا پارت و ئالیێن سیاسى یێن هه‌رێما كوردستانێ چنه‌؟. پارتێن مه‌ ل پشت په‌ردا چ د ئاخفن؟. ره‌وشا ناڤخوه‌ ئاسته‌نگه‌ یان هێزێن ده‌رڤه‌ ده‌سته‌وه‌ردانێ دكه‌ن دا كۆ رێكه‌ڤتن چێنه‌بیت؟. به‌رسڤا ڤان پرسیاران حه‌تا ئاسته‌كى دیارن و وه‌سا خوه‌یا دكه‌ت دیسا ئه‌قلێ ئێكێ یێ كوردى ل سه‌ر كاره‌ و حه‌تا نها ژ بلى سه‌رۆكێ هه‌رێمێ چ كه‌سه‌كى دى ل هه‌رێما كوردستانێ بزاڤا بكارئینانا عه‌قلێ دویێ نه‌كریه‌ و حسابێن ل سه‌ر كورسیان و پارڤه‌كرنا ده‌هاتان ل پێش هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وى و نشتیمانى راوه‌ستیایه‌. سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ د ره‌وش و ده‌مه‌كى گه‌له‌ك گونجاى دا و پشتى سه‌ركه‌ڤتنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ ل هه‌مبه‌رێ تیرۆرستێن ده‌اشێ، هزرێن خوه‌ ل سه‌ر پاشه‌رۆژا كوردستانێ ئینا زمان و هه‌ژماره‌ك پێشنیاز و رێچاره‌یان دا پێشیا پارت و ئالیێن سیاسی. ئه‌ڤجا ژ ده‌ستدانا ده‌لیڤا زێرین و ژناڤچوونا خه‌یالا ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردى دبیته‌ تاوانا پارت و ئالیێن سیاسى و چو ده‌مه‌كى نه‌شێن خوه‌ ژ بن بارێ ژ ده‌ستچوونا ڤێ ده‌لیڤا گرنگ و دیرۆكى رزگار بكه‌ن. شاند ل دووڤ شاندێن گرنگ و بریارده‌ر سه‌ره‌دانا هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ن و به‌حسا رۆلێ گرنگ یێ كوردان د شه‌ڕێ ل دژى تیرۆرێ دا دكه‌ن و ب ئاشكرا یان ب زمانه‌كى دى ژ مه‌ دخوازن كۆ ئه‌م ئێكبگرن و ب ئێكگرتى ژ ره‌وشا هه‌ى مفایێ وه‌ربگرن، نها ئه‌ز باوه‌ر دكه‌م هه‌ر تاكه‌كى كوردستانێ ل هه‌مبه‌ر رێك نه‌كه‌ڤتنا پارتێن سیاسى گه‌له‌ك دلگرانن و ل به‌ندا ئێكگرتنا ناڤمالا كوردینه‌ و هه‌ر كه‌س دزانیت سه‌ده‌مێ ره‌وشا خراب یا ئابووریێ و نه‌بوونا په‌رله‌مانێ و حوكمه‌تێ ژ هه‌ڤ دووربوونا پارتێن كوردى و به‌رژه‌وه‌ندیێن ته‌نگ یێن پارتایه‌تیێ یه‌ و شه‌ر بۆ كورسیانه‌ و نه‌ بۆ دانینا پاشه‌رۆژه‌كا گه‌ش بۆ كورد و كوردستانێیه‌. مخابن حه‌تا نها ژى پارتێن مه‌ نه‌شیانه‌ په‌یوه‌ندیێن خوه‌ یێن ل گه‌ل وه‌لاتێن بیانى ل سه‌ر بنگه‌هه‌كا نشتیمانى دروست بكه‌ن و دوور ژ هێلێن سۆر خوه‌ نێزیكى وه‌لاتێن داگیركه‌ر دكه‌ن و نه‌ ب ئاشكرا بیت ژى دژاتیێ پارتێن دى دكه‌ن. ژ خوه‌ وه‌لاتێن داگركه‌ر ژى ناخوازن سنۆرێن هه‌یى بهێنه‌ گوهۆرین و ده‌وله‌ته‌كا كۆ باندۆرا خوه‌ ل وان بكه‌ت بهێته‌ راگه‌هاندن، لێ مه‌سه‌له‌ نه‌ خوه‌سته‌كا توركان، ئیرانێ یان ئیراقی یه‌ مه‌سه‌له‌ ئه‌م وه‌ك كورد چه‌ند دخوازن ده‌وله‌ته‌ك ئاڤا بكه‌ن و د ره‌وشا نها یا گونجاى دا بۆ راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردى مه‌ چ به‌رنامه‌ هه‌یه‌. وه‌ك كۆ نوونه‌رێ ئۆباما و وه‌زیرێ به‌رێ یێ ده‌رڤه‌ یێ فره‌نسا ژى گۆتن كورد ب ئێكگرتنا خوه‌ دشێن ژ ره‌وشا هه‌ى موفایێ وه‌ربگرن و خوه‌ بگه‌هینن خه‌یالێن خوه‌ و ب ئاشكرا ژى دیار كرن كۆ نه‌ ئوروپا، ئه‌مریكا یان وه‌لاته‌كى دى بۆ كوردان ده‌وله‌ت دروست ناكه‌ت و هه‌كه‌ كورد خوه‌ بكه‌ن یه‌ك ژى چ ده‌وله‌ت و هێزه‌كى نینه‌ بشێت ئاسته‌نگیێ ل هه‌مبه‌ر ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردى دروست بكه‌ت. یانى ئێدى به‌سه‌ بلا پارتێن مه‌ خوه‌ و گه‌لێ كورد نه‌ خاپینن و هه‌ما جاره‌كا ب تنێ بیت ژى ئه‌م خوه‌ ژ هزرێن پارتاتى دور بخه‌ن و گۆهداریا ئاغا خوه‌، ئه‌نفالان، شه‌هیدان و خه‌یالێن خوه‌ بكه‌ن. مافێ چ پارته‌كى نینه‌ خیانه‌تێ ل گه‌ل خه‌یالێن گه‌لێ كورد بكه‌ت، بلا ئێدى كه‌س چیرۆكان نه‌بێژیت و هه‌ر تشت ل مه‌یدانێیه‌ و سه‌رۆكێ هه‌رێمێ ب رێنماى و پێشنیارێن خوه‌ رێ ل به‌ر هه‌موو ده‌ره‌وان داخستیه‌ و یێن نه‌هێته‌ ناڤ ئێكرێزیێ مافێ وێ نینه‌ به‌حسا كورد و كوردستانێ ژى بكه‌ت. پارچێن دى یێن كوردستانێ د ره‌وشێن جودا جودا ژیان دكه‌ن، رۆژاڤا هێشتا ل ده‌ستپێكا قۆناغا پاراستنا ده‌سكه‌ڤتانه‌ و بجیهكرنا فه‌ده‌رالیزمێ حه‌تا ئۆتۆنۆمیێ ژى سه‌ركه‌ڤتنه‌كا مه‌زنه‌، ل باكۆر ب ده‌ستخستنا مافێن نه‌ته‌وى و نشتیمانى د چارچووڤا دستورێ دا مرۆڤ دشێت وه‌ك پێنگاڤا ئێكێ قه‌بوول بكه‌ت و پشته‌ڤانى لێ بكه‌ت، دیسان ل رۆژهه‌لاتێ كوردستانێ وه‌ك پێنگاڤا ئێكێ دروستكرنا به‌ره‌یه‌كى نشتیمانى ل پێشیا هه‌ر كاره‌كى دیه‌، لێ ره‌وشا باشۆرێ كوردستانێ ئانكۆ هه‌رێمێ یا ئاڤاكرنا ده‌وله‌ته‌كا سه‌ربخوه‌یه‌ و ژ بلى راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردى چ سیسته‌مه‌كى دى یان چاره‌كا دى نه‌ گونجاییه‌ و د ڤێ قووناغێ دا ناڤێ سه‌رفرازى راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردیه‌ و ئه‌ڤ ده‌وله‌ت دێ وێره‌كیێ بده‌ته‌ رۆژاڤا، باكۆر و رۆژهه‌لات و ب هه‌بوونا خوه‌ ده‌وله‌ته‌كا سه‌ربخوه‌ ل باشۆرێ كوردستانێ وه‌ك سروشت دێ پارچێن دى هان بده‌ت بۆ ئێكگرتنێ و به‌رێ وان بده‌ته‌ ئارمانجا پیرۆز یا گه‌لێ كوردستانێ. وه‌ك پێنگاڤا ئێكێ بلا ناسناما ده‌وله‌تا كوردى بكه‌ڤیته‌ د به‌ریكا هه‌ر كورده‌كى دا، پشتره‌ هه‌كه‌ ده‌سهلات نه‌ دیمۆكراتیك بوو و به‌رده‌وامى دا گه‌نده‌لیێ و ده‌رفه‌تا كار و سیسته‌ما خوه‌ندنێ پێشنه‌خست و ژیانا هه‌ر تاكه‌كى نه‌كره‌ گه‌ره‌نتیێ وێ ده‌مێ مافێ هه‌ر وه‌لاتیه‌كى كورده‌ ئه‌ڤجا ل دژى ده‌سهلاتداران سه‌رهلدانێ بكه‌ت. بلا مه‌ ده‌وله‌ت هه‌بیت هه‌كه‌ پێدڤى كر ئه‌م ل دژى ده‌وله‌تا خوه‌ ژى راوه‌ستن لێ كا ده‌ستپێكێ ئه‌م خوه‌ ژ ئه‌بدبوونا عه‌ره‌بان، تورك و فارسان ده‌رخن، یا دى مافێ مه‌ یێ وه‌شارتیه‌ و مافێ مه‌یێ هه‌رى دیمۆكراتیكه‌.

117

ل جیهانا پێشكه‌ڤتى به‌لكى ژى كارێ هه‌رى زه‌حمه‌ت و هه‌ستیار ئاڤاكرنا مرۆڤه‌كیه‌، ئاڤاكرنا مرۆڤ هه‌ر ژ دیرۆكێ ڤه‌ ل دوڤ هه‌مو باوه‌ریان كاره‌كى پیرۆز و خێرێیه‌. هه‌ر وه‌لاته‌ك پاشه‌رۆژا خوه‌ ب زارۆیێن خوه‌ را گرێ دده‌ت و ب وى هزرى هه‌ر ژ ده‌ما ره‌وزا یێ ڤه‌ ده‌ست ب په‌روه‌رده‌ كرنا زارۆیان دكه‌ن و هه‌م ژ ئالیێ كه‌لتور و هه‌م ژى ژ ئالیێ زانستى ڤه‌ دخوازن جیله‌كى ئانكۆ تاكه‌كى ئاڤاكرى دروست بكه‌ن كو چاوێن وان ل پشت نه‌مینیت. ئه‌م ژى وه‌ك نه‌ته‌وا كورد خوه‌دان چاند ئانكۆ كه‌لتۆره‌كى گه‌له‌ك دێرین و كه‌ڤنارن، هه‌ر چه‌نده‌ ژ ئالیێ ئۆلى و ده‌سهلاتدار و داگركه‌ران ڤه‌ هنده‌ك تایبه‌تمه‌ندیێن دور ژ چاندا مه‌ كه‌ڤتبیته‌ د ناڤ ژیان و ئه‌قلێ مه‌ دا ژى لێ دیسان ئه‌م دشێن بێژن ئه‌م خوه‌دان چه‌نده‌كا دێرین و ب هێزن. چاند ژیانه‌، هزركرنه‌، حه‌زكرنه‌ و ناسكرنه‌، چاندا مه‌ كوردان وه‌ك ژ ناڤێ خوه‌ دهێت چاندا چاندنیێیه‌. ئه‌م ڤه‌گه‌رن ده‌ستپێكا بابه‌تێ، ئاڤاكرنا تاكه‌ كه‌سى ئانكۆ مرۆڤه‌كى كاره‌كى گه‌له‌ك پیرۆزه‌ و ل وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتى په‌روه‌رده‌ ژ هه‌مو كاران گرینگتره‌. په‌روه‌رده‌ وه‌ك ژێرخانا ئابۆرى، سیاسه‌ت، پیشه‌ و جڤاكه‌كا مۆده‌رن یا ل سه‌ر چاندا خوه‌ یا ره‌سه‌ن دهێته‌ دیتن و د ڤێ چارچووڤێ دا نێزیكى ئاڤاكرنێ دبه‌ن. ل وه‌لاتێ مه‌ ژى ئاڤاكرنا تاكى ل هێڤیا خوه‌دێیه‌، تاكه‌ وه‌ك ره‌نگ و شێوه‌ تشته‌كییه‌ و وه‌ك هزر و ئه‌قل ژى تشته‌كى گه‌له‌ك جودایه‌ یانى د ناڤ كه‌ساتیكى دا دو كه‌س هه‌یه‌. ئه‌م وه‌سا بێژن خوه‌دنا بێ پلان ئانكۆ نه‌بوونا ستراتیژیا ده‌م درێژ یا خوه‌دنێ فێربوونه‌ك دده‌ت لێ زانستیێ چێ ناكه‌ت و ڤالاهیه‌ك د مێژسك و شیانێن مرۆڤان دا دهێلیت و تاكه‌ كه‌س ڤێ ڤالاهیێ ب ته‌له‌ڤیزیۆن و ئینته‌رنه‌تێ تژى دكه‌ت. گه‌له‌ك جاران كه‌سێن كو ب وه‌لاتیێن كورد را سه‌ره‌ده‌ریێ دكه‌ن و هه‌ڤالتیا كوردان دكه‌ن، دبێژن خه‌لكێ وه‌ ژ ئالیێ خه‌یالى ڤه‌ گه‌له‌ك ب هێزن لێ هزر و فێربونێن وان ل گه‌ل جڤاكێ ئاسته‌نگه‌ ل هه‌مبه‌ر پێنگاڤ ئاڤێتنا وان، ئه‌ڤ یه‌ك راسته‌خۆ ب په‌روه‌رده‌ و ئاڤاكرنا تاكه‌ كه‌سى ڤه‌ گرێداییه‌ و سیسته‌ما خوه‌دن و ژیانا جڤاكى و مالباتێ نه‌ ئاڤاكه‌ره‌ و كه‌سان به‌ر ب خه‌یالان ڤه‌ هان دده‌ن و ته‌له‌ڤیزیۆن و ئینه‌ته‌رنه‌ت ژى رێ خۆش دكه‌ت بۆ خه‌یالێن دور و كور. مه‌ گه‌له‌ك جاران د نڤیسێن خوه‌ دا به‌حسا چاند، دیرۆك و زانستیێ كریه‌، ئه‌ڤ هه‌رسێ بابه‌ت پێكڤه‌ گرێداینه‌ و هه‌ڤودو بهێز دكه‌ن، یانى چاندا ره‌سه‌ن، دیرۆكا كه‌ڤنار و زانستا سه‌رده‌مێ…. یا یه‌كێ ب هه‌بوونا خوه‌ مله‌ته‌ك دكه‌ته‌ مله‌ت و ره‌نگه‌، ژیانه‌، زمانه‌ و ناسنامه‌یه‌، یا دویێ خوه‌ زانینه‌، دیرۆكه‌، ده‌رسه‌، ئه‌زمۆنه‌ و هه‌بوونه‌، یا سێیێ پێشڤه‌چوون، خوه‌ گیهاندنا جیهانێ و بكارئینانا ئه‌قلێیه‌، ئه‌ڤ هه‌رسێ تایبه‌تمه‌ند هه‌كه‌ ب دروستى هه‌ڤدو خوه‌دان بكه‌ن و ل خوه‌ندنێ بهێنه‌ چاندن دێ ئاڤاكرنا تاكه‌ كه‌سى ل گه‌ل خوه‌ دا بهینیت. سیسته‌مێن هه‌ر وه‌لاته‌كى پێشكه‌ڤتى هانده‌ره‌ د ئاڤاكرنا تاكه‌ كه‌سى دا، سیسته‌م ده‌رفه‌تا كار، خوه‌ندنێ، ژیانه‌كا باش و ئافرینه‌ریێ دده‌ته‌ پێشیا تاكه‌ن خوه‌، ده‌ما گه‌نجه‌ك ل سیسته‌ما وه‌لاتێ خوه‌ بنێریت و خوه‌ د سیسته‌مێ دا ببینیت و هه‌ست پێ بكه‌ت ژیانا وى د گه‌ره‌نتیێ دایه‌ و پیشه‌ و خوه‌ندنا وى ب رێزدارى ڤه‌ دهێته‌ پێشوازى كرن ب ره‌نگه‌كى ئه‌كتیڤ خوه‌ دكه‌ته‌ د ناڤا سیته‌مێ دا و دبیته‌ مۆتۆرا سه‌ركه‌ڤتنا سیسته‌ما خوه‌. دبێژن هه‌رێما كوردستانێ ژى سیسته‌مه‌ك هه‌یه‌ لێ كه‌س نزانه‌ چ سیسته‌مه‌ و وه‌سا دیاره‌ سیسته‌مه‌كا ڤه‌شارتییه‌، مرۆڤ دشێت وه‌سا ژى بێژیت سیسته‌مه‌كا مه‌ یا پلاستیكى هه‌یه‌، وه‌ك قایشێیه‌ به‌ر ب هه‌ر ئالیكى ڤه‌ دچیت، مه‌ ژى خوه‌ندنگه‌ه هه‌نه‌، ره‌وزا هه‌نه‌، زانكۆ هه‌نه‌ و تژییه‌ خوه‌نده‌كار، سالێن ده‌ستپێكێ ب كوردیه‌ و پشتره‌ ل زانكۆ زمانێ خوه‌ندنێ دبیته‌ ئینگیلیز و عه‌ره‌بى و ئه‌م ل به‌ندێ نه‌ پیسپۆر ژێ ده‌ركه‌ڤن. ده‌ما خوه‌ندن ته‌مام ژى دبیت ژ به‌ر ده‌لیڤێن كارى نینه‌ و كه‌رتێ ته‌یبه‌ت هه‌ر ب ئاڤاكرنا قه‌سران را مژوله‌ خوه‌نده‌كار به‌رێ خوه‌ دده‌ن چایخانه‌ یان چاوێن خه‌ به‌ردده‌ن چونا ده‌رڤه‌یێ وه‌لاتی. ژ ئه‌نجاما ڤێ یه‌كێ ژى رۆژ ب رۆژ ده‌رمانخانه‌، نه‌خوه‌شخانه‌، چایخانه‌، كافى و سۆمنخانه‌ و خوارنگه‌ه زێده‌ دبه‌ن. وه‌ك كو براده‌ره‌كى دگۆت، مه‌ ده‌رمانخانه‌ و نه‌خوه‌شخانه‌ گه‌له‌كن ژ به‌ر كو ئه‌م ژ ئالیێ ده‌رونى ڤه‌ نه‌ساخن، مه‌ گه‌له‌ك زێده‌ چایخانه‌ و كافى هه‌نه‌ ژ به‌ر كو ئه‌م بێكارن و به‌تالن و مه‌ گه‌له‌ك سۆمنخانه‌ و خوارنگه‌ه هه‌نه‌ ژ به‌ر كو ئه‌م چاڤ برسى نه‌ و تێربونا مه‌ زه‌حمه‌ته‌. وه‌ك ئاخاڤتنا داوى هێڤیدارم ئه‌م لاوێن كورد، زارۆیێن كورد ئاڤا بكه‌ن نه‌ كو بده‌ن كوشتنێ و فێرى كوشتنا برایێن خوه‌ بكه‌ن. نا بۆ براكوژى و خوه‌كوژی… ئالیێ مافدار یێ براكوژیێ، خوه‌كوژیێ نینه‌.

118

رۆژێن گه‌رم یێن كۆ باندۆرا خوه‌ ل پێشه‌رۆژا مه‌ بكه‌ت نێزیك دبه‌ن و د ڤێ قۆناغێ دا ئه‌مێ بریارێ بده‌ن و راگه‌هینن كا ئه‌م چنه‌ و ئه‌م چ دخوازن و هێژایێ چ ژیانه‌كى نه‌. راسته‌ وه‌لاتێن زلهێز و داگركه‌رێن كوردستانێ هه‌ر یه‌ك خوه‌دان پرۆژه‌ و پلانه‌كى نه‌ و هه‌ر یه‌ك ژ وان ل دوڤ پلانێن خوه‌ پاشه‌رۆژه‌ك بۆ كورد و كوردستانێ دیار كرنه‌ و حه‌تا ژ ده‌ستێ وان بهێت دێ بزاڤێ بكه‌ن دا كۆ پلانا وان ل سه‌ر كوردان بهێته‌ بجیه كرن، ده‌ما ئه‌م ل ره‌وشا پارچه‌ى و حسابێن بچوك یێن پارتێن خوه‌ دنێرن گه‌له‌ك هێسان ئه‌م دشێن بێژن كۆ ره‌وشا ناڤخۆ یا مه‌ زه‌مینه‌ بۆ داگركه‌ران خۆش دكه‌ت دا كۆ بریارێ ل سه‌ر ناڤێ مه‌ بده‌ن.
ئه‌م مه‌راق دكه‌ن، ب راستى پرۆژه‌ و پلانێن پارتێن كوردى بۆ پاشه‌رۆژێ چنه‌؟ گه‌لۆ پارتێن مه‌ دێ كینگێ خوه‌ سپى بكه‌ن و ره‌ش و كرێتى و گه‌مارێن داگركه‌ران ژ سه‌ر خوه‌ باڤێژن؟ پرسیارا داوى ژى ئه‌ڤه‌ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ پێشنیاره‌ك و پلانه‌ك گه‌له‌ك رۆن و ئاشكرا دا پێشیا هه‌مو ئالیێن سیاسى و ئه‌ز دشێم بێژم ب وێره‌كانه‌ ته‌پا ئاڤێته‌ ناڤ گۆراپانێ، ئه‌ڤجا چ بیانۆیه‌ك ل به‌ر ده‌ستێ چ ئالیه‌كى دا نه‌مایه‌ و دڤێت پارتێن كوردى د زوترین ده‌م دا به‌رسڤا سه‌رۆكاتیا هه‌رێم بده‌ن و هه‌لویستێن خوه‌ ئاشكرا بكه‌ن. یانى هه‌كه‌ هه‌بیت نه‌خشه‌چاره‌یه‌ك بۆ پاشه‌رۆژا كوردان دڤێت ب زه‌لالى راگه‌هینن، تشتێ كۆ ئه‌ز دبینم چ نه‌خشه‌رێیه‌ك بۆ پاشه‌رۆژا كوردستانێ ل به‌ر ده‌ستێن ئالیێن سیاسى یێن كوردستانێ دا نینه‌ و هه‌ر ئالیه‌ك ل ده‌ڤێ داگركه‌رێن كوردستانێ دنێرن و نه‌شێن رویێن خوه‌ سپى بكه‌ن. یانى ب تنێ دو رۆژ هه‌ما دو رۆژ به‌سن بلا هزر بكه‌ن كۆ كوردن و باوه‌ر بكه‌ن هه‌كه‌ به‌س دو رۆژ پارتێن مه‌ هه‌ست ب كوردبونا خوه‌ بكه‌ن و سۆز و په‌یمانێن كۆ دانه‌ شه‌هیدان و گه‌لێ كورد ببیر بهینن دێ گه‌له‌ك زه‌لال یه‌كگرتنا ناڤ مالا كوردى دروست ببیت و وێ ده‌مێ ئه‌مێ بشێن ب سه‌ر بلندى ل هه‌مبه‌ر داگركه‌ران و وه‌لاتێن زلهێز ب ده‌نگه‌كى بلند راگه‌هینن كۆ ئه‌م ده‌وله‌تا خوه‌ یا سه‌ربخوه‌ رادگه‌هینن و دیسان باوه‌ر بكه‌ن ده‌ما ده‌وله‌تێ راگه‌هینن چ هێزه‌ك نه‌شێت ببیته‌ رێگر و ده‌سته‌وه‌ردانێ بكه‌ت. یانى ئاریشا مه‌ یا سه‌ره‌كى ئه‌وه‌ كۆ مه‌ كوردبونا خوه‌ ژ بیر كریه‌ و تنێ پاراتایه‌تیا مه‌ د ئه‌قلێ مه‌ دا مایه‌ و ئه‌قلێ پارتایه‌تى د پرسێن چاره‌نیوساز دا كێمه‌ و نه‌ساخیه‌ و بچوكه‌.
ده‌ما په‌یڤ دهێته‌ سه‌ر راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردى ژ هه‌ر سه‌ریه‌ك هزره‌كى نه‌ساخ و ژ هه‌ر ده‌وى ئاخاڤتنه‌كا بریندار ده‌ردكه‌ڤیت و سه‌ده‌مێ وێ ژى نه‌بونا ئه‌قلێ باسیت و ره‌سه‌ن یێ كوردبونێیه‌، هه‌كه‌ نا بۆ چ د قۆناغه‌كى وه‌سا دا كۆ ئه‌م ژ هه‌ر ده‌مێ زێده‌تر نێزیكى خه‌ونا شه‌هیدان و هه‌ر تاكه‌كى كورد بونه‌ كۆ ئه‌و ژى ده‌وله‌تا كوردیه‌، ئه‌م نه‌شێن پێكڤه‌ دانشن و ب یه‌ك ده‌نگى و یه‌ك هه‌لویستى ب ده‌نگه‌كى بلند ده‌وله‌تا خوه‌ یا سه‌ربخوه‌ راناگه‌هینن. هه‌كه‌ ده‌ستێ ده‌وله‌تێن داگركه‌ر د ناڤا مه‌ دا نه‌بیت بۆ چ هزر و به‌رنامێن پارتێن مه‌ ئه‌و هنده‌ شێلى نه‌.
د ئاستێ نێڤده‌وله‌تى دا تشتێ كۆ خوه‌یا دكه‌ت ژ بلى ده‌وله‌تێن داگركه‌ر یێن پارچێن كوردستانێ چ رێگرى ل به‌رده‌م كوردان دا نه‌مایه‌ و د ره‌وشا نها دا ده‌وله‌تێن زلهێز ژى د ناڤ دا پرانیا وه‌لاتێن ئوروپا ده‌ما ده‌وله‌ته‌كا كوردى بهێته‌ راگه‌هاندن دێ نه‌ ل دژ بن، لێ هه‌كه‌ ئه‌م ب یه‌كگرتى ده‌وله‌تا خوه‌ دروست نه‌كن نه‌ ئوروپا و نه‌ ژى وه‌لاتێن زلهێز چ ئالیه‌ك بۆ مه‌ ده‌وله‌ته‌كا سه‌ربخوه‌ دروست ناكن.
دو رێ ل پێشیا مه‌ هه‌یه‌، رێكا یه‌كێ یه‌كگرتنا ناڤ مالا كوردى و یه‌ك هه‌لویستییه‌، ئه‌ڤ رێك دێ مه‌ به‌ر ب ده‌وله‌تا كوردستانێ ڤه‌ ببیت و بۆ گهیشتنا ڤێ رێكێ وه‌ك مه‌ ده‌ستپێكێ گۆت ب تنێ دو رۆژ به‌سن و به‌س دێ هزر ل كوردبونا خوه‌ بكه‌ن نه‌ كۆ ل پارتایه‌تی. رێكا دویێ به‌رده‌وامى دانا ره‌وشا نها یا پارچه‌كرى و شێلى بونا هه‌لویستان و گۆهدارى كرنا داگركه‌رانه‌ كۆ ئه‌ڤ رێك ژى دێ ده‌لیڤا زێرین ژ به‌ر ده‌ستێ ب فرینیت و به‌لكى ب سه‌دان سالێن دى ده‌لیڤه‌كا وه‌سا بۆ مه‌ دروست نابیت. ئه‌ڤجا ته‌پ ل گۆراپابا پارتێن سیاسى یێن كوردستانێیه‌، دشێن ته‌پا باڤێژن گۆلا خوه‌ و توشى خوساره‌ته‌كى دیرۆكى ببه‌ن و دشێن ب هه‌ڤرێزى پاساتان بده‌ن هه‌ڤدو و ب زیره‌كانه‌ گۆلێ بۆ خوه‌ تۆمار بكه‌ن و سه‌ركه‌ڤن.

106

 

هه‌ر ساله‌كا نوو ل پرانیا جیهانێ نووبوونان ل گه‌ل خوه‌ دا دهینیت و هنده‌ك گوهۆرین د ژیان، ره‌وش و هزر دا دروست دكه‌ت. ل گه‌ل مه‌ كوردان نه‌ ساله‌كى نوو نه‌ ژى سه‌دساله‌كى نوو ژى چ گوهۆرینێن وه‌سا مه‌زن ب خوه‌ را ناهینیت و ئه‌قل و ژیان و شێوازێ هزرا مه‌ هه‌ر یا ل سه‌ر هێلا باڤك و باپیرانه‌. ده‌ما كو ئه‌م ل دیرۆكا خوه‌ دزڤرن و خوه‌ندنێ د رۆپه‌لێن دیرۆكێ دا دكه‌ن گه‌له‌ك ئاشكرا ده‌ردكه‌ڤیته‌ هۆلێ كو ژ ده‌ما ئیمپاراتۆریا مه‌زنا كوردان مه‌دان ڤه‌ بگره‌ حه‌تا ده‌وله‌تا مه‌زنا مه‌روانیان و سه‌رداما سولتانێ ئۆسمانیان یاووز سولتان سه‌لیم و هه‌رى داوى د ده‌ما شه‌ڕێ جیهانا ئیكێ د قۆناغا پارچه‌بوونا ئۆسمانیان دا ده‌لیڤێن زێرین كه‌ڤتنه‌ د ده‌ستێ كوردان دا و ئه‌و ده‌لیڤێن زێرین ژ ئالیێ سه‌ركردێن وێ ده‌مێ یێن كوردان ڤه‌ نه‌هاتیه‌ دیتن ئانكو ژ به‌ر نه‌بوونا ئێكگرتنه‌كا ناڤمالا كوردى ده‌لیڤێن زێرین ژ به‌ر ده‌ستێن كوردان هه‌لیایه‌ و چوویه‌. د رۆپه‌لێن دیرۆكێ دا هه‌رجار شه‌رێن ئاشیره‌تێن كورد ئانكۆ هه‌ڤدو قه‌بوولنه‌كرنا سه‌رۆك عه‌شیران بوویه‌ سه‌ده‌مێ لاوازبوونا ناڤمالا كوردى و دوژمنێن كوردان شیانه‌ ژ ره‌وشا و پارچه‌ یێ كوردان مفایێ وه‌ربگرن و كوردان بخه‌ن ژێر بنده‌ستێن خوه‌. د ده‌ما مه‌دان دا ئاشیرێن كورد چوونه‌ گه‌ل دوژمنێن خوه‌ و ژ ناڤمالێ ڤه‌ ده‌ریێ ژ ناڤبرنا ئیمپاراتۆریا مه‌دیا بۆ دوژمنان ڤه‌كرنه‌، هه‌ر سه‌ده‌مێ ژناڤچوونا ده‌وله‌تا مه‌روانیان ژى هه‌مان سه‌ده‌مه‌. دیسا خیانه‌تا شێخ ئیدریسێ به‌دلیس ژى ب هه‌مان ره‌نگیه‌ و ئه‌ڤرۆ ژى مخابن ئه‌م دیسا به‌ر ب دیرۆكا باڤك و كالان ڤه‌ دچن. هنده‌ك ئالیێن سیاسى مافێ ده‌وله‌تبوونا كوردان وه‌ك تاوانه‌كى مه‌زن دبینن و ژیانا خولامتى ئانكو ئه‌بدبوون وه‌ك قه‌ده‌را كوردان قه‌بوول دكه‌ن و ئه‌و مافێ ده‌وله‌تبوونێ بۆ هه‌ر نه‌ته‌وه‌كى ماف دبینن، لێ ده‌ما كورد دخوازن ببه‌ن ده‌وله‌ت وه‌ك قه‌باحه‌ت ئانكو تاوان دبینن و ناڤێ ڤێ ئێكێ ژى وه‌ك پێكڤه‌ژیانا نه‌ته‌وان ب ناڤ دكه‌ن. گه‌له‌ك باشه‌ هه‌موو نه‌ته‌و پێكڤه‌ژیان بكه‌ن، لێ بۆ چ ناڤێ وێ ده‌وله‌تا كو نه‌وته‌وێن مه‌زۆپۆتامیا و كوردستانێ پێكڤه‌ژیان بكه‌ن نه‌ كوردستان بیت. بۆ چ كوردستانى بوون و ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردان تاوانه‌؟ ئه‌ڤ چه‌ند نڤیسه‌ ئه‌م باحسا هێلێن سۆر دكه‌ن، من ئێك مه‌ره‌م ژ هێلێن سۆر یێن نه‌ته‌وى هه‌یه‌ ئه‌و ژى پاراستنا ده‌سكه‌ڤت و خوه‌ گه‌هاندنا ئارمانجێن پیرۆز یێن نه‌ته‌وى نه‌. دڤێت هێلێن سۆر چبن؟ هێلێن سۆر نرخ و روومه‌تێن نه‌ته‌وینه‌، نرخێن نه‌ته‌وى ئاخ، ئال، سنۆر، خوین و پاراستنا ده‌وله‌مه‌دیێن كوردستانێ نه‌. هێلێن سۆر ژى هه‌ر ل سه‌ر نرخێن نه‌ته‌وى دهێته‌ دیار كرن. یانى هێلا سۆر پاراستنا ئاغا كوردستانێ، بلد راگرتنا ئالا كوردستانێ، خوه‌دى ده‌ركه‌ڤتنا ده‌سكه‌فت و هه‌ر بهۆسته‌ك سنۆرێ كوردستانێ و ده‌وله‌مه‌ندیێن ژێر عه‌رد و سه‌ر عه‌ردێ یێن كوردستانێ نه‌. وه‌رن ئه‌م ب ره‌نگه‌كى دى ل پرسا نه‌ته‌وى و پرسگرێكێن ده‌وله‌تبوونێ راوه‌ستن. نها پرسیار ئه‌ڤه‌ مافێ كوردان یا ده‌وله‌تبوونێ هه‌یه‌ یان نا؟ بۆ هه‌ر نه‌ته‌وه‌كى ئاڤاكرنا ده‌وله‌تێ مافه‌كى ره‌وایه‌ لێ بۆ چ داخوازا ئاڤاكرنا ده‌وله‌ته‌ك سه‌ربخوه‌ بۆ كوردان تاوانه‌؟ گه‌لۆ به‌رناما وان ئالیێن سیاسى چیه‌، چ بۆ كوردان دخوازن و خوینا لاوێن كورد ب ده‌هان سالان بۆ چ دانه‌ رژاندن؟. جیهان ئاماده‌یه‌ ده‌وله‌ته‌كا كوردى ل باشۆر و رۆژئاڤا كوردستانێ هه‌مبێز بكه‌ت و ب ده‌هان سه‌ركرده‌ و بریارده‌رێن جیهانێ ئیشاره‌تا وێ ئێكێ دده‌ن كو دێ كورد ل هه‌رێما باشورێ كوردستانێ و رۆژئاڤا كوردستانێ ببه‌ن دو ده‌وله‌تێن سه‌ربخوه‌. ئه‌ڤ ئیشاره‌تا یه‌ك واته‌یا خوه‌ هه‌یه‌، ئه‌ى كورد خوه‌ رێك بخه‌، یه‌كگرتنا ناڤمالا خوه‌ دروست بكه‌ت و هه‌وپه‌یمانیه‌كا دژوار یا نیشتمانى ئاڤا بكه‌ت، ئه‌زێ رێز ل داخوازا ته‌ بگرم. لێ هنده‌ك ئالیێن سیاسى ل باشۆر، باكۆر و رۆژئاڤا وه‌ك كو ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا سه‌ربخوه‌ یا كوردستانێ خیانه‌ت بیت خوه‌ ژێ ددزن و ژ دوژمن زێده‌تر دژاتیا ده‌وله‌تا كوردى دكه‌ن. پرسیارا من ژى ئه‌ڤه‌ ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردى خیانه‌ته‌ یان دژاتیا ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردى؟ ئه‌ز ڤێ پرسێ ژ وژدانێ هه‌ر تاكه‌ كه‌سه‌كى كوردان دپرسم؟ هه‌روه‌سا داخواز ژ وان ئالیێن سیاسى دكه‌م كو بچن سه‌را مالباتێن شه‌هیدان بده‌ن و ژ وانرا بێژن مه‌ زارۆیێن وه‌ بۆ ده‌ره‌وێن دیمۆكراسیێ و دژاتیا ده‌وله‌تا كوردى دایه‌ كوشتن، كا دێ به‌رسڤا كه‌سوو كارێن شه‌هیدان چبیت؟. وه‌ك كورده‌ك وه‌ك رۆژنامه‌ڤانه‌ك ژ پرچا سه‌رێ خوه‌ حه‌تا خوینا د گیانێ خوه‌ دا ل گه‌ل ئاڤاكرنا ده‌وله‌تا كوردى مه‌ و ژ عه‌رد حه‌تا ئه‌زمان پشته‌ڤانێ پێشمه‌رگه‌، گه‌ریلا و شه‌رڤانێن كوردم. ب هه‌موو گیانا خوه‌ و ئوژدانێ خوه‌ ڤه‌ دۆست و هه‌ڤالێ ده‌وله‌تا كوردى و پارێزڤانێ ده‌سكه‌ڤتێن باشۆر، باكۆر و رۆژئاڤا كوردستانێ مه‌ و بێ جوداهى ژ باكۆر حه‌تا باشۆر ژ رۆژئاڤا حه‌تا رۆژهه‌لات شه‌هیدان وه‌ك قبلا خوه‌ دبینم. دیسا براكوژى یان خوه‌كوژى وه‌ك مرنا خوه‌ دبینم. هێڤى دكه‌م هه‌ر تاكه‌ كه‌سه‌ك كوردستانێ بێ هه‌ماسه‌تا هه‌ڤالتیا ئالیه‌ك سیاسى هنده‌ك هزر ل دیرۆك و مافێن خوه‌ بكه‌ت و پرسیارێ ژ ئوژدانێ خوه‌ بكه‌ت. گه‌لۆ چ دخوازیت و ئوژدانێ وى چ بۆ وى دبێژیت.

124

ل هه‌ر هه‌رێم ئه‌یه‌له‌ت ئانكۆ ده‌وله‌ته‌ك سیته‌ما برێڤه‌برنا ده‌وله‌تێ و دستوورا بنگه‌هین هه‌یه‌ و ئه‌و ده‌ستوور و سیسته‌م رویێ وه‌لات د وارێن جڤاكى، سیاسى و ئابوورى دا نیشادده‌ت و هه‌ر وه‌لات ئانكۆ هه‌رێمه‌ك ناڤه‌ك ل سیسته‌ما خوه‌ دكه‌ت. ل هه‌رێما كوردستانێ ژى سیسته‌مه‌ك ڤه‌شارتى هه‌یه‌ لێ سیته‌ما هه‌رێمێ بێ ناڤه‌ و تو ب كیژان ئالڤه‌ بكشینى به‌ر ب وى ئالڤه‌ دچیت و مرۆڤ دشێت ناڤێ سیسته‌ما به‌نیشت لێ بكه‌ت، یان ژى سیسته‌ما كێفی. هه‌ر كه‌س دزانیت كو كوردستان ژ چ كاره‌ساتێن مه‌زن جینۆساید و ئه‌نفالان ده‌رباز بوویه‌ و نێزیكى سه‌د ساله‌كى به‌رده‌وام تێكۆشین هاتیه‌ كرن و ب ده‌ه هزاران قوربانى هاتیه‌ دان، ئه‌ڤرۆ مافێ ڤى مله‌تیه‌ كو خوه‌دان ده‌وله‌ت و سیسته‌مه‌كا سه‌ربخوه‌ بیت و ئه‌ركێ برێڤه‌برن كوردستانێیه‌ كۆ ئه‌ڤرۆ د وارێ ژیانێ دا به‌رسڤا خه‌لكێ بده‌ن. سیسته‌ما هه‌رى خراب ژى ژ بێ سیسته‌مى باشتره‌ و ده‌ستوورێ هه‌رى خراب ژ بێ ده‌ستوورى باشتره‌ و حوكمه‌ت و په‌رله‌مانێ هه‌رى خراب ژ بێ حوكمه‌تى و په‌رله‌مانى باشتره‌، ئه‌ڤجا دڤێت رێڤه‌به‌ر و پارتێن كورد بێ مه‌رج بهێنه‌ گه‌ل هه‌ڤ و چاره‌كا گونجاى ژ ره‌وشا نها را په‌یدا بكه‌ن و به‌ریا هه‌ر تشتى خوه‌ ئێك ئالى بكه‌ن و سیسته‌مه‌كا برێڤه‌برنێ بهه‌لبژێرن و چ دبیت بلا ببیت گرێداى سیسته‌مێ بمینن. نها ئه‌م بنێرن ل كوردستانێ ژ جڤاكێ بگره‌ حه‌تا خوه‌ندنگه‌هان ژ په‌رله‌مانێ بگره‌ حه‌تا حوكمه‌تێ، ژ سپۆره‌ بگره‌ حه‌تا په‌یوه‌ندیێن ده‌رڤه‌ ژ بازرگانیێ بگره‌ حه‌تا ماشێ كارمه‌ندان چ تشته‌ك نه‌ دیاره‌ و خشتا كارى شێلییه‌. ئه‌ڤ شێلیبوون وه‌سا دكه‌ت كو هه‌ر ئالیه‌ك ل دووڤ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ب وه‌لاتێن ده‌رڤه‌را بكه‌ڤیته‌ د ناڤ په‌یوه‌ندیان را و د ناڤخوه‌ دا دوور ژ سیاسه‌ته‌كا نه‌ته‌وى كار بكه‌ت و گه‌له‌ك هێسان ل گه‌ل داگركه‌ران گۆڤه‌ندێ بگه‌رینیت. یانى مه‌ به‌ریا هه‌رى تشتان ل گه‌ل ده‌ستوور و سیسته‌م پێدڤیه‌ كو ئه‌ڤ سیسته‌م هێلێن خوه‌ یێن سۆر هه‌بن و هێلێن سۆر گه‌ل، وه‌لات و بنه‌مایێن هه‌رێمێ بپارێزیت. نها ئه‌م هه‌رێمه‌كا چاوانن نه‌ دیاره‌، چه‌ند هه‌رێم د ناڤا هه‌رێمه‌كى دا هه‌نه‌ ئه‌و ژى نه‌ دیاره‌ و دیسا د وارێن هه‌والگیرى، ئاسایش، ئارتێش و په‌یوه‌ندیێن ده‌رڤه‌ ڤه‌ ئه‌م چه‌ند پشكن ئه‌و ژى نه‌ دیاره‌. ئه‌و پارچه‌بوونێن د ناڤا هه‌رێمێ دا چ هێلێن سۆر ناهێلن و هه‌ر ئالیه‌ك ئانكۆ هه‌ر هه‌رێمه‌ك د ناڤا هه‌رێمێ دا هێلێن سۆر ل دووڤ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ دروستكرنه‌ كو دووره‌ ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وى و ئه‌ڤ یه‌ك ل هه‌مبه‌ر ئێرشێن ده‌رڤه‌ مه‌ گه‌له‌ك لاواز دكه‌ت و د دپلۆماسیا ده‌رڤه‌ دا چ جددییه‌ت بۆ مه‌ ناهێلیت. ئه‌م دیسا بزڤرن سه‌ر هێلێن سۆر یێن نه‌ته‌وى، به‌لكى ژى بنگه‌ها دانینا سیسته‌مێ دێ ب دیاركرنا هێلێن سۆر بهێته‌ دانین و ب دانینا ده‌ستوورێ ژى سیسته‌مێ برێڤه‌برنێ ده‌ركه‌ڤیته‌ هۆلێ و ئه‌ڤ یه‌ك ناڤێ ده‌وله‌تا مه‌ ئانكۆ هه‌رێما دیار بكه‌ت كا ئه‌م ده‌وله‌ته‌كا كۆمارینه‌، دیمۆكراتیكن، سۆسیالیست یان ئاشیره‌تگه‌رى نه‌. یانى وه‌ك مه‌ ده‌ستپێكێ دیاركر سیسته‌ما هه‌رى خراب ژ بێ سیسته‌مى باشتره‌ و هیچ نه‌بیت دێ ئاوایێ برێڤه‌ برنێ و ده‌ستووره‌كا وێ یا بنگه‌هین هه‌بیت. گه‌له‌ك هه‌رێم هه‌نه‌ به‌ریا بریارا ده‌وله‌تبوونێ بده‌ن بۆ خوه‌ ده‌ستووره‌كا گشتى و سیسته‌مه‌كا برێڤه‌برنێ دیار دكه‌ن و ده‌ما دبه‌ن ده‌وله‌ت هه‌موو بنه‌مایێن وێ یێن سیاسى، ئابوورى، جڤاكى، سه‌رباز، په‌روه‌رده‌هى، ته‌ندورستى ئاماده‌نه‌، وه‌ك نموونه‌ هه‌رێما كاتالۆنیا، هه‌رێما باسك، كۆسۆڤۆ، شانسته‌یله‌ر و سۆدانا باشور و هتد. لێ ئه‌م ژ سالا ١٩٩١ ڤه‌ وه‌ك هه‌رێم حه‌تا وه‌ك ده‌وله‌ته‌ك ب سه‌رێ خوه‌نه‌ لێ ئه‌م ژ بلى دروستكرنا خالێن سه‌رى یێن هه‌رێمبوون و ده‌وله‌تبوونێ ئه‌م ب هه‌موو كاران را مژیلبوونه‌ و بۆ ڤێ یه‌كێ ژى مه‌ د درێژیا ٢٥ سالێن بوورى دا تشته‌كا ل به‌ر ده‌ست نینه‌. ها ته‌مام ئه‌م تێگهیشتن ژ ١٩٩٢ حه‌تا ١٩٩٨ ئه‌م ب شه‌رێ براكوژى ئانكۆ خوه‌كوژى را مژوول بوون. لێ پشتى سالا ٢٠٠٣ ڤه‌ و نه‌مانا رژیما سه‌دام حه‌تا نها ئه‌ڤ ١٣ سالن ب سه‌ر ده‌ربازبوونه‌ و د ناڤا ڤان ١٣ سالان دا ژى دیسا مه‌ تشته‌كى خومالى چێنه‌كریه‌ و د ره‌وشا نها یا كو ئه‌م دبێژن ئه‌مێ ده‌وله‌تا خوه‌ راگه‌هینن ژى تشته‌ك ل به‌ر ده‌ستێ مه‌ نینه‌ كو ئه‌م ل سه‌ر وێ برێڤه‌ بچن. ب سایا سیسته‌ما مه‌ یا به‌نیشت ئانكۆ سیسته‌ما بێ سیسته‌م حه‌تا نها ژى ئه‌م نه‌شێن یه‌ك به‌رهه‌مێن خومالى دروست بكه‌ن و خوه‌ندنا مه‌ حه‌تا نها ژى بێ سه‌روبه‌ره‌ و دو ئیداره‌ى نه‌ ب فه‌رمى بیت ژى به‌رده‌وام دكه‌ت و ئیدارا سوله‌یمانیێ ژى د ناڤا خوه‌ دا بوویه‌ دو ئیدارێن دى و هێشتا هزرا عیراقیبوون زاله‌، ئه‌ڤجا ب ڤى حالێ خوه‌ گه‌لۆ دێ كى پشته‌ڤانى ل ده‌وله‌تبوونا مه‌ بكه‌ت؟ گه‌لۆ حه‌تا نها ژى د په‌یوه‌ندیێن ده‌رڤه‌ دا بنه‌ما سیاسه‌تا مه‌ چیه‌ كى دزانیت؟ ها هه‌كه‌ هزرا مه‌ ئه‌و بیت كۆ ده‌وله‌تا هه‌رى خراب ژى ژ بێ ده‌وله‌تبونێ باشتره‌ وێ ده‌مێ ئه‌و تشته‌كى دییه‌ و حسابه‌كا دییه‌. د قۆناغا نها دا ده‌ستپێكرنا دیالۆگان ل گه‌ل هه‌موو پارت و ئالیێن سیاسى ژ ئالیێ پارتا دیمۆكراتا كوردستانێ ڤه‌ پێنگاڤه‌كا گه‌له‌ك ئه‌ره‌نیه‌ و ئه‌نجاما باش یا ڤان هه‌ڤدیتنان دێ باندۆره‌كا گه‌له‌ك باش ل پاشه‌رۆژا هه‌رێما كوردستانێ ژى بكه‌ت. وه‌سا كو دێ مه‌ ل به‌رچاڤێن جیهانا ده‌رڤه‌ به‌رزتر بكه‌ت و هنده‌كى دى داخوازێن مه‌ ب رژدى وه‌ربگرن.

117

ده‌وله‌تا ئه‌ردۆگان هه‌ر رۆژ ب گه‌ف و دروستكرنا ئالۆزیه‌كا نوو خوه‌ دئێخته‌ رۆژئاڤا جیهانێ و هه‌ر كریار و پێنگاڤه‌ك ده‌وله‌تا هار زێده‌تر داویا ده‌ستهه‌لاتا ئه‌ردۆگان و سیسته‌مێ بێ سیسته‌م یا ده‌وله‌تا ئه‌ردۆگان دئینیت و هه‌موو توركیا به‌ر ب كاره‌ساتێن ئابوورى، سیاسى و ژیانى ڤه‌ دبه‌ت.
براده‌ره‌ك ئاك پارتى د ئاخڤتنه‌كا مه‌ دا هنده‌ك به‌حسا هاربوونا ده‌وله‌تا ئه‌ردۆگان كر و به‌حسا راوێشكارێن ئه‌ردۆگان یێن ده‌روونى دكر و دگۆت: (ل ده‌ور و به‌رێ ئه‌ردۆگان نه‌ه كه‌سێن جڤاكناس و ده‌رووناس هه‌نه‌ و ئه‌ڤ كه‌سه‌ تایبه‌تمه‌ندیێن جڤاكێ، ئالیێن لاواز و ده‌لیڤێن بكارئینانا لاوازیێن جڤاكێ رۆژانه‌ شرۆڤه‌ دكه‌ن و سه‌رۆك كۆمار ئه‌ردۆگان د چارچوڤا راپۆرت و نرخاندنا ڤان كه‌سان بریاران وه‌ردگریت و دشێت دلێ جڤاكى بكه‌ته‌ كۆنترۆلا خوه‌ و ل دووڤ پێدڤیێن سیاسه‌تا خوه‌ ڤان بكار بینیت).
پشتى ئۆپه‌راسیۆنا ل سه‌ر چار وه‌زیرێن ئاك پارتى، بیلال ئه‌ردۆگان یێ كورێ سه‌رۆك كۆمار، سه‌رۆكێ ده‌زگه‌هێ هه‌والگیریێ و نێزیكى (22) خوه‌دیكارێن نێزیكى ئه‌ردۆگان هه‌موو بنه‌مایێ سیاسه‌تا ئه‌ردۆگان هاته‌ گهۆرین و سه‌رۆك كۆمار وه‌ك كارێ سه‌ره‌كى ساخلامكرنا ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ كره‌ پێشیا هه‌موو كاران و بۆ ڤێ یه‌كێ ژى وه‌ك پێنگاڤا یه‌كه‌م ل دژى دادوه‌ر و جماعه‌تا گوله‌ن ئۆپه‌راسیۆن ده‌ست پێ كر و ده‌مێ ڤى كارى كر گه‌نه‌رال، برێڤه‌به‌ر و كادرێن به‌رێ یێن ده‌وله‌تا كوور ژ زیندانان ئازاد كر و ب هه‌ڤپه‌یمانیه‌كا نه‌ته‌وه‌په‌ره‌ست یا دژوار ئه‌و كه‌س دانه‌ گه‌ل خوه‌ و وه‌ك قووناغا دویێ یا شه‌رێ ل دژى كوردان دووباره‌ ده‌ست پێ كر. سه‌ده‌مێ سه‌ره‌كى یێ ده‌ستپێكرنا شه‌ر ئه‌ڤه‌ بوو كو د ره‌وشه‌كا ئارام دا نه‌دشیا نه‌خشا كۆده‌تا سیاسى بجه بكه‌ت و بۆ وى ره‌وشه‌كا شێلى و نه‌ ئارام پێدڤى بوو و كارێ هه‌رى هێسان ژى راگه‌هاندنا شه‌ری ل دژى پكك بوو، ژ خوه‌ پكك ژى ژ به‌ر بێ به‌رنامه‌كێ ده‌مدرێژ و ستراتیژیه‌كا نه‌زه‌لال بوو یه‌كسه‌ر هاته‌ یاریا ئه‌ردۆگان و ده‌رفه‌تا بجهئینان كۆده‌تا سیاسى به‌رفه‌ره‌هتر كر.
هه‌كه‌ ته‌ڤگه‌را رزگاریا كوردی ل باكورێ كوردستانێ ده‌مێ ئه‌ردۆگان مێزا دانوستاندنان هاڤێتی و قووناغا ئاشتیێ ژ هۆلێ راكر، رژدی ل سه‌ر بزاڤا ئاشتى و دیمۆكراتیك بكرا دا رێكێن ئه‌ردۆگان بۆ خوه‌ گه‌هاندنا كۆده‌تا سیاسى گه‌له‌ك لاواز ببا، لێ مخابن ته‌ڤگه‌را كورد ل باكور ب نرخاندنه‌كا گه‌له‌ك شاش و ب ته‌كتیكه‌كا دوور ژ ئه‌قلێ شۆره‌شگه‌رى شه‌رێ باژێران ده‌ست پێ كر و ئه‌ڤێ یه‌كێ ره‌وشه‌كا گه‌له‌ك شێلى و تاڕى دروست كر و ئه‌ردۆگان ژ ڤێ تاڕیاتیێ و ره‌وشا نه‌زه‌لال موفایه‌كێ مه‌زن وه‌رگرت و هه‌ردو پلانێن كۆده‌تا سه‌ربازى و كۆده‌تا سیاسى ب كریارى ده‌ست پێ كرن و پێنگاڤێن ده‌وله‌تا هار هاڤێت. ل ڤێده‌رێ مه‌ره‌ما من نه‌ ئه‌وه‌ ئه‌ز ته‌ڤگه‌را كورد ل باكور وه‌ك تۆمه‌تبار نیشان بده‌م ژ ره‌وشا نها، لێ پێدڤى بوو سه‌ركردێن باكور ب هوورى نرخاندنه‌ك ل سه‌ر ره‌وشا باكورێ كوردستانێ و توركیا كربایه‌ و ب به‌رده‌وامیا سیاسه‌تا دیمۆكراتیك و ئاشتیخواز رێ ل به‌ر بجهكرنا پلانێن كرێت یێن ئه‌ردۆگان گرتبا.
د ره‌وشا نها دا مخابن ده‌وله‌تا هار و هۆڤ ل توركیا ئێدى ل سه‌ر كاره‌ و ده‌وله‌تا هار ل په‌ى شه‌ره‌كى ناڤخۆ و هه‌رێمى دگه‌ریت و ئه‌ردۆگان دخوازیت ب شه‌ره‌كێ خویناوى خوه‌ وه‌ك خه‌لیفێ سونه‌یان ل رۆژهه‌لاتا ناڤین بده‌ته‌ قه‌بوولكرن و ده‌ستهه‌لاتا خوه‌ یا تاكه‌كه‌سى گه‌ره‌نتى بكه‌ت و بۆ ڤێ یه‌كێ ژى وه‌ك ره‌قاسان هه‌ر ده‌مه‌ك ل هه‌مبێزا ئالیه‌كێ زلهێز دا ره‌قسێ دكه‌ت، ل ئالیه‌كى ب یانكى یێن ئه‌مریكا را ل جازێ دده‌ت و ل ئالیێ دى بێ حسابه‌كا ده‌مدرێژ هرچا رۆسیا راكریه‌ ره‌قسێ و بریارا ب داویكرنا ره‌قسێ ژى د ده‌ستێ هرچى دایه‌.
د ره‌وشا نها دا هه‌م ئه‌مریكا و هه‌م ژى روسیا ده‌ستێ خوه‌ كرنه‌ حه‌فكا ئه‌ردۆگان و هه‌ردو ده‌وله‌تێن زلهێز ژى ده‌ور و به‌رێن ده‌وله‌تا هار یا ئه‌ردۆگان كرنه‌ ئاگر و مرنه‌كا سار دده‌ن پێشیا وى و دخوازن وه‌ك دووپشك ده‌وله‌تا هار ب خوه‌ داوى ب ژیانا خوه‌ بینیت و نه‌ هه‌ڤپه‌یمانیا ئه‌تلانتیك (ناتۆ) وى ژ ناڤ خوه‌ دهاڤێژیت و ناهێلیت ئه‌كتیڤ ژى ببیت نه‌ ژى هه‌ڤپه‌یمانیا شه‌نگاى وى دگریته‌ ناڤ رێزێن خوه‌ نه‌ ژى وى دوور دكه‌ت یانى د ناڤا خوه‌ دا وه‌ك ته‌پا پێ یاریان پێ دكه‌ن.
راسته‌ ئه‌ردۆگان ب رێكا راوێشكارێن خوه‌ ب ره‌نگه‌كى سه‌ركه‌ڤتى دلێ جڤاكێ خستیه‌ د ده‌ستێ خوه‌ دا و جڤاكه‌كی بێ باندۆر و رازى ژ مرنه‌كا سار دروست كریه‌ و رێكێن زالبوونا ل سه‌ر جڤاكێ تورك ب سه‌ركه‌ڤتى بجه دكه‌ت، لێ د سیاسه‌تا ده‌رڤه‌ دا به‌رۆڤاژیا سیاسه‌تا ناڤخۆ، به‌نكێ ده‌وله‌تا توركیا د ده‌ستێ ئه‌مریكا و روسیا دایه‌ و هه‌ردو ده‌وله‌ت ژى ل رۆژهه‌لاتا ناڤین ل دووڤ ره‌وشێ ده‌وله‌تا هار بۆ ئارمانجێن خوه‌ بكار دئینن و ده‌مێ ئه‌مریكا پێدڤى بوو ل جازێ دده‌ت و ده‌مێ روسیا خوه‌ست رادبه‌ ره‌قسێ. ئه‌مریكا دخوازیت ده‌وله‌تا هار بێخیته‌ د ناڤا جه‌هه‌نه‌ما عیراقێ دا و روسیا ژى هه‌رده‌مێ پێدڤى كر به‌رێ وێ دده‌ته‌ مرنه‌كا هار ل رۆژئاڤا و سووریێ.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com