NO IORG
نووترين نووچه
نوچێن گرنگ

رۆژنامەیا (The National) د راپۆرتەكێ دا دەربارەی پێشهاتێن ئیراقێ بەلاڤكریە، «ئیراق بەرەڤ مەترسییا دابرینەكا هەرێمی و نێڤدەولەتی دچیت هەكە نەشێت رێگریێ ل هێرشێن گرۆپێن چەكدار یێن نەیاسایی بكەت، یێن كو ئاخا وەلاتی كرینە مەیدانەكا شەڕی».
رۆژنامەیا ناڤبری نڤیسیە: «ل دەسپێكا مەها بۆری و ل دگەل دەسپێكا شەڕی، گرۆپێن چەكدار یێن نێزیك ژ تەهرانێ هێرشێن چڕ كرینە سەر وان بنگەهێن كو هێزێن هەڤپەیمان لێ نە، هەروەسا هێرشێن وان یێن بەردەوام بۆ سەر هەرێما كوردستانێ و ژێرخانەیا وزەیێ ل هەرێمێ و ئیراقێ زێدە بووینە، هەتا كو هێرشێن وان گەهشتینە ئوردن و وەلاتێن كەنداڤێ ژی».
رۆژنامەیێ ئەو چەندە ژی دیار كریە، ل هەمبەر ڤان هێرشان، فرۆكەیێن ئەمریكی و ئیسرائیلی بارەگەهێن حەشدا شەعبی ل سەرتاسەری ئیراقێ كرینە ئارمانج و د دوماهی هێرش دا كێمتر ژ 15 چەكداران هاتینە كوشتن، كو ئەڤە وەك هەلچوونەكا مەزن دژی میلیشیایێن سەر ب تەهرانێ ل ئیراقێ دهێتە هەژمارتن.
رۆژنامەیێ باس ل وێ ژی كریە، وەلاتێن ئیمارات، قەتەر، سعوودیە، كوێت، بەحرەین و ئوردن داخواز ژ حوكمەتا بەغدا كریە پێرابوونێن پێدڤی وەربگریت بۆ راگرتنا ڤان هێرشان و پاراستنا پەیوەندییان.
هەڤدەم دۆنالد ترەمپ، سەرۆكێ ئەمریكا هۆشداری دایە كو دێ گرۆپێن سەر ب تەهرانێ تێكشكێنیت و سزایان ئێخیتە سەر وان ئالییێن سیاسی و دارایی یێن ل ناڤ بەغدا هەڤكارییا ڤان گرۆپێن چەكدار دكەن.
ل سەر ڤێ مژارێ، سیاسەتمەدارەكێ ئیراقی بۆ رۆژنامەیێ راگەهاندیە: «ترس هەیە ئیراق بچیتە قۆناغەكا نوو یا دابرینێ».
دبێژیت ژی: «كۆنترۆلكرنا میلیشیایان د شیانێن بەغدا دا نینە، چونكی ئەو د هەموو سێكتەرێن حوكمەتێ دا خودان پێگەهـ و دەسهەلات و نوونەرایەتینە».
رێناد مەنسوور، ئەكادیمیست و شرۆڤەكارێ سیاسی دبێژیت: «وەلاتێن دەڤەرێ، ئیراقێ وەك دەولەتەكا لاواز و بارگرانی دبینن كو نەشێت سەروەرییا خۆ ل سەر ئاخا خۆ بسەپینیت و ژ هەردوو ئالییان ڤە هێرش دهێنە سەر».
رۆژنامەیێ د پشكەكا دی یا راپۆرتێ دا ئاماژە ب وێ چەندێ كریە، د ڤێ ناڤبەرێ دا هەرێما كوردستانێ بوویە ئارمانجا سەرەكی یا ڤان گرۆپان و ئەو هێرشێن بووینە ئەگەرێ شەهیدبوونا دەهان مەدەنی و پێشمەرگەیان، بەرپرسێن هەرێما كوردستانێ تووڕە كرینە.
بەرپرسەكێ بلندێ كورد بۆ رۆژنامەیا (The National) راگەهاندیە: «ئێدی دەمامك كەفتن، حەشدا شەعبی ئانكو دەولەت». وی بەرپرسی ئەشكەرا كریە، بتنێ د مەها بۆری دا 400 مووشەك و درۆن ئاراستەی هەرێما كوردستانێ هاتینە كرن، بەلێ ئەنجامێ وێ ل دەف حوكمەتا بەغدا «نە دەستەسەركرن و نە سزادان» بوو، ئەڤە ژی راستییا وێ چەندێ دەردێخیت كو ئەو ئالییێن د ناڤ حوكمەت و هەڤپەیمانییا سوودانی دا نە، بخۆ ل پشت هێرشانە.
ل دووڤ گۆتنا ڤی بەرپرسێ بلندێ هەرێما كوردستانێ، میلیشیایان دەست ب سەر بانكێن دەولەتێ، كۆمپانی، جڤاتا نوونەران و دادگەهێن ئیراقێ دا ژی گرتیە و بێی چو ترسەكێ ژ سزایان دلڤن، چونكی سوودانی كۆنترۆلا رەوشێ ژ دەست دایە و گرۆپێن چەكدار ب بێباكی كار دكەن.
دل هەمبەر دا، بەرپرسێن بەغدا بتنێ داخوازا ئارامگرتنێ ژ جیرانێن خۆ دكەن و دانپێدانێ ب وێ چەندێ دكەن كو وەلاتی نەشێت خۆ ل بەر دابڕینا هەرێمی بگریت، بەلێ چو پێنگاڤێن كریاری بۆ پاراستنا سەروەریێ و راگرتنا هێرشان بۆ سەر كوردستانێ و وەلاتێن جیران ناهێنە دیتن.

قایمقامێ بەرێ یێ شنگالێ راگەهاند كو هندەك ئالییێن كوردستانی ل دەمەكێ باش دزانن كی یە درۆن و مووشەكان بۆ هەرێما كوردستانێ دهنێریت، بەلێ بێدەنگن و چو هەلوەست نینە.
مەحما خەلیل، قایمقامێ بەرێ یێ شنگالێ گۆت: «ئەڤ گرۆپێن میلیشیایێن مووشەك و درۆنان دهاڤێژن و رۆژانە ئاراستەی هەرێما كوردستانێ دكەن، حوكمەتا ئیراقێ چو رێگرییێ لێ ناكەت. نوكە ئەڤ گرۆپە ئەسمانێ ئیراقێ و ئاڤ و سیستەمێ سیاسی ژی ل بەر دەستن، ئەڤە ژی دەرئەنجامێ لاوازییا حوكمەتا ئیراقێ یە، لەوا ئەڤ گرۆپە هەموو تشتەكی دكەن. هەكە وەسا بەردەوام بن، ئەگەر هەیە پشكەك ژ دەزگەهێن دەستووری یێن ئیراقێ بكەڤنە بەر مەترسییا هەلوەشاندنێ».
هەروەسا ناڤبری حێبەتییا خۆ دیار كر و گۆت: «هندەك ئالییێن سیاسی ل كوردستانێ ئەشكەرا كرینە كو دزانن ئەو گرۆپە كینە یێن مووشەك و درۆنان دهاڤێژنە كوردستانێ، بەلێ بێدەنگن، ئەڤە بۆچی؟»
دوپات ژی كر كو ئەو گرۆپە ل كەركووك، مووسل و ئەنبار پێگەهێ خۆ ب هێز كرینە و بەرهنگاری حوكمەتا ئیراقێ ژی دبن و دڤێن ب تەمامی دەست ب سەر ئیدارەیا ڤان باژێڕان دا بگرن.

هەبوونا بارەگەهێن حەشدا شەعبی ل ناڤەڕاستا باژێڕێ كەركووكێ ترس و دلگرانی ل دەف وەلاتییان پەیدا كرییە و داخوازێ دكەن ئەو بارەگەه بۆ دەرڤەی باژێڕی بهێنە ڤەگوهاستن، دا كو ژیانا وان ژ هێرشان یا پاراستی بیت.
هێزێن حەشدا شەعبی چەندین بنگەهـ و بارەگەهێن سیاسی و سەربازی ل ناڤ باژێڕێ كەركووكێ هەنە، كو پشكەكا مەزن ژ وان هاتینە چۆلكرن، لێ ئەوێن ماین بەردەوام دهێنە ئارمانجكرن ژ ئالیێ فرۆكەیێن ئەمریكی ڤە.
زێدەباری وان بنگەهێن هاتینە چۆلكرن، هێشتا نەهـ بنگەهـ و بارەگەهێن دی یێن حەشدا شەعبی ل كەركووكێ ماینە. ئەڤ رەوشە بوویە ئەگەرێ دروستبوونا ترسێ ل دەف خەلكێ سڤیل، ب تایبەت ئەو مالێن دكەڤنە نێزیكی وان بارەگەهان.
ئاكنجییێن كەركووكێ ل بازار و كۆلانان د ترسن كو بارەگەهێن حەشدا شەعبی ببنە ئارمانجا فرۆكەیێن ئەمریكی. هەبوونا ڤان بارەگەهان ل ناڤ باژێڕی زیانێ دگەهینیتە وەلاتییان و مەترسییێ ل سەر گیانێ قوتابیان د ناڤ قوتابخانان و خەلكی د ناڤ مالێن وان دا دروست دكەت.
وەلاتییان ئەڤ چەندە رۆهن كریە كو ژ پێخەمەت پاراستنا گیانێ خەلكی، پێدڤییە ئەو بارەگەه بۆ دەرڤەی باژیڕی بهێنە ڤەگوهاستن، چونكی د نوكە دا ژیانا وان د مەترسییەكا راستەقینە دایە.
ل دووف پێزانینان، چار جۆرێن هێزێن حەشدا شەعبی ل ناڤ كەركووكێ هەنە. پشكەك ژ وان ب مووشەكان بنگەهێن سەربازی دكەنە ئارمانج و د نووترین روودان دا ژی، دەست ب سەر چەند سەكۆیێن مووشەكی دا هاتە گرتن كو هاتبوونە بەرهەڤكرن بۆ هێرشكرنێ ل سەر بنگەهێ سەربازی یێ (كەی وەن) ل كەركووكێ.
ل سالێن بووری و ب تایبەت پشتی روودانێن 16 ی ئۆكتۆبەرا 2017ێ، هەژمارەكا مەزن یا هێزێن حەشدا شەعبی هاتینە ناڤ باژێڕێ كەركووكێ و چەندین بارەگەهێن سەربازی و سیاسی د ناڤ تاخێن ئاكنجیبوونێ دا ڤەكرینە.

ل رۆژا چارشەمبی، ئێكێ نیسانا 2026، ب هەلكەفتا هاتنا جەژنێن ئەكیتۆ و سەری سالا نوو یا بابلی – ئاشووری، سەرۆك بارزانی و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پەیامێن پیرۆزباهییێ ئاراستەیی خوشك و برایێن كلدان، سریانی و ئاشووری ل كوردستان، ئیراق و جیهانێ كرن.
سەرۆك مەسعود بارزانی د پەیامەكێ دا پیرۆزباهییەكا گەرم ل خوشك و برایێن كلدان، سریانی و ئاشووری ل كوردستان و ئیراقێ و جیهانێ كر و هیڤییا بەختەوەرییێ بۆ وان خواست. سەرۆك بارزانی ئومێد خواست كو ئەڤ جەژنە ببیتە ئەگەرێ دووركەفتنا شەڕ و ئالۆزییان ژ دەڤەرا مە و ئاشتی و خێر و خۆشی بال ب سەر هەمی جیهانێ دا بكێشیت.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د پەیاما خۆ دا ب هەلكەفتا سەری سالا نوو یا بابلی – ئاشووری (6776)، ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو جەژنا ئەكیتۆ دەربڕینێ ژ كووراتییا دیرۆكی و شارستانییا ئێك ژ پێكهاتەیێن رەسەن و دێرینێن وەلاتێ مە دكەت.
سەرۆكێ هەرێمێ دوپات كر كو هەرێما كوردستانێ وەك هەردەم دێ ب نیشتمانێ فرەرەنگی و لانكا پێكڤەژیانا ئاشتییانە یا هەموو پێكهاتەیێن ئایینی و نەتەوەیی مینیت. هەروەسا دیار كر كو ئەڤ جەژنە دەرفەتەكە بۆ دوپاتكرنا پێگیرییا بەردەوام ب پاراستنا وەكهەڤی و ماف و ئازادییان.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د پەیامەكێ دا ل سەر هەژمارا خۆ یا تایبەت ل تۆرا جڤاكی یێ «ئێكس»، پیرۆزباهییا جەژنا ئەكیتۆ و سەری سالا نوو ل خوشك و برایێن كلدان و ئاشووری و سریانی ل كوردستانێ و سەرانسەری جیهانێ كر و هیڤییا جەژنەكا پڕ ژ شادیێ بۆ وان خواست.
دهێتە زانین جەژنا ئەكیتۆ یان سەری سالا نوو یا بابلی و ئاشووری، دكەڤیتە ئێكەم رۆژا مەها نیسانێ. ئەڤ هەلكەفتە ل دەف پێكهاتەیا كریستیان جەژنەكا نەتەوەیی یا دێرینە و دیرۆكا وێ بۆ زێدەتر ژ پێنج هزار سالان بەری زایینی دزڤریت. ل هەرێما كوردستانێ، ژ سالا 1992ێ وەرە پێكهاتەیا كریستیان ب رێورەسمێن جودا و ل بەركرنا جلكێن نەتەوەیی ئەڤێ جەژنێ پیرۆز دكەن، ب تایبەتی ل پارێزگەها دهۆكێ كو ب ئەنجامدانا رێپیڤانان و گەشت و سەیرانان دهێتە نیاسین و بۆ دەمێ 12 رۆژان یا بەردەوام دبیت.

رۆژا چارشەمبی، ئێكێ نیسانا 2026ێ، لەتیف جەمال رەشید، سەرۆككۆمارێ ئیراقێ، ل كۆچكا سەلام ل بەغدا پێشوازی ل شاندەكێ پارتی دیموكراتی كوردستان ب سەرۆكایەتیا فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی كر.
د كۆمبوونێ دا باس ل گرنگترین پرسێن سیاسی و نیشتمانی هاتە كرن، سەرۆككۆماری دوپاتی ل سەر گرنگییا بەردەوامبوونا تێكگەهشتن و هەماهەنگییا د ناڤبەرا ئالییێن سیاسی دا كر، ب مەرەما چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی و پشتەڤانیكرنا پرۆسەیا سیاسی ب رێكا دیالۆگا ئاڤاكەر و هەڤپشكییا نیشتمانی.
سەرۆككۆماری ئاماژە ب پێدڤییا بەرفەرهكرنا چارچۆڤەیێ هەڤكارییان د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال دا كر، ب رەنگەكێ كو ل سەر بنەمایێ دەستووری بیت و هەڤسەنگییێ د برێڤەبرنا دۆسیەیێن هەڤپشك دا بپارێزیت.
د پشكەكا دی یا دیدارێ دا، باس ل پێشهاتێن دەڤەرێ و كارتێكرنا وان ل سەر ئیراقێ هاتە كرن، هەردوو ئالی هەڤڕا بوون ل سەر پەیڕەوكرنا سیاسەتەكا هەڤسەنگ كو بەرژەوندییێن وەلاتی بپارێزیت و ئاسایش و ئارامییا ئیراقێ د ناڤبەرا ئالۆزییان دا بپارێزیت.

پەیڤدارێ پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند، هێرشێن گرۆپێن ژ یاسایێ دەركەفتی مەترسییێن مەزن بۆ سەر پاشەرۆژا ئیراقێ پەیدا دكەن و داخواز ژی دكەت كو لیژنە ب جدی كارەكتەر و ئەنجامدەرێن پشت هێرشان دەستنیشان بكەن.
مەحموود محەمەد، پەیڤدارێ پارتی دیموكراتی كوردستان، د داخۆیانییەكا تایبەت دا بۆ مالپەرێ فەرمی یێ پارتی دیموكراتی كوردستان، دەربارەی بارودۆخێ ئەمنی و هێرشان راگەهاند، «ئەو كریارێن ژ ئالیێ ل گرۆپێن ژ یاسایێ دەركەفتی ڤە دهێنە ئەنجامدان، ئیراقێ بەر ب ژناڤچوونێ دبن. پێدڤییە لیژنە ب هووری جهـ و وان كارەكتەران دەستنیشان بكەن یێن هێرشان دكەنە سەر هەرێما كوردستانێ».
پەیڤدارێ پارتی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دا، كو ئێدی ڤەكۆلینێن رووكەش چو مفا نینە و دبینیت كو، «هەكە ئەو لیژنە وەك هێرشێن بۆرین ب شێوەیەكێ رووكەش ڤەكۆلینێ بكەن، چو ئەنجام نابن و رێگریێ ل وان بنپێكرنان ناكەت».
جهێ ب بیرئینانێ یە، رۆژا شەمبییا بۆری هێرشەكا درۆنی هاتە كرن سەر مالا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل باژێڕێ دهۆكێ، كو كارڤەدانێن توند یێن ناڤخۆیی و نێڤدەولەتی ل دووڤ خۆ ئینان و وەك گەفەكا مەترسیدار بۆ سەر ئارامییا دەڤەرێ هاتە نیاسین.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

شیرەتكارێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان دیار كر، مافێ چارەنڤیسی چارەسەرییا بنەڕەتی یا كێشەیێن مەنە و هزرا شۆڤینی ل بەغدا مەترسییەكا بەردەوامە دژی هەرێما كوردستانێ. هەروەسا ئێكڕێزییا ناڤخۆیی كلیلا سەركەفتنا گەلێ كوردە بەرامبەری پیلانان و نەپاكییا ناڤخۆیی ئەگەرێ سەرەكی یێ شكەستنێن مەنە. فشارێن ئابووری و بڕینا مووچەی ژی شێوازێ نوو یێ شەڕێ بەغدایە دژی كوردان.
عارف روشدی، شیرەتكارێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) ل دۆر هەلوەستێ پشكەك ژ گەلێ سەردەستێ عەرەب ل ئیراقێ بەرامبەری گەلێ كورد گۆت» مخابن پشكەكا بەرچاڤ ژ وان هەردەم هاوئاواز و پشتەڤانێن دەسهەلاتێن خۆسەپێن بووینە، ب تایبەتی د دەمێ قەیرانێن سیاسی دا كو هەستێن وان یێن دژی گەلێ كوردستانێ دهێنە ئاراستەكرن».
گۆت ژی»ئارمانجا سەرەكی یا بەلاڤكرنا هزرا ژەهراوی و گۆتارێن شۆڤینی د میدیایێ دا چییە؟ ئەڤە دبیتە پالدەرەك بۆ دەسهەلاتداران دا كو كریارێن شەڕانگێزانە و دوژمنكارانە بەرامبەری مافێن رەوا یێن گەلێ كورد ئەنجام بدەن».
ئەرێ مەترسی هەیە ل سەر دووبارەبوونا كارەساتێن وەك ئەنفال و كیمیابارانێ؟» د بەرسڤێ دا دبێژیت» ب باوەرا من دەسهەلاتدارێن بەغدا هەر دەمێ دەلیڤەیەكا گونجای ببینن، پاشڤەچوونێ ژ دووبارەكرنا وان تاوانان ناكەن و ئەو چەكێ د دەستێ وان دا بتنێ چاڤەڕێی بڕیارەكا سیاسی یە».
ناڤبری دیاركر كو د نوكە دا شەڕێ بەغدا دژی هەرێما كوردستانێ ب شێوازێ فشارێن ئابووری، بڕینا بودجە و مووچەی، و بزاڤكرن بۆ لاوازكرن و ژناڤبرنا كیانێ فیدرالی یێ هەرێما كوردستانێ.
ئەوژی دیاركر كو هندەك كەسێن كورد زمان بووینە ئامراز بۆ بجهئینانا نەخشەیێن دوژمنان و زەمینەسازیێ بۆ سەرخستنا پیلانێن وان دكەن.
شیرەتكارێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی ئەگەرێ سەرەكی یێ پتریا شكەستنێن بزاڤا رزگاریخوازییا كورد دزڤڕینیت بۆ نەپاكییا ناڤخۆیی كو لێدانێن كوژەك ل دۆزا كوردی داینە و رێ بۆ دوژمنی خۆش كریە.
سەبارەت چارەسەرییا دووماهیێ و كلیلا مانەڤەیا گەلێ كورد د چ دایە؟ دبێژیت»چارەسەرییا بنەڕەتی مافێ چارەنڤیسی یە، و كلیلا سەركەفتنێ ژی د ئێكڕێزییا ناڤخۆیی و باوەری بخۆبوونێ دا كورت دبیت».

د دەمەكی دا كو هەرێما كوردستانێ كەفتییە بەر هێرشێن تیرۆرستی ب رێكا درۆنی، خەلكێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب هەلوەستەكێ نەتەوەیی یێ مەزن هاتنە دەنگ. ل باژێرێن قامشلۆ، درباسیێ، دێرك و چەندین دەڤەرێن دی، خوەنیشادانێن بەرفرەهـ هاتنە ئەنجامدان بۆ پرۆتەستۆكرنا وان هێرشێن كو ئارامی و تەناهییا هەرێما كوردستانێ دكەنە ئارمانج.
خوەنیشادەرێن رۆژئاڤا، ب بلندكرنا ئالایێ پیرۆزێ كوردستانێ و وێنەیێن رێبەرێ نەتەوەیی «مەلا مستەفا بارزانی» و «سەرۆك مەسعود بارزانی»، پەیامەكا زەلال دانە هەموو جیهانێ كو ئیش و ئازارێن هەولێرێ و دهۆكێ، ئیش و ئازارێن قامشلۆ و كۆبانێ نە. وان ب درووشمێن نەتەوەیی دوپات كر كو پاراستنا دەستكەفتێن هەرێما كوردستانێ، ئەركێ هەر كوردەكێ دلسۆزە ل هەر پارچەكا كوردستانێ بیت.
د ڤان ریپیڤان و خوەنیشادانان دا، پیر و گەنجێن رۆژئاڤا ب ئێك دەنگ هێرشێن درۆنی یێن تیرۆرستی پرۆتەستۆ كرن و راگەهاندن كو ئەڤ جۆرە كریارە نەشێن ئیرادەیا گەلێ كورد بشكێنن.
بلندكرنا وێنەیێن بارزانی ل سەرجادەیێن رۆژئاڤا، نیشانا وەفاداریێ بوو بۆ وێ قوتابخانەیا نەتەوەیی یا كو هەردەم پشتەڤان و خودانا دۆزا كوردی بوویە ل هەموو پارچەیان.
ئەڤ هەلوەستێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ سەلماند كو سنوورێن دەستكرد نەشێن هەستا نەتەوەیی د ناڤبەرا كوردان دا ژ ناڤ ببەن، و هەرێما كوردستانێ وەك قەوارەیەكێ دەستووری، ب پشتەڤانییا هەموو كوردان دێ یا ب هێز مینیت ل هەمبەر هەر گەف و هێرشەكا تیرۆرستی.

چاڤدێرەكێ سیاسی دبێژیت كو ئیراق د ناڤبەرا (دەولەتەكا فەرمی) و (دەولەتەكا سیبەر) دا هاتییە پارچەكرن، كو تێدا گروپێن چەكدار بڕیارا شەڕ و ئاشتیێ ددەن. ب دیتنا وی ژی بەغدا بێدەنگیێ وەك ئامرازەكێ سیاسی بۆ لاوازكرنا پێگەهێ هەرێما كوردستانێ د دانوستاندنان دا بكاردئینیت. هەروەسا ئاكاژەكر، كو ئەڤ چەندە بوویە ئەگەر كو چەمكێ وەلاتیبوونێ و باوەرییا سیاسی بگەهیتە خالەكا سفر. ژ بەر بێدەسهەلاتییا حوكمەتا فیدرال د پاراستنا وەلاتیێن خۆ دا، نوكە هەرێما كوردستانێ دەلیڤەیەكا یاسایی ل بەر دەستە بۆ داخوازكرنا پاراستنا نێڤدەولەتی.
د. سۆران سێوكانی، ڤەكۆلەرێ سیاسی د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا گۆت» د زانستێ سیاسەتێ دا، سەروەری ب رامانا دەسهەلاتا رەها یا دەولەتێ دهێت ب سەر هێز و بڕیارێ دا، بەلێ ل ئیراقێ، دەمێ ئەكتەرێن نەدەولەتی و میلیشیا بێی زڤڕین بۆ فەرماندێ گشتی یێ هێزێن چەكدار بڕیارا هێرشێ ددەن، د ڤێ رەوشێ دا ئیراق وەك دەولەت هەموو رامانێن سەروەریێ ژ دەست ددەت و هەرێما كوردستانێ ژی ژبەر وێ چەندێ باجا وێ ددەت كو میلیشیا بێی هەبوونا چو بەهانەیان هێرشی دكەنە سەر».
ل دووف ماددەیێن (109 و 110) ژ دەستوورێ ئیراقێ، پاراستنا ئاسایشا نشتیمانی ئەركێ حوكمەتا فیدرالە. سێوكانی دبێژیت: «بێدەنگییا بەغدا ل هەمبەر هێرشان بتنێ بێهەلوەستی نینە، بەلكو بنپێكرنا سۆندا دەستووری یە.»
هەروەسا دبێژیت: «دەمێ وەلاتییەكێ ل هەولێرێ هەست ب پاراستنێ نەكەت ژ ئالیێ دەولەتا خۆ ڤە، پەیوەندیا وی یا مەعنەوی ل گەل نشتیمانی دپچیت و چەمكێ وەلاتیبوونێ دگەهیتە خالەكا سفر، چونكی دەولەت بتنێ ئەركان (وەك داهات) داخواز دكەت، بێی كو مافان (وەك ئاسایشێ) دابین بكەت.»
ئەڤ چاڤدێرێ سیاسی دو ئەگەران بۆ بێدەنگییا بەغدا دەستنیشان دكەت، یێ ئێكێ لاوازی یە، چونكی گرۆپێن چەكدار بخۆ پشكەك نینن ژ جومگەیێن دەسهەلاتێ. یێ دویێ، بكارئینانا وان هێرشان وەك ئامرازەكێ سیاسی. ب وێ رامانێ، رەنگە بەغدا بێدەنگ بیت داكو هەرێما كوردستانێ دبن گڤاشتنا ئەمنی دا بیت، دا كو د دەمێ دانوستاندنێن بودجە وپەترۆل و دەڤەرێن كێشە ل سەر دا، هەرێما كوردستانێ نەچار ب سازشێن زێدەتر بكەن.
د. سۆران سێوكانی دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ دكەت كو ئیراق د ناڤبەرا دو بەرداشان دایە: دەولەتەكا فەرمی و دەولەتەكا سیبەر یا چەكداری. ژبەر كو حوكمەتا فیدرال بێدەستهەلاتە د پاراستنا وەلاتیێن خۆ دا، ل دووف یاسایا نێڤدەولەتی، نوكە دەلیڤەیەكا باش بۆ هەرێما كوردستانێ پەیدابوویە كو داخوازا پاراستنا نێڤدەولەتی بكەت، ئەڤە ژی وەك پێنگاڤەك بۆ نێڤدەولەتیكرنا كێشەیێن ئەمنی و پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ژ وان دەستدرێژیێن دهێنە سەر.

سەرۆك بارزانی، د پەیامەكێ دا بۆ دەسهەلاتدارێن ئیراقێ و جڤاكێ نێڤدەولەتی، هێرشێن بەردەوام یێن ل سەر هەرێما كوردستانێ ب شەڕفرۆشتنەكا ئاشكرا و ستەمەكا مەزن ناڤبرن. سەرۆك بارزانی بۆ جارا ئێكێ ئاشكرا كر كو بتنێ د دەمێ ڤی شەڕی دا، پێنج جاران بارەگەهێ بارزانی هاتییە ئارمانجكرن و دوپات كر كو ئێدی ب شەرمزاركرن و لیژنەیێن ڤەكۆلینێ كێشە چارەسەر نابن و پێدڤییە بەغدا هەلوەستەكێ ئێكلاكەر هەبیت.
ل ڕۆژا یەكشەمبی 29/3/2026 ، سەرۆك بارزانی، دەربارەی هێرشێن ڤێ دوماهییێ یێن ل سەر هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاندنەك بەلاڤ كرییە و تێدا ئاماژە دایە، هەرێما كوردستانێ چو جاران نەبوویە پشكەك ژ وان كێشە و گرژی و شەڕێن د ناڤچەیێ دا هەین، بەلێ مخابن كۆمەكا خەلكی هەنە بێی كو كەس ڕێگرییێ لێ بكەت، كارێ وان یا سەرەكی ئەوە كا دێ چەوا و ب چ ڕێكان دژایەتییا هەرێما كوردستانێ كەن و هەردەم ب نەحەقی هێرشی سەر هەرێمێ و پێشمەرگەی دكەن و دبنە مەترسی ل سەر ژیان و ئارامییا خەلكێ كوردستانێ.
سەرۆك بارزانی ئاشكرا ژی كر كو ل دەستپێكا ڤی شەڕی پێنج جاران هێرش ل سەر بارەگەهێ بارزانی هاتییە كرن و گۆت: ل سەرانسەری سالێن بۆری ب دەهان جاران ب ستەم و بێی چو ئەگەر ب درۆن و مووشەكان هێرشی سەر هەرێما كوردستانێ و بارەگەهێن پێشمەرگەی كرینە و خەلكێ بێ گونەه شەهید و بریندار كرینە. ژ دەما ئەڤ شەڕە دەستپێكری ژی پتر ژ 450 جاران ب مووشەك و درۆنان هێرش كرینە سەر هەرێما كوردستانێ و بارەگەهێن هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ. هەر د ڤی دەمی دا پێنج جاران هێرش كرینە سەر بارەگایێ مە، بەلێ مە بێدەنگی هەلبژارتییە دا كو دلەرزین و تورەیی د ناڤ جەماوەری دا پەیدا نەبیت. دوهی ژی ل باژێرێ دهۆكێ ب درۆن هێرشی سەر مالا سەرۆكێ هەرێمێ كرییە. بابەت نە مال یان بارەگەهێ كەسەكی یە، هەمووجهێن كوردستانێ و هەموو مالێن كوردستانییان ل دەڤ مە بهایێ خوە یێ هەی.
د پەیاما سەرۆك بارزانی دا هاتییە، ئەڤ جۆرە هێرشە شەڕفرۆشتنەكا ئاشكرا و ستەمەكا مەزن و زێدەگاڤی و نەحەقییەكا مەزنن بەرامبەر هەرێما كوردستانێ و دڤێت چارەسەرییەكا جدی و ئێكلاكەر بۆ بهێتە دانان. د ڕاستی دا ئەڤە ب شەرمزاركرن و تەلەفۆن و بروسكە و لیژنەیان چارەسەر نابن. دەسهەلاتدارێن ئیراقێ دڤێت خوە ئێكلا بكەن، یان ڕابگەهینن كو د شیانێن وان دا نینە ڕێگرییێ ل وان گرۆپێن ژقانوونێ دەركەفتی بكەن، یان ژی دڤێت ب جدی بهێنە سەر هێلێ و پاراستنا دەولەتێ بكەن و پێرابوونێن جدی بكەن كو ئێدی ڕێك نەهێتە دان هێرشێن نەڕەوا ل سەر هەرێما كوردستانێ بهێنە كرن.
سەرۆك بارزانی دووپات كرییە، گەلێ كوردستانێ ب ئیرادەیەكا پیلایی بەرگرییێ ژ پەیاما ئاشتییانە و دۆزا ڕەوایا خوە دكەت و چو گەف و هێرش و دوژمنەكی نەشیایە و نەشێت وێ ئیرادەیێ بشكێنیت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com