ئهڤرۆنيوز:
رێڤەبەریا گشتی یا سەقاناسی و بیڤەلەرزێ ل ھەرێما کوردستانێ راگەھاند کو سوبههى دێ دیاردەکا فەلەکی ل ھەرێما کوردستانێ و گەلەک دەڤەرێن جیھانێ روو دەت.
کەشناسیێ ئاماژە ب وێ چەندێ کر کو ھەموو سالان ل 20 یان 21ی خزیرانێ دا، دیاردەیەکا فەلەکی رووددەت و یا بەرنیاسە ل وەرگەریانا ھاڤینێ. ئەڤ سالە ژی ل 21ی خزیرانا 2018ێ دەمژمێر 11:07 دەقیقە ب دەمێ جیھانی و 13:07 ب دەمێ کوردستانێ دێ رۆژا ئێکێ یا ھاڤینێ بیت.
بەحس ل وێ چەندێ ژی ھاتیە کرن کو دێ دوورترین خال ژ ھەتاڤێ گەھیتە 152 ملیۆن و 97 ھزار و 701 کیلۆمەتر، بەلێ ل گەل وێ چەندێ ژی د نیڤا تەپا باکوور دا دێ وەرزێ ھاڤینێ دەست پێ کەت، چەنکو خواربوونا تەوەرێ خواریا ئەردی ب 23 بۆ 26 پلان ل سەر خۆلگا و ھەلپەزێ و ھاتنە خوارا ئاستێ ئەردی ل دەمێ زڤرین ل دۆر رۆژێ دبیتە ئەگەر کو 20 یان 21ی خزیرانێ ژ ھەموو سالەکێ تیشکا رۆژێ ھەتا رادەکی یا ستوونی بیت ل سەر خولگا کێڤژالە ل نیڤا تەپا باکوورێ ئەردی و دبیتە ئەگەرێ بلندبوونا پلێن گەرمێ ژ بەر مانا زێدەترا ھەتاڤێ ل ئەسمانی و درێژبوونا دەمێ رۆژێ بۆ دووماھی ئاست.
تەکست ل سەر ھندێ ژی کریە کو ھەڤدژی ڤێ چەندێ ل باشوورێ ئەردی، تیشکا ھەتاڤێ دێ خوار بیت ل سەر خولگا گیسکی ژ بەر ھندێ ژ دەرئەنجامێ کێمیا مانا رۆژێ ل ئەسمانی و کورتبوونا ماوێ رۆژێ و درێژبوونا ماوێ شەڤێ، ل نیڤا تەپا باکوور دا دیاردا وەرگەریانا زڤستانێ ئانکو ھاتنە خوارا زۆر یا پلێن گەرماتیێ دێ دەست پێ کەت و وەرزێ زڤستانێ ل ھەموو 20 یان 21ی خزیرانێ دەست پێ کەت.
سەقاناسیێ بەحس ل وێ چەندێ ژی کریە کو د ھەمان دەم دا و ل جەمسەرێ بەستی یێ باکووری و ژ وی دەمی و پێڤە ھەتا ماوەکێ دی ھەتاڤ ل ئەسمانی ئاڤا نابیت و ھەڤدژی ڤێ چەندێ ل کیشوەرێ بەستیێ باشووری شەڤھاتنەکا بێ دەرکەفتنا ھەتاڤێ ھەتا ماوەکی دێ ب سەر وێ دەڤەرێ دا ھێت.
ئهڤرۆنيوز:
برياره ل ڤێ ههيڤێ دهستهيهكا نوو يا كاردينالان بۆ فاتيكان بهێته دياركرن، بۆ ڤێ مهرهمێ ژى 14 كهس يێن هاتينه ههلبژارتن كو ببن كاردينال كو دناڤ واندا مهسيحيهكێ خهلكێ زاخۆ يێ هاتيه دهست نيشانكرن وهكو ئێكهم كهس ناڤێ وى هاتيه خواندن ببيته كاردينال.
ل دووڤ مالپهرێ كوردستان تى ڤى، برياره د رێ ورهسمهكى دا ب بهرههڤبوونا پاپايێ فاتيكانێ، ل رۆژێن 28 و29 ڤێ ههڤێ پلا كاردينال بۆ 14 كهسان بهێته دان كو دێ بنه هاريكارێن پاپايێ فاتيكانێ.
دههلبژارتنا وان 14 كهسان دا كو ئێك ژوان مهسيحيهكێ خهلكێ زاخۆيه ب ناڤێ (مار لويس روفائيلێ ئێكێ ساكۆ).
دهستهيا كاردينالان ناڤهندهكا فهرمى يه ل ئهسقوفيا كاسۆليكى يا ئايينێ مهسيحى، ههروهسا ل دهمێ مرنا پاپايێ فاتيكانێ، دهستهيا كاردينالان پاپايێ نوو دههلبژێرن.
مار لويس روفائيلێ ئێكێ ساكۆ ل سالا 1948 ل باژێرێ زاخۆ ژدايكبوويه، ل 1963 بوويه قوتابى ل پهيمانگهها ماريوحهنا حهبيب ل مووسل ول سالا 1974 بوويه قهشه ل مووسل، ههلگرێ دو باوهرنامێن دكتۆرايێ يه ل رۆما وزانۆيا سۆربۆن ل فهرهنسا، ههروهسا ههلگرێ باوهرنامه ماستهرێ يه دفقهێ ئيسلامى دا.
ئهڤرۆنيوز:
كۆمسيۆنا بلند يا ههلبژارتن وراپرسى ل ههرێما كوردستانێ بريارا هژمار 4 كو يا تايبهته ب دهزگههێن راگههاندنێ وچاڤدێران ڤه دهردكهت.
كۆمسيۆنا بلند يا ههلبژارتن وراپرسى ل ههرێما كوردستانێ ئاگههداريا ههموو لايهنێن پهيوهنديدار ودهزگههێن راگههاندنێ وچاڤدێران دكهت كو ل رێكهفتى 20/6/2018 دێ دهست ب تۆماركرنا دهزگههێن راگههاندنێ وچاڤدێرێن پرۆسا ههلبژارتنان هێته كرن.
ئهڤرۆ نيوز:
بەرپرسێ راگەهاندنێ ل بۆردی كاروبارێن مرۆڤایەتی ل پارێزگەها دهۆكێ دیار كر: “ئەڤرۆ 20/6/2018 دێ ب چەندین چالاكیان رۆژا جیهانیا پەنابەران ل دهۆك هێتە ساخكرن و داخوازێ دكەین رێكخراوێن نیڤدەولەتی و جیهانی پتر هەڤكاریا پەنابەران بكەن.
سالم سەعید، بەرپرسێ راگەهاندنێ ل بۆردی كاروبارێن مرۆڤایەتی ل پارێزگەها دهۆكێ بۆ (باسنیوز) دیار كر: “سالا 2012 ل رۆژئاڤایی كوردستانێ هژمارەكا زۆرئاوارەیی دهۆكێ بوون ل چار كەمپان هاتنە ئاكنجیكرن ئەوژی كەمپا دومیز ئێك و دومیز دوو ل ناحیا فەیدیێ وكەمپا گەویلان و كەلها ئاكرێ دا. هەتا ئەڤرۆكە ژی دۆرێن 90 هزا ر پەنابەران ل ڤان هەر چار كەمپان ماینە حكومەتا هەرێما كوردستانێ گەلەك هاریكاری وپشتەڤانیا پەنابەران كریە خیڤەتیێن هەموویان یێن هاتینە گوهارتن ل جهێن وان خانی یێن بۆ پەنابەران هاتینە دروستكرن”.
خۆیا ژی كر: “ئێڤاریا ئەڤرۆ دێ ل ناڤەندا ئیكەتیا قوتابیێن كوردستانێ چالاكیەكا مەزن بۆ پەنابەران هێـتە ئەنجامدان ب هەلكەڤتا رۆژا جیهانیا پەنابەران. دێ چەند پەیڤ هێنە پێشكیشكرن دێ فلمەكێ دیكومینتاری ل سەر ژیانا پەنابەران هێتە نیشادان. ئەم داخوازێ دكەین رێكخراوێن جیهانی هەڤكاریا پەنابەران بكەن”.
ئاشكەرا كر: “ئەڤرۆ ل كەمپا دومیز یا پەنابەران ب پشكداریا قونسلی فەرەنسا مالا هۆنەری بۆ گەنجێن پەنابەر هاتە ڤەكرن دێ تێدا چالاكیێن هۆنەری هێنە ئەنجامدان و خرڤەكرن”.
ئهڤرۆ نيوز، نيوار محهمهد سهليم:
كۆنسێرتهكا هۆنهرى كهلتۆرى د ناڤبهرا تلهڤزيۆنا وار و قونسلخانا فرهنسى دا دێ هێته رێكخستن و بڕياره ئهڤرۆ دهمژمێر 8:00 ههتا 12:00 شهڤ چالاكيێن وێ د بهردهوام بن.
حهسهن فهتاح، سهرپهرشتێ پهيامنێران ل تلهڤزيۆنا وار بۆ ئهڤرۆ نيوز گۆت: “بڕياره ئهڤرۆ دهمژمێر 8:00 كۆنسێرتهكا مهزنا هۆنهرى كلتۆرى ب پشكداريا گرۆپێن مه يێن هۆنهرى ل سهرانسهرى ههرێما كوردستانێ و گرۆپێن وان يێن فرهنسى بهێته گێران و دێ ههتا دهمژمێر 12:00 يا بهردهوام بيت”.
ئاشكهرا ژى كر كو ئهڤ كۆنسێرته ب سپۆنسهريا ميدياى يا وار تى ڤى يه و گۆت: “مهرهم ژ ڤێ چالاكيێ خۆرتكرنا پهيوهنديێن رهوشهنبيرى يه د ناڤبهر ههردو لايان دا”.
ئهڤرۆ رۆژا جيهانى يا پهنابهرايه و سوبههى ژى رۆژا جيهانى يا ميوزيكى يه، ئهڤ ههلكهفته ژى ب ههلكهفتا ڤان ههردو چالاكيان هاتيه ئامادهكرن ههر وهكو حهسهن فهتاح ئاماژه پێ كرى.
ئهڤرۆ نيوز:
بەرپرسەکێ ئەمریکی دیارکریە کو شاندەکێ ئیرانی دەمەکە ل ئەمریکا نە و ل گەل بەرپرسێن کۆچکا سپی ب نھێنی دانوستاندنان دکەن، شاندێ ئیرانێ ھەموو ئەو ١٢ خالێن بەری نھا ئەمریکا ژ ئیرانێ داخواز کربوون قەبوول کرینە و داخواز ژ ئەمریکا دکەن کو دانوستاندن ب نھێنی برێڤە بچن و ئەمریکا دەلیڤە بدەتە ئیرانێ دا ڤان داخوازیان بجە بینیت.
بەرپرسەکێ ئەمریکی کو نەخواستیە ناڤێ خوە ئاشکرا بکەت بۆ رۆژناما واشنتۆن پۆست یا وی وەلاتی دیارکریە کو شاندەکێ ئیرانێ دەمەکە ل ئەمریکا نە و ب نھێنی ل گەل بەرپرسێن کۆچکا سپی دانوستاندنان دکەن، ئیرانی دبێژن ئەو ١٢ خالێن بەری نھا ئەمریکا ژ مە داخواز کربوو ئەم دێ ڤان خالان بجە ئینین لێ دڤێت ئەمریکا فشارێن خوە ل سەر مە کێم بکەت و دەلیڤێ بدەتە مە دا بشێین ڤان خالان بجە بینین و ھەروەسا ئیرانێ ئەو یەک ژی دیارکریە کو بەرھەڤە ھێزێن خوە ژ سووریێ و یەمەنێ ڤەکێشیت و ل ھەمبەر ڤێ یەکێ ژی داخواز ژ ئەمریکا دکەت سزایێن نوو ل سەر ئیرانێ نەسەپینیت.
رۆژناما واشنتۆن پۆست یا ئەمریکی ئاماژە ب ھندێ ژی کریە کو ترامپ ل دژی دانوستاندنان نینە لێ دیارکریە کو وی نەڤێت شاشیێن ل سەردەمێ ئۆبامای دوبارە بکەت و ھەکە ئیران گەرەنتیێ بدەت کو دێ ڤان ١٢ خالان بجە بینیت وی دەمی چ ئاریشە نینن لێ ھەکە تنێ دیسان بەرپرسێن ئیرانێ یاریێ ب دەمی بکەن و بخوازن مفای ژ دەمی وەربگرن و دەست ب پیلانێن نوو بکەن وی دەمی دێ ئەمریکا ب توندی ئیرانێ سزا دەت و ھەتا پیلانا ھێرشەکا سەربازی ل دژی ئیرانێ ژی د بەرنامێ ترامپی دا ھەیە.
ل دۆر ڤی بابەتی ھەتا نھا دەزگەھێن راگەھاندنا ئیرانێ چو داخۆیانی نەداینە، لێ چەندین کەسایەتیێن ئیرانی ل ئەمریکا و ئورۆپا دیار دکەن کو ھەکە براستی ژی بەرپرسێن ئیرانێ بخوازن وەلاتی ژ کارەساتێن نوو ب پارێزن دڤێت بەری ھەر تشتەکێ دەست ب گوھۆرینێن مەزن بکەن، چونکو سیستەمێ نھا نەشێت ببیتە بەرسڤا داخوازیێن خەلکی و ژ بەر ھندێ ژی رۆژ ب رۆژێ دەنگێ نەرازیبوونێ ل دژی سیستەمێ بلند دبیت و ل ئالیێ دی رەوشا ئابووری یا ئیرانێ ژی گەلەکێ خراب بوویە و ھەژاری و بێکاری گەھشتیە ئاستەکا ھەری بلند و نێزیکی نیڤا جڤاکێ ئیرانێ نھا د ھێلا ھەژاریێ دا دژین و ئەو یەک ژی نیشا ددەت کو رەوشا نھا وەسا بەردەوام ناکەت.
ئەو یەک د دەمەکێ دایە کو دوھی ژی ئیسرائیلێ ھێرشی چەندین بنگەھێن سەربازی یێن ئیرانێ ل سووریێ کرن و ل گۆر دەزگەھێن راگەھاندنێ پتر ژ ٥٠ سەرباز و ئەفسەرێن ئیرانێ ھاتنە کوشتن، پشتی کو ئەمریکا خوە ژ رێککەڤتنا ئەتۆمی ڤەکێشای ئیسرائیل بەردەوام ھێرشی بنگەھێن سەربازی یێن ئیرانێ دکەت و رۆژانە ب دەھان ئەفسەر و سەربازێن ئیرانێ دھێنە کوشتن، ھەتا نھا ژی بەرپرسێن ئیرانێ ب فەرمی دانپێدان ب کوشتنا سەربازێن خوە ژ ئالیێ ئیسرائیلێ ڤە نەکرینە و تەرمێ کوشتیان ژی ب نھێنی دھێنە ڤەشارتن و گڤاشتنەکا مەزن ل دەزگەھێن راگەھاندنێ ژی دھێتە کرن کو ڤان بابەتان بەلاڤ نەکەن.
ل ئالیێ دی گرتن و سێدارەدانا لاوێن کورد و کەسێن کو دژبەریا سیستەمێ نھا دکەن ل ئیرانێ بەردەوامە و ب تایبەتی ل رۆژھەلاتێ کوردستانێ ل چەندین باژێران رەوشەکا نەئاسایی یا ھەی، چونکو خەلک ژ بەر بێکاریێ و زۆرداریا دەستھەلاتێ و نەبوونا دەلیڤێن کاری دخوازن جارەکا دی دەست ب خوەنیشادانان بکەن و بەرپرسێن ئیرانێ ژ ترسا خوەنیشادانان ھێزەکا مەزن رەوانەی باژێرێن رۆژھەلاتێ کوردستانێ ب تایبەتی ژی باژێرێن سنوری کرینە.
ئهڤرۆ نيوز، فاتما مزوورى:
فیكتۆر بۆنداریف سهرۆكێ لیژنهیا ئاسایش و بهرگری ل پهرلهمانا رووسیا دروستكرنا هێزا ڤالاهیا ئاسمانی یا ئهمهریكی ب گهف ل سهر ئاسایشا ناڤدهولهتی و رووسیا وهسفكر و راگههاند، ب توندژی بهربروویێ بهلاڤكرنا چهكێن ئهتۆمی یێن ئهمریكا ل ڤالاهیا ئاسمانی دبن.
فیكتۆر بۆنداریف پابهند بونا ئهمهریكا ب یاسایێن ناڤدهولهتی ژبۆ پێك ئانینا هێزێن سهربازی یێن ڤالاهیا ئاسمانی جهێ دلگرانیێ نینه، لێ گهلهك گومان لدۆر وێ یهكێ ههنه.
گۆت ژی بنپێگرنا یاسایان ژ بال ئهمهریكا لدۆر دروستكرنا هێزێن سهربازی یێن ڤالاهیا ئاسمانی ئاسایشا ناڤدهولهتی راستی مهترسیێ دكه.
سهرۆكێ لیژنهیا ئاسایش و بهرگری د پهرلهمانتا رووسیا دا راگههاند ژی بهراوردیا هێزێن ئاسمانی یێن ڤالاهیا ئاسمانی رووسیا و ئهمهریكا نه گونجاون و گۆت رووسیا ژی د رێیا رێكسختنا هێزێن سهرازی یێن ئاسمانی و هێزێن بهرگریا ئاسمانی و هێزێن ڤالایا ئاسمانی ههولا پێك ئانینا وێ هێزێن دایه.
ناڤبری ههروهها راگههاند كو رووسیا ڤالاهیا ئاسمانی ب مهبهستا پرۆژهیێن مهدهنی بكار تینه لێ ئالیێن ئهمهریكا كار ژبۆ پێشڤهبرنا چهكێن تایبهت ب ئێریشان د رێیا ڤالاهیا ئاسمانی دكه.
ئهڤرۆ نيوز، فاتما مزوورى:
حوكمهتا سوريا لڤينێن هێزێن ئهمهریكا و توركیا ل دهوروبهرێن باژارێ منبج ل باكورێ وی وهلاتی شهمهزار كرن.
ئهڤ ههلويستێ دیمهشقێ پشتی رۆژهكێ ژ دهستپێكرنا لڤينێن وان ههردو وهلاتان ل دهڤهرا منبج دهێن.
رۆژا دوشهمبیا بوری هێزێن ئهمهریكا و توركیا ب درێژاها هێلا جوداكرنا ناڤبهرا وێ دهڤهرێ كو دبن دهستێ توركیا دایه ل باكوورێ سوریا و باژارێ منبج كو دبن كۆنترۆلا هێزێن سهر ب سوریا ديموكراتیك كو ئهمهریكا پشتهڤانيا وێ دكهن دايه دهست ب لڤينێن لهشكرى كريه.
ئاژانسا عهرهبی سوریا داخویانیهك ل سهر زارێ وهزارهتا دهرڤه یا وی وهلاتی بهلاڤ كریه كو تێدا ب دژواری ئیدانهیا لڤينێن ئهمهریكا و توركیا ل دهوروبهرێن باژارێ منبج دكهت.
ههڤدهم وهزارهتا دهرڤه یا سوریا ئاماژه ب وێ یهكێ ژی كر كو سوپایێ ولاتێ وان دێ ژبۆ رزگاریكرنا ههموو دهڤهران و دهرخستنا هێزێن بیانی پارێزگاريێ ل ئێكهتيا ئاخ و گهلێ سوریا كهت.
ئهڤرۆ نيوز:
بسپۆرەکێ زانستێن سیاسی ئاماژە بڤێ چەندێ دکەت، بڕیاردان لدۆر ئەنجامێن پڕۆسا ھەلبژارتنێن عێراقێ دێ عێراقێ بەرەف پاشە رۆژەکا مەترسیدار بەت و دیارکر، عێراقێ شیانێن ئەڤان ھەموو ئاریشەیان نینە کو بۆ ھاتینە چێکرن و ئاریشەیێن عێراقێ ھند نەبوون ئاریشەیا پەرلەمانی ژی ھاتنە سەر.
دکتۆر سەباح سوبحی، بسپۆرێ زانستێن سیاسی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” بڕیارێن پەرلەمانێ عێراقێ لدۆر ئەنجامێن ھەلبژارتنێن 12ی ھەیڤا بۆری یێن پەرلەمانی نیشانا ڤێ چەندێ یە ھێشتا بۆ گەھشتن ب پڕۆسا دیموکراتیێ زۆر مایە ل عێراقێ ، چونکە بڕیارێن پەرلەمانی لدۆر ئەنجامین ھەلبژارتن زێدەتر ئاریشە بۆ عێراقێ زێدەکرینە، ھەتا رەوشا عێراقێ گەھاندیە ئاستەکێ مەترسیدار، ئەگەرێ ڤێ چەندێ ھەیە بڤی شێوەی بیت دێ شەڕ کەڤیتە ناڤبەرا ھندەک گروپێن چەکدار یێن باشوورێ عێراقێ، ژبەرکو ھژمارەک گروپێن جودایێن چەکدار ل عێراقێ پەیدابووینە و ھەگەر دەستکاریا ئەنجامێن ھەلبژارتنان بھێتەکرن یانژی گۆھۆڕین بسەر ئەنجاماداندا بھێن، ئەڤە پێشبینیا چێبوونا شەڕەکی تێتەکرن، بدیتنامن چوونا دادوەران دەمەکێ زوودا پشتی بڕیارێن پەرلەمانی بۆ ئوفیسا کۆمسیۆنا ھەلبژارتنان پێنگاڤەکا شاشبو، ھەتا ئەز شێم بێژم پڕۆسەکا رێکخستی بو ھاتیە دارشتن، وەسا دبیم ھندەک نموونە ھاتبانە وەرگرتن ل دەڤەرێن جودایێن عێراقێ و بدەستی دەنگ ھاتبانە ھژمارتن زۆر باشتر و سەرکەفتی تر بو لڤێ چەندێ ھەموو پڕۆسە بھێتە رەتکرن و دەنگ ھەموو بھێنە ھژمارتن دوبارە.
ئەڤی بسپۆرێ زانستێن سیاسی دیارکر” گورەی قانوونا بەرێ یا ھەلبژارتنێن عێراقێ رێو جھێن تانەدان و تۆمارکرنا سکالایان ھاتبو دیارکرن، بەلێ مخابن پەرلەمانی بسەر قانوونێ دا بازدا، وەرگرتنا باوەریێ ل کۆمسیۆنێ رامان ئەڤە باوەری ل پەرلەمانی و قانوونێ ژی ھاتیە وەرگرتن، بگرە بەرۆڤاژی دستووری بو وەرگرتنا باوەریێ ل کۆمسیۆنێ، چونکە گورەی قانوونا بەرێ ھەر دەستھەلات دابونە جڤاتا دادوەری بۆ ئێکلاکرنا ھەر ئاریشەیەکێ کو ژ ئەنجامێ ھەلبژارتنان پەیداببیت، ژبلی دادگەھا بلندا فیدڕال بۆ چو کەس و لایەنەکی نینە بڕیارێ لدۆر ھەلبژارتنان بدەت، ئەڤرۆ ئەم یێ دبینین عێراقێ چەندین ئاریشە ھەنە و یا بەرزەبوی دناڤا ئاریشەیاندا، مخابن ئاریشە ھند نەبوون ئاریشەیێن دیژی بۆھاتنە زێدەکرن، لەوڕا دێ رەوش ل عێراقێ زێدەتر ئالۆزیێ بخۆڤە بینن و عێراق نەشێت ھەڤان ھەموو ئاریشەیانڕا دەرباز بیت.
دکتۆر سەباح سوبحی گۆتژی” وەلاتەکێ دەرەیەکی سنورەکی بۆ ئاریشەیێن عێراقێ نەدانیت، دێ عێراق کەڤیتە مەترسیەکا زۆرا مەترسیداردا، مە ھەموویان ھیڤی بڤێ چەندێ ھەبو پڕۆسا پێکئینانا حوکمەتا نوویا عێراقێ بێ ئاریشە بڕێڤەبچیت و لایەنێن سیاسی مژۆلی دانوستانان بوون بۆ ئاڤاکرنا حوکمەتێ، ژبەرکو حوکمەتا بەرێ نێزیکی 10 ھەیڤا ڤەکێشابو نوکە ب نەمانا قانوون و پەرلەمان و باوەریێ ئاریشە مەزنتر لێھات و پاشەڕۆژا عێراق یا نەدیارە، کو ئەز دبینم پەرلەمانێ عێراقێ تاوانبارێ سەرەکیە و بۆیە ژێدەرێ پەیداکرنا ئەڤان ئاریشەیان یاکو عێراق ئێخستیە قەیرانەکا ئالۆزدا.
نيشاندان