ئهڤرۆ نيوز:
وەزارەتا دارایی و ئابووری یا حوکمەتا هەرێما کوردستانێ راگەهاند ل رۆژا پێنجشەمبی 23 خزیرانێ مووچێ هەیڤا گۆلانێ یێ دەزگەهێ ئاسایشێ دێ هێتە دابەشکرن.
ئهڤرۆ ئهڤ جهه دێ مووچهى وهرگريت
نووترين نووچه
- نێچیرڤان بارزانی پێشوازی ل شاندەكێ پەرلەمانێ كەنەدا كر
- هەژمارەكا پەرلەمانتار و بەرپرسێن ئیراقی ل سەر دۆسێیا گەندەلیێ هاتنە دەستەسەركرن
- مەردان خدر: قەوارەیێ هەرێمێ دەستووری یە و چارەنڤیسێ وێ تنێ د دەستێ گەلێ كوردستانێ دایە
- شێروان دووبەردانی: رەوشا داراییا ئیراقێ گەلەك خرابە و گەندەلی گەهشتییە ئاستەكێ مەترسیدار
- سەرۆك بارزانی و بالیۆزێ رووسیا پڕۆسەیا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ گەنگەشە دكەن
- سەرۆك بارزانی پێشوازیێ ل شاندەكێ پەرلەمانێ كەنەدی دكەت
- هەرێما كوردستانێ پێگەهەكێ تایبەت ل دەڤ سەركرداتییا رووسیا هەیە
- بابەكر زێباری: بەغدا گەهشتییە وێ باوەریێ كو پێشمەرگە دەزگەهەكێ پاراستنا ئارامیێ یە
- حوكمەتا هەرێمێ ب كریار، ژیانا مەسیحییان ل سەر ئاخا وان پێش دئێخیت
- هەرێما كوردستانێ داخوازا بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ و پشتەڤانییا پتر یا ئاوارەیان دكەت
سهرهكى نوچێن گرنگ
سوبه بهریتانیا دێ بڕیارا خوه دهت
ئهڤرۆ نیوز:
بریاره سوبه ل بهرتانیا راپرسى بۆ وێ یهكێ بهێته كرن كانێ گهلێ وێ دخوازان ل گهل ئێكهتیا ئورۆپا بمینن یان ژێ دهركهڤن.
ل دووڤ دووماهى راپرسى ب رێژا 44% بهریتانى دخوازن ژ ئێكهتیا ئورۆپا جودا ببن، د بهرامبهردا رێژا وان كهسێن دخوازن بهریتانیا ل گهل ئێكهتیا ئوروپا بمینیت 53% یه.
سهرهاتییا خودانێ دوشـاخان (ذو القرنین)
ئهڤرۆ نيوز:
وهكـی د ســهرهـــاتـیـیـا خودانێن شكهفتێ دا مه گۆتی سوحبهتا (ذو القرنین)ی ژی ئێك ژ وان پسیاران بــوو یێن زانایێن جوهییان بۆ كافرێن قورهیشییان گۆتی دا ئهو ژ پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- بكهن، وڕاستییا پێغهمبهرینییا وی پێ بجهڕبینن، لهو ســهرهــاتـییا وی ژی د گهل یا خودانێن شكهفتێ د ئێك سوورهتێ دا هات، وســهرهاتییا (ذو القرنین)ی جارهكا ب تنێ د قورئانێ دا هاتییه.. ودهمێ خودایێ مهزن سهرهاتییا ڤی مهلكی بۆ مه ڤهدگوهێزت نه ژ بهر هندێ ڤهدگـوهێزت چونكی ئهو مهلكهك بوو دنیا ئێخستبوو بن دهستێ خۆ، نه! بهلكی ژ بهر هندێ چونكی ئهو مرۆڤهكێ چاك بوو، مالێ دنیایێ ومهزنییێ وسهلتهنهتێ خودێ ژ بیرا وی نهبربوو وئێكا هند ژ وی چێ نهكربوو كو ئهو خۆ ژ خودایێ خۆ مهزنتر ببینت، یان زۆردارییێ ل خهلكی بكهت.. ڤێجا دا كو ئهم بزانین (ذو القرنین) كی بوو وسـهرهاتــییا وی چ بــوو دێ خۆ دهیـنه بهر سیبهرا چهند ئایهتهكان ژ سوورهتا (الكهف).
ذو القرنین كی بوو؟ و كهنگی ژیابوو؟
بهری ئهم دهست ب ڤهگوهاستنا سهرهاتییا (ذو القرنین)ی بكهین یا د جهێ خۆ دایه ئهم چهندهكێ ل سهر كهسینییا وی باخڤین كانێ ئهو كی بوو، وكهنگی ژیابوو، وبۆچی دگۆتنێ (ذو القرنین)؟ بۆ هندێ دا سهرهاتی پتر ل بهر مه یا ئاشكهرا بت.
ئایهتێن قورئانێ چو ئیشارهتان نادهنه ڤێ چهندێ، نه ناڤێ وی یێ دورست بۆ مه دبێژن، ونه بهحسێ وی دهمی دكهن یێ ئهو تێدا ژیای؛ چونكی قورئانێ -وهكی پتر ژ جارهكێ مه گۆتی- ب ڤهگێڕانا ڤان سهرهاتییان نهڤێت دیرۆكێ وهك دیرۆك هند بۆ مه تۆمار بكهت هندی كو دڤێت عیبـرهتان بۆ مه ژ ڤان سهرهاتییان بهرچاڤ بكهت.
ل دۆر دهسنیشانكرنا كهسینییا (ذو القرنین)ی سێ گـۆتن ل بهر دهستێ مه ههنه:
یا ئێكێ: كو بـۆچوونا (بیروونی)یه ئهو دبێژت: (ذو القرنین) ئێك ژ مهلكێن (حـمـیهرییان) بوو؛ چونكی مهلكێ وان ب ڤان ڕهنگه ناسناڤان دهاتنه ناسیـن وهكی: (ذو نواس)ی و (ذو یزن)ی، وناڤێ وی (ئهبوو بهكرێ كوڕێ ئهفریقشی) بوو، ئهڤه ب لهشكهرێ خۆ ڤه چووبوو حهتا گههشتییه بهر لێڤا دهریایا سپی، ودبێژن: كیشوهرا ئهفریقیایێ ب وی یا هاتییه ناڤكرن.
یا دووێ: وئهڤه بۆچوونا زانایێن هندێیه ئهو دبێژن: پتـر یا بهرعاقله كو (ذو القرنین)ێ قـورئانـێ بهحسێ وی كری (كهیـخـسرهو) بت ئهوێ یۆنانی دبێژنێ: (سهیرۆس) یان (خۆرس ـ كۆرش) وهكی جوهی دبێژنێ.. ئهڤی حاكمێ عادل هـهر ژ سالا (559) حهتا سالا (530) بهری زایینێ حوكم كربوو، و ل سهر دهمێ خۆ ئهو شیابوو مهملهكهتا فورسێ ویا میدییان بكهته ئێك، ووی ڕۆژههلات وڕۆژئاڤا ئێخستبوونـه بن دهستێ خۆ، وئهو بوو یێ ئهو ئسرائیلی ژ ئێخسیـرییێ بـهرداین یێن (نـهبـووخذنـهصـری) گرتین وئیناینه بابلێ، پشتی كو وی بابل ستاندی، و ل سالا (1838 ز) پهیكهرهكێ ژ قافكی یێ ڤی مهلكی هاته دیتن دو شاخ ل سهر سهرێ وی بوون، وهك ئیشارهت بۆ مهملهكهتا فارس ومیدییان یێن كو وی گههاندینه ئێك، لهو دگۆتنێ: خودانێ دو شاخان، ودیرۆك بهحسێ دادی وعهدالهتا ڤی مهلكی دكهت.
یا سییێ: گهلهكێن دی دبێژن: ئهڤ مهلكه ئهسكهندهرێ مهقدوونی بوو، ئهوێ ل دۆرێن سهدسالا سییێ بهری زایینێ حوكم كری، بهلێ چو ڕاستی بۆ ڤێ بۆچوونێ نینن؛ چونكی ئهڤ ئهسكهندهره مهلكهكێ خودان باوهر نهبوو، و ب دادی وعهدالهتێ ژی نههاتییه ناسین.
و ل دۆر ئهگهرا ناسینا وی ب ناسناڤێ (ذو القرنین ـ خودانێ دو شاخان) چهند بۆچوونهك ههنه: هندهك دبێژن: چونكی وی ڕۆژههلات وڕۆئاڤایا دنیایێ ئێخستبوونه بن دهستێ خۆ، وهندهك دبێژن: چونكی پویرتێ سهرێ وی یێ درێژ بوو ووی دو شاخ بۆ خۆ چێ دكرن، ودویر نینه وی كولاڤهكێ ئاسنی یێ دو شاخ پێڤه كربته سهرێ خۆ ل دهمێ شهڕی لهو ئهو ب ڤی ناڤی هاتبته ناسیـن.
ذو القرنین ل ڕۆژئاڤایا دنیایێ:
خودایێ مهزن دهمێ سهرهاتییا (ذو القرنین)ی بۆ مه ڤهدگوهێزت وبهری بێژت كانێ وی چ كربوو، ب ڤی ڕهنگی ڕێكێ بۆ سهرهاتییێ خۆش دكهت: وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْرًا (83) إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآَتَيْنَاهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا (84) (الكهف: 83-84) وئهڤ بوتپهرێسێن مللهتێ ته [ ئهی موحهممهد ] پسیارا مهلكێ چاك خودانێ دو شاخان (ذو القرنین) ژ ته دكهن، تو بێژه وان: ئهز دێ بهحسهكێ وی بۆ ههوه كهم، دا هوین وی ل بیرا خۆ بینن، وعیبرهتێ بۆ خۆ ژێ وهربگرن، هندی ئهمین مه عهرد ئێخسته بن دهستێ وی، و ژ ههر تشتهكی مه ڕێ و ئهگهر دانه وی كو ئهو پێ بگههته تشتێ وی بڤێت ژ گرتنا وهلاتان وشكاندنا دوژمنان وههر تشتهكێ دی.
ژ ڤان ئایهتان دئێته زانین كو خودێ هند هێز وشیان دابوونه (ذو القرنین)ی كو ئــهو جـیـهانا سهردهمێ خۆ ههمییێ بێخته بن دهستێ خۆ و ب دادییێ حوكمی بكهت، مهعنا: ئهو ب خودایێ خۆ ڤه یێ گرێدای بوو، وی ب دورستی پهرستنا خودایێ خۆ دكر لهو خودایێ وی ژی ههمی ئهگهرێن (ماددی) بۆ وی ئاماده كربوون دا ئهو بشێت خهلكی بێخته بن حوكمێ خۆ.
پشتی ڤێ دهسپێكێ خودایێ مهزن بهحسێ غهزایا (ذو القرنین) ی بۆ ڕۆژئاڤایا عهردی دكهت ودبێژت: فَأَتْبَعَ سَبَبًا (85) حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا (86) قَالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَابًا نُكْرًا (87) وَأَمَّا مَنْ آَمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا (88) (الكهف: 85-88) ئینا وی ب مجدی وزیرهكی ئهو ڕێ وئهگهرێن مه داینێ ب كار ئینان.. حهتا دهمــێ خودانێ دو شاخان گههشتییه جهێ ڕۆژ لێ ئاڤا دبت وی دیت ل بهر چاڤ ههر وهكی ئهو د كانییهكا گهرما خودان ههڕییهكا ڕهش دا یــا ئـــاڤــا دبــت، ووی ل وێرێ مللهتهك دیت، مه گۆت: ئهی خودانێ دو شاخان یان تو ب كــوشــتــنـێ وان عهزاب بده، ئهگهر وان باوهری ب تهوحیدا خودێ نهئینا، یان تو باشییێ د گهل وان بكه، وهیدایهتێ نیشا بـده وبــهرێ وان بده ڕێ. خودانێ دو شاخان گـۆت: ههچییێ ژ وان زۆرداری ل خۆ كر وكوفر ب خودایێ خۆ كر، ئهم د دنیایێ دا دێ وی عهزاب دهین، پاشی ئهو دێ زڤڕته نك خودایێ خـۆ، ڤێجا ئهو ب عهزابهكا مهزن دێ وی د ئاگرێ جههنهمێ دا عهزاب دهت. وههچییێ ژ وان باوهری ب خودایێ خۆ وتهوحیدا وی ئینا، وكار ب گۆتنا وی كر جزایێ وی ژ نك خودێ بهحهشته، وئهم دێ باشییێ د گهل وی كهین، و ب گۆتنهكا نهرم دێ وی ئاخێڤین، وسهرهدهرییهكا باش دێ د گهل كهین.
وجــهــێ ڕۆژ لـێ ئـاڤـا دبت ئهو جهه یێ ل بهر چاڤێن مرۆڤی ڕۆژ لـێ ئاڤا دبت، ووهسا ژ ڤان ئایهتان ئاشكهرا دبت كو (ذو القرنین)ی هند ب لایێ ڕۆژئاڤایێ ڤه یێ چووی حهتا گههشتییه بهر لێڤێن ئهقیانووسێ ئهتلهنتی (المحیط الأطلسی) ئهو جهێ خهلكی ل وی دهمی هزر دكر كو دنیا (هشكاتی) ل نك خلاس دبت، و ل وی جهی (ذو القرنین)ی مللهتهك دیت لێ دژیان ئینا وی حوكمێ خۆ یێ عادل ل ســهر وان ب جـهـ ئینا: ((هـهچـییێ ژ وان زۆرداری ل خۆ كر وكوفر ب خودایێ خۆ كر، ئهم د دنیایێ دا دێ وی عهزاب دهین، پاشی ئهو دێ زڤڕته نك خودایێ خـۆ، ڤێجا ئهو ب عهزابهكا مهزن دێ وی د ئاگرێ جههنهمێ دا عهزاب دهت. وههچییێ ژ وان باوهری ب خودایێ خۆ وتهوحیدا وی ئینا، وكار ب گۆتنا وی كر جزایێ وی ژ نك خودێ بهحهشته، وئهم دێ باشییێ د گهل وی كهین، و ب گۆتنهكا نهرم دێ وی ئاخێڤین، وسهرهدهرییهكا باش دێ د گهل كهین)).
وئهڤه ئهو حوكم بوو یێ خودێ نیشا وی دای وبهرێ وی دایێ.
ذو القرنین ل ڕۆژههلاتا دنیایێ:
وپشتی (ذو القرنین) ی وهلاتێن ڕۆژئاڤایێ ئێخستینه بن دهستێ خۆ ئهوی ڕێكا خۆ ڤهگوهاسته ڕۆژههلاتێ، قورئان دبێژت: ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (89) حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِهَا سِتْرًا (90) كَذَلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا (الكهف: 89-91) پاشی خودانێ دو شاخان دویچوونا وان ئهگهران كر یێن خودێ داینێ وزڤڕی ڕۆژههلاتێ. حهتا دهمێ ئهو گههشتییه جهێ ههلاتنا ڕۆژێ، وی دیت ئهو یا ل سهر مللهتهكی دههلێت وان چو ئاڤاهی نینن وان ستاره بكهن، وچو داروبار ژی نینن سیبهرێ ل وان بكهن. وهسا و ب ڕاستی زانیـنا مه دۆر ل وی تشتی گرتبوو یێ ل نك وی ههی ژ خێرێ وئهگهرێن مهزن، ل ههر جههكێ ئهو بچتێ.
وجهێ ڕۆژ لـێ دههلێت وهكی جهێ ئهو لـێ ئاڤا دبت ئهوه یێ ل بهر چاڤێ مرۆڤی وهسا دیار دبت، وئهو ل جههكی بۆ جههكی یا جودایه، ونههاتییه زانین كانێ ئهڤ مللهته یێ ئایهت بهحس ژێ دكهن كی بوون، و ل كیڤه دژیان: ل ڕۆژههلاتا كـیـشـوهرا ئاسـیایێ دژیان، یان ژی ل بهر كــنـارێ ڕۆژههلاتا كیشوهرا ئهفریقیایێ بوون، ههر چهوا بت وهسا یا دیاره كو ئهو مللهتهك بوون وهلاتێ وان ل بهر چاڤێ ڕۆژێ یێ ئاشكهرا بوو، ونه چو ئاڤاهی وان ههبوون ســیـبهرێ ل وان بكهن نه چو داروبار، ودویر نـیـنـه جلكهكێ وهسا ژی د بهر وان نهبوویه وان ژ ڕۆژێ ستاره بـكـهت، وپشتی وی حوكمێ خۆ ل سهر وان ژی ب جهـ ئینای، ئهوی بهردهوامی ب چوونا خۆ كر حهتا گههشتییه وی جهی یێ ئهو مللهتێ (ههمهج) لـێ دژیا ئهوێ قورئانێ ب ناڤێ (یاجووج وماجووج) دایه ناسینێ..
ذو القرنین ویاجووج وماجووج:
وسهرهاتییا (ذو القرنین) ی د گهل یاجووج وماجووجی قورئان ب ڤی ڕهنگی بۆ مه ڤهدگێڕت: ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا (92) حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا (93) قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا (94) قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا (95) آَتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ آَتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا (96) فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا (97) قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا (98)(الكهف: 92-98) پاشی خودانێ دو شاخان ئهو ڕێ وئهگهر ب كار ئینان یێن مه داینێ ودا ڕێ. حهتا دهمێ ئهو گههشتییه ناڤبهرا وان ههردو چیایان دا یێن تشتێ ل پشت خـۆ ڤهدشێرن، وی ل پشت وان مللهتهك دیت، نێزیك بوو ئهو ژبلی ئهزمانێ خۆ د چو ئهزمـانێن دی نـهگههن. وان گـۆت: ئهی خودانێ دو شاخان هندی یاجووج وماجووجن -كو دو مللهتێن مهزنن ژ دووندهها ئادهمی- ب كوشتنا مرۆڤان وپویچكرنا شینكاتی خرابكارییێ د عهردی دا دكهن، ئهرێ ڤێجا ئهم كرێ وخهراجهكێ نهدهینه ته، ومالهكی بۆ ته كۆم نهكهین، بهرانبهر هندێ كو تو پهرژانهكی بێخییه د ناڤبهرا مه ووان دا؟ خودانێ دو شاخان گۆت: تشتێ خودایێ من ژ ملكی ودهسههلاتێ دایه من بۆ من ژ مالـێ ههوه چێتره، ڤێجا هوین ب هێزا خۆ هاریكارییا من بكهن ئهز دێ ناڤبڕهكێ ئێخمه ناڤبهرا ههوه ووان دا. هوین پارچهیێن ئاسنی بۆ من بینن، ودهمێ وان ئهو ئیناین و ل ناڤبهرا ههردو چیایان دانای حهتا ڕاستكری، وی گۆته پالان: ئاگری خۆش كهن، حهتا ئاسن ههمی بوویه ئاگر، وی گۆت: هوین سفری بۆ من بینن دا ئهز ب سهر دا بكهم. ڤێجا یاجووج وماجووج نهشیان ب سهر ناڤـبـڕێ بكهڤن؛ هندی یا بلند وحلی بوو، وئهو نهشیان وێ ژ بن ژی ڤه كون بكهن ژ بهر فرههی وموكمییا وێ. خودانێ دو شاخان گـۆت: ئهڤ ناڤبڕا من دانای دا خرابییا یاجووج وماجووجان ڤهگرت دلۆڤانییهكه ژ خودایـێ من ب مرۆڤان، ڤێجا ئهگهر ژڤانێ خودایێ من هات ل ڕۆژا قیامهتێ ئهو دێ وێ ناڤبڕێ ب عهردی ڤه ڕاست كهت وههڕفینت، وژڤانێ خودایێ من حهق بوویه. ومه یاجووج وماجووج هێلان -حـهتا ڕۆژا ژڤانێ مه دئێت- دا هندهك ژ وان تێكهلـی هندهكان ببن ؛ ژ بهر هژمارا وان یا بۆش، وبۆ ڕابوونێ د ((بۆڕییێ)) دا هاته پفكرن، ڤێجا مه ههمی چێكری بۆ حسێبێ وجزای كـۆمكرن.
و ژ ڤێ سهرهاتییێ بۆ مه دیار دبت كو مهخسهدا (ذو القرنین)ی ب ڤان شهڕ وڤهكرنێن خۆ دا بۆ وهلاتان ئهو نهبوو مالهكێ زێدهتر بۆ خۆ كۆم بكهت، یان دهرهجه ومهنصبێن خۆ بلندتر لێ بكهت، بهلكی مهخسهدا وى ئهو بوو دینێ خودێ یێ دورست وتهوحـیـدێ د ناڤ خـهلـكـی دا بـهلاڤ بـكـهت ودادییێ ب جهـ بینت، وڤی مللهتی ئـهوێ د ناڤـبـهرا دو چیایان دا دژیا ونهخۆشی ژ دهستێ یاجووج وماجووجان ل سهری ددیت هــزر كر (ذو القرنین) ژی وهكی ههر مهلكهكێ دی ژ مهلكێن دنیایێ حهز ژ مال ومهزنییێ دكهت، لهو وان ژ وی خواست ئهو بهلا یاجووج وماجووجان ژ وان ڤهكهت بهرانبهر هندێ ئهو مالهكێ زێده بدهنه وی، بهلـێ وی بۆ وان ئاشكـهراكـر كـو ئـهوا خودێ دایه وی ژ مالـێ دنیایێ تێرا وی ههیه، ووی چو مال ژ وان نهڤێت بهرانبهر ڤێ قهنجییێ، ب تنێ بلا ئهو ب زهلام وشیانێن خۆ هاری وی بكهن.. وئهو بوو وی سهددهكا مهزن د ناڤبهرا وان دا ئاڤاكر ب وی ڕهنگێ ئایهتان بۆ مه ڤهگێڕای، وئایهت بۆ مه ئاشكهرا دكهن كو ئهگهر دهمێ ڕۆژا قیامهتێ نێزیك بوو خودێ وێ سهددێ دێ ل بهر یاجووج وماجووجان ڤهكهت وئهو دێ ب سهر عهردی دا گرن وخرابییهكا مهزن دێ بهلاڤ كهن.
دۆلار و يورۆ هاتنه خوار
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤهبهريا چاڤدێريا بازرگانى راگههاند كو ئهڤرۆ رێكهفتى 22ى تيرمهها 2016ێ بهايێ دراڤى ل بازارێن پارێزگهها دهۆكێ ب ڤى رهنگێ ل خوارێ يه:
| 1 دولارێ ئهمريكى | 1260 |
| 1 يۆرۆيێ ئهورۆپى | 1410 |
| 1 ليرێ توركى | 430 |
بۆ وهرگرتنا نووترين پێزانينان ل سهر رهوشا دراڤى ژماره “2” بۆ شورتكودێن “KOREK “2279 يان “Asiacell “4593 يان ژى ب رهنگهكێ بهردهوام سهرهدانا مالپهرێ ئهڤرۆ نيوز www.evronews.net بكه.
پلێن گهرمێ يێ بلند دبن
.png)
.png)
.png)
چهكدارێن نهنياس ل سهر رێيا كهركووك ههشت كهس رهڤاندن
ئهڤرۆ نيوز:
ژێدهرهكى ژ پارێزگهها سهلاحهدين راگههاند: ئهڤرۆ رۆژا چارشهمبى ل سهر رێيا سهرهكى يا كهركووك-تكريت چهند چهكدارێن نهنياس ههشت وهلاتيێن سڤيل رهڤانديه و سێ ژ وان كوشتينه.
ئهوى ژێدهرى بۆ ميديايێن ناڤخۆ يێن عيراقى راگههانديه كو ئهو چهكدارێن نهنياس ل نێزيك ناحيا “ئامرلى” خالا پشكنينێ دانايه و ههشت وهلاتى كو د رێ دابوون بۆ چوونا ناڤ تكريت و كهركووك ل وێرێ گرتينه و رهڤاندينه.
ژێدهرى ئاماژه ب وێ چهندێ ژى كريه كو پێشتر پۆليسێن دهڤهرێ تهرمێ سێ كهسان ديتيه يێن وان رهڤانديان بوون و نوكه ژى چارهنڤيسێ ئهوان پێنج كهسێن دى يێ ديار نينه.
ھەموو پێزانین ل سەر کۆشتنا مینایێ
ئەڤرۆ نیوز:
جیرانەکێ تاوانباری بۆ ئەڤرۆ راگەھاند، تاوانبار یێ دین نەبوو، ب تنێ یێ ھار بوو و حەز ژ کچان دکر و ھەردەم خەلکی دگۆتێ بۆچی ھوون ژنێ بۆ نائینن. بابێ مینایێ ژی بۆ ئەڤرۆ دیار کر، ئەوێ کچێ ببەت و ب درەندەترین رێ ب خەندقینیت و پارچە پارچە بکەت نەیێ دینە و گۆت: ھەردەم ھزرێن خوە دکەم کچا من ب رەزالەت کوشتیە و نوکە کریە گری و ھەوار و چاوا د ئاڤێ دا خەندقاندیە.
ناڤ و ێنێ مینایێ بوویە چیرۆک و سوحبەتا ھەر خێزانەکێ، وەکو کچەکا بێ گونەە ب ڤی شێوەی بھێتە کوشتن، مە گەلەک ڤیا بۆچوونا خێزانا تاوانباری ل سەر روودانێ وەربگرین و مە خوە نێزیکی مالا وی کرـ لێ مە کەس نەدیت و ناچاربووین خوە نێزیکی جیرانەکێ تاوانباری بکەین کو نە خواست ناڤێ وی بھێتە دیارکرن و بۆ ئەڤرء گۆت: ڤی کەسی برایەک ھەیە و ل ئاسایشێ دەوامێ دکەت و ئەڤە نەیێ دینە، چونکە ئەو دو سال بوو فەرمانبەر بوو ل نەخۆشخانێ و ما دین چن بنە فەرمانبەر؟ نوکە ژی بویاغچیێ پێلاڤان بوویە.
ھەمان جیران گۆت: ئەڤە یێ ب ژنە و مە جارەکێ پرسیارکر بۆچی ژنێ بۆ نائینن، گۆتن دترسین نەیێ دروست بیت، مە گۆتێ یێ دروستە و ب تنێ ئەڤە دینێ ژنێ یە، چونکو حەز ل سەر پیچاتیێ ھەبوو و حەز ژێ دکر و ب دووڤ کچ و کوران ڤە بوو و ب تنێ دەلیڤە دیتبا مرۆڤی شەرم ژ خوە دکر بەحسێ ڤێ چەندێ بکەت، دیسا ھەر دەلیڤەکا بۆ ھاتبا دزی ژی دکرن، دبێژم ژن بۆ ئینابا یێ دروست بوو و چو دیناتی ل دەف نەبوو، دێ بۆ تە سیند خۆم و دەمەکی بۆ ل ژنێ ژی دگەریان و دەنگۆ ھەبوو کو ژنەک بۆ عەبوی خواستیە، سپێدێ ھەتا ئێڤاری کاردکەت، مادین دچنە کاری؟
سەر ھەمان روودان جیرانەکێ دی نەخواست ناڤێ وی بەلاڤ بکەین، لێ بۆچوونەکا جوداتر ھەبوویە و گۆت: گۆتیە ڤی کەسی عەبوویێ دین و بچووکا گەلەک بۆ نەخوەش دکر، وی کارێ بۆیاغچیێ دکر ل پێشانگەھێن ترۆمبێلان، برایێ وی یێ بچووکتر پۆلیسە ل ئاسایشێ و ژن بۆ ئینایە و ژ دیناتیا ڤی کەسی مالا وی ژن بۆ نەئینایە، ڤی کەسی زیانا کەسەکێ نە دکر و مە ل دەسپێکێ باوەر نەدکر و ھندەک جاران فەقیر و ھندەک جاران مرۆڤەکێ ھار دھاتە دیارکرن، ھەمان جیران دیار کر ژی کو ڤی کەسی مۆبایل ژی ھەبوو و ل سیکا رەش دکرین و دیسا بەردەوام پارە ڤێ ھەبووینە، ھەکە 10 جاران ھاتبایە ڤی تاخی تە پرسیارکربا عەبدوللا، کەسەکێ نەنیاسی، لێ ھەکە تەگۆتبا عەبۆیێ دیتن ھەموو دا بێژنە تە کورێ فلان کەسی یە و ئەڤ مالا وانە، نە دینێ دین دینە، نە مرۆڤەکێ عاقل عاقلە و ھەکە مرۆڤی دیتبا دا زانیت نەیێ دروستە.
بۆ پتر نێزیکبوون ل سەر روودانێ مە خوە گەھاندە، مێھڤان محەمەد سەعید بابێ مینا ل تاخێ بەرۆشکێ، بابێ مینا سالەک و شەش ھەیڤی پۆلیسە ل بنگەھێ پولیسان و پشتی دەوامێ بۆ خوە شوفێریا تەکسیێ دکەت، ژ دایک بوویێ 1984 یە، ل سالا 2009 خێزان پێکئینایە و بابێ سێ زارۆکان بوویە، (محەمەد، حەمزە، مینا) چیرۆک ب ڤی رەنگی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ ڤەگێرا.
و گۆت: ل بەر دەرگەھی کچا مە ل ئەینیا بوری ھەشتێ ب شەڤ بەرزەبوو و دیار نەما و چو جە نەما مە لێ نەگەریا و گەلەک چوومە پشتا پێشانگەھێن ترۆمبێلان و د ناڤ ئاواران دا من پرسیارا زارۆکان دکر و وێنێ کچا خوە من ئێخست بوو ترۆمبێلا خوە و من نیشا خەلکی دا و مە شکا خوە نەبرە کەسەکێ، چونکو گونەھە و پتر مە پێشبینی دکر روودانەکا ترۆمبێلێ یە و شۆفێر رەڤی یە یان کەسەکی بۆ مالێ دونیایێ رەڤاندیە و مخابن وەکی ھزرا مە نە دەرکەفت و دەرکەت ب دەستێ درەندەترین زالم ھاتیە کوشتن.
گۆت ژی: ئەم ھەردو خێزان گۆندیێن ئێکین، لێ ئەم نە مرۆڤێن ئێکین و ئێک جار ژی مە سەردانا ئێک دو نەکریە و کەسەکێ نانیاسم و مە چو پەیوەندی ل گەل ئێک نینە و نەبوویە، پشتی مینا بری و بۆرینا شەش رۆژان ھاتە بەر دەرگەھێ مالا مە و پرسیار ژ برایێ من کرن راستی نەیێ پشست راستم چ گۆتێ، لێ ل بەر دەرگەھی گۆت ئەز یێ تێھنی مە و من ئاڤ دایێ و من خواست بھێت روونتە خوار، گۆت نە و ئەز مرۆڤێ ھەوە مە و یێ بەرئاشی مە.
بابێ مینایێ ھێشتا گۆت: سوپاسیا ھێزێن ئێمناھیێ ل پارێزگەھێ دکەین کو شیان ب زووترین دەم تاوانباری دیار بکەن، دیسا ھێزێن ئێمناھیێ گۆتنە مرۆڤێن من و برایێن من مە (پێ) زارۆکەکێ دییە دەڤێ (دێھلکەکێ) دا ل گۆندێ بەرئاشێ.
بابێ مینایێ بەردەوامی دا گۆتنێن خوە و گۆت: ئەو پارچا لەشی ئینایە بەر دەرگەھێ مزگەڤتێ و ئەو (دێھلک) ژی رونشتیە خوارێ ل دەف وێ پارچا لەشی وەک زێرەڤانان ھەتا خەلک ھاتیە نڤێژێ و ئەو پارچا لەشی دیتی و ھێزێن ئێمناھیێ ئاگەھدارکرن و دەرکەفت ئەو پارچا لەشێ مینا کچا منە، وەکی من زانی تاوانبار ھاتیە گرتن وەکی جەژنەکێ بوو و بچمە جەژنا کچا خوە پیرۆز بکەم.
ھێشتا گۆت: ئەوێن دبێژن نەیێ دروستە وەنینە، ئەڤە ژ من دروسترە، ئەوێ کچێ ببەت و ب درەندەترین رێ ب خەندقینت و پارچە پارچە بکەت، نەیێ دینە، خێزانا وی چو پەیوەندی ب مە نەکریە و مە نەڤێت پەیوەندیێ ب مە بکەن ژی، چونکو ڤان دلێ من سۆتیە، ئەگەر برایەکێ من کوشت با دبیت مە ئازاد کربان، نوکە ژی برازا یان خوارزایەکا ڤی تاوانباری ل بەر دەرگەھێ مە را بھێت دێ ماچی کەم و ڤی زارۆکی چو گونەھا خوە نینە و چو ل دەف نینە و خودێ حەز ژ زارۆکان دکەت.
ھێشتا گۆت: خێزانا وی تاوانباری تشتەک زانی و تایبەت پشتی کورک شەپلی و دیارکریە کو بۆ کەس و کارێن خوە دیارکریە کو ئەڤ جەنازە ئینایە و ب ڤی رەنگی رەفتار ل گەل کریە و وان ل بەر مە و ئەو ژی بەرزەکریە، بابێ وی دانپێدان کریە کو یێ ئاگەھدار بوو ل سەر رویدانێ و نوکە تاوانبارێ مەزن ئەوە، چونکە وی ڤەشارتیە، ھەکە گۆتبا بابوو وەرن ھینێ ل کچا خوە دگەرن ئەڤە جەنازەکە وی دەمی چارەک د چوویێ وی دەمی مە چو ل گەل بابێ نەبوو، چونکو دا بۆ مە روودانێ دیارکەت و دا ئارام بین.
ئەو ژی گۆت: مافێ مە دەستێ حوکمەتێ دایە، لێ ھزرێن خوە دکەم کچا من ب رەزالەت کوشتیە و نوکە کریە گری و ھەوار و چاوا د ئاڤێ دا خەندقاندیە، ھەکە حوکمەت بدەتەڤ من دێ ژ پێش چاڤێن خەلکی وی ب لەقا خوم، کا چەوا گۆشتێ گیانەوەرەکی بۆ خوە چێ دکەم و ئارام نابم ژی.
ئەو ژی گۆت: نوکە دەیکا مینایێ نەشێت باخڤیت و ھەکە ئەز ھزرا خوە بدانمە سەر کا خوە دەستێ خودێ دایە لێ دێ کێم عەمر بم، لێ ژ ڤی خەلاتێ خودێ یێ رازیمە وی ھوسا بۆ مە حەز کریە و ئەلحەمدوللا، یێ ئارامم و مرادا منە تشتەکێ کچا من بھێتە بیرا من خودێ حەز ناکەت، خەلکی بارێ مە سڤک کر و خەلک ژ مە پترێ عاجز بوو، خودێ خێرا ھەموویان قەبوول بکەت و ئەگەر ئەڤ خەلکە نەبا ئەز دا دین بم و تشتێ تە بڤێت دێ بۆ ڤی خەلکی چو بیت و ب ئانەھیا خودێ ب زووترین دەم و دێ خەلک ئارام بیت و گەلەک گیرونابیت و دێ بیتە جەژن بۆ ڤی خەلکی و دێ مافێ مینایێ ژێ چێکەت، ئەو کەسێن دبێژن یێ دینە ئەو مرۆڤ د گونەھکارن و ھەکە بکەنە د زیندانێ ڤە ھەتا ھەتا ژ وی سزایی نەیێ رازیمە و ئەز یێ ئارام نابم کچا من ب رەزالەت بھێتە کوشتن و تاوانبار ل سەر دنیایێ بژیت.
بابێ مینایێ دیار کر کو مینا بچووکتر بوو ژ ھەر دو زارۆیێن دی و زارۆیەکێ من یێ پەککەفتی یە و شەلل دەماغ ھەیە و ئێکێ دروستە و مینایێ گەلەک حەز ڤی برایێ خوە یێ پەککەفتی دکر و گەلەک جاران دەستێ وی دگرت و دبرە ژوور ڤە، ناڤێ ھەر سێ زارۆیان من داناینە و ناڤێن ھەر سێکا ئاخرەتی نە و ھەکە خودێ کەرەم ل گەل من کر ب ئانەھیا خودێ نێزیکە و دێ ھەر ناڤێ مینا راکەم.
بابێ مینایێ ئەو ژی ئاشکراکر، ژ بەر دەیکا خوە دێ چەند ھەیڤێن دی و ژبەر بیرھاتن گەلەک دەف ھەنە دێ مالا خوە ژ ڤی خانی بارکەت و نەچارە بەر ب جھەکێ دی بچیت، چونکە ئەڤە بیرھاتنێن کچا من و گەلەک جاران رەڤی یە و ئەز چوویمێ، چاوا وەلاتەکی حە ز ژ کەسەکی دکەی ئا ھوسا من حەزژ کچا خوە دکر.
ل دۆر چوونا سەر گۆرستانێ ژی کو دوھی جەنازێ مینایێ ھاتیە بن ئاخکرن، بابێ مینایێ گۆت: ھەموویان دگۆت چو جەناز نین ھەتا ئەو بھێتە ڤەشارتن، لێ من داخاز کر کو وی دەمی دێ تازیا کچا خوە دانم گورێ وێ ببینم، ئەڤچا چو دبن ئاخێ دا بیت ھەر چ پارچا لەشێ وێ بیت و چو من جلکێن وێ بن ئاخ کربن و مە دوھی زیارەتێ وێ چێ کر و ھاتە ڤەشارتن و تشتێ ھاتیە ڤەشارتن پیەکێ وێ بوو و چەند پەراسی بووینە.
ل دووماھیێ گۆت: ژبیرا من ناچیت مینایێ گۆتە دەیکا خوە دادا و دگۆتە من (سیسو)، ئێکەم جار بوو دا بەمە باغچەکی کو مرادا وێ وێ بوو بچیتە پارکێ و ئێکەم جار بوو دبەمە وێرێ، مخابنی من نەزانی دێ کچا من بیتە پارچە لەش وێ دەردورێن گوندەکی ھوسا دبینم و من ژ خودێ خوە من منەتە.
مافپەروەر باوەر مەجید بۆ ئەڤرۆ دیار کر، ل دووڤ قانوونا سزایێن عێراقێ یا ساڵا 1969 و کارپێکری ل ھەرێما کوردستانێ، ئەگەر ڤی تاوانباری ئنیەتا کوشتنا وێ زارۆکێ مینا کربیت و کوشت بیت، دێ سزایێ تاوانباری ل دووڤ مادەیا 405 ھێتە زیندانکرن ھەتا ھەتایێ، لێ ئەگەر تاوانباری پلانەک جێبەجێکربیت و ھزرا خوە کربیت ب رێیا کوشتنا زارۆکی دێ سزایێ تاوانباری ژ مادەیا ( 405 ) گەھیتە مادەیا ( 406 ) کو تاوانبار دێ ھێتە سێدارەدان و ب دارڤەکرن.
د دو ھەیڤێن دووماھیێ دا کوشتن و رەڤاندنا خەلکی زێدەبوویە
ئەڤرۆ نیوز:
پەیڤدارێ دەستەیا مافێ مرۆڤی ل ھەرێما کوردستانێ راگەھاند کو بۆ دەمێ دو ھەیڤانە کوشتن و رەڤاندنا خەلکی و روودانێن جودا و پێشیلکاری بەرانبەر مافێن مرۆڤی ب رێژەکا بەرچاڤ زێدەبوویە ژبەر ڤێ چەندێ پێدڤیە حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ب رژدی رێ یێ ل ڤان دیاردێن مەترسیدار بگریت.
محەمەد گۆمەشین، پەیڤدارێ دەستەیا مافێ مرۆڤی ل ھەرێما کوردستانێ دیار کر کو پشکەک ژ کوشتن و رەڤاندنا خەلکی ب رێیا ترۆمبێلێن جام رەش و بێ ھژمارە دھێتە ئەنجامدان و گۆت: “جھێ داخێ یە ئەڤ سالە دیاردا ترۆمبێلێن بێ ھژمار زێدەبوویە و ژ لایێ ھندەک کەسان ڤە ب ناڤێ پێشمەرگەی و کارمەندێن دەزگەھێن ئێمناھیێ دھێنە بکارئینان ژبەر ڤێ چەندێ پێدڤیە حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ب رژدی رێ یێ ل ڤان کەسان بگریت داکو ئەڤ دیاردە نەمینیت”.
ناڤھاتی خویا کر کو بەری سێ رۆژان وان کۆمبوونەکا بەرفرەە ل گەل ھەموو نڤیسینگەھێن خوە ئەنجام دا و بڕیار دا ژ نوکە وێڤە ھەر تاوانەکا کوشتن و رەڤاندن و بێ سەروشوونکرنا خەلکی رووبدەت دەستەیا مافێ مرۆڤی ب رێیا نڤێسینگەھێن خوە ل پارێزگەە و قەزا و ناحیان دێ کار ل سەر تۆمارکرن و چەوانیا روودانێ کەن و پاش دێ بۆ رایا گشتی ئاشکرا کرن و بۆ دوارۆژ گۆت: “چەوانیا روودانێ و بکەرێن وێ و ئەگەرێن وێ روودانێ ژی دێ بەلاڤ کەین”.
نووترین روونکرن ل سەر بەلاڤکرنا ئەردی
ئەڤرۆ نیوز:
نیڤا ئەڤ سالە ژی بۆری و ھێشتا پڕۆسا بەلاڤکرنا پارچێن ئەردی ب سەر وەلاتی و فەرمانبەرا دەست پێ نەکریە، لژنا باژێڕڤانیان ژی دبێژیت: حوکمەتێ چو سۆز نەداینە ئەڤ سالە دێ ئەرد ھێتە بەلاڤکرن.
سیراج ئەحمەد، جێگرێ سەرۆکێ لژنا باژێڕڤانیان ل پەرلەمانێ کوردستانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: “دووڤچوونێن مە بۆ بەلاڤکرنا پارچێن ئەردی ب سەر فەرمانبەر و کرێدارا دبەردەوامن و سەرۆکایەتیا جڤاتا وەزیرێن ھەرێما کوردستانێ لژنەیەک بۆ ڤێ مەرەمێ پێکئینایە و وەزارەتێن باژێڕڤانی و داد و چاندن ھاتینە راسپاردن بۆ بەرھەڤیکرنا بەلاڤکرنا پارچێن ئەردی، ھەتا ئەف لژنە لەزێ بکەن ل تمامکرنا کارێن خوە دێ ژڤانێ بەلاڤکرنا ئەردی نێزیکتر بیت، مخابن ھێشتا وەزارەت ھەنە لیستا ناڤێن خوە نەفڕێکرینە بۆ باژێڕڤانیان، پڕۆسا بەلاڤکرنا ئەردی پڕۆسەیەکا بەردەوامە و لەوانەیە چەندین سالا ڤەکێشیت ئەرد ھەر دێ ھێتە بەلاڤکرن بەردەوام ب سەر وەلاتیان”.
سیراجی گۆتژی: “چو ژڤان نەھاتینە دیارکرن بۆ بەلاڤکرنا ئەردی و ئەڤێن دبێژن دێ ئەڤ سالە پارچێن ئەردی ھێنە بەلاڤکرن چو راستی بۆ نینە، حوکمەتێ سۆزا ئەڤ سالە نەدایە و پێشبینی دکەم گەرا ئێکێ د ئەڤ سالەدا بیت، بەلێ ب شێوەیەکێ گشتی دێ کەڤیتە سالا بھێت، چۆنکو دگەل وەزارەتا چاندنێ ژی دانوستاندن ھاتینەکرن ئەردی چاندنێ بھێتە ڤەمراندن بۆ بەلاڤکرنێ، بێگومان ھەموو سنوورەکی ئەردێ بەرھەڤکری نینە”.
ژمارەکا پەنابەران دێ ڤەگەڕنە ھەرێما کوردستانێ
ئەڤرۆ نیوز:
رێڤەبەریا گشتیا کۆچ و کۆچبەران یا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ئاشکراکر، کو ژمارەکا پەنابەران ل وەلاتێن بیانی ڤەگەڕیاینە و نێزیکی 350 ژ وانا ناڤێن خوە تۆمارکرینە بۆ ڤەگەڕیانێ و پشتی پێدانا پاسپۆرتێن دەمکی دێ پڕۆسا ڤەگەڕیانێ دەستپێکەت.
نەزھەت حوسێن، بەرپرسێ کۆچ و رەڤەندا کوردی ل حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: “دانا پاسپۆرتێن دەمکی بۆ پەنابەرێن نەقانوونی یا بەردەوامە و ل وەلاتێ فیلەندا ژمارەکا پاسپۆرتێن دەمکی داینە پەنابەران و ڤەگەڕیانە بۆ عێراقێ، 157 پەنابەرێن بەری نوکە ب رێێن نەقانوونی چووینە دەرڤە ڤەگەڕیاینە ھەرێما کوردستانێ، ب شێوەیەکێ گشتی پتری پێنج ھزار پەنابەران ناڤێن خوە تۆمارکرینە بۆ ڤەگەڕیانێ و ھەموو ژی عیراقینە، گورەی زانیاریێن بۆمە ھاتی نێزیکی 350 ژوان پەنابەرا کوردن و خەلکێ ھەرێما کوردستانێ نە، ھەتا نوکە 134 تەرم ژی ژ لایێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ھاتینە ڤەگەڕاندن”.
ناڤبری گۆتژی: “خەلکەکێ زۆر سەرەدانا رێڤەبەریا کۆچ و کۆچبەران دکەن و داخوازا دیتنا کەس و کارێن خوە دکەن، یێن ب رێیا ئوڕۆپا بەرزەبووین، ھندەک ژوانا ب ئاڤێ دا چووینە و ھندەکێن دی ژی ب ئەگەرێن جودا جودا دیار نینن، ھەولێن حوکمەتا ھەرێمێ د بەردەوامن ل سەر دیتنا رێیە چارەکێ بو دیتنا وان پەنابەران، ب تایبەتی ئەڤ تەرمێن ھاتینە دیتن ل وەلاتێن ئوڕۆپی”.
نيشاندان
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com