NO IORG
نوچێن گرنگ

سەرۆكاتییا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، داخوازا ڤەگەڕیانا ئەندامێن فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ناڤا كۆمبوونێن جڤاتا نوونەران دكەت و لیژنەیەكا تایبەت بۆ رازیكرنا پارتی رادسپێریت.
بڕیارە ئەڤرۆ رۆژا ئێكشەمبی 26 ی نیسانا 2026، شاندەكا سەرۆك فراكسیۆنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، ل هەولێرێ سەرەدانا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بكەت ب مەرەما خۆشكرنا رێكا تێكگەشتنێ و ڤەگەڕیانا وان بۆ ناڤا هۆلا كۆمبوونان.
ئەڤ لڤینا دێپلۆماسی یا د ناڤا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا پشتی وێ چەندێ دهێت، كو د كۆمبوونا رۆژا چارشەمبی (22ی نیسانا 2026) دا، سەرۆكاتییا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ داخواز ژ سەرۆك فراكسیۆنان كر لیژنەیەكا هەڤپشك پێكبینن.
ئەركێ سەرەكی یێ ڤێ لیژنەیێ هەڤئاخفتنە ل گەل فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان دەربارەی وان ئاستەنگ و ئەگەرێن بووینە سەدەم كو بایكۆتا كۆمبوونێن جڤاتا نوونەران بكەن.
بەری نوكە فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د بەیاننامەیەكا فەرمی دا ئاماژە ب وێ چەندێ كربوو، كو بایكۆتكرنا كۆمبوونان وەك نەڕازیبوونەكە ل هەمبەر وان «بنپێكرنێن دەستووری و یاسایی» یێن د ناڤا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دهێنە كرن و بڕیارا وان دێ هەتا دەمەكێ نەدیار یا بەردەوام بیت.
ل رۆژا شەمبی، 18/4/2026، فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، د بەیاننامەیەكا فەرمی دا، هەلوەستێ خوە یێ دوماهییێ بەرانبەر بارودۆخێ نوكە یێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دیار كر وەك نەڕازیبوونەكە ل هەمبەر وان «بنپێكرنێن دەستووری و یاسایی» یێن د ناڤا جڤاتا نوونەران دا دهێنە كرن بڕیار دا ب شێوەیەكێ ڤەكری و هەتا دەمەكێ نەدیار بایكۆتا هەموو كۆمبوونێن جڤاتا نوونەران بكەت.

رێڤەبەرێ هەرێما کۆبانێ دیار دکەت د چارچۆڤێ رێککەفتنا ڤێ دووماهیێ دا دێ رەوش ل کۆبانێ و عەفرینێ و هەروەسا دێ ل گرێ سپی ژی ئاسایی بیت و دێ هەلبژارتن هێنە کرن و هەموو ئاوارە ژی دێ ڤەگەرنە ڤە دەڤەرێن خوە.

ئیبراهیم موسلیم رێڤەبەرێ هەرێما کۆبانێ د داخویانیەکێ دا دیار کر، د چارچۆڤەیێ رێککەفتنا ڤێ دووماهیێ کو د ناڤبەرا شامێ و هەسەدێ دا هاتیە کرن دێ د دەمەکێ نێزیک دا هەموو ئاوارەیێن ل عەفرینێ و گرێ سپیێ ڤەگەرنە ڤە جهێن خوە و هەروەسا دێ سازیێن دەولەتێ ل کۆبانێ دەست ب کارێن خوە کەن و گۆت: (هەروەسا نها بەرهەڤی بۆ ڤێ یەکێ دهێنە کرن کو د دەمەکێ نێزیک دا هەلبژارتن ژی ل دەڤەرێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بهێنە کرن و ئەو یەک ژی پێنگاڤەک گرنگە دا کوردان نوونەرێن خوە ل هەموو سازیێن دەولەتا سووریێ هەبن).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر نها کار بۆ ڤێ یەکێ دهێتە کرن کو ل عەفرینێ و گرێ سپی چەند هزار ‌هێزێن ئاسایشێ بهێنە دامەزراندن و هەروەسا هێزێن پۆلیسان ژی دێ هێنە دامەزراندن و ئەو هێزە ژی بێگومان دێ ژ خەلکێ هەرێمێ ب خوە بن، ئانکو دێ کورد و پێکهاتەیێن دی بن یێن ل عەفرینێ و گرێ سپی دژین و بێگومان ئەو یەک ژی پێنگاڤەکا دی یا گرنگە بۆ ئاساییکرنا رەوشا وان دەڤەران و هەروەسا دێ بیتە ئەگەر هەموو وەلاتیێن کورد یێن کو بەری نها ژ بەر ئەگەرێن ئێمناهیێ نەچار مابوون بچنە دەڤەرێن دی جارەکا دی ڤەگەرنە ڤە باژێرێن خوە و گۆت: (هەلبژارتن دێ د جەوەکێ ئازاد و دیموکراتی دا هێنە کرن، خەلک دێ ب ئیرادەیا خوە نوونەرێن خوە هەلبژێرن و هەبوونا نوونەرێن کوردان د پەرلەمانێ سووریێ دا ژی گەلەک گرنگە و هەروەسا کورد و پێکهاتەیێن دی یێن کو ل دەڤەرێن کوردی دژین دێ د هەموو سازیێن سیاسی، سەربازی و یێن خزمەتگوزاری دا پشکدار بن، ئانکو ب کورتی دێ کورد ببنە شریکێ دەستهەلاتا نها یا سووریێ).
ئەو یەک د دەمەکێ دایە کو بەری چەند رۆژان بەرپرسەکێ هەسەدێ ژی دیار کربوو، ل گۆر رێککەفتنا ڤێ دووماهیێ دێ کورد گەلەک پۆستێن گرنگ ل دەولەتا سووریێ وەرگرن، چەندین بالیۆزیێن سووریێ دێ کورد بن، د ئاستێ وەزارەتان و سازیێن دی یێن دەولەتێ دا دێ کورد پشکدار بن، ئەو زۆرداریا بەری نها ل سەر کوردان هەبوو دێ ب دووماهی هێت و هەروەسا زمانێ کوردی دێ بیتە فەرمی و نها کار بۆ ڤێ یەکێ دهێتە کرن کو باوەرنامیێن ل دەڤەرێن کوردی ژی ب فەرمی ژ ئالیێ شامێ ڤە بهێنە قەبوول کرن و ئەو یەک ژی پێنگاڤەک گەلەک باشە.

ئەندامەكێ لژنەیا پەیوەندییێن دەرڤە ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند كو ژ بەر وان هێرشێن گرووپێن چەكدارێن ئیراقێ كرینە سەر وەلاتان، ل چەندین وەلاتان بالیۆزێ ئیراقێ هاتییە گازیكرن و یاداشتێن نەڕازیبوونێ پێشكێشی وان هاتینە كرن، ژ بەر هندێ ئەگەر هەیە وەلاتێن جیران ل جڤاتا ئاسایشێ سكالایێ ل دژی ئیراقێ تۆمار بكەن.
سامی ئۆشانا، ئەندامێ لژنەیا پەیوەندییێن دەرڤە ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: «هێرشێن گرووپێن چەكدار ژ ناڤ ئیراقێ بۆ سەر وەلاتێن جیران مەترسیدارن، چونكی ئەو دەولەتە حوكمەتا ئیراقێ ب بەرپرسیار دزانن و ترس هەیە ئەڤ وەلاتە سكالایێ ل دژی ئیراقێ ل جڤاتا ئاسایشێ تۆمار بكەن.»
ئەو چەندە ژی دیار كر كو هەتا نوكە وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریكا، سعودیە و چەند وەلاتێن دی بالیۆزێن ئیراقێ گازی كرینە و ب فەرمی نەڕازیبوونا خۆ دژی هێرشێن گرووپێن چەكدارێن ئیراقێ دەربڕییە.
گۆت ژی: «ب مخابنی ڤە ژ ناڤ ئیراقێ گرووپێن چەكدارێن ژ یاسایێ دەركەفتی هێرش كرینە سەر وەلاتێن جیران، ب تایبەتی كوێت، سعودیە و سووریێ. زێدەباری ڤێ چەندێ هێرش كرینە سەر تیمێن دیپلۆماسی ل ئیراقێ، ئەڤە ژی بۆ ئیراقێ مەترسیدارە، چونكی ئەو دەولەتە حوكمەتا ئیراقێ ب بەرپرسیار دزانن. ئەو نابێژن گرووپێن ژ یاسایێ دەركەفتی، بەلكو دبێژن ئەڤ گرووپە ل پال دەزگەهێن ئەمنی چەوا دشێن هێرشی سەر وەلاتان بكەن؟»
ناڤبری دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر كو نوكە ئیراق د ترسێ دایە كو ئەو وەلاتە ل جڤاتا ئاسایشێ سكالایێ تۆمار بكەن و كار بگەهیتە پەنابرنێ بۆ دادگەهێن نێڤدەولەتی، ئەڤ چەندە ژی دێ ئیراقێ رووبڕووی سزایێن جۆراوجۆر كەت.
ل حەفتییا بۆری وەلاتێ سعودیێ یاداشتەكا نەرازیبوونێ رادەستی بالیۆزا ئیراقێ كر، وەزارەتا دەرڤە یا سعودیێ راگەهاند كو وان «سەفیە تالب ئەلسوهەیل» بالیۆزا كۆمارا ئیراقێ ل ریازێ گازی كریە. ئەڤ پێنگاڤە پشتی هندێ دهێت كو هێرش و گەفێن ئاشكرا ب رێیا درۆنان ژ ئاخا ئیراقێ بۆ سەر سعودیێ و وەلاتێن كەنداڤی بەردەوام بووینە.
د. سعود ئەلساتی، بریكارێ وەزارەتا دەرڤە یا سعودی بۆ كاروبارێن سیاسی، د دەمێ رادەستكرنا یاداشتا نەرازیبوونێ دا، ب توندی ئەڤ هێرشە پرۆتەستۆ كرن و دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو پێدڤییە ئیراق ب بەرپرسیارانە سەرەدەریێ ل گەل ڤان گەفان بكەت. سعودیێ هەروەسا دووپات كر كو ئەو ب چو رەنگەكی پنپێكرنا سەروەرییا وەلاتان و تێكدانا ئاسایشا دەڤەرێ قەبوول ناكەن و دێ هەموو پێرابوونێن پێدڤی بۆ پاراستنا ئاخ و ئاسایشا خۆ گرنە بەر.
ژ ئالییەكێ دی ڤە وەلاتێ بەحرەینێ ژی هەمان پێنگاڤ هاڤێتبوو و «ئەحمەد ئیسماعیل» كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئیراقێ ل مەنامەیا پایتەختا بەحرەینێ گازی كر .
ب هەمان شێوە وەزارەتا دەرڤە یا ئیماراتێ ژی ، كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئیراقێ ل وەلاتی خۆ گازی كر و یاداشتەكا توند یا نەرازیبوونێ دایێ، ژبەر بەردەوامییا وان هێرشێن «تیرۆریستی» یێن كو ژ ئاخا ئیراقێ ڤە ژ ئالیێ گرووپ و میلیشیایێن سەر ب ئیرانێ ڤە دهێنە كرن.
ئیمارات دبێژیت كو ئەڤ هێرشە سەرەڕای هەبوونا ئاگربەستێ بەردەوامن و بووینە ئەگەرێ بنپێكرنا سەروەرییا وەلاتێن كەنداڤێ و یاسایێن نێڤدەولەتی. هەروەسا هۆشداری دا كو ئەڤ بزاڤە ئاسایشا دەڤەرێ دكەنە د مەترسیێ دا و دێ كاریگەرییەكا خراب ل سەر پەیوەندیێن ئیراقێ و وەلاتێن كەنداڤێ كەن.
وەزارەتا دەرڤە یا بەحرەینێ ژی یاداشتەكا نەرازیبوونێ یا توند رادەستی كاربڕێڤەبەرێ بالیۆزخانەیا ئیراقێ كر كو تێدا هاتییە: «بەردەوامییا هێرشێن درۆنان ژ ئاخا ئیراقێ بۆ سەر بەحرەینێ و وەلاتێن جڤاتا هاریكارییا كەنداڤی ب توندی پرۆتەستۆ دكەین.»
بەحرەینێ داخواز ژ بەغدایێ كر كو ب زووترین دەم و ب شێوەیەكێ جدی رێگریێ ل ڤان هێرشان بكەت كو ئارامییا دەڤەرێ دئێخنە د مەترسیێ دا.
ئەڤ ئالۆزییە د دەمەكێ دانە كو ئیراق بوویە مەیدانەكا سەرەكی یا ململانێیێن د ناڤبەرا ئەمریكا، ئیسرائیل و ئیرانێ دا. سەرەرای راگەهاندنا ئاگرەبەستەكا دەمكی د ناڤبەرا هێزێن ئەمریكی و گرووپێن چەكدار دا، لێ دیارە هێرشێن درۆنی بۆ سەر وەلاتێن جیران نەهاتینە راوستاندن.
هێژای ئاماژێ یە كو مەها دەربازبووی، هەرئێك ژ وەلاتێن بەحرەین، ئوردن، كوێت، قەتەر، سعودیە و ئیمارات د بەیاننامەیەكا هەڤپشك دا داخوازی ژ حوكمەتا ئیراقێ كربوو كو پێنگاڤێن كریاری بگریتە بەر بۆ رێگریگرتن ل وان گرووپێن چەكدار یێن كو ئاخا ئیراقێ بۆ هێرشكرنێ سەر وەلاتێن دی بكار دئینن.

بەرپرسێ دەستەیا كارگێڕییا مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند، پرۆسەیا سیاسی ل ئیراقێ پێدڤی ب پێداچوون و ڕاستكرنەڤێ هەیە. ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو هەلوەستێن سیاسی یێن پارتی و بایكۆتكرن، ب رامانا ڤەكێشانێ ژ پرۆسەیێ ناهێت، بەلكو ئارمانج ژێ ڤەگەڕاندنا هەڤسەنگیێ یە بۆ سیستەمێ پەرلەمانی یێ وەلاتی.
د هەڤپەیڤینەكا تایبەت دا ل گەل كەنالێ (كوردستان 24)، فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێڕییا مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان رۆناهی ئێخستە سەر دووماهی پێشهاتێن سیاسی و دیار كر: «ئیراق خودان سیستەمەكێ پەرلەمانی یە و پێدڤییە هەموو ئالی رێزێ لێ بگرن. پارتی تنێ بۆ دەستكەفتێن حزبی پێنگاڤان ناهاڤێژیت، بەلكو وەك هێزەكا مەزن كو نوونەراتییا پتر ژ نیڤا خەلكێ كوردستانێ دكەت، بەرپرسیاریەتییەكا نیشتمانی ل سەر ملێن وێ یە.»
سەبارەت دابەشكرنا پۆستێن بلند، میرانی گۆت: «ل گۆرەی وێ نەریتێ سیاسی یێ ل دووڤ 2003ێ هاتییە پەیڕەوكرن، پۆستێ سەرۆككۆماری بۆ كوردانە، سەرۆك وەزیران بۆ شیعەیان و سەرۆكێ جڤاتا نوونەران بۆ سوننەیانە. مە وەك پارتی مەبەست نەبوویە پۆستێ سەرۆككۆماری تنێ بۆ حزبێ بیت، بەلكو مە دووپاتی ل سەر مافێ كوردان كریە.»
هەروەسا هیڤی خواست ناكۆكیێن د ناڤبەرا پارتی و ئێكەتیێ ب ئێكجاری ب دووماهی بهێن و گۆت: «پۆستێ سەرۆككۆماری كێشەیەكا وەسا ئالۆز نینە كو د ناڤبەرا مە و ئێكەتیێ دا نەهێتە چارەسەركرن. ئێكدەنگییا ئالیێن كوردی داخوازییەكا سەرەكی یا خەلكی یە.»
میرانی رەخنە ل پەرت و بەلاڤبوونا ئالیێن كوردی گرت د هەلبژارتنێن كەركووكێ دا و گۆت: «هەكە كورد ب ئێك لیست پشكدار ببان، بێگومان پۆستێ پارێزگارێ كەركووكێ دا بۆ كوردان بیت.»
دیاركر كر كو پارتی چو جاران ئاخ نەفروتییە و نافرۆشیت، و ئاماژە ب رۆلێ مەلا مستەفا بارزانی كر كو شۆڕەشا ئیلۆنێ كرە قوربانی بۆ كەركووكێ.
بەرپرسێ دەستەیا كارگێڕیا مەكتەبا سیاسییا پارتی رەخنە ل قانوونا نوكە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ گرت و دیار كر: «ئەگەر قانوونەكا دادپەروەرانە هەبا، نوكە پارتی خودان 56 كورسیێن پەرلەمانی بوو.»
د دووماهیێ دا، میرانی دوپاتی ل سەر پێگەهێ هێزێ یێ پارتی كر و گۆت: «چو حوكمەت ل بەغدا بێی پشكدارییا پارتی ناهێنە پێكئینان، و هەكە حوكمەتەك بێی پارتی ژی بهێتە پێكئینان، ئەو دێ وەك (كەسەكێ خودان پێدڤیێن تایبەت) بیت كو نەشێت ب دروستی ب رێڤە بچیت.»

هەولێر، قائید میرۆ

شیرەتكارەكێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ دەڤەرێن كوردستانی ئاشكرا كر، كوردان مەزنترین شاشی كر دەما پشكداری د پرۆسەیا سەرژمێرییا گشتی دا كری ل دەڤەرێن كوردستانی و دبێژیت، نوكە ئیراق سەرژمێریێ بۆ مەرەمێن سیاسی بكار دئینیت و پرۆسەیا ب ئەرەبكرنێ ژی هەر یا بەردەوامە.
رێبوار تالەبانی، شیرەتكارێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا «ئەڤرۆ» دیار كر: «رەوشا دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ نە یا باشە، چونكی ب ئەرەبكرن هێشتا یا بەردەوامە و هەوا ب ئەرەبكرنێ پشتی رویدانێن 16 ئۆكتۆبەرێ گەلەك زێدە كرییە. ئەوا ل چەند سالێن بۆری ب سەر دەڤەرێن كوردستانی هاتی، ل سەردەمێ 35 سالێن دەستهەلاتا بەعسییان نەهاتییە كرن؛ بۆ نموونە تاخەك ل كەركووكێ هاتییە ئاڤاكرن كو 200 هزار كەس تێدانە و هەموو ئەرەبێن دەرڤەی كەركووكێ تێدا هاتینە ئاكنجی كرن. ل سەردەمێ سەدام حوسێنی د دەمێ 35 سالان دا 200 هزار كەس نەهاتبوونە كەركووكێ، بەلێ مخابن د دەمێ چەند سالێن كێم دا ئەڤ هژمارە هاتییە كەركووكێ كو هەموو خەلكێ پارێزگەهێن دەرڤەنە. هەتا ژ ئالیێ قانوونی ڤە ژی، ئەو كەسێن ب ئەرەبكرنێ هاتینە دەڤەرێن كوردستانی، فۆرمێن وان یێن ئاهێن خوارنێ هاتینە ڤەگوهاستن و هەموو رێكارێن قانوونی ژی تەمام كرینە. ئەڤا دهێتە كرن كارەكێ مەترسیدارە بۆ پاشەرۆژا كەركووكێ و دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ.»
رێبوار تالەبانی گۆت ژی: «كوردان شاشییەكا مەزن كر پشكداری د پرۆسەیا سەرژمێرییا گشتی دا ل كەركووكێ و دەڤەرێن كوردستانی كری، چونكی وی دەمی بەری سەرژمێری بهێتە كرن ئەز دژی پشكدارییا كوردان بووم و هنگی وەرە من هۆشداری دابوو ل دۆر زیانێن پرۆسەیا سەرژمێریێ ل دەڤەرێن كوردستانی. ئانكو مەزنترین شاشی كوردان كر دەما پشكداری د سەرژمێرییا گشتی دا كری. ل دووماهیێ نیەتا حوكمەتا ئیراقێ ئاشكرا بوو؛ وان سۆز دابوو كو سەرژمێری ل دەڤەرێن كوردستانی بۆ مەرەمێن سیاسی ناهێتە بكار ئینان، بەلێ ل دووماهیێ دەركەفت كو سەرژمێری بۆ مەرەمێن سیاسی هاتە بكار ئینان و نوكە ئەنجامێن سەرژمێریێ دژی كوردان دهێنە بكار ئینان. حوكمەتا ئیراقێ و دەستهەلاتدارێن وێ پێگیر نینن ب بجهئینانا دەستووری، دێ چەوا پێگیریێ ب رێككەفتنان كەن؟ رۆژانە ستەم ل جۆتیار و وەلاتیێن كورد ل دەڤەرێن كوردستانی دهێتە كرن و چو كەسەك ژی نینە بەرەڤانیێ ل كوردان بكەت، چونكی دەستهەلاتەكا سەربازی ل سەر ڤان دەڤەران هەیە و دەستهەلاتا ئیداری نینە.»

فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانی دا، رۆناهی ئێخستە سەر بارودۆخێ ناڤخۆ یێ مالا شیعی و راگەهاند؛ نوكە د ناڤ «چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ» دا ناكۆكی پەیدا بووینە و بووینە ئەگەرێ دروستبوونا دوو بەرەیێن سەرەكی و ژ ئێك جودا.
ب گۆتنا ئەترووشی، بەرەیێ ئێكێ ژ نووری مالكی و لایەنگرێن وی پێكدهێت، ل هەمبەر ژی دا بەرەیەكێ دی دروست بوویە كو محەمەد شیاع سوودانی سەرۆكایەتییا وی دكەت. سوودانی نوكە خودانێ مەزنترین فراكسیۆنە د ناڤ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا ل سەر ئاستێ شیعەیان، كو هەژمارا ئەندامێن وێ د ناڤبەرا 46 بۆ 50 پەرلەمانتاران دایە.
جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو ئەڤ كێشە و ململانێیە رۆژ ب رۆژ بەرەڤ كووربوونەڤێ دچن. هەروەسا گۆت ژی: «ئەز باوەر ناكەم ئەڤ كێشەیە ب ساناهی چارەسەر ببن و دبیت دەمەكێ درێژ بڤێت تا كو ئالی ل سەر ڤی بابەتی بگەهنە رێككەفتنێ.»
ئەڤ داخۆیانییە د دەمەكێ دانە، كو ململانێیا سیاسی ل سەر پۆست و شێوازێ برێڤەبرنا حوكمەتێ د ناڤبەرا ئالیێن پێكئینەرێن چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ دا یا بەردەوامە.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند: ئیراقا نوو ل سەر بنەمایێ هەڤسەنگی، هەڤپشكی و لهەڤهاتنێ هاتییە ئاڤاكرن، بەلێ مەژییەك پەیدا بوویە دڤێت وەلاتی ب رێیا زۆرینە و كێمینێ برێڤە ببەت.
د. زیرەك زێباری، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گۆت: ئاراستەیەكێ خراب د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دروست بوویە كو دڤێت هەڤسەنگی د ناڤ جڤاتێ دا نەمینیت؛ ب زۆرینەیەكا دروستكری ژ پێخەمەت بەرژەوەندیێن سیاسی، ژینگەها سیاسی یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ تێك د دەن. بەردەوامیدان ب ڤی ئاراستەی دێ ئەنجامێن خراب ل سەر پاشەرۆژا جڤاتا نوونەران هەبن، چونكی ئەوا د بابەتێ سەرۆككۆمارێ ئیراقێ دا هاتییە كرن، شكاندنا هەموو پیڤەر و رێزگرتنا سیاسی بوو ل ئیراقێ.
د. زیرەك زێباری ئەو چەندە ژی گۆت: ئاراستەیەك پەیدا بوویە دڤێت زۆرینەیەكێ د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دروست بكەت داكو هەر تشتێ بڤێت ئەنجام بدەت، ئەڤە ژی بەرۆڤاژی عورفێ سیاسی، رێككەفتنێن سیاسی و مافێ پێكهاتەیانە ل ئیراقێ. بۆ نموونە؛ د بابەتێ سەرۆككۆماری دا، زۆرینەیەك هاتە دروستكرن بێی كو ڤەگەرین بۆ حزبێن كوردستانی هەبیت، وان سەرۆككۆمارەك هەلبژارت كو نوونەراتیا گەلێ كوردستانێ ناكەت و وان ل بەرە ب وێ زۆرینەیێ پێنگاڤێن دی ژی د جڤاتا نوونەران دا بهاڤێژن، كو ئەڤە ژی نەئارامییا سیاسی و سەقایەكێ خراب یێ سیاسی دروست دكەت.
ناڤهاتی گۆت ژی: پارتی بایكۆتا كۆمبوونا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كرییە، چونكی پارتی دزانیت ئەوا نوكە د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا هەی، نە خزمەتا ئیراقێ و نە ژی خزمەتا كوردستانێ و دەڤەرێ دكەت. دڤێت ئەو جڤات ڤەگەریتەڤە بۆ واقعێ سیاسی و نابیت رێككەفتنا چەند حزب و گرووپان ل پێكڤەژیانا سیاسی یا ئیراق و كوردستانێ بدەت. پارتی باش د مەرەما وان دگەهیت، وان دڤێت ب ڤێ زۆرینەیێ جڤاتا نوونەران بكەنە چەكێ تۆلڤەكرنێ و دەربازكرنا بڕیارێن نە لۆژیكی.

هەولێر، قائید میرۆ

جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ خواندنا ئێكێ بۆ پڕۆژە قانوونا سەربازییا ب زۆری كر و ئەندامەكێ لیژنەیا ئاسایش و بەرەڤانیێ ژی ئاماژەكر، چو رێككەفتن نەهاتینەكرن بۆ دەركرنا ئەڤێ قانوونێ و دبێژیت، هەرچەندە دێ هەرێما كوردستانێ ژی ڤەگریت، بەلێ چو هەماهەنگی نینە د ناڤبەرا هەردو حوكمەتا ل دۆر پرۆسەیا سەربازییا ب زۆری ئەڤێ چەندێ ژی دێ كاریگەریێن خراب هەبن.
شێروان جەمال، ئەندامێ لیژنەیا ئاسایش و بەڕەڤانیێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت» پڕۆژە پێشنیازەك ژئالیێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هاتیە بەرهەڤكرن ل دۆر ڤەگەڕیانا سەربازییا ب زۆری، بەلێ ب چو شێوەیەكی هەماهەنگی د ناڤبەرا سەرۆكایەتییا جڤاتا نوونەران و حوكمەتێ و سەرۆكێن فراكسیۆنێن ناڤا جڤاتێ نینە ل دۆر بەرهەڤكرنا ئەڤێ پڕۆژە پێشنیازێ، هەتا كۆمبوون ل گەل لیژنەیا ئاسایش و بەڕەڤانیێ نەهاتیەكرن و ئەم ئاگەهدار نەكرینە، ئەڤەژی دەستپێكەكا مەترسیدارە ل ئەڤێ خۆلا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ پەیدا دبیت، چونكە سەپاندنا ئیرادەیا خوە ژئالیێ سەرۆك و جێگرێ ئێكێ یێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دێ كاریگەریێن خراب هەبن، ب تایبەتی چو هەماهەنگی د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دا نینە بۆ دەركرنا قانوونا سەربازییا ب زۆری، ئەڤەژی د دەمەكی دایە هەكە ئەو پڕۆژە قانوونە بهێتە پەسەندكرن دێ هەرێما كوردستانێ ژی ڤەگریت».
دیاركر ژی» پڕۆژە قانوونا سەربازییا ب زۆری دێ هەموو وەلاتییان ڤەگریت و رەهەندێن دارایی ژی هەنە، چونكە بودجەیەكا مەزن پێدڤییە بۆ ئەنجامدانا ئەڤێ پرۆسەیێ و دڤێت حوكمەتا ئیراقێ بەرهەڤییا خوە دیار بكەت بۆ مەزاختنا بودجەی، ئەز باوەرم دەربازكرنا ئەڤێ پڕۆژە قانوونێ بڤی شێوەی دێ كاریگەریێن خراب بۆ ئیراقێ هەبن».
ب گۆرەی ناڤەڕۆكا پڕۆژە قانوونا هاتییە پێشنیازكرن هەر وەلاتییەكێ نێر د ژیێ هەژدە سالیێ دێ ڤەگریت و ب زۆری چیتە سەربازیێ، كەسێن چو باوەرنامە نەبن دێ هەژدە هەیڤا خزمەتا سەربازیێ كەن و یێن دی ژی ب گۆرەی باوەرنامێ دەمێ وان یێ سەربازیێ كێمترە، هەروەسا ل دووڤ هەمان پڕۆژە قانوون ژبلی كەسێن ئێكانە و نەخۆشییا دووم درێژ هەی چو كەسەكێ دی ناهێتە لێبۆرین ژ سەربازییا ب زۆری و ب شێوەیەكێ نەچاری دڤێت خزمەتا سەربازی بكەن، مووچەیێ كەسێن دچنە خزمەتا سەربازیێ ژی دێ وەك مووچەیێ سەربازێن ئیراقێ بیت و هەرێما كوردستانێ ژی دێ ڤەگریت».
شێروان جەمالی ئاماژەكر» لیژنەیا ئاسایشێ و فراكسیۆنێن ناڤا جڤاتا نوونەران ژی پشكدار نەبووینە د بەرهەڤكرنا پڕۆژە قانوونا سەربازییا ب زۆری دت كو ئەڤە دەستپێكەكا مەترسیدارە هەر پڕۆژەیەكێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران و جێگرێ وی بخوازن دەرباز بكەن، خۆلا نوكە یا جڤاتا نوونەران زۆر خۆلەكا هەستیارە، ژ بەر كو كاركرنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بڤی دەستوداری دێ كارڤەدان هەبن، هەروەسا پەسەندكرنا پڕۆژە قانوونەكا هەستیار و گرنگ بێی هەبوونا هەماهەنگیێ ل گەل كۆتلەیێن سیاسی ئاماژەیێن مەترسیدارن ل ئەڤێ خۆلا جڤاتا نوونەران، هەكە پڕۆژە قانوونا سەربازییا ب زۆری سەربگریت و بهێتە پەسەندكرن ژی بجهئینانا وێ دێ گەلەك ب زەحمەت بیت».

هژمارەک ژ پارتی و هێزێن سیاسی یێن کوردستانی ل باژێرێ ئامەدێ یێ باکورێ کوردستانێ تازی بۆ شەهیدێن ڤێ دووماهیێ یێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ دانان و هژمارەک زێدە ژ سیاسەتمەدار، نڤیسەر، چاڤدێرێن سیاسی و کەسایەتیێن کورد پشکداری د تازیێ د کرن و هەڤخەمیا خوە بۆ گەلێ کورد ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ دیار کرن.
تازی ل ناڤەندا پارتا وەلاتپارێزێن کوردستانێ هاتە دانان و سیاسەتمەدارێن کورد دیار کرن، ئێرشێن ڤێ دووماهیێ یێ دەولەتا ئیرانێ ل دژی پێشمەرگێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ شەرمزار دکەن، چونکی هێزێن کوردی یێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ پشکەک ژ شەڕی نەبووینە و نها ئاگربەست د ناڤبەرا ئیرانێ و ئەمریکا دا هەیە و جهێ داخێ یە ئیران ئێرشی هەرێما کوردستانێ دکەت، ئەو یەک ب چو رەنگەکێ ناهێتە قەبوول کرن و دڤێت جڤاکێ نێڤدەولەتی ئێرشێن ئیرانێ شەرمزار بکەت و وەکو کوردێن باکورێ کوردستانێ ئەو هەڤخەمیا خوە بۆ گەلێ کورد ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ دیار دکەن و ئێرشێن ئیرانێ ژی ب توندی شەرمزار دکەن.

سەرۆك مەسعود بارزانی، پەیامەكا پیرۆزباهیێ ئاراستەی عەممار حەكیمی دكەت ب هەلكەفتا دووبارە هەلبژارتنا وی وەكو سەرۆكێ باسكێ حیكمە یێ نیشتمانی.
د پەیاما سەرۆك بارزانی دا بۆ عەممار حەكیمی هاتیە: «ب هەلكەفتا دووبارە هەلبژارتنا هەوە وەكو سەرۆكێ باسكێ حیكمە، گەرمترین و جوانترین پیرۆزباهییان ل هەوە دكەین. داخوازێ ژ خودایێ مەزن دكەین هەر دەم سەركەفتی و رێ نیشاندەرێ هەوە بیت.»
ل رۆژا شەمبیێ 19/4/2026 باسكێ حیكمە یێ نیشتمانی ئەڤرۆ كۆنگرەیا خۆ یا گشتی بەست و تێدا ب كۆما دەنگان، عەممار حەكیم وەكو سەرۆكێ باسكی بۆ خولەكا دی هاتە هەلبژارتن.
عەممار حەكیم یێ كو ل سالا 2017ێ باسكێ حیكمە دامەزراندی، ئێكە ژ سەركردەیێن دیارێن د ناڤ هەڤپەیمانییا چوارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ دا.
ئەڤ پیرۆزباهییە د دەمەكێ دایە كو ئالیێن سیاسی یێن ئیراقێ پشتی هەلبژارتنا سەرۆككۆماری، مژوولی دانوستاندنانە بۆ پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتێ، هەرچەندە پارتی دیموكراتی كوردستان ژبەر نەرازیبوونا ل سەر پرۆسەیا هەلبژارتنا سەرۆككۆماری، بایكۆتا روونشتنێن جڤاتا نوونەران كریە.
ژ ئالیێ خۆڤە، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، ب هەلكەفتا دووبارە هەلبژارتنا عەممار حەكیم وەك سەرۆكێ باسكێ حیكمە، پیرۆزباهی لێ كرن و هیڤیا سەركەفتنێ بۆ خواستن و دووپاتی ل سەر گرنگییا هەماهەنگیێ بۆ پاراستنا ئارامییا ئیراقێ كرن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com