سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دبێژیت: پێدڤیە ئاستەنگێن ل بەردەم كەرتێ پیشەسازی ب مەبەستا پێشئێخستنا وی بهێنە لادان و ئاماژە دكەت: پێدڤیە 75% ژ دەلیڤەیێن كاری د هەر پڕۆژەیەكی دا بۆ وەلاتیێن هەرێما كوردستانێ بیت.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل دەمێ پشكداریكرنێ د ڕێورەسمێن دانانا بەرێ بنیاتێ كارگەهەا چیمەنتۆی ل هەولێرێ، پەیڤەك پێشكێشكر و تێدا ڕاگەهاند: هیڤیدارم ئەڤ پڕۆژەیە وەكو سۆز هاتیە دان، كوالێتیەكا بلند د دەمەكێ دیاركری دا بهێتە تمامكرن و د دروستكرنێ ژی دا مەرجێن سلامەتیا پالەیان و ژینگەهپارێزی ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن.
مەسرور بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر ل دەمێ دەستبكاربوونا ڤێ كارگەهێ، ب سەدان دەلیڤەیێن كاری بۆ گەنجان دێ پەیدابن، هەروەسا گوت ژی» پێدڤیە 75% ژ دەلیڤەیێن كاری ل هەر پڕۆژەیەكی بۆ وەلاتیێن هەرێما كوردستانێ بن بۆ بلندكرنا ئاستێ شارەزاییێ ژی د كاری دا، ڕاهێنان ب پالەیان و ئەندازیارێن كوردستانێ بهێتە كرن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ داخوازكر د دروستكرنا ڤێ كارگەهێ دا بابەتێ ژینگەهپارێزی، گەرمبوونا ئەردی و سنوورداركرنا دەرچوونا غازێن زیاندار ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن.
مەسرور بارزانی دووپاتی ل وێ چەندێ كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ كارنامەیا خوە د بوارێ هەمەجۆركرنا ئابوری دا، گرنگیەكا مەزن ب هەردو كەرتێن پیشەسازی و چاندنێ دایە و دبێژیت» دەڤەرا مە كەرەستەیەكێ خاڤ و دەستپێكی یێ زۆر هەیە كو دشیاندایە ببیتە هێڤێنێ دروستكرنا گەلەك گارگەهان و ڤەژاندنا پیشەسازی و دابینكرنا پێدڤیێن بازارێن هەرێما كوردستانێ و هەتاكو هنارتنێ ژی بۆ دەڤەرێ».
ئەڤ كارگەهە بۆ دروستكرنا چیمەنتۆی، ب شێوەیەكێ سەرەكی پشتبەستنێ ل سەر كەرەستە و كەرەستێن خاڤ یێن ناڤخوەیێ دەت. وەكو سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دبێژیت» پتریا پێدڤیێن هەرێما كوردستانێ دهێنە هاوردەكرن، ئەڤە د دەمەكی دا ئەم دشێین پشكەكا مەزن ژ ڤی بەرهەمی و پێدڤیان د ناڤ هەرێما كوردستانێ دا دروست بکەین، وی دەمی هەم دێ كەرتێ پیشەسازیا مە هێتە ڤەژاندن و هەم بێكاری دێ كێمتر بیت و پشتبەستنا مە ب دەرڤە دێ سنووردار بیت».
مەسرور بارزانی ئەوژی بەرچاڤكر، پێشڤەبرنا كەرتێ پیشەسازی پێدڤی ب هەر هاریكاریەكێ بیت، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ خەمساریێ ناكەت و گوت» ل ڤێرێ ئالیێن پەیوەندیدارێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕادسپێرم كو ئاسانكاریێن زێدەتر بۆ پێشئێخستنا كەرتێ پیشەسازی بكەن و هەر ئاستەنگەكا هەبیت، پێدڤیە بهێتە لادان».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل شاندەكێ بلند یێ ئەمریكی ب سەرۆكایەتیا دانا سترۆل جێگرا هاریكارێ وەزیرێ بەرگریێ ئەمریكی بۆ كاروبارێن ڕۆژهەلاتا ناڤین كر كو ژ جەنەرال ماكفارلێن فەرماندێ هێزێن هەڤپەیمانان ل ئیراقێ و سووریێ و هەژمارەكا دبلۆماتكار و بەرپرسێن وەزارەتا بەرگری پێكهاتبوو. د كۆمبوونەكێ دا هەردو ئالی د هەڤڕا بوون كو هێشتا داعش ل ئیراقێ و سووریێ گەفە و دوپاتی ل گرنگیا بەردەوامیا هاریكاریا هەڤپشك بۆ بەرهنگاربوونا مەترسیێن داعشێ كر و شاندێ ئەمریكی پشتەڤانیا وەلاتێ خوە بۆ بەردەوامیا هاریكاریا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دوپاتكر. هەروەسا هەدو ئالیان پێدڤی و گرنگیا بەردەوامیا كارێ زیچدەتر بۆ سەرئێخستنا پرۆسەیا چاكسازیێ و ڕێكخستن ویەكخستنا پێشمەرگەی دوپاتكر .

سەرۆكێ دیوانا سەرۆكایەتیا هەرێمێ، فەوزی هەریری پێشوازی ل مارگۆرگیسێ سیێ یێ یونانێ پاتریاركێ نوو یێ كەنیسەیا ڕۆژهەلاتا كەڤن كر و ب ناڤێ نێچیرڤان بارزانی و سەرۆكایەتیا هەرێمێ پیرۆزباهی لێ كر بۆ دەستبكاربوونا وی و هەموو پشتەڤانیەكا سەرۆكایەتیا هەرێمێ بۆ دوپاتكر، ژئالیێ خوەڤە پاتریارك مارگۆركیس سەرەرای خوەشحالیا خوە بۆ ڕەوشا پێكهاتەیان ل هەرێما كوردستانێ، سوپاسیا خوە و پەیڕەوكارێن كەنیسەیا ڕۆژهەلاتا كەڤن بۆ سەرۆكایەتیا هەرێمێ و ڕۆل و بزاڤێن نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پێشڤەبرنا پێكڤەژیانێ و تەباییێ و لێبۆرینێ د ناڤ پێكهاتەیێن هەرێما كوردستانێ دا دەربڕی.

بەرپرسێ دەستەیا كارگیری یا مەكتەبا سیاسی یا پارتی، فازل میرانی د پێشوازیا ڕۆمیو هەكاری سكرتێرێ حزبا بێت نەهرێن یا دیموكراتی و شاندەكێ دگەلدا ڕاگەهاند: گرنگترین پێدڤیا نوكە ڕێكخسنا ناڤمالا كوردی و پێكڤە كاركرنە د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی یێن كوردستانی ب گیانەكێ برایانە و تەبایی فاكتەرێ سەرەكی یێ پاراستنا هەرێما كوردستانێ یە كو پێگەهێ كوردان ل ناڤخوە و دەرڤەی ژی دپارێزیت و دانوستاندن و تێكگەهشتن ل گەل هێز و ئالیێن هەرێما كوردستاتێ بكەینە بەمایێ كاركرنێ ژ پێخەمەت پاراستنا ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ د ناڤبەرا هەموو پێكهاتەیان تاكو بشێین خزمەتگوزاریەكا هەژی تر و پاشەڕۆژەكا سەقامگیرتر بۆ خەلكێ كوردستانێ پەیدا بكەین.

هەولێر، قائید میرۆ

شرۆڤەكارەكێ سیاسی ئاشكراكر، ئەنجامدانا هەلبژارتنێن بهێت یێن هەرێما كوردستانێ دێ بهارا سالا بهێت و ب هەمان قانوونا بەرێ دێ هەلبژارتن هێنە ئەنجامدان هەروەسا دبێژیت، نابیت چو ئالی ڤێجارێ ڕێگریێ ل ئەنجامدانا هەلبژارتنان بكەن و بەروڤاژی پێدڤیە هەموو ئالی هاریكاربن كو پڕۆسەیا هەلبژارتنان بهێتە ئەنجامدان و ئاستەنگ بۆ نەهێنە دروستكرن.
كاوە ئەحمەد، شرۆڤەكارێ سیاسی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕۆژا ئەنجامدانا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ دیاركربوو وفەرمانا هەرێمی بۆ هاتبوو دەركرن و ژئالیێ سەرۆكێ حوكمەتێ ڤە ژی هاتبوو پەسەندكرن، بەلێ مخابن بابەتێ هەلبژارتنان گرێدای ناڤمالا كوردی یە و نەهاتنە ئەنجامدان و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ژی بەرپرسیارە ژ گیرۆبوونا هەلبژارتنان، چونكە بەردەوام ئێكەتیێ ئاستەنگ د ئێخستنە هەمبەر پڕۆسەیا هەلبژارتنان و ل دووماهیێ نەهاتنە ئەنجامدان و نەچاربوون ژیێ پەرلەمانی بهێتە درێژكرن، مخابن ئاریشەیێن ناڤخوەیا ئێكەتیێ بوونە ئەگەر هەلبژارتن د دەمێ دیاركری دا نەهێنەكرن، چونكە كومسیۆنا هەلبژارتنان هەبوو ل هەرێما كوردستانێ و قانوونا هەلبژارتنان ژی هەبوو تنێ مابوو بهێنە كاراكرن و دەست ب بەرهەڤیێن هەلبژارتنان بهێنەكرن ژئالیێ كومسیۆنا سەربخوەیا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ، بەلێ ئەو ئاستەنگێن ئێكەتیێ بوونە ڕێگر ئەو پڕۆسەیا دیموكراتی وەك خوە بڕێڤە نەچیت و هەلبژارتن نەهێنەكرن ئەڤە ڕاستیەكە و دڤێت خەلكێ كوردستانێ بزانیت».
كاوەی گوت ژی» چوونا شاندێ سەرۆكایەتیا هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا و دوبارە هاتنا شاندێ كومسیۆنا هەلبژارتنێن ئیراقێ بۆ هەرێما كوردستانێ نیەت پاقژیا پارتی نیشا ددەت بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان، بەلێ نوكە ئاریشەیەك پەیدابوویە و كومسیۆنا هەلبژارتنێن ئیراقێ مژوولی بەرهەڤیانە بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ».
دیاركر ژی» بێگومان كومسیۆنا ئیراقێ هەردو پڕۆسەیێن هەلبژارتنان پێكڤە بڕێڤەببەت و زێدەتر خوە بەرهەڤ دكەت بۆ هەلبژارتنێن جڤاتێن پارێزگەهێن ئیراقێ، پیشبینی دهێتەكرن هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ بكەڤنە د هەیڤا نیسانا سالا داهاتی دا، بەلێ هەلبژارتن هەر ب قانوونا بەرێ بهێنە ئەنجامدان و دێ سیستەمێ ئێك بازنەیی بیت، ژ بەر كو قانوونا بەرێ یا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ ئێك بازنەیە و دشێن هندەك گوهۆڕینێن تەكنیكی تێدا ئەنجامبدەن، هەتا هەكە كومسیۆنا هەلبژارتنێن ئیراقێ ژی سەرپەرشتیا هەلبژارتنێن داهاتی یێن هەرێما كوردستانێ بكەت پێدڤی ب هاریكاریا كومسیۆنا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ هەیە، ژ بەر كو كومسیۆنا بەغدا ئاگەهداری هووردەكاریێن هەرێما كوردستانێ نینە، پتریا خەلكێ كوردستانێ دگەل ئەنجامدانا هەلبژارتنانە و نابیت چو ئالیێن سیاسی ڕێگریێ ل ئەنجامدانا هەلبژارتنان بكەن بەروڤاژی دڤێت هەموو ئالی هاریكار بن هەلبژارتن بهێنە ئەنجامدان».

پەیڤدارا ئێكەتیا ئورۆپا بۆ كاروبارێن دەرڤە دوپاتیێ ل سەر پشتەڤانیكرنێ ل بزاڤێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دكەت بۆ پێشڤەبرنا بەرهەمێ ناڤخوەیی د بوارێ چاندنێ دا دكەت و دبێژیت: پێدڤیە هەموو ئالیێن سیاسی یێن هەرێما كوردستانێ پێكڤە كاربكەن تاكو زێدەتر هەلبژارتن نەهێنە گیرۆكرن.
نەبیلا مەسرالی، پەیڤدارا ئێكەتیا ئورۆپا بۆ كاروبارێن دەرڤە گوت» پشتەڤانیێ ل بزاڤێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دكەین بۆ پێشڤەبرنا بەرهەمێ ناڤخوەیی و ئێكەتیا ئورۆپا دوپاتیێ ل وێ چەندێ ژی دكەت كو پێدڤیە هەموو پارتێن سیاسی ل هەرێما كوردستانێ پێكڤە هەماهەنگیێ بكەن، تاكو هەلبژارتن زێدەتر نەهێنە گیرۆكرن».
نەبیلا مەسرالی گوت ژی» هەماهەنگیێن مە ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بلند د هەلسەنگینین، هەبوونا هنارتیێن دبلۆماسی و ڕێكخراوێن مە یێن مرۆڤایەتی ل هەولێرێ، نیشاندەرێن ڕژدبوونا مەنە ل سەر هەماهەنگیەكا درێژخایەن ل گەل هەرێما كوردستانێ».
سەبارەت ئاستێ پەیوەندیێن وان ل گەل هەرێما كوردستانێ، پەیڤدارا ئێكەتیا ئورۆپا بۆ كاروبارێن دەرڤە ڕۆهنكر» دخوازین ئەزموونێن مە د بوارێ بەرژەوەندیا هەڤپشكدا ل گەل هەرێما كوردستانێ هەڤپشكیێ پێ بكەین، ب تایبەتی د بوارێ گوهۆڕینێن ژینگەهی و هەمەجۆركرنا ژێدەرێن وزێ».
هەروەسا گوت ژی» بێگومان ئەم پشتەڤانیێ ل بزاڤێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دكەین بۆ پێشڤەبرنا بەرهەمێ ناڤخوەیی، ب تایبەتی د بوارێ چاندنێ دا دكەین».
سەبارەت هەلوەستێ ئێكەتیا ئورۆپا ل سەر هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ، نەبیلا مەسرالی ئاماژەكر» ئێكەتیا ئورۆپا دوپاتیێ ل وێ چەندێ دكەت، كو پێدڤیە هەموو پارتێن سیاسی ل هەرێما كوردستانێ پێكڤە كاربكەن تاكو هەلبژاتن زێدەتر گیرۆ نەبن».

عەزیز هەورامی

چاڤدێرەكێ سیاسی دبێژیت، سلێمانیێ و گەرمیان و هەلەبجە د ڕەوشەكا خرابدانە، ژ بەركو ل گەل دروستبوونا كابینەیا نەهێ ل سالا ئێكێ و دویێ و سیێ دەستهەلاتا وان دەڤەران دخواست شێوازەكێ ئیداری و دارایی یێ خوە بڕێڤەبەرنێ هەبیت ئەوە بوو حوكمەتا هەرێمێ پێدان كو داهاتێ وی سنووری بۆ خوە ب مەزێخن، بەلێ نەشیان د ڕاستگوبن د كۆمكرنا داهاتی دا.
ئارام بامۆكی، نڤیسەر و چاڤدێرێ سیاسی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» مخابن ئەو ئیدارەیەك نەبوو كو ب دلێ كەسێ بیت و دادپەروەری تێدا بیت، لەوما پەنا برە وێ چەندێ ڕایا گشتی وەسا تێبگەهینن كو هەولێر بودجەی نا هنێریت و غەدرێ ل سلێمانیێ دكەت، كو ئەو چەندە ژی تۆمەت و خوە ڤەدزینە ژ بەرپرسیارەتیێ».
گوت ژی» داهاتێ دەڤەرا سلێمانیێ یێ بەرفرهەیە و بودجە ژی بۆ مووچەی دهێت و ئەڤە یا دیارە بەلێ هیچ پارەیەك یێ دیار نینە، داتایەكا فەرمی ل دادگەهێ و راگەهاندنێ نینە بێژیت غەدر ل ڤێ دەڤەرێ دهێتە كرن، تنێ وەكو سەقایێ ڕاگەهاندنێ بۆ تۆمەتان و هەڤڕكیێ یە و هەژموونا هەرێمی ل وێ دەڤەرێ یا زالە و دخوازیت ئەزموونا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و كابینەیا نەهێ ب شێوینیت».
دیاركر» ل وی سنووری پرۆژە نینن وهندەك پرۆژە هەنە دەمێ تمامبوونا وان شەش مەهـ هەتا سالەكێ یە، بەلێ 15 سالە هیچ نەهاتیە كرن و هیچ دیار نینە، داهاتێ وی سنووری گەلەكە بەلێ بەرزە دبیت و ڕاگەهاندنا سلێمانیێ دووڤچوونێ ناكەت كا داهاتێ پەروێزخان و باشماخ و تەویلە و سەیرانبەن و هەموو دەروازان چ لێ دهێت».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، مەسرور بارزانی پێشوازی ل هانس سادنی، بالیۆزێ هولەندا ل ئیراقێ و شاندەكێ دگەلدا كر.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د كۆمبوونەكێ دا ڕەوشا گشتی و دووماهی پێشهاتێن سیاسی ل ئیراقێ و پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و هولەندا هاتنە باسكرن.
سەبارەت ڕەوشا ناڤخوەیی یا هەرێما كوردستانێ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە كر» ڕێكێ نادەین ڕەوشا ناڤخوەیی یا هەرێما كوردستانێ ببیتە قوربانی بۆ داخوازیێن نەدستووری و نەبەرپرس» هەروەسا دووپاتكر ژی» پێدڤیە هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ د زووترین دەم دا بهێنە ئەنجامدان».
د بەیاننامەیێ دا ئەو چەندە ژی هاتە بەرچاڤكرن كو تەوەرەكێ كۆمبوونێ دانوستاندن بوو ل دۆر پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال و گرنگیا پاراستنا مافێن دستووری یێن هەرێما كوردستانێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ دووپاتی ل پێدڤیا پێگیریبوونێ و بجهئینانا ڕێككەفتنێن د ناڤبەرا هەردو ئالیان كر، چونكە ئاسایش و سەقامگیریا ئیراقێ گرێدای بجهئینانا دستووری و ڕێزگرتن ل ڕێككەفتنایە.
هەر د وێ بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێمێ دا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی هاتە كرن كو بالیۆزێ هولەندا ل ئیراقێ، بەرهەڤیا وەلاتێ خوە بۆ ب هێزكرنا پەیوەندیان ل گەل هەرێما كوردستانێ د بوارێن جودا جودا دا دیاركر و پشتەڤانیا هولەندا ژی بۆ ب هێزبوون و پێشڤەبرنا هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ ئیراقا فیدرال دا دوپاتكر.

دوهی دوشەمبی 19/6/2023 مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل گەل شاندەكێ ژۆرا بازرگانی یا ئەمریكی كۆمبوو و ب گۆرەی مالپەرێ فەرمی یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ئێرڤن هیكس قونسۆلێ گشتیێ ئەمریكا ژی د كۆمبوونێ دا یێ پشكدار بوو.
مالپەرێ فەرمی یێ حوكمەتێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو ستیڤ لوتس، جێگرێ سەرۆكێ ژۆرا بازرگانی یا ئەمریكی بۆ كاروبارێن ڕۆژهەلاتا ناڤەراست كورتیەك دەربارەی ئارمانجا سەرەدانا خوە و پێكهاتەیێ شاندی بەرچاڤكر كو ژ نوونەرێن هەژمارەكا كۆمپانیێن ئەمریكی د بوارێن پێشڤەبرنا چاندنێ دا پێكهاتبوو.
د كۆمبوونێ دا، مەسرور بارزانی سەرەرای سوپاسیكرنا ئەمریكا بۆ گرنگیدانا وێ ب هێزكرنا پەیوەندیان ل گەل هەرێما كوردستانێ ب ڕێكا كەرتێ تایبەت، ڕۆناهی ئێخستە سەر چاكسازیێن كابینەیا نەهێ یا حوكمەتا هەرێمێ د بوارێ هەمەجۆركرنا ئابوری و گرنگیدان ب كەرتێ چاندنێ و ئاڤاكرنا ژێرخانەیەكا ئابوری یا ب هێز و كاراكرنا سیستەمێ بەنكی و ب دیجیتالكرنا خزمەتگوزاریێن گشتی.
د كۆمبوونێ دا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دیاركر، ئارمانجا مە ئەوە، هەرێما كوردستانێ ببیتە سەنتەرەكێ گرنگ یێ بازرگانی و چاندنێ ل دەڤەرێ ب ئاراستەیا دابینكرنا ئاسایشا خوارنێ، هەروەسا كۆمپانیێن ئەمریكی ژی هاندان وەبەرئێنانا خوە ل هەرێما كوردستانێ پێشبێخن ب تایبەتی د وارێ وزێ و كاروبارێن بەنكی دا، بەرهەڤیا هەرێما كوردستانێ ژی بۆ پێشكێشكرنا هەر ئاسانكاری و هەماهەنگیەكا پێدڤی سەبارەت ڤێ چەندێ دوپاتكر.