خـالد ئـەحمەد بـادی
هەرێما كوردستانا ئیراقا فیدرال بەرهەمێ خوینا سەدان هزاران شەهیدانە بەرهەمێ زیندانیێن سیاسی بەرگری مللی شۆرشگێران ئاوارەیان قارەمانان دلسۆزان كو ب روێبارێن خوینا جانگوریێن شەهیدێن كوردستانێ ئەڤ رۆژە بۆ كوردان بەرپا كری یە، بۆچوونا من یا تایبەتە كو بەری چەندین سالان من دگۆت ئەوا ل ناڤبەرا لایەنیێن سیاسی دا ل هەرێما كوردستانێ رویددەت؛ ب تنێ سیناریۆنە و ئەڤ سیناریۆیە دبیتە ئەگەرێن هەرە سەركی كو بكەڤنە د بەرژەوەندیا دوژمنێن كوردان دا، كو هەر ژ لایێ وان لایەن و هێزان دهێنە ڤەهاندن، مخابن دیرۆكا كوردان ئەڤ رستە و رێزێن نەخۆش د ناڤدانە پتریا جاران دوژمناتیا هەڤدو كریە و د بەرژەوەندیا دوژمنان دا ئەنجام د باش بوون، ئانكو دوژمنان ئەو دوبەرەكی دروست دكر دا كو د ئێكگرتی نەببانە، دا كو مفایێ دوژمنان تێدا بایە، دوژمنان باش دزانی ب تنێ ئەگەر كورد د ئێكگرتی بن، چ وەلات و لایەن نەشێن، كونترۆلێ ل سەر كوردان بكەن، باشترین بەلگە بۆ ئاخفتنێن من، ل دەمێ شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز بەرەیی كوردستانی دروست بوو بەرهەمێ وێ سەرهلدانا پیرۆز و حوكمەت و پەرلەمانێ كوردستانێ بوون، لەوما دیار دكەم كو ب راستی پشتی سەرهلدانا پیرۆز بوو، مە هەمییان مینا خەونەكێ بوو كو كورد دەستهەلاتی ل خۆ ب خۆ بكەن چ لایەن بیت ب تنێ كورد بن و د بەرژەوەندیا كوردان دا بن، نە دوژمنان، لێ ئەو سیناریۆیێن ل هندەك دەڤەرێن كوردستانێ دروست دبوون دوژمناتیا قەوارێ هەرێما كوردستانێ تێدا دیاردبوو كو شەڕێ پارتی هاتەكرن ژلایێ (puk) و شەڕ هاتە سەر پارتی ژلایێ (pkk) ێ ڤە و نوكە ژی ئەڤ سیناریۆیە یێ نوی دبنە ڤە دەمێ گۆتی گۆڕان ژ (یەنەكێ) ڤەبوو ب بۆچوونا من یا تایبەت من گۆت سیناریۆنە و پاشی دەمێ نەوەیی نوی پەیدابووی، دیسا من گۆت ئەڤە سیناریۆ و فلمەكێ دی یە یەنەك دكەت و وەكی من دەركەفت، ب راستی نا بێژم پارتی كێماسی نینن، بەلكو هەنە لێ خالەكا بەرچاڤ و چەسپاندی ل دەڤ پارتی هەیە كو چ جاران (مساومە ل سەر قەزییا كوردی نەكریە)، ئەڤ خالە وێ چەندێ دیار دكەت و بیرا مە ل ئاخفتنێن مەزنان یێن كوردەواری دئینیت (دارا بەرین بەر دچنێ). هەرێما كوردستانێ ب دەستوورەكی هاتیە دروستكرن ب رازەمەندییا ئیراقا فیدرال، هەر دیسا ب چاڤدیری یا وەلاتێن زلهێزێن جیهانێ ب تایبەت (وەلاتێن هەڤگرتی، un) چونكو هەرێما كوردستانی (100%) دەستووری یە و ل سالا ((2005)، ماددێ (117) دیار دكەت كو هەرێما كوردستانی رەسمی یە و دانپێدان پێ هاتیەكرن كو هەرێم دێ خۆ برێڤەبەت و هەمی دەستهەلاتان ئانكو شیان هەنە، ئەگەر ئەم ل ناڤەرۆكا فەرهەنگا دیرۆكێ دا بنێڕین دێ بو دیار بیت كا ئەو كیینە و وان چ كریە و ئەو چ بوون ل سەر دەمێن جاشاتیێ دا، ل ڤان چەند رۆژێن دەربازبوویی، مە دیت شاسوار عەبدلواحد كەبابچی چەندین سیناریۆ دروست كربوون ل گەل شریكێن خۆ یێن ل سلێمانیێ و ئەو سیناریۆ ب تنێ دژی هەرێما كوردستانێ بوون، نوكە دیاربوون ل بەری چەند رۆژان داخۆیانیێن ئاگرین ژ دەڤێن دەڤبخوین دەركەفتن، دەڤێن ژەهراوی كو مخابن كەسەك بناڤێ كورد بیت و وان داخۆیانییان بدەت، كو شاسواری د پرێس كۆنفرانسەكێ مەزن دا گۆتیە یان دڤێت ئەڤ دەستهەلاتە برۆخیێت یانژی قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ نەمینیت و ب راستی ئەڤ گۆتنە زۆر د خرابن و بتنێ خزمەتا دوژمنان دكەن، پرسەكا دی ل هەرێما كوردستانێ و ل ئیراقێ پەیدا بوو كو ل دەمێ بۆری هێزێن ئەمریكا و یێن ناڤدەولەتی ژ ئیراقێ هاتنە ڤەكێشان و ئەڤە ژی ب بهانا كو ئیراق یا داخواز دكەت لێ هندەك ئەجیندا یێن دی ل پشت ڤان پرسان و ڤێ ڤەكێشانێ هەنە كو ئەو ژی ئەجیندایێن دەرەكی و هەرێمی و ناڤدەولەتینە، هەروەسا هندەك هژمارێن كەڤن و دێرینن و د پشت هەر پرسەكێ دا ل ڤی سەردەمی كریارەكا ژمێریاری هەیە كو ئەو ژی دچنە د خانا بەرژەوەندیێن تایبەتێن وەلاتێن زلهێز و بالە دەست دا، ب بۆچوونا من ڤەكێشانا گشتی ناهێتە كرن چونكو زۆر مەترسی دێ ل سەر هەمی دەڤەرێ هەبیت، لێ پتر ئەڤ ڤەكێشانە دێ یا ریكلامی و راگەهاندنێ بیت چونكو ئەمریكا و وەلاتێن زلهێز ڤێ دەڤەرا گرنگ دەڤەرا رۆژهەلاتا ناڤەراست نا بەردەن، ژبەر رەشكا چاڤێن وان مللەت و وەلاتان نەخێر ژبەر بەرژەوەندیێن بلندێن وان، ئانكو بەرژەوەندیێن تایبەت یێن وەلاتێن زلهێز و بریار بدەست، ل دوماهیێ دێ بێژم كو هەرێما كوردستانێ بەرهەمێ خوینا جانگۆریانە، هەروەسا بەرهەمێ ماندووبون و زەحمەتا شۆرشگێر و خەباتكەر و دلسوزانە.
