سەلمان شێخمەمی

قەچاخێ‌ كوردستانێ‌ كەسەك هێژا و خودان شیان و هۆزانڤان و رەوشەنبیرە، خودانێ‌ چەندین بەرهەمێن چاپكریە، و دەمێ‌ من دیوانا نەرەڤی خواندی دلخوەشبووم و پتریا بەرهەمێن مامۆستای من خواندینە، بەلێ‌ ئەڤ بەرهەمە ژ بەرهەمێن دی جیاوازترە و ئەڤ هۆزانێن د ئەڤێ‌ دیوانێ‌ دا من خواندین ناڤەرۆكا ئەوێ‌ گەلەكا بهێزە و دارشتنا ئەوێ‌ ژی یا جوان و بالكێشە و پڕی رامانە، و یا ژ هەموویان گرنگتر د ئەڤێ‌ دیوانێ‌ دا هەموو هۆزانێن ئەوی دبنە ئێك لاپەر و كێم هۆزان بووینە ژئێك لاپەر تێپەرییە، و ب دەهان زاراڤان هۆزانێن خوە نڤیسینە وەكو: زاراڤێ‌ بادینی و سورانی وهتد.. ئەڤە ژی كارەكێ‌ د جهێ‌ خوە دایە و دەولەمەندییا زمانی و كەسایەتییا ئەوی ب خوە یە، تشتێ‌ بۆ من بالكێش ژ سەرجەمێ‌ 73 هۆزانان چو هۆزانێن ئەڤینیێ‌ من تێدا نەدیتنن بەلكو هەموو ئەو هۆزانن یێن ب ئێش و ئازارێن مللەتێ خوە نڤیسینە و كا چ دیتیە و چ ب سەرێ‌ مللەتی هاتینە و چ غەدرو خیانەت گوه لێ‌ بوویە و چ زانییە و چ ڤییایە، ب هۆزان دارشتیە ل سەر لاپەرەكێ‌ سپی و كریە دیاری ژ بۆ خواندەڤان و حەزژێكەرێن هەلبەستا خوە. هەكە ئەم تەماشەی پتریا هۆزانێن ئەوی بكەین دێ‌ بینن دەربرینێ‌ ژ قارەمانییا پێشمەرگەی و گەل و نەتەوەی دكەت، و ئەو هۆزانێن ئەوی نڤیسین دەربرینێ‌ ژ خوینا شەهیدان دكەن، و دیسان رەخنەیی بووینە. و تشتێ‌ سەرەكی ئەوە من ڤییایە ئاماژەیێ‌ ب ئەوێ‌ چەندێ‌ بدەم كو قاچاخی بۆچی دیوانا خوە ل ژێر ناڤونیشانێن (نەرەڤی) ناڤكریە؟! ل سالا 1988 ئەو كارەساتا ب سەرێ‌ مللەتێ‌ مە هاتی هەموو ئاوارەی توركی و ئیرانێ‌ بووین، دڤێت راستی دیاربیت ل ئەوی دەمی قاچاخ سێ‌ هەیڤ نەبوون شەهیانا خوە كری و ل ئەوی دەمی خەلك دچوونە ئیرانێ‌، ئەوی وەكو سەركردەكێ‌ پێشمەرگەی تڤەنگا خوە هەلگرت و قەستا كوردستانێ‌ كر و ل سەرسنوورێ‌ توركیا و چیایێ‌ بەرامبەری شەتینس دناڤبەرا شەتین و چەمێ‌ تییان دهێرشەكێ‌ دا بۆ سەر دوژمنی برینداردبیت و دگەهیتە كەمپا (مچیچێ‌) ل گەڤەرێ‌، و ژناڤ كەمپێ‌ ب قاچاخی دچیتە ئیرانێ‌ و ئەز بخوە ئێك ژ ئەوان پێشمەرگەها بووم دەمێ‌ مە قاچاخ بریە ئیرانێ‌ دا كو چارەسەرییا برینداریێ‌ خوە بكەت، ل ئەوی دەمی خودێ‌ زارۆكەك دا هەڤژینا ئەوی، ل ئەوی دەمی ناڤێ‌ كورێ‌ خوە كرە (نەرەڤ)، ناڤێ‌ كورێ‌ ئەوی دەنگڤەدانا خوە دناڤ پێشمەرگەی و ئاوارەیان دا ل ئەوی دەمی هەبوو ، چونكو ئەوی چو جاران هزر درەڤێ‌ دا نەكربوو، بتنێ‌ هزردكر خوە بدەتە شەهید كرن ژ پێخەمەت كوردستانێ‌، و هەتا نوكە ژی ل سەر ئەوێ‌ هزرێ‌ دچیت و هەر هۆزانەكا بنڤیسیت ژی دەربرینێ‌ ژ دلسۆزییا ئەوی دكەت.

سالح حەکیم

ترازیا دوهی
د ئەڤرۆ و سۆبەهی دا
بێدەرەکا تژی ژ ئاخینا یە،
دەنگێ نالینا ..
یێ ژ نەوالێن کویر دهێن
ما کەنگی
تاری بیرهاتنە؟!
قەدا ب ڕەشنڤیسا
دیکۆمەنتارا
عەشقێ بکەڤیت.
ئەوا هەنێ ..
دیرۆکا خانی یە
پا کا ڕەش کلێن چاڤا
کانێ چاخێ
ژیانا لێ نەدمرین،
رۆژ لێ نە مایە زیندی
رۆپەلێن بیرهاتنا
لێ هندا بووینە
عەشقا بێ ئەخت و بار
ماتە چەند گیان ژ جیهانا
خوە کرینەدەر؟!
نێ ئەڤە فەرهادە..
ل کێلەکا شرینێ
ئارام یێ نڤستی،
سیامەندی ..
ب نێچیرا خوە
ئاگرێ دلێ خەچێ
یێ ڤەمراندی،
مەمێ ژار..
هەر نەراوەستیا
تا کۆ سۆزا مرنێ
ل مەملەکەتا
زینا ڕەبەن چاندی،
ڕێڤنکێن ڤی کاروانی
گۆل ژ پشکوژا نێرگزا دپشکڤن
عەشقەکا نیڤ زندی
ب هەستەکا بێ هەناسە دمریت.

نڤێسین: ویلیام شكسپیر

ل ئەردەكی بۆر، دناڤا كونجالەكا گەرم، كێرویشكەك و تێژكێن خوە ب خۆشی و تەنا لێ د ژیان.. رۆژەك ژ رۆژان، كێرویشكا بچویك ژ دەرڤەی كونێ خوە دابوو بەر تاڤا رۆژێ، دیت زەلامەكێ دهێت.
زوی خوە ڤەشارت، ل ڤەشارگەها خوە زێرەڤانی لێدكر.. زەلام نێزیك بوو، هاتە ناڤ ئەردی، هندەك پێنگاڤ هاڤێتن، ستری كەتنە پێش، ژ هاتنێ راستیا، بەرێخۆدانەك دا سەر ئەردێ خوە یێ هشك و بەیار، پاشی گۆت:
ـ ئەی ئەردێ منێ خۆشتڤی،
سوباهی دێ هنجارەكێ تیژ بۆ تە ئینم، دێ ئاخا تە سەروبن كەم، دێ تە ژ ستریا ڤەژێرم، دێ تە كەمە بەهەشتەك كەسك. كێرویشكا بچویك تڕسیا و قەستا دایكا خوە كر.. یا گوهلێ بووی بۆ ڤەگێڕا، داخواز ژێ كر ژ وێرێ بار بكەن.
دایكێ كرە كەنی و گۆت:
ـ نەترسە بچویكا من، ئەڤ زەلامە وێ دبێژیت یا نەكەت.
سالەكا رەبەق بووری، جارەكا دی خۆدانێ ئەردی هات، ئەردێ خوە دیت، پتر خەمگین بوو، گۆت:
ـ ئەی ئەردێ من یێ خۆشتڤی،
سوباهی دێ هنجارەكێ تیژ بۆ تە ئینم، دێ بلندیا تە نزم كەم، دێ تە ژ ستریا خلاسكەم، دێ تە كەمە مێرگەك خەملین. كێرویشكا بەلەنگاز گوه ل ئاخفتنا كابرای بوو، ب لەز قەستا دایكا خوە كر.. یا گوهلێ بووی بۆ گۆت، داخواز ژێ كر لەز ژ وێرێ بچن..
دایكێ كرە كەنی و گۆت:
ــ نەترسە بچویكا من، ئەوا تە گوه لێ بووی گۆتنەكا نەزۆكە، با دێ بەت. چەند سال بۆرین سەرێ هەمی سالان زەلام دهات، و چاڤخشاندنەك ب ئەردێ خۆدا دكر: پاشی دا بێژیت:
(سوباهی دێ هنجارەكێ تیژ بۆ تە ئینم، دێ بلندیا تە نزم كەم، دێ تە ژ ستریا خلاسكەم، دێ كەمە بەهەشتەك كەسك.)
هەرچەندە ژ وێ هەمیا دگۆت، ئەرد پتر بۆڕ ما ، ستریان سەرۆچاڤێن وی بریندار دكر.
ئێڤاریەكێ.. كێرویشكان گەنجەكێ هەژار دیت، زەندك ڤەبی، تەماشەی ئەردی دكر، پاشی چوو، بێی پەیڤەكێ باخڤیت.
دایكا كێرویشكان بۆ خوە گۆت:
ــ گۆمانبرە كو ئەڤی گەنجی ئەردێ ژ وی زەلامێ پڕبێژ كڕی. تڕسا خۆ ژێ دیت، لێ تێژكێن وێ هەست پێنەكر.
ل سپێدەیا رۆژا دی، ژ كونا خوە دەركەت داكو ل رزقی بگەڕیێت، زەلامێ دوهی دیت یێ دهێت، دوو گایێن ب هێز یێ ل گەل، یێ هنجارەكێ تیژ رادكێشن، سەرێ وی یێ دتەیسیت.
ئێكتەق چوو د كونا خۆ ڤە، هۆشداریا مەترسیێ دا تێژكێن خوە، گۆتنێ:
(ئەی بچویكێن من دەركەڤن.. نها، دەمێ هێلانێ هات!)

كوردیكرن: عزەت یوسف

سەگڤان ئەحمەد / زاخۆ

مە زەڤیەك هەبوو ژ گوندی وێڤە
مە ناڤ لێكربوو زەڤیا ژیانێ
دەما بهار دهات دبوو ئاخلێڤە
ئەو دا گرنژت ژ بۆ بارانێ
گەنم دا گەشبت دا بتە گولی
ئەو دا سەردت لمەها گولانێ
پالێن گوندێ مە ب هێزا ملی
گەنمی دا دورین ل خوزەیرانێ
:: :: ::
دەست واندا شالۆك وقەیناغ ل تلا
ملێن خوە دان هەڤ هەمیا پێكڤە
ستران د گۆتن دا خوەشكن دلا
گەنمێ خوە دورین دا چنە پێشڤە
:: :: ::
سەرپالە هەبین گەنم دكر بەروك
د گەل سترانا های پالە پالە
زەریێن گوندێ مە ڕادكرن ملوك
بەرێ گەنمێ مە باشە ئەڤ سالە
:: :: ::
گەنمی دا كۆم كن دا كنە گدیش
ب شخرا دكێشان ژبۆ بێدەرێ
پەزێ مە دخوارن ئەو قەسەل وپیش
گەنم گێرە دكر ب وێ جەنجەرێ
:: :: ::
دا د نە بایی ب وان ملهێبا
ل سەر بێدەرێ دیلان وشاهی
تەڤ هاریكار بوون گەنم یێ كێبا
ژینا گوندێ مە هەردەم ڕوناهی
:: :: ::
زیوان وخورێل ژگەنمی دڤاڤارتن
ب وێ بێژینگێ كارێ خوە دكرن
د بەرا بۆ خوە ستران د گۆتن
گەنم ب دەوارا بۆ مالێ دبرن
:: :: ::
دا كنە دانقوت دا كنە ساڤار
ئەوێ مابا ژی دا كن همبانی
یان دابن ئاشی گەنم دكرن ئار
مالخوێیا مالێ دا پێژت نانی
:: :: ::
خوەزیا د خوازم بۆ وێ ژیانێ
چونكی ئەڤرۆكە تەڤ دل كەڤرن
ژینێ ژ دەستدا تاما ڤیانێ
لەوا هەمی دل خەما دهلگرن.