NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

53

تایبەتمەندەكێ‌‌ نەخۆشیێن پیستی‌ ل دهۆكێ‌ بەحسێ‌‌ سپیبوونا پرچێ‌‌ دكەت و دبێژیت: ل سەر ئاستێ‌‌ جیناتان پێشكەفتنەك چێبوویە هێشتا كار یێ‌‌ ل سەر دهێتەكرن و سالانە ملیۆنەها دولار ل كومپانیێن جیهانی دهێنە مەزاختن ب تنیێ‌ دا چارەسەریێ‌ ببینن و پرچ سپی نەبیت، هێشتا چارەسەری‌ نەهاتیە دیتن.
د. هندرین ئاكرەیی، تایبەتمەندێ‌‌ نەخۆشێێن پیستیی ل دهۆكێ ئاشكرا كر كو پرچ سپیبوون یان دەمیێ‌ رەنگێ‌‌ وێ‌‌ دگوهۆریت سەر رەساسی ڤە دچیت نەكو سپی دبیت، رەنگێ‌‌ خۆ بەرددەت هەتا هێدی هێدی رەنگێ‌‌ خۆ د گوهۆریت سەر رەساسیڤە دچیت هەتا سپی دبیت بەری پرچ سپی ببیت رەنگێ‌‌ خۆ بەرددەت و سیبوونا پرچێ‌‌ بخۆ پرۆسێسەكا نورمالە كا چاوا مرۆڤ د ژیێ‌‌ خۆ دا مەزن دبیت، پرچ ژی وەسا مەزن بیت هەتا پشتی ژیێ‌‌ 30 سالیێ‌ پرچ ژی رەنگێ‌‌ خۆ ژدەست ددەت، ژبەركو شانەیێن رەنگان كارێ‌‌ خۆ دروست ناكەن، هندەك 40 سالی هەتا 50 سالیێ‌ ژنوو سپیبوونا پرچێ‌‌ دەست پێ‌‌ دكەت .
گەلەك ئەگەرێن سپیبوونا پرچێ‌‌ هەنە هندەك ئەگەر ویراسینە هندەك جاران دەمێ‌ زارۆكەك ژنوو ژدایك دبیت دێ‌‌ بینی پنی دناڤ پرچا ویدا هەنە وهندەك زارۆك هەنە پرچ وچەرمێ‌‌ وی هەموو دسپینە هەتا چاڤێن وی د سپینە ئەڤە هندەك نەخۆشی نە و هندەك نەساخی هەنە دەمێ‌‌ مرۆڤ مەزن دبیت دێ‌ كێم خوارنێ‌ خۆت یان هندەك كێماسیێن ڤیتامینا هەنە ودبنە ئەگەر پرچ سپی بیت هەتا هندەك جاران دەرمان بخۆ دبنە ئەگەر وەكو دەرمانێن مەلاریا پرچێ‌ سپی دكەن و جگارەكیشان ژی ل سەر كارتیكرنیێ‌ ل شانەیان دكەن و پرچ سپی دبیت هەتا هەتاڤ ژی كارتێكرنێ‌‌ دكەت، كەرەستێن جوانكاریێ‌‌ ژی وەكو مێشكرنا پرچێ‌‌ هندەك مادەیێن خراب بكاردئینن دبیتە ئەگەر پرچ سپی ببیت.
د. هندرین ئاكرەیی گۆت:” هەكە كێمتر ژیێ‌‌ 20 سالیێ‌ دا پرچ سپی ببیت ئەڤە تشتەكێ‌‌ نەیێ‌‌ نورمالە زووتر وەختێ‌‌ خۆ پرچا وی سپی بوویە پێدڤیە چارەسەریا نەخۆشیان بكەت دبیت كێماسی د ڤیتامینان دا هەبیت یانژی نەخۆشیەك هەبیت وچارەسەری ئەوە هەكە نەخۆشیەك هەبیت ئەو نەخۆشی بهێتە چارەسەركرن.
تەكەز كر كو بویاغكرن بۆ رەشكرنا پرچی نەچارەسەریە، بەلكو بەروەختە و چو تشتەك نینە مرۆڤ بەردەوام بكاربینیت پرچ پێ‌‌ رەش بیت و وەكو جاران ڤەگەریت ل سەر ئاستێ‌ جیناتان پێشكەفتنەك چێبوویە هێشتا كار یێ‌‌ ل سەر دهێتەكرن و سالانە ملیونەها دولاران ل كومپانیێن جیهانی یێن دهێنە مەزاختن ب تنێ‌ دا چارەسەریێ‌‌ ببینن پرچ سپی نەبیت، هێشتا چارەسەری نەهاتیە دیتن.

42

سەبارەت ژ دەستدانا كەسێن خۆشتڤی و نێزیك چارەسەركارا دەروونی، هەتاو ئەحمەد شەریف دیار كر كو گەلەك جورێن ژ دەستدانێ هەنە، لێ یا زور كاریگەر مرنە، ژبەركو ئێدی ئەم ڤان كەسان نابینین، لێ ژ دەستدانا كەسەكی بو ئێكێ دیتر جیاوازە، بتایبەت كەسێن نێزیكی مروڤی و ئەندامێن خێزانێ زێدەتر كارتێكرن ل سەر مروڤی هەیە.
هەتاوێ گوت: (لێ جاران ڕەنگە ئەو كەسێ مروڤ ژ دەست ددەت ئەندامەك نەبیت ژ خێزانێ، لێ شیایە جهێ هەموو كەسان بو مروڤی پڕ كەت، لەوما ژ دەستدانا وی كەسی ژی كاریگەریەكا مەزن ل سەر مروڤی هەیە و مروڤ هەست ب ئێشانەكا كوور دكەت و مروڤی شیان نینن چ بكەت، لەوما دەروونێ مروڤی تێك دچیت).
سەبارەت چەند دەم دڤێت هەتا مروڤ ئاسایی دبیت؟ چارەسەركارا دەروونی دیار كر كو زڤرین بو رەوشا ئاسایی و خۆ گۆنجاندن ژ كەسەكی بو ئێكێ دی جیاوازە، ژبەركو ئەو ژینگەهـا مروڤ تێدا مەزن بوی و شیان و كەساتیا مروڤان ژ ئێك جودایە و گۆت: (لێ هەكە هەتا سالەكێ ژی كارتێكرن ل سەر مروڤی هەبیت نورمالە، بەس نەك ب پلەكا توند، بەلێ پشتی هینگێ هەكە ئەڤ ئازارە هەر یا بەردەوام بو ئەو كەسە پێدڤی ب چارەسەریێ یە).
چارەسەركارا دەروونی د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا دیار كر كو ئەو كەسێن بەری هینگێ تووشی چ فشارێن دەروونی نەبوین، ڤێ قوناغێ زوو دەرباز دكەن و ڤی تشتی قەبیل دكەن و خۆ دگۆنجینین و ژیانا خۆ ب ڕەنگەكێ نورمال دبورینین و گۆت: (لێ هندەكێن دیتر دەما كەسەكی ژ دەست ددەن هەست ب شوكەكا مەزن دكەن و ڤێ چەندێ قەبیل ناكەن و هەر دمیننە د ڤێ قوناغێ دا بتایبەت هەكە بەری هینگی فشارێن دەروونی بو پەیدا ببن).
هەتاوێ دا زانین ژی كو ژ دەستدانا كەسێن نێزیك مروڤی تووشی نەخۆشیێن دەروونی دكەت، بتایبەت خەموكیێ و ئەڤ نیشانە لدەف مروڤی پەیدا دبن خۆشیێ ژ چ تشتا وەرناگریت و بەردەوام یێ بێ گێولە زوو تورە دبیت حەز ژ تنێبۆنێ دكەت و پشكداریێ د هەلكەفتێن جڤاكی دا ناكەت، هەتا هزرا خۆكوشتنێ دكەت.
چارەسەركارا دەروونی هەتاو ئەحمەد زێدەتر گۆت: (ئەو كەسێن ڤێ ژ دەستدانێ قەبیل نەكەن، پێدڤیە پەنایێ ژ بو چارەسەریا دەروونی ببەن، ئەڤجا چ ب رێكا دەرمانان یان روونشتنێن دەروونی یان هەردو چارەسەریان بیت، ژبەركو تێكچونا دەروونی دبیتە ئەگەر كو مروڤ تووشی ئاریشێن لەشی ژی ببیت).

26

د دیدارەكا تایبەت دا سەرۆكێ‌ یانەیا تەناهی كەیفخوەشییا خوە ب دەربازبوونا تیما تەپا پێی یا یانەیێ‌ بۆ خولا پلا ئێكا كوردستانێ‌ دیار كر و ئەڤ دەربازبوونە ب دەستكەفت بۆ گشت وەرزشا پارێزگەها دهۆكێ‌ دا زانین و پێنگاڤە بۆ زێدەتر پێشئێخستنا وەرزشێ‌.
زێدەتر جاسم شەعبان بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: پشتی وەرزەكێ‌ ب زەحمەت و پری ئاستەنگ سەرباری بارێ‌ دارایی یێ‌ گران كارگێریا یانەیێ‌ ب هەردو مللان كار دكر پێخەمەت بۆ وەرزێ‌ ئەڤ سالە تیما مە یا تەپا پێی نە بتنێ‌ بەرهەڤ بیت بەلكو رژد بیت بۆ دەربازبوونێ‌ ژ خولا پلا دو بەر ب پلا ئێكێ‌، ئەڤچەندە ژی ب كارەكێ‌ كۆم هاتە كرن یێن كارگێری، كادرێ‌ راهێنانێ‌ و یاریزانان و پشتەڤانیا بەردەوام یا بەرێز ئامینا زكری ئەنداما مەكتەب سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان و رۆلێ‌ بەرێز د. عەلی تەتەر پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ ژی ناهێتە ژبیركرن، هەرچەندە ئەو كاودانێن دارایی كو كارتیكرنا خوە ل سەر تیمێ‌ دكر لێ‌ وەكو كارگێری مە بزاڤ دكرن چو كێماسی نەمینن پێخەمەت هزرا یاریزانی د یاریێ‌ دا بیت، ل دووماهیێ‌ ژی بەرهەمێ‌ بهنفرەهی و رژدی دژی زەحمەتێ‌ و گڤاشتێن بەردەوام و ئەو ئاستەنگێن كەڤتینە د ڕێكێ‌ دا ئەم شیاین دەربازبكەین و بگەهینە ئارمانجا خوە.
هەروەسان ناڤهاتی ئەوچەندە ژی دیار كر كو دەربازبوونا تیما تەناهی نەبتنێ‌ دەستكەفتە بۆ یانەیێ‌ و گۆت: ژبەركو یانەیا تەناهی نوونەرا پارێزگەها دهۆكێ‌ یە لەوما ئەڤ دەستكەفتە بۆ هەمی وەرزشڤان و خەلكێ‌ پارێزگەهێ‌ یە، د خولا پلا ئێك دا ب هەڤالینییا یانەیا سێمێلێ‌ ئەم دێ‌ پێكڤە بۆ وەرزێ‌ نوو نوونەرێن پارێزگەهێ‌ پشكداریێ‌ كەین و یا گرنگ ئەوە گەشبینی بۆ یاریزانێن پارێزگەهێ‌ پەیداكرییە ژبۆ پشكداریێ‌ د خولێ‌ دا و ئەڤە ژی دەلیڤەكا باشە پشتی كو ل وەرزێ‌ بۆری بتنێ‌ یانەیا سێمێلێ‌ بوو ئەڤ سالە ئەم بووینە دو یانە، ب هیڤییا وێ‌ یەكێ‌ نە لایەنێن پەیوەندیدار پشتەڤانییا ڤێ‌ تیمێ‌ ب كورێن باژێرێ‌ دهۆكێ‌ بكەن و ئەڤچەندە ژی پێنگاڤەكا مەزنە بۆ پێشئێخستنا وەرزشا پارێزگەها دهۆكێ‌.

37

تیما تەپا پێی یا هەلبژارتیێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌ ب ئەنجامەكێ‌ گران تووشی خوسارەتیێ‌ بوو بەرامبەر هەلبژارتیێ‌ پارێزگەها هەولێرێ‌ ب چار گۆلان بەرانبەر گۆلەكێ‌ د یارییا واندا ئەوا ل ئەینیا بۆری ژ چارچووڤێ‌ قارەمانییا ئیراقێ‌ و كۆما دەڤەرا هەرێما كوردستانێ‌ ل یاریگەها یانەیا دهۆك هاتییە كرن.
هەرچەندە ل دەستپێكێ‌ هەلبژارتیێ‌ دهۆكێ‌ شیابوو گۆلا ئێكێ‌ د خولەكا 31ێ‌ دا ژلایێ‌ ئەحمەد سەبری بینیت، لێ‌ د خولەكا زێدەكری یا نیڤا ئێكێ‌ دا یاریزانێ‌ یانەیا دهۆك و هەلبژارتیێ‌ پارێزگەها هەولێر ژیار گۆڤەند شیا گۆلا وەكهەڤیێ‌ بینیت، د نیڤا دویێ‌ و پشتی دوورئێخستنا یاریزانێ‌ دهۆكێ‌ رەمەزان سەدیق ب كارتا سۆر و لێدانا پەنەلتیێ‌ بۆ هەولێرێ‌، تیما مێڤان شیان گۆلا وەكهەڤیێ‌ و دووڤدا دو گۆلێن دی تۆماربكەت و یاری د بەرژەوەندیا خوە دا ب چار گۆلان بەرانبەر گۆلەكێ‌ ب دووماهی بینن و رێكا دەربازبوونێ‌ بۆ دهۆكێ‌ ب زەحمەت لێبكەن.
راهێنەری دەست ژ كارێ‌ خوە بەردا
پشتی یاری ب دووماهی هاتی ئێكسەر راهێنەرێ‌ هەلبژارتیێ‌ دهۆكێ‌ عەلی وەحیددین دەست كاركێشانا خوە راگەهاند و پێشكێشی ئێكەتییا تەپا پێی یا پارێزگەهێ‌ كر، ئەوێ‌ بۆ راگەهاندنێ‌ حێبەتییا خوە دیار كر ب ئاست و ئەنجامێ‌ نە چاڤەڕێ‌ كری یێ‌ تیما خوە.
ژلایێ‌ خوەڤە ب هەمان كۆم دا هەردو هەلبژارتیێن سلێمانی و كەركووك ب گۆلەكێ‌ وەكهەڤ بوون یاریا، بۆ زانین شێوازێ‌ قارەمانیێ‌ خول ئێك قۆناغە دو هەلبژارتی دێ‌ دەربازبنە قۆناغا دویێ‌ و دووماهیێ‌، ئەوا 16 هەلبژارتیێن پارێزگەهان پشكداری كرییە و هاتینە بەلاڤكرن ل سەر چار كۆمان ل دووڤ دەڤەرێن جودا، هەلبژارتیێ‌ دهۆكێ‌ بۆ جارا ئێكێ‌ یە پشتی 33 سالان پشكداری قارەمانیێ‌ بوویە.

25

ب فەرمی فیدراسیۆنا باسكێت بۆلا ئیراقێ‌ ژڤان و سیستەمێ‌ وەرزێ‌ نوو یێ‌ خولا پلا نایاب راگەهاند كو شێوازێ‌ وێ‌ هاتییە گوهۆڕین ئەوا یانەیا زاخۆ وەكو نوونەرا ئێكانە ل كوردستانێ‌ دێ‌ پشكداریێ‌ تێدا كەت.
د. خالد نەجم بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: دووماهی كۆمبوونا مە دگەل یانەیێن پشكدار بۆ وەرزێ‌ نوو 2023-2024ێ‌ یێ‌ خولێ‌ 13 یانە پشكداربووینە ئەوا تێدا چەند بڕیار و راسپاردە هاتنە راگەهاندن، ژ وانا سیستەمێ‌ وەرزێ‌ بۆری هاتە گوهۆڕین بۆ وەرزێ‌ ئەڤ سالە بڤی شێوەیی، وەرزێ‌ ئەڤ سالە دێ‌ ل ناڤەراستا هەیڤا بهێت دەستپێكەت، شێوازێ‌ خولێ‌ دێ‌ 1-8 هەشت بیت ئانكۆ پشتی ب دووماهی هاتنا قۆناغا خولان تیما رێزا ئێكێ‌ دێ‌ بەرانبەر تیما هەشتێ‌ بیت، چار یانە دێ‌ دەربازبنە قۆناغا چارگۆشەیا زێرین، ئەو تیما خوە ژ خولێ‌ ڤەدكێشیت دێ‌ ئەنجامێن وێ‌ هێنە ژێبرن، هەر تیمەكا رێزێن پێشیێ‌ بهێت دڤێت پشكداری قارەمانیێن دەرڤە بكەت.
ل سەر بابەتێ‌ یاریزانان ژی گۆت: هەر تیمەك ب 17 یاریزان پێكدهێت، سێ‌ یاریزانێن پیشەكار ژوانا دو دناڤ یاریگەهێ‌ دابن، دو یاریزان ل بن 18 سالی دا، ئەو یانەیا یاریزانێن سۆپەر و هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ نەبن مافێ‌ هەیی ژ وەلاتێن رۆژئاڤا ئاسیا بینت وەكو یاریزانێ‌ ناڤخۆ ئەوژی ئیران، سوریا، لوبنان، فلەستین، ئوردن و یەمەن، هەروەسان قارەمانیا كۆپا ئیراقێ‌ نابیت یاریزانێ‌ پیشەكار یاریێ‌ بكەت و بڕیار هاتە دان ل نەهێ‌ مەها بهێت پشككێشانا خولا نایاب بهێتە ئەنجامدان.
ل دووڤ زانیاریێن بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ یانەیا زاخۆ گرێبەست دگەل راهێنەرێ‌ خوە یێ‌ رۆمانی ئیلیان ئۆجین گرێدایە، دیسان ڤەگەڕاندنا یاریزانێ‌ خوە یێ‌ بەرێ‌ ئەحمەد عوبێد ناڤدار عەلۆش و محەمەد حەسەن، دگەل كۆمەكا باش یا یاریزانێن باژێرێ‌ زاخۆ ئەوێن ل وەرزێ‌ بۆری باشترین ئاست نیشان دایی و تیما خوە بەر ب رێزا چارێ‌ یا خولا ئیراقێ‌ بری.

24

ژ نشكەكێ‌ ڤە دەمێ‌ راهێنانانێن بەری دەستپێكرنا خولا ئسپانیا ستێرێ‌ بەلجیكی و گۆلپارێزێ‌ یانەیا ریال مەدرید یا ئسپانی تووشی هنگاڤتنەكا مەترسی د چۆكێ‌ خوە دا بوویە كو دێ‌ بیتە ئەگەر د بیت هەتا دووماهییا قۆناغا ئێكێ‌ یان ژی وەرزێ‌ ئەڤ سالە بۆ وی ب دووماهی بهێت.
رۆژنامەیا دەیلی مێل یا بریتانی دیار كر پشتی هاتیە پشتراست كرن كو هنگاڤتنا گۆلپارێز تیبۆ كۆرتۆا پێدڤی ب نەشتەرگەریەكا مەزنە و دبیت هەتا دووماهییا وەرزێ‌ ئەڤ سالە دووركەڤیت یانەیا ریال مەدرید هەر زوو خوە نێزیكی گۆلپارێزێ‌ چێلسی یا ئنگلتەرایێ‌ كیپا ئاریزابالاگا كریە و داخواز ژ بریكارێ‌ وی كرییە گۆلپارێزی رازیبكەت، دۆبارە ل دووڤ گرێبەستا بەری چەند هەیڤان پێشكێشكری، ژلایێ‌ خوەڤە گۆلپارێزێ‌ چێلسی ئەو گرێبەست ڕەد نەكرییە بەلكو بەرهەڤییا خوە دیاركربوو لێ‌ یانەیا چێلسی ژی كۆژمەیەكێ‌ گرێبەستێ‌ دڤییا، ئەڤچارە ریال مەدرید دێ‌ رازی بیت ژبەر پێدڤییا وان بۆ گۆلپارێزی.

41

پشتی بۆ ماوەیێ‌ زێدەتر هەیڤەكێ‌ و سێ‌ ئۆفەرێن جودا یانەیا بایرن میۆنخ یا ئەلمانی شیا ستێرێ‌ ئەنگلتەرایێ‌ و یانەیا تۆتنهام هۆتسبێر بینیتە د ناڤ رێزێن تیما خوە یا تەپا پێی داب ۆ وەرزێ‌ نوو یێ‌ خولا بۆندسلیگایێ‌.
د راگەهاندنەكا فەرمی دا یانەیا بایرن میۆنخ گرێبەست دگەل ستێرێ‌ ئنگلتەرایێ‌ هاری كین بۆ ماوەیێ‌ چار سالان هەتا 2027ێ‌ ئیمزاكر ب كۆژمەیێ‌ 100 ملیۆن یۆرۆیان پشتی دو دۆفەرێن بەری وێ‌ یانەیا تۆتنهام رازی نەبووی كو دهێتە هژمارتن بوهاترین گرێبەستا یانەیێ‌ د دیرۆكا خولا ئەلمانیا دا ئەوێ‌ ژ یانەیا تۆتنهام هاتیە ڤەگۆهاستن كود بیتە ئۆفەرا سێیێ‌ یا یانەیا بایرنێ‌ بۆ یاریزانێ‌ ناڤهاتی و هەتا دووماهیێ‌ دەست ژێ‌ نە بەردایی و شیاین بینە د ناڤ رێزێن تیما خوە دا.
فلۆریان بلیتینبێرگ رۆژنامەڤانێ‌ وەرزشی ل تۆرا سكایی ئەلمانیا گۆت: هاری كین یێ‌ 30 سالی پشتی گرێبەستێ‌ دگەل یانەیا خوە بەرهەڤبوو د یارییا شەڤا دەربازبوویی ژ كۆپا سۆپەرا ئەلمانیا دا پشتی ب فەرمی بوویە یاریزانێ‌ بایرنێ‌ و بوویە خودانێ‌ هژمارەیا درێسێ‌ نەهـ د پێكهاتیێ‌ تیمێ‌ دا.
بۆ زانین هاری كین د ژیێ‌ تازەپێگەهشتییان دگەل تۆتنهام بوویە، ب شێوەیێ‌ خواستن یاری بۆ یانەیێن لیتۆن ئۆرێنت، میلوول، نۆرێچ ستی و لێستەر ستی كریە، دگەل تۆتنهام 280 گۆل ژ 435 یاریان تۆماركرینە.

84

باڤێ نازێ

زەنگل لێ دا و هەر شاگرتەك ب رێزا سنفا خوە را, دەرباسی هوندر بوو.
میرۆ ژی د سنفێ یەكێ دا بوو و ئەڤ رۆژا پێشین ژ خواندنا وی د دبستانێ دا بوو. ئە‌وی جیێ خوە ل تەنشتا شاگرتەكی نەناس گرت. هێ نەگەهیشت جیێ خوە بگرە, ژ نشكێڤا مامۆستە دەرباس بوو. شاگرت ه‌ەموو رابوون سەر پیان و ل بەر وی, ب رێزداری, راوەستیایی مان. ئە‌وی هنە تشت گۆتن, شاگرت روونشتن و میرۆ ژی ب وان را. پشتی وێ یەكێ مامۆستە, ب مادەكی ترش و ب ساو, خوە ب ئاخاڤتنەك رەق ب شاگرتان دا ناسین:
– ناڤێ من كەمالە و ئەز گەلەكی سەرفراز و شانازم, كو ناڤێ من ل ناڤێ باڤێ مە, تتركان, بوو یە.
پشتی وێ, دەست ب وانا خوە, یا پەروەردە كر:
– ئە‌ڤ دەڤەر نە مالا باڤێ وە یە. ئە‌ڤ دەڤەر – دبستانە و وەكو دارا هرمێ فەمی یە. ل ڤر وێ ئاخاڤتن تەنێ ب زمانێ شاهرستانی بە, كو ئەو ژی زمانێ ئاتاتوركێ مە یە, كو شیرن و خواشە. ژ ئیرۆ و پێڤە, زمانێ هۆڤیتیێ یێ مالێ ژ بیر بكن – ل ڤر مامۆستە ئاورێن خوە ل ناڤ قوتابیان گەر‌اند و ب ئیشارەتا دەستێ خوە دیسا ب زرت ئاخاڤتنا خوە بەردەوام كر – ئە‌و شاگرتێ كو ب زمانێ مالێ یێ دووری شاهرستانیێ باخڤە – ئەزێ ب ڤی دەستی گوهێ وی بفركینم, هەتا كو زمانێ وی ژ دەڤێ وی دەركەڤە. – ب ڤێ گەفێ وی كولما دەستێ خوە بلند كر, ل ماسا ل بەر خوە خست.
ل ڤر, ژ بەر كو میرۆ تێ نەدگەهیشت مامۆستە چ دبێژە, ژ شاگرتێ تەنشتا خوە پرسی:
– ئە‌ڤ ئەفەندی چ دبێژە?
یێ شاگرت بەرسیڤا وی نە دا, پێرا-پێرا دەستێ خوە بلند كر, كو ئەو ژی نیشانا رێداینا ئاخاڤتنێ ژ لایێ مامۆستە ڤە.
ژ بۆ مامۆستە ئەڤ بالكێش بوو و ئەوی رێ دایێ. شاگرت ر‌ابوو سەر خوە و ئاخڤی:
– خۆجە! ئە‌ڤی – ب دەستێ خوە ئامۆژە ب میرۆ كر – ئەو نها, ب زمانێ مالێ, ب كورمانجی, ب من را ئاخڤی..
شاگرت نەگەهیشت ئاخاڤتنا خوە ببە سەری, مامۆستە بەر ب وان ڤە هات, سەرانسەر, گوهێ میرۆ گرت و ب دەستێ دن لێدا و ئەو كشكشاند بەر دەپا نڤیسێ.
میرۆ ژی, هیچ‌ تێنەدگەهیشت, ژ بۆ چ لێدانێ دخوە. میرۆ هین د ڤێ هزرێ دا بوو, مامۆستە چەند سیلێن دن پێ ڤەكرن. پاشێ بەرێ خوە دا شاگرتان و ب هەلچوونەك هێچ ئاخڤی:
– ئە‌ڤێ ببە چ كەس, كو ب زمانێ كوردی باخڤە. بەری هەر تشتی زمانەكی وەها نینە, لۆما ژی ب ڤی زمانێ نە زمان نەئاخڤن. – ب ئاخاڤتنا خوە را میرۆ دە‌هفاند, بەرێ وی دا دیوار و ل سەر لنگەكی دا راوستاندن, ل ڤر ئەوی ب گەف پرسی: – هوون تێ گەهیشتن?
– ئە‌رێ! – شاگرتان ب یەك بەرسیڤ دان.
مامۆستە دەست ب وانا خوە كر, میرۆ ژی ما ل ڤێ رەوشێ دا, ه‌ەتا زەنگل لێدا.
ب دەركەتنا زارۆكان, چەند گۆتنێن رەق ژێ را گۆت و ب دە‌هف ئەو بەردا ناڤ زارۆكێن, كو دەردكەتن هەوشێ.
میرۆ, ب دەركەتنا خوە ل گەل پربوونا شاگرتان, یێن كو هەموو ژ سنفێن خوە دەركەتبوون, گوه ل كەسی نەكر. ئە‌وی تەنێ‌ چاڤێن خوە ل قۆرزیكەكێ گەر‌اند, ب دیتنا وێ, بەرێ خوە دا ور. ب گەهیشتنا خوە, مینا باڤێ خوە, چاوا د تەنگاڤیێ دا, دەست ب دوا‌ دكر, وی ژی بەرێ خوە دا ئە‌سمانا, دەستێن خوە بلند كر و ب كەل و گری, دەست ب دوا‌ و گازنا خوە كر:
– خوەدێۆ! ژ بۆ چ تە وەها كر, كو ئەز تشتەكی ژ گۆتنێن تە ناگەهێم? خوەدێۆ, ئەز قوربانا تە مە, زمانێ من بگەرینە, كو ئەز ژی باخڤم و ژ وان فەهم‌ بكم! خوەدێۆ, ئەز د بەختێ تە دا, من ل ئە‌ردێ نەهێلە!
میرۆ, ب سێوەیێ كو باڤێ وی دوا‌ دكر, ل گۆرا رەوشا خوە, خواستەكا خوە ژ خوەدێ ئانی سەر زمانێ خوە.
لێ ئەوی نەدیت, كو شاگرتێ ل تەنشتا وی بوو, گوهداریا وی دكە. و كەنگی زەنگل لێدا, شاگرت دیسا دەرباسی هوندورێ سنفێن خوە بوون.
میرۆ نەگەها ل جیێ خوە روونێ, خۆجە ب لەز دەرباس بوو و جارەكە دن بەر ب میرۆ ڤە چوو, ئەو و شاگرتێ ل تەنشتی وی ئانین بەر دەپا نڤیسێ و فەرمانا خوە دا:
– ژ بەر كو ئەڤ جەهشكە, ب زمانێ شاهرستانی تێ ناگەهێ – ژ شاگرتێ ب میرۆ را كو ئانیبوو بەر دەپێ گۆت: – تو ئاخاڤتنا من ژێ را وەرگەرینە. و ئەڤێ جارا پێشین و داوی بە, كو ئەزێ بهێلم وەكی ئاخاڤتن ب زمانێ مالێ چێ ببە. ژێ پرسیار بكە, ئەو ل هەوشێ‌ ل گەل كێ‌ دئاخڤی?
دەما یێ شاگرت پرسیارا مامۆستە ژ میرۆ را وەرگەراند, ئەوی ب چاڤێن ترس و مەندەهوشیێ نهێری و مینا كو ببێژە: «ئەوی چاوا دزانی?..», ب ڤێ ماتماینێ و نە بێ ترس, بەرسیڤ دا:
– ئە‌ز ئە‌ز ب خوەدێ را دئاخڤیم..
شاگرت گۆت:
– خۆجە, ئەو دبێژە, كو ب خوەدا را داخڤی..
ب پرس و ماتماین, ئەڤ گۆتن ژ دەڤێ مامۆستا دەركەت:
– ب خوەدێ را?! – و دوو را ب هێچبوون و گۆتنێن زرت گۆت: – كور‌ۆ, ما تو مووسایێ پێخەمبەری, وەكی ب خوەدێ را باخڤی? ئە‌و چاوا تو دكاری ب زمانێ خوە, یێ خوار, ب خالقێ دونیایێ را باخڤی?..
ب وەرگەرا ئاخاڤتنا مامۆستە, میرۆ لێ نێری, زمانێ خوە دەرخست, شانی وی دا و گۆت:
– خوەدێ, زمانێ من نە خوارە..
كەنگی مامۆستە دیت, كو زمانێ خوە دەردخینە, ئەوە نەما ل هێڤیا وەرگەرێ ما, شقامەك روویێ وی دا و قیریا:
– ژ ڤی كەری را بێژە, كو هیچ‌ نابە, كو زمانێ مالێ باخڤە!
مامۆستە ب گۆتنا خوە, میرۆ بەر ب جیێ وی دە‌هفاند.
میرۆ, پشتی رۆژەك پێشیێ, گران و ئێش, ژ خواندنا خوە هاتە مالێ.
بێدەنگ دەرباسی ئودێ بوو.
دەستێ دایكا وی د هەڤیر دا بوو, نكاربوو پێ ڤە بچوو یا, جیێ خوە ل قۆرزیكەكێ گرت.
ل ڤر دایك ژێ دپرسە:
– ها, میرێ من.. رۆژا پێشیێ ژ خواندنێ چاوا دەرباس بوو?..
میرۆ بەرسیڤا دیا خوە نە دا, بێدەنگ ما ل جیێ خوە.
دایكێ, دەما دیت ئەو بێ بەرسیڤە و بێچێزە, دەستێ خوە ژ ناڤ هەڤیر دەرخست, بەر ب وی ڤە چوو و نە بێ ترس ژ وی پرسی:
– كورێ من, خێرە? چ بوو یە?
میرۆ ڤێ جارێ سەرێ خوە ر‌اكر و ب چاڤێن مشت هێسر ل دایكا خوە نهێری, خوە ئاڤێت ه‌ەمبێزا وێ و ب گری گۆت:
– دای, نێ‌ نابە ئەز زمانێ مالێ باخڤم!

35

رەمەزان ئیسماعیل

من…
شەڤ دڤێن
پێخەمـەتی شـــەڤبێرییا و
ڕوینشـتنا ل دیـــوانێن تـە
من..
ستێر دڤێن
ژبەر جوانیا نەخشێ ستێرا و
ل بەر چێكەم ستۆڤانێن تە
من..
ڕۆژ دڤێن
دا ببینم جـهێ خـــۆشی و
گۆرانگەه و سـەیرانێن تـە
من..
گول دڤێن
بۆ دیـاریـیـــا ل سەرسـال و
ژدایكبوون و هەلكەڤتێن تە
من…
چاڤ دڤێن
دا سەحكەمە وێنە ونامە و
هەمی پەیڤ و سلاڤێن تـە
من…
هەلبەست و هۆزان دڤێـن
دا بزانم تـەڤ هەستێن تە
من..
بەركـەڤی و زۆزان دڤێـن
ژ بــۆ نـەمانا خەمێن تــە
من…
عـەنبــەر و گــولاڤ دڤێن
ژ بۆی بسك و پەرچەمێن تە
من..
ئـــاواز و ســــــتران دڤـێـن
بۆ نیشـانی وخازگینیێن تـە.

54

نایف مەحمود

شەڤ زڤستانە و تاریاتیێ پێلێن خوە
شوڕکرینە سەر تیروژکێن روژێ،
ڕوناهی یا بویە
ئێخسیرا لەپێن ڕەشەکێن
شەڤێ و ئەژدەهایێن دارستانا
ژ ترسا دێوێن ڕوژا دەڤ بەش دڕەڤن…
ستێر و هەیڤ یێن کەفتینە بەر
دوزەخا مژو دومانێ،
چرایەک نینە ببیتە
خەونا ڤێ تاریستانێ و
پەنجەشێرا ئەزوکیێ
بن ئاخ بکەت…
ئەوران گڤالێن خوە یێن پێچاین و کرینە گلواز ل هنداڤی
پەراڤێن ئاڤێ تاڤیێن زیان بەخش دبارینن…
چیا ل هەمبەری
بیابان و دەشت و نەوالان
سەرێ خو بو هەناسەیەکا ئارامیێ دچەمینن، ژ بلنداهیێ دکەڤن
کەڤران دخون، ئاخێ دادعویرن…
ڕوندک ژ بارانا بێ وەفایێ
دهەڕکن،
ئەلهو ل ئەسمانێ ڤاژی
بێ چەنگ و پەڕ ڤاژی دفڕن
دکەزەبا خوەدا دشەوتن…
د دەهمانا ئەردیدا
خەونەکا نەزوک ژدایک دبیت
دبیتە ئاگرو ئاتەش
ب دەلنگێن ئاخێ ڤە و
قازو قولنگ ژ کوچکرنێ یاخی دبن…
پاهیزەک
دبیتە تابلۆیێ ژورا مە
سیبەرا بەلگێن بوهارێ
دڕەنگێ خوەدە بەرزە دکەت
ژبونا ئافراندنا وێرەکیێ
پەلێن داران مینا ڕەشەبایێ مرنێ
د گەردەنا پەیکەرێن
بێ گیان وەردبن..
حەزکرنەک مینا پێتا ئاگری بو
عەرشێ فریشتان بلندبیت چیروکا خوەزایی
ژکەتوارێ فێلبازیێ ب حەسرەت و نالین ڤەدگوهێزیت و
ڤێ چیروکێ
دکەتە راستیا نهێنیەکا نەپەنی
ژ ترس و لەرزینا هەمبەری
پەیڤا دادیێ…نالێنێن پەراسیێن شکەستی ژ دەنگێ (دەهولا) مە دهێن!
کریسک یێن کەتینە چاڤێن
کولیلکان ژ سەمایێن بەلاتینکان
دبێ بارن، سردوێن سەکەراتێ دبێن…
خەملا گولێن رەزو باغان زەراتیێ یێن کفن کرین
زاڕوک ژ بهەشتا یاریان بازددەن
دچن خو لبەر کەلەکێن بەران، ژ هێرشا تیران
ژگەفێن پیران ڤەدشێرن…
ئەڤە چەندین سالە پرا مرازان د ژانێن خوەدا دغولغلیت،
لسەر پێن خوە یێن پوسیدە ژ وەستیانێ
بوکاروانێ هەڤرکیێ ها نێزیکە ب سەتمیت،
پاپورا مە د ئاڤا گەنیدا سەرنشیڤ و ژێر ئاڤ ببیت!
نەخێر، ببورە دەم، ئەسمان، تاری،
ترس و لەرز
بەریک و ئەز
دێ بو سەربەرزیێ مرین

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com