سەرۆكێ هەڤپەیمانییا نیشتمانییا ئیراقی، ناڤەڕۆكا دیدارا خوە یا ڤێ دوماهیێ ل گەل سەرۆك بارزانی ئاشكراكر و راگەهاند: تێبینیێن سەرۆك بارزانی ل دۆر بجهئینانا دەستووری و قانوونا هەلبژارتنان د رەوانە و پشتەڤانیێ لێ دكەین، هەڤدەم دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو تاكە چارەسەری بۆ دادپەروەریێ د نوونەرایەتیكرنا خەلكیدا، ئیراق ببیتە ئێك بازنەیا هەلبژارتنان.
د. ئەیاد عەلاوی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا نیشتمانی د هەڤپەیڤینەكێدا ل گەل كەنالێ كوردستان 24 باس ل هەڤبەندیێن دیرۆكی، رەوشا سیاسی یا ئیراقێ و سەرەدانا وی بۆ ئالیێ سەرۆك بارزانی كر.
ل دۆر سەرەدانا وی بۆ هەولێرێ، د. ئەیاد عەلاوی رۆهنكر، دەمەكێ درێژ بوو دیدار ل گەل سەرۆك بارزانی ئەنجام نەدابوو، لەوما ئەڤ سەرەدانە وەك دەلیڤەیەك بۆ دانوستاندنێ و نووكرنا هەڤبەندییان ب كارئینا.
ناڤبری دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو سەرەدانا وی تمام یا سەربخوە بوویە و هیچ هەڤبەندییەك ب سەرەدانا نووری ئەلمالكی ڤە بۆ هەولێرێ نەبوو، عەلاوی خوە ب دۆستەكێ نێزیكی گەلی كورد هەژمارت و ئاماژە ب قووناغێن بۆری یێن دژوار دا، ب تایبەتی وی وەخێ كورد ل بن دو ئابلۆقەیان ڤە بوون، ئابلۆقەیەكا نێڤدەولەتی ل سەر ئیراقێ و ئابلۆقەیا حوكمەتا ئیراقێ ل سەر هەرێما كوردستانێ، كو تێدا هەردو ئالی ل سەر ئاستێ سیاسی و جەماوەری پشتەڤانییا هەڤدو كریە.
تەوەرەكێ سەرەكیێ دیدارا د. ئەیاد عەلاوی و سەرۆك بارزانی، پرسا پێكئینانا حوكمەتا نوو یا ئیراقێ و كێشەیێن هەلاویستی بوویە، ل دووڤ گوتنا عەلاوی، سەرۆك بارزانی ترسا جدی هەیە ل دۆر بجهئینانا دەستووری و پێگیری نەبوون ب وان خالێن رێككەفتن ل سەر كری، ب تایبەتی قانوونا هەلبژارتنان و مادەیا 140، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا نیشتمانییا ئیراقی دانپێدان ب وێ چەندێ كر كو ئەو تێبینیێن سەرۆك بارزانی د جهێ خوەدانە و پێدڤییە ئاخڤتن ل سەر ریهوریشالێن كێشەیان بهێتە كرن، ژ وان ژی ئێكلاكرنا چارەنڤیسێ دەڤەرێن كوردستانی و بڕگەیێن گرێدای ب داهاتێ پەترۆلێ و غازێ و چاوانییا برێڤەبرنا سامانێن سروشتی، كو بەری پێنج سالان بزاڤا چارەسەركرنا وان كریە بەلێ سەركەفتێ نەبوون.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوە دا، ئەیاد عەلاوی، رەخنە ل قانوونا نوكە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ گرت و ب ئەگەرەك بۆ نەدادپەروەریێ هەژمارت، ب باوەرییا وی، پێدڤییە ئیراق ببیتە ئێك بازنەیا هەلبژارتنان بۆ وێ چەندێ جوداهی نەمینیت و نوونەرایەتییەكا راستەقینەیا هەموو پێكهاتەیان بهێتە كرن، ب دیتنا عەلاوی دڤێت دەنگێ وەلاتییەكی ل هەولێرێ و وەلاتییەكی ل بەسرە ئێك بها و كاریگەری هەبیت، ناڤبری هۆشداری ژی دا كو سروشتی ململانێیان ل ئیراقێ هاتیە گوهۆڕین، هەكە پێشتر ململانێ ب چەكی وتوندوتیژیێ بوون، نوكە هاتیە گوهۆڕین بۆ ململانێیا خەرجكرنا پارەی و كڕینا دەنگان، كو ئەڤە ژی مەترسییەكا مەزنە.
سەبارەت مافێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ، عەلاوی ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو جۆرەكێ خوەڤەدزینێ ژ پێدانا مافێن دارایی یێن كوردان دهێتە كرن، ناڤبری قووناغا سەرۆكایەتییا خوە ل حوكمەتا ئیراقێ باسكر و راگەهاند: ل سەردەمێ من رێژەیا 17% بودجەیا ئیراقێ بۆ هەرێما كوردستانێ هاتبوو دیاركرن و ماف د پاراستی بوون.
ل دوماهیێ ئەیاد عەلاوی بۆچۆنا خوە ل دۆر حوكمەتا داهاتی بەرچاڤكر و دوپاتی ل وێ چەندێ كر، نابیت حوكمەت تنێ نوونەرایەتییا زۆرینەیا سیاسی یان مەزهەبی بكەت، بەلكو پێدڤییە بەراهییا كارێن وێ خزمەتكرنا هەموو ئیراقییان بیت بێی جوداهی.

كۆڤارەكا ئەمریكی یا ناڤدار بەلاڤكر، هێرشێن ل سەر زەڤییا كۆرمۆر یا غازی دیاركر كو پێدڤییە ب لەز سیستەمێ بەرگریێ بۆ هەرێما كوردستانێ بهێتە دابینكرن.
كۆڤارا (فۆربسی) یا ئەمریكی راپۆرتەك ل دۆر هێرشا چەند رۆژێن بۆری ل سەر زەڤییا كۆرمۆر یا غازی بەلاڤكر و ئاماژەكر» ئەو هێرشە بۆ ئەگەرێ بڕینا كارەبێ ب رێژەیا 80% ل هەموو باژێرێن هەرێما كوردستانێ، ئەڤە ژی وێ چەندێ دیار دكەت پێدڤییە ب لەز سیستەمێ بەرگریێ ل وێ دەڤەرێ بهێتە دانان. چونكە هەرێما كوردستانێ جهێ وەبەرهێنانا كۆمپانیێن مەزن یێن ئەمریكی یە و بەرژەوەندیێن هەڤپشك هەنە».
ب گۆڕەی وێ كۆڤاری» هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ د بێ بهانەنە و ژێرخانەیا مەدەنی و جهەكێ گرنگ یێن وێ هەرێمێ بۆ دابینكرنا كارەبێ كریە ئارمانج، ئەڤە د وەختەكی دایە حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كارەبا 24 ساتی بۆ خەلكی دابینكریە كو ژ ئەگەرێ وێ هێرشێ كارەبا بۆ تنێ پێنج ساتان د رۆژەكێدا كێمبوو، لەوما پێدڤییە ئیدارەیا ئەمریكی ب جدی هزر د پێدانا سیستەمێ بەرگریێ دا بۆ هەرێما كوردستانێ بكەت، بۆ وێ چەندێ بشێت ژێرخانەیێن خوە گرنگ و وەلاتیێن خوە دژی وان هێرشێن پێ بهانە بپارێزیت».

بەرپرسێن کورد ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار دکەن هەلوەستێ شامێ ل هەمبەر داخوازیێن رەوا یێن کوردان گەلەک خرابە و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی نها دانوستاندنێن کوردان و شامێ هاتینە راگرتن و ئەنجامێن قووناغا ئاشتیێ ل تورکیا دێ کاریگەریا خوە ل سووریێ ژی کەت.

ئالدار خەلیل ئێک ژ بەرپرسێن پەیەدێ دیار کر، هەلوەستێ ڤێ دووماهیێ یی شامێ ل هەمبەر کوردان گەلەک خرابە، کوردان دڤێت د چارچۆڤەیێ سووریایەک نوو و دیموکراتی دا ل گەل هەموو نەتەوەیێن دی پێکڤە بژین، کورد داخوازا پارچەکرنا سووریێ ناکەن، لێ مخابن هەلوەستێ نها یێ شامێ گەلەک خرابە و هەلوەستێ نها یێ شامێ دێ بیتە ئەگەرێ پارچەبوونا سووریێ، چونکی مە بەری نها ژی گەلەک جاران دیار کریە پێدڤیا سووریێ ب دستوورەک نوو و دیموکراتی هەکە کو مافێن هەموو نەتەوەیێن ل سووریێ ب تایبەتی ژی مافێن رەوا یێن گەلێ کورد گەرەنتی بکەت.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، ڤێ دووماهیێ ئێرشێن نە رەوا ل دژی گەلێ کورد ل سووریێ زێدەتر بووینە و درووشمێن خراب ل دژی کوردان دهێنە گۆتن، ئەو یەک گەلەک خرابە و دڤێت شام رێ نەدەت کارێن وەسا بهێنە کرن، چونکی ئاشکرایە هەتا کورد ل سووریێ نەگەهنە مافێن خوە یێن رەوا دێ رەوشا ئالۆز یا ل سووریێ بەردەوام بیت و دبیت خرابتر ژی ببیت و گۆت: (مخابن نها دانوستاندنێن کوردان و شامێ هاتینە راگرتن و وەکو کوردێن سووریێ ئەم جارەکا دی دیار دکەین کو مە دڤێت هەموو پرسێن هەی ب رێیا دانوستاندنان چارەسەر بکەین، لێ مخابن هەلوەستێ نها یێ شامێ خزمەتا چارەسەریێ ناکەت).
ل ئالیێ دی ئەنجوومەنێ نشتیمانی یێ کوردی ل سووریێ ژی د داخویانیەکێ دا دیار کر، بانگەوازیا ڤێ دووماهیێ یا ئەحمەد شەرعی ژ بۆ خوەنیشادانان ژ بەر سالڤەگەرا ژناڤچوونا رژێما بەشاری رەوشەکا دی دروست کر و د خوەنیشادانان دا درووشم ل دژی گەلێ کورد هاتنە بلند کرن و ئێرشی کوردان هاتە کرن، ئەو یەک ل دژی پێکڤەژیانێ یە، پێدڤیا سووریێ ب سیستەمەک نوو و دیموکراتی هەیە، کو هەموو خەلکێن سووریێ بشێن پێکڤە بژین، مخابن یا نها ل دژی کوردان و پێکهاتەیێن دی یێن سووریێ دهێتە کرن دێ ئەنجامێن خوە یێن خراب بۆ پاشەرۆژا سووریێ هەبیت.
ئەنجوومەنێ نشتیمانی یێ کوردی جارەکا دیار داخواز ژ شامێ دکەت کو ب رێیا دانوستاندنان پرسێن هەی بهێنە چارەسەرکرن، چونکی ئەزموونا چەندین سالێن بۆری ل سووریێ سەلماندیە ب توندوتیژیێ چو پرسەک ناهێتە چارەسەرکرن و دانوستاندن باشترین رێیە بۆ چارەسەریا هەموو پرسێن نها یین ل سووریێ، لێ مخابن هەلوەستێ نها یێ شامێ ل دۆر مافێن رەوا یێن گەلێ کورد باش نینە.