NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5858 POSTS 0 COMMENTS

4

هەولێر، قائید میرۆ:

پەیڤدارێ وەزارەتا ئەوقاف و كاروبارێن ئایینی ل حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌ دیاركر، ب فەرمانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ئەڤ سالە ژی بەخشینا مامۆستایێن ئایینی یێن خۆبەخش دێ‌ هێتە مەزاختن و دبێژیت: فەرمانا مەزاختنێ هەتا دووماهیا ئەڤ سالە هاتیە نووكرن.
نەبەز ئیسماعیل، پەیڤدارێ وەزارەتا ئەوقافێ‌ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ب فەرمانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژ سالا بۆری وەرە دەست ب مەزاختنا بەخشینا مەهانە بۆ مامۆستایێن ئایینی یێن خۆبەخش هاتیە كرن و گۆت: «هەموو مامۆستایێن خۆبەخش ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ ژ بەخشینا سەرۆكێ حوكمەتێ مفاداربووینە، بڕیار هاتیەدان بۆ ئەڤ سالە ژی یێ بەردەوامبیت».
نەبەز ئیسماعیل گۆت ژی: «ل هەرێما كوردستانێ هزار و 500 مامۆستایێن ئایینی هەنە و ب شێوەیێ خۆبەخش كار دكەن و نەهاتینە دامەرزاندن، هەر ئێك ژ وان مەهانە دێ 250 هزار دیناران وەكو بەخشین وەرگریت، ئەم هەموو بزاڤەكان بۆ دامەزراندنا وان مامۆستایێن ئایینی دكەین».

4

رەمەزان زەكەریا:

د چارچوڤێ بەرهەڤیێن بەردەوام دا بۆ پایتەختێ نەورۆزێ، سەرۆكاتیا باژێرڤانیا ئاكرێ ب بزاڤێن بەردەوام دەست ب نووژەنكرن و بەرفرەهكرنا جهێن گەشتیاری كریە، ب تایبەت سەرێ گری.
بلند رزا زبێر، سەرۆكێ باژێرڤانیا ئاكرێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: «پڕۆژەیێ بەرفرەهكرنا سەرێ گری، پێدڤیە بەری هاتنا جەژنا نەورۆزێ هەموو كارێن وی ب دووماهی بهێن و بكەڤیتە د خزمەتا وەلاتیان دا».
ئاشكرا ژی كر، كار دهێتە كرن، جهێ سەرێ گری باش بهێتە بەرفرەهكرن، داكو جهێ‌ میهڤان و گەشتیاران هەبیت و ئاستەنگێن قەرەبالغیێ كێم ببن، دیسا خزمەتەكا ژ هەژی بۆ وەلاتیێن دەڤەرێ و گەشتیارێن سەردانا ئاكرێ دكەن؛ بهێتە كرن و گۆت: «ئاكرێ وەكو پایتەختێ نەورۆزێن ئەركەكێ نەتەوەیی ل سەر ملایە، لەورا هەموو بزاڤ د خزمەتا وێ چەندێ دانە، كەرنەڤالا ئەڤ سالە ب جوانترین و رێكوپێكتریت شێوە بهێتە ئەنجامدان، ب جۆرەكی، كو د ئاستێ ناڤودەنگیا ئاكرێ و بیرەوەریا جەژنا نەتەوەیی یا نەورۆزێ دا بیت».

3

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

فەرهاد مەحموود، دەڤەردارێ باتیفا بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ل دووڤ ماستەرپلانا باتیفا دیزاینێ پاركەكا گشتی یا مەزن هاتیە دانان و دبێژیت: ئەو پاركە ل سەنتەرێ‌ دەڤەرداریا باتیفا دێ‌ هێتە دروستكرن.
دەڤەردارێ باتیفا، ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو پشتی ڕازیبوون ل سەر گوهۆڕینا ماستەرپلانا باتیفا هاتیە كرن، وان چەندین جهێن گەشتیاری و پڕۆژەیێ دروستكرنا ڤێ پاركێ ژی ل ماستەرپلانێ زێدەكر و هاتە پەسەندكرن، و ڕازیبوون ژی ل سەر دورستكرنا وێ هاتیەكرن.
فەرهاد گۆت: «ئەڤ پاركە دێ بیتە پاركا دویێ‌ یا گشتی ل باتیفا، زێدەباری هەردو پاركێن تایبەت یێن زەمبیل فرۆش و سەید غەزال، كو ژ لایێ سەرمایەدارەكێ باتیفا ڤە هاتینە دروستكرن، و ڕەوشەكا جوانتر دایە دەڤەرێ».

4

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

قاسم عەونی، ڕێڤەبەرێ كۆچ و كۆچبەران و بەرسڤدانا قەیرانان ل زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ل دووڤ ڕاسپاردەیا گوهدار شێخۆ، سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، وان ب هەڤكاری ل گەل ناڤەندا هەڤپشك یا قەیرانان هاریكاری ل سەر 183 خێزانێن زیانڤێكەفتیێن لەهیا زاخۆ یا سالا بۆری بەلاڤكرن.
ڕێڤەبەرێ كۆچ و كۆچبەران و بەرسڤدانا قەیرانان ل زاخۆ گۆت: «ئەڤ هاریكاریە ژ كارتوونەكا ئاهێن خوارنێ و كارتوونەكا پێدڤیێن زاڕۆكان و دو بەتەنی پێكهاتیبوون، هەر خێزانەكێ مە دو كارتۆن و دو بەتەنی دانێ‌«.
گۆت ژی: «ڕێكارێن پێدڤی هاتینە كرن ژ بۆ قەرەبووكرنا ڤان خێزانێن زیانڤێكەفتیێن لەهیا زاخۆ، بۆ ڤێ مەرەمێ ژی ناڤێن وان خێزانان ل ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتینە تۆماركرن».

4

چاڤدێرێن سیاسی دیار دکەن، هەتا نها ژی ستراتیژیا ئەمریکا و ئسرائیلێ بۆ پاشەرۆژا ئیرانێ دیار نینە و ل هەمبەر دا ئیرانێ ژی دڤێت شەڕ ڤەکێشیت دا ئەمریکا و ئسرائیل نەچار بن شەڕی راگرن و گرنگە کوردێن رۆژهەلات ژی هشیار بن و نەبنە قوربانی.

چەنگیز چاندار ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا دیار کر، هەتا نها دیار نینە کا ئەمریکا و ئسرائیلێ چو بەرنامە بۆ ئیرانێ هەنە یان نە؟ لێ دەمێ مرۆڤ بەرێ خوە ددەتە داخویانیێن ترامپی و بەرپرسێن ئسرائیلێ دیار دبیت جارێ وان دڤێت رژێما ئیرانێ لاواز بکەن و هەکە بشێن ژناڤ ببەن، لێ چو بەرنامەیێن وان بۆ پشتی ژناڤچوونا رژێما نها نینە و ئەو یەک ژی ئاریشەیەک گەلەک مەزنە، چونکی ئیران وەلاتەک مەزنە و خوەدان هێزە و شیایە هەتا نها ب رەنگەکێ باش بەرگریێ بکەت و گۆت: (ئیرانێ دڤێت شەڕ بۆ دەمەکێ درێژ ڤەکێشیت، ئیرانێ دڤێت رۆژهەلاتا ناڤین و هەتا بشێت جیهانێ ژی تووشێ قەیرانا ئابووری بکەت، ئیرانێ دڤێت دەستهەلاتا خوە بپارێزیت، هەرچەندە هەتا نها گەلەک زیان گەهشتینە ئیرانێ، لێ هێشتا ژی زوویە ئەم بەحسێ ژناڤچوونا رژێما ئیرانێ بکەین).
ناڤهاتی سەبارەت ب کوردێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ ژی دیار کر، راستە نها دەلیڤەیەکا باش بۆ کوردان هاتیە پێش، لێ د هەمان دەمی دا گەلەک مەترسی ژی هەنە، دڤێت کورد ب رەنگەکێ ئاقلانە سەرەدەریێ ل گەل رەوشا نها بکەن، چونکی هەکە کورد بێی بەرنامە د شەڕی دا پشکدار بن دێ زیانێن گەلەک مەزن گەهنە کوردێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ و دیار نینە کا دێ ئەمریکا و ئسرائیل کوردان بۆ دەمەک درێژ پارێزن یان نە.
ل ئالیێ دی حسام دەستپیش ماموستایێ زانکۆیێ ل ئۆرۆپا کو د هەمان دەمی دا خەلکێ رۆژهەلاتێ کوردستانێ یە دیار کر، ژ ئەنجاما شەڕی هەتا نها ئیران گەلەک لاواز بوویە، ئێرشێن ئیرانێ یێن ل سەر وەلاتێن کەنداڤی و هەرێما کوردستانێ ژی نیشا ددەت کو ئیران گەلەک لاواز بوویە و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی بەردەوام گەفان دکەت، گرنگە هەرێما کوردستانێ خوە ژ شەڕی دوور بکەت و ل ئالیێ دی هێزێن سیاسی یێن کورد ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ ژی دڤێت خواندنەکا راست بۆ رەوشا هەی بکەن و نابیت کورد بێی بەرنامە بچنە ناڤ شەڕی، چونکی وی دەمی دێ کورد بنە قوربانی و ئەزموونا رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی سەلماند کو ئەمریکا و ب تایبەتی ژی ئیدارەیا ترامپی جهێ باوەریێ نینن و تنێ وان بەرژەوەندیێن خوە دڤێت.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، راستە نها ئەمریکا و ئسرائیل بەردەوام سازیێن سەربازی و بنگەهێن پاسدارێن ئیرانێ ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ دکەنە ئارمانج و گەلەک بنگەهێن پاسداران ژناڤبرینە، لێ هێشتا ژی هێزێن ئیرانێ ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ بهێزن و خوە ل قوتابخانە و جهێن دی ڤەشارتینە، ئانکو هەکە هێزێن کوردی بچنە رۆژهەلات ئەو دشێن مەترسیێ بۆ خەلکێ سڤیل ژی دروست بکەن، ڤێجا گرنگە کورد گەلەک د هشیار بن.
ل ئالیێ دی گەلەک ژ چاڤدێرێن سیاسی یێن کورد ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ و ئۆرۆپا ژی وەسا دبینن کو هەکە شەڕ بۆ دەمەکی درێژ ڤەکێشیت دێ ئەمریکا و ئسرائیل پێدڤی ب هێزێن کوردی یێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ بن، بەس هەتا تەهران نەکەڤیت و ل دەڤەرێن دی یێن ئیرانێ ژی بەرهەڤی نەهێنە کرن نابیت کورد پشکداریێ د شەڕی دا بکەن، چونکی ئیدارەیا ترامپی ل رۆژئاڤایی کوردستانێ کورد ب تنێ هێلان و گەلەک زیان گەهشتنە کوردان، ڤێجا گرنگە کورد رێ نەدەن هەمان تشت ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ ژی روو بدەت، چونکی دەمێ پێدڤیا ئەمریکا ب کوردان نەما دێ ب ساناهی دەست ژ کوردان بەردەت.
هەروەسا سەرۆک کۆمارێ ئیرانێ مەسعود پزیشکیان ژی دوهی دیار کر، ئیرانێ نەڤێت شەڕێ چو وەلاتێن هەڤسو و ب تایبەتی ژی وەلاتێن کەنداڤی بکەت و هەکە وەلاتێن کەنداڤی نەبنە مەترسی ئیران ژی ئێرشی وان ناکەت و گۆت: (من فەرمان دایە هێزێن لەشکری کو ئێرشێن ل سەر وەلاتێن کەنداڤی بدەنە راگرتن و گرنگە وەلاتێن کەنداڤی ژی هاریکاریا ئەمریکا و ئسرائیلێ نەکەن و نەبنە مەترسی بۆ ئیرانێ).

ئیلهام ئەحمەد بەرپرسا پەیوەندیێن دەرڤە یا رێڤەبەریا خوەسەر یا رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار کر، هەتا سیستەمێ سووریێ نەبیتە فیدرالی ئالۆزیێن هەی ژی چارەسەر نابن، هێشتا رێککەفتنا هەسەدێ و شامێ ب تەمامی نەهاتیە بجهئینان و دڤێت شام رێزی ل ئیرادەیا گەلێ کورد بگریت، ل ئالیێ دی دورزی و عەلەوی و پێکهاتەیێن دی یێن ل سووریێ ژی داخوازا مافێن خوە دکەن، پێکهاتەیێن ل سووریێ نها ل دژی سیستەمەک ناڤەندی نە و دڤێت سیستەمێ سووریێ ببیتە فیدرالی، چونکی سووریێ تنێ یا عەرەبان نینە، بەلکو یا هەموو خەلکێ سووریێ یە و دڤێت هەموو پێکهاتەیێن ل سووریێ دژین د برێڤەبرنا وەلاتی دا پشکدار بن.
ناڤهاتیێ ئەو یەک ژی دیار کر، بەری نها ژی وان گەلەک جاران دیار کرینە کو دڤێت سیستەمێ سووریێ ببیتە سیستەمەک نە ناڤەندی، چونکی رەوشا چەند مەهێن بۆری سەلماندیە کو کەس نەشێت وەکو بەری نها حوکمێ ل هەموو سووریێ بکەت و گۆت: (دڤێت ئەمریکا و وەلاتێن ئێکەتیا ئۆرۆپا ژی هاریکار بن دا شام یا نەچار بیت دەست ژ زۆرداریێ بەردەت و رێزێ ل ئیرادەیا هەموو نەتەوە و پێکهاتەیێن ل سووریێ بگریت، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی وەکو رێڤەبەریا خوەسەر ئەم دبێژین فیدرالی باشترین چارەسەریە بۆ رەوشا نها یا ئالۆز ل سووریێ و دڤێت هەموو وەلاتێن دی ژی هاریکار بن).

10

سندس سالح سلێڤانەیی

دگەل هاتنا هەیڤا پیرۆزا رەمەزانێ، پێلەكا گرانبوونا مەزن یا بهایێ كەلوپەلێن خوارنێ و پێدڤیێن رۆژانە بازاڕێن هەرێمێ ڤەگرتینە، ئەڤ چەندە ژی بارگرانییەكا گەلەك مەزن ئێخستییە سەر ملێن وەلاتیێن كێمدەرامەت.

مهدی سالح وەلاتیەكێ دهۆكێ یە بۆ ئەڤرۆ گۆت: ب ئەگەرێ ڤێ گرانییێ ئەم نەشێین پێدڤیێن خوە یێن سەرەكی بكڕین، چونكی داهاتێ مە ل سەر مووچەیەكێ دیاركری یە و هەر بلندبوونەكا بهایان دێ ژیانا مە بەرەف تەنگاڤیێ بەت. لەورا فەرە حكومەت ب رژدی ل سەر سیستەمێ گومرگی و رێكارێن بازرگانی بچیتەڤە و چارەسەرییەكا بلەز بۆ ڤێ رەوشێ ببینیت داكو وەلاتی پترتووشی بارگرانیێ نەبن.
رەیان رێڤەبەرێ جهەكێ بازرگانی یێ مەزنە بۆ ئەڤرۆ گۆت: بلندبوونا بهایان ب رێژەیەكا بەرچاڤ و مەترسیدار دەستپێكرییە، ب شێوەیەكێ كو بهایێ كارتۆنا زەیتێ د ناڤبەرا پێنج بۆ شەش هزار دیناران چوویە سەر و بهایێ برنجی ژی شەش بۆ حەفت هزار دیناران بلندبوویە. ئەڤ گرانییە تنێ خوارنێ ڤە ناگریت، كەرەستێن پاقژكەر ژی چار بۆ پێنج هزار دیناران گرانتر لێ هاتینە، د هەمان دەم دا بهایێ سینگێ مریشكێ ب نێزیكی پێنج هزار دیناران بلندبووە و هەر تەنەكا مریشكا ساخ نێزیكی سێسەد دولاران چووە سەر بهایێ خوە یێ جاران.
ناڤبری گۆت ژی: ئەوا جهێ نیگەرانییێ ئەوە كو پێشبینی دهێتە كرن ل رۆژێن بهێت دا ئەڤ بهایە هێشتا بلندتر لێ بهێن، ژبەركو ل دووڤ گۆتنیێن خودانێن كاران، بهایێ كەلوپەلان د ناڤبەرا دەمژمێران دا دهێتە گوهۆڕین. هەر چەندە بازرگانێن مەزن هەول ددەن ب بهایێ بەرێ كەلوپەلان بفرۆشن، بەلێ گرانبوونا جیهانی و خەرجیێن زێدە یێن گومرگی و سیستەمێن نوو یێن وەك ئەسیكودا، ئەو ناچار كرینە كو ل رۆژێن بهێت بهایان بلندتر بكەن. ئەڤ رەوشە ل دەڤ وەلاتیان بوویە جهێ دلگرانیا زۆر.

4

دهۆك، لەزگین جوقی

رێڤەبەرێ كۆچ و كۆچبەر و بەرسڤدانا قەیرانان ل پارێزگەها دهۆكێ راگەهاند، پێدڤیە نەتەوێن ئێكگرتی كار لسەر قەرەبوویا ئاواران بكەن، دا كۆ ئاوارە بشێن ڤەگەرنە سەر مالێن خۆ و هەتا نوكە پتر ژ دوو هزار خێزان پشتی ڤەگەریاینە سەر مالێن خۆ دووبارە ئاوارە بووینە.

پیر دەیان، رێڤەبەرێ كۆچ و كۆچبەر و بەرسڤدانا قەیرانان ل پارێزگەها دهۆكێ ڕاگەهاند، نوكە حۆكمەتا هەرێما كوردستانێ هەڤكاری و پشتەڤانیا ئاواران دكەت وەكۆ دیتر ژلایێ رێكخراوان ڤە هەڤكاری و پشتەڤانیا ئاواران كێم بووویە و نەمایە، ئەم داخوازێ ژ نەتەوێن ئێكگرتی دكەین كۆ فشارێ بێخنە سەر حۆكمەتا ئیراقێ‌ بۆ قەرەبووكرنا ئاواران داكۆ بشێن ڤەگەرن.
زێدەتر گۆت: د ڤان ساڵین بووریدا پتر ژ دوو هزار خێزانان پشتی ژ كەمپان ڤەگەریاینە سەر مالێن خۆ و دووبارە ژ سەر جهێن ئاكنجیبوونا خۆ ئاوارە بووینە و قەستا ناڤ كەمپان كریە.
ژ ئالیەكێ دیتر، نەتەوێن ئێكگرتی راگەهاند، ڤەگەراندنا ئاواران بۆ سەر جهـ و وارێن وان یا بەردەوامە، هەتا 110 هزار ئاواران دناڤ 20 كەمپێن هەرێما كوردستانێ دژین.
كۆمسیۆنا بلندا نەتەوێن ئێكگرتی راگەهاند، هەرێما كوردستانێ پێشوازیی ل زێدەتر ژ 110 هزار ئاوارێن نافخۆیا ئیراقێ‌ كریە، ئەڤ ئاوارە لسەر 20 كەمپێن جیاواز ل هەرێمێ هاتینە دابەشكرن.
نەتەوێن ئێكگرتی گۆتژی: ل سالا 2025ێ هزار و 221 خێزان كۆ پێكهاتنە ژ پێنج هزار و 580 كەسان كەمپێن ئاواران بجهـ هێلاینە و ڤەگەریاینە سەر جهێن ئاكنجیبوونا خۆ ل پارێزگەهێن نەینەوا، سەلاحەدین و چەندین پارێزگەهێن سەر ب ئیراقێ‌ ڤە.

2

ئامێدیێ‌، مەحمود نهێلی

زێدەباری ب داوی هاتنا پرۆژەیێ‌ سەربرخانەیا دەڤەرا ئامێدیێ‌ ل كۆمەلگەها قەدشێ‌ یا گرێدایی ناوچەدارییا سەرسنكێ‌، لێ‌ هێشتا ئەڤ سەربرخانەیە نەكەفتیە كاری و ئەڤ یەكی ژی بوویە جهێ‌ گازندا وەلاتیان وگوشت فرۆشان و داخواز دكەن ئەڤ سەربرخانە بهێتە ڤەكرن و ئەڤ ئاریشەیا وانا بهێتە چارەسەركرن.

ئیك ژ گوشت فروشان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، تا نوكە چ جهەكی باش نەهاتیە دیتن بۆ سەرژێكرنا پەز و ئاژەلی و گۆت: (ئەڤ یەكە بۆ مە وەك گوشت فروشت بوویە ئاریشە، چونكو گەلەك جاران ژ بەر نەبوونا جهێ‌ سەرژێكرنا ئاژەلی هند ژ گوشت فروشان ل بەر دەرگەهێ‌ گوشتفروشیێ‌ ئاژەلی سەر ژێك ژ دكەن و چێدبیت ئاریشەیێن ساخلەمیێ‌ ژی لێ‌ دروست ببن ئەڤە زێدەباری وێ‌ یەكێ‌ دهێنە سزادان).
ئەیاز محەمەد نوژدارێ‌ ڤێتێرنەریێ‌ بەرپرسێ‌ بنگەهێ‌ ڤێتێنەریا ئامێدیێ‌ دیاركر، ئێك ژ پرۆژەیێن گرنگێن دەڤەرا ئامێدیێ‌ پرۆژەیێ‌ سەربرخانەیا قەدشێ‌ یە كو سەربرخانەیەیەكا هەڤچەرخە و دێ‌ خزمەتا هەموو خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ كەتن و گۆت: ئەگەرێ‌ گیرو بوونا ڤەكرنا وێ‌ ڤەدگەریت بۆ هەبوونا هەژمارەكا كێم یا كێماسیان و دهێتە چاڤەرێكرن ئەو ئاریشەیە ژی د دەمەكێ‌ نێزیك بهێنە چارەسەركرن و بكەڤیتە د خزمەتا وەلاتیان دا.
و ئاشكرا كر، گرنگیا ڤەكرنا ڤێ‌ سەربرخانەیێ‌ زێدەباری پاراستنا ژینگەهێ‌ و ساخلەمیێ‌ دێ‌ وەكەت ئەڤ ئاژەلێن دهێنە سەرژێكرن هەموو ل ژێر چاڤدێریا ڤێتێرنەریێ‌ دا بیت بەری بهێتە ڤەكوشتن و پشتی دهێتە ڤەكوشتن ژی و تا دگەهیتە دوكانێن گوشت فرۆشان ژی هەموو دێ‌ ل ژێرچاڤدێریێ‌ بیت.
پرۆژەیێ‌ سەربرخانەیان قەدشێ‌ ب بهایێ‌ دورێن ئێك ملیار دیناران هاتیە چێكرن و نێزیكێ‌ دو سالایە كار تێدا ب داوی هاتیە، لێ‌ تا نوكە نەكەفتیە كاری و ب ڤەكرنا وێ‌ دێ‌ پتر ژ 30 گوشت فرۆشان ل دەڤەرا ئامێدیێ‌ مفای ژێ‌ وەرگرن كو نوكە بارا پترێ‌ ژ وانا ب رەنگەكێ‌ نە ساخلەم ئاژەلی ڤەدكوژن و ئەڤ یەكە ژی دبیتە مەترسیێ ل سەر ساخلەمیا ولاتیان.

8

خالد مسلم سلیمان

ئۆتیزم تێکچوونەکا گەشە دەمارییە گەلەک جاران ژ زارۆکاتیێ دەستپێدکەت، و ب شێوەکی سەرەکی کاریگەریێ دکەت ل سەر تێکەلیێ “پەیوەندیێ” و کارلێکا کۆمەڵایەتێ و ڕەفتاران . و هاتیە ناڤکرن ب “ دورزڤڕین “ چونکی توندی و نیشانێن وێ ب شێوەکی بەرفرەهـ ژ کەسەکی بۆ کەسەکی دیتر جێوازن.
* ساڵۆخەتێن بنەرەتییە ئوتیزمێ:
زەحمەتی د پەیوەندیا کۆمەڵایەتیدا: وەکی تێگەهشتنا نیشانێن نە لەفزی ئانکو (زمانێ لەشی، تونا دەنگی)، یان زەحمەت هەبوون د دەستپێکرنا دیالۆکەکی یان بەردەوامی پێدان.
شێوازێن ڕەفتارکرنێیە دووبارە یان ڕوتینی: وەکی هەردەم دووبارەکرنا هندەک پەیڤان، یان لڤینا هندەک لڤینێن دەستنیشانکری (لڤاندنا دەستی و هەژاندنا لەشی) یان پێگیریەکا توند ب ڕوتینەکی ژیانێیە دەستنیشانکری.
گرنگیدانێن بەرتەنگ یان گەلەک تەرکیز: بۆ نموونە گرنگیدانەکا زێدە ب بابەتەکی یان یاریەکا دەستنیشانکری.
هەستیاریا هەستی: دبیتن کەسێ ئۆتیزم هەی هەستیاریەکا زور هەبیتن یان لاوازیا بەرسڤدانێ بۆ دەنگان، ڕوناهیان، بهنانان، دەستلێدانێ.
* ئەگەر یان فاکتەرێن پێشبینکری (نەبتنێ ئەگەرەکی دەستنیشانکریە بەلکو زۆرن) ئەوژی ئەڤەنە:
ـ فاکتەرێن بۆماوەیی.
ـ فاکتەرێن بایولوجی (گوهوڕین د گەشەبوونا مێشکی دا).
فاکتەرێن ژینگەهی (دبیتن ئەڤ جۆرێ فاکتەران کاریگەریا خۆ هەبیتن بەلێ نە ئەگەرێ سەرەکینە).
* دەستنیشانکرن:
دەستنیشانکرنا ئەڤێ تێکچوونێ دهێتە ئەنجامدان ب ڕێکا تیمەکا تایبەتمەند (وەکی نوژدارێ دەروونی، پسپۆرێ هەڤپەیڤینێ، پسپورێ دەروونی) ، ئەڤ چەندە دێ ل دویف تێبینکرنا ڕەفتاران و مێژوویا گەشەپێدانێ ل دویف پیڤەرێن DSMـ5 یان ICDـ11.
* چارەسەریکرن و پشتەڤانیکرن:
چارەسەریا ڕەفتاری (ABA): ئەڤ جۆرە چارەسەریە باشە بۆ ڕاستڤەکرنا ڕەفتاران و دەستڤەئینانا شارەزایێن نوی.
چارەسەریا پەیڤینێ و هەڤپەیڤینێ: باشە بۆ هەڤپەیڤینێ.
* چارەسەریا پیشەیی: بۆ پێشخستنا بەهرەمەندیێن ژیانێ و سەربەخۆیێ.
پشتەڤانیا خێزانێ:
ب ڕێکا ئاراستەکرنا دەروونی و ڕاهێنانکرن ل سەر ڕێکێن سەرەدەریکرنێ.
هندەک جاران جۆرە دەرمان هەنە دهێنە بکارهینان بۆ چارەسەریکرنا نیشانێن ‌هاوڕێ وەکی دلتەنگیێ و لڤینا زێدە ، بەلێ نابنە چارەسەرییا دوماهی بۆ ئۆتیزمێ.
* کۆرتییا بابەتی: ئۆتیزم نە نەخۆشیەکە دهێتە چارەسەرکرن ب دەرمانان، بەلکو حالەتەکا گەشەیە بەردەوام دبیت د ژیانا وی کەسی دا، بەلێ زانینا پێشوەخت و پشتەڤانیا پێشوەختە گونجای دێ کارتێکرنەکا باش هەبت د کۆالیتیا ژیانا زارۆکی و خێزانا وی دا.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com