NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8111 POSTS 0 COMMENTS

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل مامۆستا عەلی باپیر، سەرۆكێ كۆمەلا دادگەرییا كوردستانێ و شاندەكێ د گەلدا كر.
بارەگەهێ بارزانی ل دۆر كۆمبوونێ بەلاڤكر» د دیدارێ دا، بیروڕا ل دۆر دووماهی ئەگەر و پێشهاتان، رەوشا دەڤەرێ و ئیراقێ، هەروەسا كارتێكرنا ئالۆزی و گرژیێن دەڤەرێ ل سەر ئارامی و ئابۆرییا جیهانی، هەرێمی و ناڤخۆیی هاتنە لێكگۆهارتن».
بارەگەهێ بارزانی دیاركر ژی» هەر د وێ دیدارێ دا، باس ل پڕۆسەیا سیاسی یا هەرێمێ و ئەو بزاڤێن د وارێ نێزیككرنا ئالیێن سیاسی و دەربازكرن و چارەسەركرنا قەیرانا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ دا دهێنە كرن».

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل پاتریارك مار پۆلسێ سیێ نونا، پاتریاركێ كەنیسەیا كلدانی ل ئیراقێ و جیهانێ كر.
د دیدارێ دا، پاتریاركێ كەنیسەیا كلدانی سوپاسی و پێزانینێن خۆ ئاراستەی سەرۆك بارزانی كر بۆ بزاڤێن وی یێن بەردەوام د پاراستن و پشتەڤانییا ماف و داخوازێن مەسیحییان و هەموو پێكهاتەیێن نەتەوەیی و ئایینی یێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، هەروەسا رۆلێ سەرۆك بارزانی د هێزكرنا برایەتی، تەبایی و فەرهەنگا بێكڤەژیانێ دا بلند هەلسەنگاند.
هەر د وێ دیدارێ دا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب قوربانیدان و خەباتا هەڤپشك یا هەموو پێكهاتەیێن كوردستانێ كر و دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر، كو جهێ شانازیێ یە ل كوردستانێ فەرهەنگا بێكڤەژیانێ هەیە و هەموو د خۆشی و نەخۆشییان دا هەڤسۆز و هەڤپشكین، كوردستان دێ جهێ بێكڤەژیانێ، برایەتی و تەباییێ مینیت.

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ب سەرەدانەكا فەرمی گەهشتە دیمەشقا پایتەختێ سووریێ و ل كۆچكا گەل، ژ ئالیێ ئەحمەد شەرع، سەرۆككۆمارێ سووریایێ ڤە هاتە پێشوازیكرن و هەردوویان كۆمبوونەك ئەنجام دا.
د رێورەسمێن پێشوازیكرنێ دا ل كۆچكا گەل، ب ئالایا كوردستانێ پێشوازییا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ هاتە كرن. بەری گەهشتنێ ژی، سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ راگەهاندبوو كو نێچیرڤان بارزانی ل سەر ڤەخواندنەكا فەرمی یا ئەحمەد شەرع، سەرۆككۆمارێ سووریایێ، سەرەدانا دیمەشقێ دكەت.
سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ ل دۆر كۆمبوونێ راگەهاند» د كۆمبوونێ دا كو ئەسعەد حەسەن ئەلشەیبانی، وەزیرێ دەرڤەیێ سووریێ بەرهەڤ بوو، پەیوەندیێن سووریایێ ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هاتنە گەنگەشەكرن و دوپاتی ل سەر گرنگییا بەرفرەهكرنا هەڤكارییا هەڤپشك ل بوارێن جودا، ب تایبەتی ل بوارێ ئابۆری دا، هاتە كرن».
سەرۆكاتییا هەرێمێ دیاركر ژی» د پشكەكا دی یا كۆمبوونێ دا، بیروڕا ل دۆر دووماهی پێشهاتێن رەوشادەڤەرێ هاتنە گۆهۆرین. د ڤی واریدا هەردو ئالییان داكۆكی ل سەر بهێزكرنا ئارامیێ وبەرفرەهكرنا هەڤكارییا هەرێمی و چارەسەركرنا ئاشتییانە یا كێشەیان كر».
ئاماژە كر ژی»د تەوەرەكێ دی دا دوپاتی ل وێ چەندێ هاتە كرن كو د سووریایا نوو دا مافێ هەموو پێكهاتەیان پاراستی بیت، هەروەسا سەرۆك شەرع سوپاسییا هەرێما كوردستانێ كر بۆ پێشوازیكرن و حەواندنا پەنابەرێن سووری د دەمێ شەڕی دا و راگەهاند كو سووریا ب گرنگی ڤە ل رۆلێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دنێڕیت».
د بەیاننامەیا سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ هاتییە ژی» ژ ئالیێ خۆڤە، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ رۆلێ سەرۆكێ سووریایێ بۆ وان پێشكەفتنێن ل بوارێن جودا ل سووریێ هاتینە دەستڤەئینان بلند هەلسەنگاند، هەروەسا بۆ ئامادەیی و رۆلێ سووریایێ ل سەر ئاستێ هەرێمی و نێڤدەولەتی. د كۆمبوونێ دا چەند پرسێن دی یێن جهێ گرنگی و بەرژەوەندییا هەڤپشك ژی هاتنە گەنگەشەكرن».
ژ ئالییەكێ دی ڤە، دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ د كۆنفرانسەكێ رۆژنامەڤانی دا ل دیمەشقێ راگەهاند، د كۆمبوونەكێ دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و سەرۆككۆمارێ سووریێ گەنگەشەی پەیوەندیێن دوولایەنە كرینە و نێچیرڤان بارزانی سەرۆككۆمارێ سووریایێ بۆ سەرەدانا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ڤەخواند.
دلشاد شەهاب ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو سەرەدانا سەرۆكێ هەرێمێ ل سەر ڤەخواندنەكا فەرمی یا سەرۆككۆمارێ سووریایێ بوویە و د كۆمبوونێ دا گەنگەشە ل سەر بابەتێن جهێ گرنگیێ بۆ هەردوو ئالییان هاتیە كرن. هەروەسا ئاشكەرا كر كو نێچیرڤان بارزانی سلاڤ و رێزێن سەرۆك بارزانی و سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گەهاندینە سەرۆك ئەحمەد شەرع.
پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێمێ دیار كر كو سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ كەیفخوەشیا خوە ب وان گۆڕانكاریێن ل سووریایێ رویداین دیار كریە و گۆت «گەلێ سووریایێ د سالێن بۆری دا نەهامەتیێن مەزن دیتینە.» د كۆمبوونێ دا، رۆلێ هەرێما كوردستانێ ژی د ڤەكرنا دەرگەهان ب روویێ سەدان هزار ئاوارەیێن سووری دا ب گرنگی ڤە هاتییە باسكرن.
ل دۆر كۆمبوونێن دووقۆلی، شەهاب دیار كر»د كۆمبوونێ دا بابەتێن ئابۆری، ئەمنی، پێشڤەبرنا پەیوەندیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل سووریایێ، و پرسا رێككەفتنا د ناڤبەرا هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدێ) و حوكمەتا سوورییایێ دا هاتنە گەنگەشەكرن».
سەبارەت ب رێككەفتنا ئادارا ئەڤسالە د ناڤبەرا هەسەدێ و حوكمەتا سووریایێ دا، دلشاد شەهاب دوپاتی ل سەر وێ كر كو هەرێما كوردستانێ رۆلەكێ ئەرێنی هەبوویە و گۆت «سەرۆك بارزانی هەموو شیانێن خۆ مەزاختینە دا كو ئەو نێزیكبوونە هەبیت، نوكە ژی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پڕۆسەیا رێككەفتنا گشتی دا وەكو ئالیۆەكێ هاریكار بەردەوامە، ل گەل رێزگرتنا تایبەتمەندییا دەولەتا سووریایێ، كو ئەم تێگەهشتینە پرسەكا ناڤخۆیی یا سووریایێ یە، لێ ئەڤ چەندە دەرئێخەرێ وێ راستیێ یە كو هەرێما كوردستانێ د پرسێن دەڤەرێ دا رۆلەكێ كاریگەر هەیە».
د دووماهیێ دا، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو سەرۆككۆمارێ سووریایێ سوپاسییا هەرێما كوردستانێ كریە ژ بەر وی رۆلێ ل روودانێن بۆری هەبووی، هەروەسا ئاماژە ب وێ دا كو سووریا د پێنگاڤان دایە بۆ ڤەكرنا قۆنسلخانەیەكێ ل هەولێرێ.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا سالڤەگەڕا 12 یا جینۆساید و كۆمكوژییا كوردێن ئێزدی، كو ب «بیرئینانەكا تژی ئازار» بناڤ كریە، پەیامەك بەلاڤكر. ئەڤە دەقێ وێ یە:
ب خەم و ئازارەكا كوور ڤە، سالڤەگەڕا 12 یا تاوانا جینۆساید و كۆمكوژیا وەلاتیێن مە یێن ئێزدی دكەینە ڤە. ل ڤێ هەلكەفتا تژی ئازار، سەری بۆ گیانێ پاقژێ شەهیدان دچەمینین و ب هەموو رێز و وەفاداریێ ڤە وان دئینینە بیرا خۆ.
تاوانا جینۆسایدا ئێزدییان و كەنیزەكرنا كچ و ژنێن وان و خرابكرنا مال و پەرستگەهێن وان، برینەكا ڤەكری یا دل و دەروونێ گەلێ كوردستانێ یە. مخابن وەلاتیێن مە یێن ئێزدی پشتی 12 سالان، هێشتا باجا ناكۆكیێن سیاسی و هەبوونا هێزێن چەكدار یێن نەیاسایی ددەن.
ل ڤێرە دوپات دكەین كو ئەركێ حوكمەتا ئیراقا فیدرالە ئارامی و ئاڤادانیێ بۆ شنگالێ بزڤڕینیت، رێككەفتننامەیا ئاساییكرنا رەوشا شنگالێ ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بجە بینیت، كار بۆ پارێزگەهكرنا وێ بكەت و هێزێن نەیاسایی دەڤەرێ بجه بهێلن؛ دا كو ئاوارە ڤەگەڕنە سەر جه و وارێن خۆ.
وەلاتیێن مە یێن ئێزدی پشتڕاست دكەین هەتا ئێك رەڤاندی مابیت، تیما نڤیسینگەها مە دێ یا بەردەوام بیت ل سەر كارێن خۆ بۆ رزگاركرن و ئاشكراكرنا چارەنڤیسێ وان. هەروەسا دێ د بزاڤێن خۆ یێن نێڤدەولەتی دا بەردەوام بین دا كو تاوانێن داعشێ ل سەر ئاستێ جیهانێ ب تەمامی وەك جینۆساید بهێنە ناساندن.
ل ڤێ هەلكەفتێ ، سوپاسی و پێزانینێن مە یێن كوور بۆ خەلكێ مێهڤانپەروەرێ دهۆك و بەهدینان ب گشتی نە كو ل دەمێن دژوار دەرگەهێن مال و قوتابخانە و مزگەفتێن خۆ بۆ ئاوارەیێن ئێزدی ڤەكرن. هەروەسا سوپاسی و پێزانین بۆ هەموو وان وەلاتێن كو ئەڤ تاوانە وەك جینۆساید ناساندی و ب هەر رەنگەكێ بیت هاریكارییا ئێزدییان كری.

دوهی رۆژا دوشەمبی 3/8/2026 ب بەرهەڤبوونا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، رێورەسمەكا تایبەت ب سالڤەگەڕا 12 یا جینۆسایدا ئێزدییان و كۆمكوژییا شنگالێ برێڤەچوو.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پەیڤەك د وێ رێورەسمێ دا پێشكێشكر، ئەڤە دەقێ وێ یە:
سوپاسییا بەرهەڤبوونا هەوە یا گرنگ دكەم، سوپاسییا بەرهەڤبوونا میر حازم تەحسین بەگ، بابە شێخ، پاتریارك، نونەرێ عەلی زەیدی، د.فوئاد، قونسلان و هەموو بەرهەڤبوویێن هێژا دكەم ب ڤێ هەلكەفتێ.
ئەڤرۆ ئەم سالڤەگەڕا 12 یا جینۆسایدا خوشك و برایێن خۆ یێن ئێزدی دكەین، كو ل سەر دەستێ تیرۆرستێن داعشێ مەزنتریین تاوان دژی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی هاتە ئەنجامدان. تاوانەك كو ویژدانا هەموو مرۆڤایەتیێ هەژاند، نە ب تنێ ل كوردستانێ، بەلكو ل دەرڤەی كوردستانێ و ل هەموو جیهانێ.
ل وی رۆژا ئەڤ تاوانە هاتییە ئەنجامدان، سەرۆك بارزانی سۆز دا كو دڤێت ئەم تۆلا ڤێ تاوانێ ڤەكەین و دڤێت شنگال جارەكا دی ژ دەستێ ڤان تیرۆرست و غەداران بهێتە قورتالكرن.
100 رۆژان پشتی وێ سۆزێ، ئەز د خزمەتا سەرۆكی دا بووم، ئەم گەهشتینە سەرێ چیایێ شنگالێ، و چیایێ شنگالێ و شنگال و هەموو دەڤەر ژ دەستێن وان تاوانباران هاتنە قورتالكرن. ب سەدان پێشمەرگەیان خوونا خوە بەخشی و بوونە قوربانی. ئەز شاهدێ قوربانیدانا وان پێشمەرگەیان بووم دا كو شەرەف و كەرامەتا خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی بهێتە پاراستن و ئەڤ تۆلە ژ دوژمن و تیرۆرستان بهێتە ڤەكرن.
ب سەربلندی ڤە ئەم د خزمەتا سەرۆكی دا گەهشتینە شنگالێ و ئەڤ دەڤەرە ب شێوەیەكێ گشتی هاتە رزگاركرن، بەلێ ئەڤ تاوانە ناهێتە ژبیركرن. ب هزاران خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی بوونە قوربانیێن ڤێ جینۆسایدێ، گەلەك ژ وان هاتنە دەستەسەركرن و ئەسیركرن، گەلەك ژی هاتنە كۆمكوژكرن.
ژ وی رۆژی و هەتا ئەڤرۆ، كابینەیا حوكمەتێ ب بەردەوامی یا د دووڤچوونێ دا بوو دا كو ل ڤان قوربانییان بگەریێت، هەتا نوكە پتر ژ سێ هزار و 500 خوشكێن مە یێن ئێزدی هاتینە دیتن و ژ دەستێ وان تاوانباران هاتینە قورتالكرن، بەلێ زێدەتر ژ دوو هزار و 700 كەسان هێشتا ماینە و نەهاتینە دیتن. هیڤییا مە ئەوە هەر كەسێ بڤێت هاریكارییا مە بكەت، ب هەڤڕا بشێین وان ببینین و قورتال بكەین.
جهێ خۆیە سوپاسییا هەڤپەیمانان بكەم بۆ وێ هاریكاری و پشتەڤانییا پێشكێشی مە كری د شكاندنا تیرۆرستێن داعشێ دا، و هاریكاریكردنا مە بۆ وێ چەندێ پتر خزمەتا خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی یێن ئاوارە بكەین یێن كو جهێن خۆ هێلاین و هاتینە كوردستانێ، و گەلەك ژ وان ژی ل دەرڤەی هەرێمێ چوونە وەلاتێن دی یێن ئۆرۆپا. هەموویان دەرگەهێن خۆ بۆ ڤان خوشك و برایان ڤەكرن. چو جه ناگەهنە مال و ئاخا مرۆڤی، بەلێ جهێ خۆیە سوپاسیۆا هەموو وان دەولەتان بكەم یێن هاریكارییا مە كری، سوپاسییا هەموو رێكخراوێن نەحكومی بكەم، و ب تایبەتی سوپاسییا خەلكێ كوردستانێ دكەم كو هەموویان دەرگەهێن خۆ بۆ ڤان خوشك و برایان ڤەكرن.
مخابن هێشتا پتر 20 هزار خێزانێن ئاوارە یێن ئێزدی د كەمپان دا دژین. هەرچەندە ئەڤرۆ د وەلاتێ خۆ دا ئاوارەنە، بەلێ دەمێ مرۆڤ ل سەر مال و حالێ خۆ نەبیت ب پشتڕاستی ژیان ب زەحمەتتر دبیت. هیڤییا مە ئەوە رۆژەكێ بشێین ڤان ب سەربلندی ڤە بزڤڕینینە سەر جه و وارێن وان، بۆ شنگالێ، بۆ هەموو وان گوند و دەڤەرێن كو نەچار بووین ژێ كۆچ بكەن.
ئەم سوپاسییا دەستهەلاتدارێن حوكمەتا ئیراقێ ژی دكەین بۆ هاریكارییا وان ل دیتنا گۆرێن ب كۆم و هەماهەنگییا وان ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ ڤەگوهاستنا تەرمێن قوربانییان بۆ جهێن وان. بەلێ ئەم هێشتا داخوازییان دكەین؛ داخوازیێن مە ئەوە هاریكار بن، حوكمەتا فیدرالی هاریكار بیت دا كو رەوشا شنگالێ جارەكا دی ئاسایی ببیتە ڤە، خەلكێ شنگالێ ب سەربلندی ڤەگەڕن سەر جهێن خۆ، و ئاسایش و بڕێڤەبرنا ئیدارەیا شنگالێ ژی بۆ خەلكێ شنگالێ ڤەگەڕیت.
ئەم ڤێ داخوازێ ژ حوكمەتا فیدرالی دكەین و حوكمەتا هەرێمێ ژی دێ یا بەردەوام بیت دا كو جارەكا دی هەم شنگال و هەم دەوروبەرێن شنگالێ ئاڤا ببنە ڤە. مە گەلەك بزاڤ كر د دەمێ خوە دا ل گەل نەتەوێن ئێكگرتی ب تایبەتی ل گەل یونیتاد (UNITAD) كو دادگەهەكا تایبەت ب تاوانێن داعشێ بهێتە دامەزراندن بۆ دادگەهكرنا وان كەسێن ئەڤ تاوانە دژی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی ئەنجامدای، بەلێ مخابن حوكمەتا بەری نوكە هاریكار نەبوو. هیڤییا مە ئەوە رۆژەكێ ئەڤ دادگەهە بهێتە دامەزراندن و هەر كەسەكێ دەست د تاوانێ دا هەبیت بگەهیتە سزایێ خۆ.
داخوازییا مە ژ جڤاكا نێڤدەولەتی ئەوە هاریكار بن بۆ كێمكرنا ئازار و ئێشێن قوربانیێن دەستێ تیرۆرێ، ب تایبەتی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی. ئەوا ژ دەستێ مە هاتی مە كریە و دێ بەردەوام ژی بین، ب تایبەتی بۆ وان خوشك و برایێن هاتینە قورتالكرن؛ بۆ وان خوشكێن هاتینە دیتن و رزگاركرن، ل سەر ناڤێ حوكمەتا هەرێمێ سەنتەرەكێ چارەسەریێ مە بۆ تەرخان كریە ب شێوەیەكی ئازارێن وان بهێنە كێمكرن، هەرچەندە ئەڤە چ نینە ل هەمبەر وێ هەموو زیان و زۆلمێ ل وان هاتییە كرن، بەلێ هەتا ژ دەستێ مە بهێت ئەم د بەرهەڤین و دێ بەردەوام بین.
ئەو قوتابیێن د زانكۆیان دا ڤیای بەردەوام بن ل سەر خواندنا خۆ، مە زەمالەیێن خاندنێ بۆ هاتینە دابین كرن، و گەلەك ژ وان زانكۆ تمام كرینە و نوكە جهێن وان دیارن.
جارەكا دی دبێژم: دڤێت ئەم هەموو ب هەڤڕا كارەكێ بكەین ئەڤ تاوانە دووبارە نەبیتە ڤە؛ نە دژی خوشك و برایێن ئێزدی، نە دژی یێن كریستییان، نە ژی دژی یێن موسلمان. تیرۆر نە ئایینی دنیاسیت و نە نەتەوەی؛ تیرۆر دژی مرۆڤایەتیێ یە. لەوما هاریكاری و پشتەڤانییا هەموویان فەرە دا كو ب هەڤڕا كار بكەین جارەكا دی تیرۆر ل ئیراقێ سەرهەلنەدەتە ڤە. ئێك ژ رێكێن رێگریكرنێ ل سەرهەلدانا تیرۆرێ ئەوە دادپەروەری هەبیت، وەكهەڤی هەبیت، و رێز ل مافێن هەموو ئاین و نەتەوەیان بهێتە گرتن.
ئەم وەك حوكمەتا هەرێمێ دێ بەردەوام بین ب هاریكارییا هەموو دۆستێن خۆ، و ب تایبەتی ل سەر ئاستێ حوكمەتا فیدرالی ژی، دا كو جارەكا دی توندوتیژی نەڤەگەڕیتە ڤە بۆ ڤی وەلاتی. گەلێ مە یێ وەستیای، ئەم پێدڤی ب تەناهیێ نە، پێدڤی ب پێشكەفتنێ نە، پێدڤی ب وێ چەندێ نە زارۆكێن مە پشتڕاست بن كو پاشەڕۆژەكا گەشتر ل چاڤەڕێیا وانە. نابیت ترس ژ كوشتن و گرتن و رەڤاندنێ ل وەلاتێ مە دا بمینیت. داخوازێ ژ هەموو دۆستێن مە دكەم دەستێن خۆ بدەنە دەستێ مە دا كو هاریكار بن و دووماهیێ ب ڤێ مەترسیێ بینین.
جارەكا دی داخوازێ ژ حوكمەتا فیدرالی دكەم هاریكار بن بۆ بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ دا كو هەموو خەلكێ مە ب سەربلندی ڤەگەڕنە باژێڕ و گوندێن خۆ، و ژیان بۆ بهێتە دابینكرن و بهێنە قەرەبووكرن، ب تایبەتی ل سەر ڤێ تاوانا دەرهەقێ وان دا هاتییە كرن.
بیرئینانا ڤێ تاوانێ و جینۆسایدێ بلا ب تنێ رێورەسمەك نەبیت بۆ رۆژەكێ، بەلكو بلا ببیتە پەیمانەك كو ئەم هەموو ب هەڤڕا خەباتێ بكەین، ب هەڤڕا كار بكەین دا كو دووماهیێ ب ڤان هەموویان بینین و ژیانەكا سەربلند بۆ خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی و هەموو خەلكێ كوردستانێ و ئیراقێ ڤەگەرینینە ڤە.

12

ل سلالڤەگەڕا 12 یا جینۆسایدا ئێزدییان دا، میر حازم تەحسین بەگ، میرێ ئێزدییان راگەهاند كو پشتی 12 سالان هێشتا برینێن وان ساخ نەبووینە و داخواز ژ حوكمەتا ئیراقێ كر یاسایا رزگاربوویان بجه بینیت و سندووقا ئاڤاكرنا شنگالێ كارا بكەت دا كو ئاوارە ب سەربلندی ڤە ڤەگەڕنە ڤە.
د رێورەسمێن سالڤەگەرا 12 یا جینۆسایدا ئێزدییان دا، میر حازم بەگ، میرێ ئێزدییان پەیڤەك پێشكێش كر و راگەهاند: «ئەڤرۆ 12 سال ل سەر قڕكرنا مللەتێ ئێزدی دەرباز دبن، 12 سالێن تژی نەخۆشی، خەم و بێئومێدی». ئاماژە ب وێ یەكێ ژی كر كو زیندیكرنا ڤێ هەلكەفتێ ژ ئالیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڤە جهێ شانازیێ یە و وەفادارییەكا مەزنە بۆ شەهیدێن ئێزدی و هەمووكوردستانێ.
میرێ ئێزدییان رۆناهی ئێخستە سەر بەردەوامییا كۆمكوژیێ و گۆت»هەتا نوكە 270 هزار ئێزدی ئاوارەنە و دوو هزار و 500 ژنێن ئێزدی د دەستێ داعشێ دا ماینە، زێدەباری وێ چەندێ كو گەلەك ژ گۆرێن ب كۆم هێشتا نەهاتینە ڤەكرن». راگەهاند ژی كو رێكخراوا تیرۆرستییا داعشێ ل چەرخێ 21 دخواست دیرۆكا چار هزار سالی یا مللەتێ ئێزدی ب شەڤ و رۆژەكێ ژ ناڤ ببەت، بەلێ ب خواستا خودێ و خۆڕاگربوونا گەلێ مە ئەو پلان سەرنەكەفتن.
د پشكەكا دی یا پەیڤا خۆ دا، میر حازم بەگ داخواز ژ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ كر كو ل گەل حوكمەتا ئیراقێ بگەهنە تێكگەهشتنەكێ بۆ چارەسەركرنا دۆسییا شنگالێ، چونكی ئارامییا شنگالێ بۆ ئێزدییان و هەموو ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ گرنگییەكا ستراتیژی هەیە.
دەربارەی ناساندنا نێڤدەولەتی، ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو هەتا نوكە 13 وەلاتان دانپێدان ب جینۆسایدا ئێزدییان كریە، بەلێ هەتا نوكە ئیراقێ دانپێدان پێ نەكریە. داخوازیێن میرێ ئێزدییان بۆ بەغدایێ ئەڤە بوون: «چارەسەركرنا دۆسییا پەنابەران، بەردەوامییا بزاڤان بۆ رزگاركرنا رەڤاندییان، بجهئینانا یاسایا رزگاربوویێن ئێزدی، دانانا ئیدارەیەكا شەرعی ل شنگالێ و كاراكرنا سندیوقا ئاڤەدانكرنا شنگالێ كو دوو سالە یاسایا وێ دەركەفتییە و كار پێ نەكریە».
ل دوماهییا گۆتارا خۆ ، میر حازم بەگ سوپاسییا خەلكێ كوردستانێ كر بۆ حەواندنا ئاوارەیان، ب تایبەتی خەلكێ دهۆكێ و زاخۆ. هەروەسا سوپاسییا تایبەت ئاراستەی سەرۆك مەسعود بارزانی كر وەك مەرجەعێ كوردستانێ بۆ پشتەڤانیێن وی یێن بەردەوام و رۆلێ وی د رزگاركرنا شنگالێ دا. هەمان دەم سوپاسییا سەرۆكێ هەرێمێ نێچیرڤان بارزانی كر بۆ بزاڤێن وی ل رزگاركرنا رەڤاندییان، و دەستخۆشی ل مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر بۆ هاریكاریێن وی یێن بەردەوام بۆ ژنێن رزگاربووی و پشتەڤانیكرنا بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و جڤاكی.

9

د سالڤەگەرا 12 یا جینۆسایدا ئێزدییان دا كو ل باژێڕێ هەولێرێ برێڤە چووی، فوئاد حوسێن، جێگرێ سەرۆك وەزیران و وەزیرێ دەرڤە یێ ئیراقێ، پەیڤەك پێشكێش كر و تێدا دوپاتی ل سەر بزاڤێن بەردەوام یێن حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر بۆ ساخكرنا برینێن پێكهاتەیا ئێزدی و دادگەهكرنا تاوانباران.
د دەسپێكا پەیڤێ دا فوئاد حوسێن سلاڤ و رێزێن عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ گەهاندنە بەرهەڤبوویان و راگەهاند كو ئەو ب نوونەراتییا وی پشكداریێ د ڤێ هەلكەفتێ دا دكەت. هەروەسا سوپاسییا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر بۆ رێكخستنا ڤێ هەلكەفتێ و بخێرهاتنا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر.
وەزیرێ دەرڤەیێ ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ئەڤرۆ بۆ بیرئینانا بیرهاتنەكا تژی ئازار كۆمبووینە كو بەری 12 سالان ب سەر ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دا هات. وی باسێ زنجیرە تاوانێن دیرۆكا ئیراقێ كر، ژ وان ژی: دەربەدەركرنا ب زۆرێ یا كوردێن فەیلی ل سالا 1980و بەرزەكرنا 12 هزار گەنجێن وان، جینۆسایدا بارزانییان و بەرزەكرنا هەشت هزار كەسان، و تاوانا ئەنفالێ و هەلەبجە.
فوئاد حوسێن رۆهنكر ژی، ئەڤ تاوانە یێن بەردەوام بوون هەتا گەهشتینە رێكخراوا تیرۆرستییا داعشێ، كو خواست رەنگاورەنگییا جڤاكێ ئیراقێ تێك بدەت، ب تایبەتی ئەو تاوانا ل شنگالێ ئەنجامدای كو دژی سادەترین پرەنسیپێن مرۆڤایەتیێ بوو. دوپات كر ژی كو چاڤنەترسی و قوربانیدانا گەلێ ئیراقێ و هێزێن پێشمەرگەی، تیرۆرست بێهیڤیكرن و پلانێن وان شكاندن.
د پشكەكا دی یا پەیڤا خۆ دا، پەسنا رۆلێ هێزێن ئەمنی و ب تایبەتی هێزێن پێشمەرگەی كر ل رزگاركرنا دەڤەران و ژناڤبرنا تیرۆرێ و زڤڕاندنا تەناهیێ. ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، ویژدانا نیشتیمانی چو جاران وان تاوانان ژبیر ناكەت یێن كو داعشێ ب شێوەیەكێ رێكخستی دەرهەقێ ئێزدییان ئەنجامداین.
دەربارەی پێنگاڤێن حوكمەتا ئیراقێ، فوئاد حوسێن راگەهاند كو پلانەكا گشتگیر هەیە بۆ ڤەگەڕیانا ئاوارەیان و ئاڤەدانكرنا شنگالێ. ئاماژە ب بجهئینانا «یاسایا رزگاربوویێن ئافرەتێن ئێزدی» كر كو قەرەبووكرنا دارایی، دابینكرنا ئەرد و خانییان، و چێكرنا رەوشا دەروونی بۆ قوربانییان ل خۆ دگریت.
هەروەسا دوپاتی ل سەر بەردەوامییا بزاڤان كر بۆ ئاشكراكرنا چارەنڤیسێ رەڤاندییان و ڤەكرنا گۆرێن ب كۆم و ناسینەڤەیا تەرمێن قوربانییان ب گۆرەی پیڤەرێن نێڤدەولەتی. گۆت ژی: وەزارەتا دەرڤە ب رێكا نوونەراتیێن دیپلۆماسی كار دكەت دا كو ئەڤ دۆسییە ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی ب زیندی بمینیت و چو تاوانبار ژ سزایێ خۆ قورتال نەبن.
فوئاد حوسێن دوپات كر، پاراستنا پێكهاتەیان و رەنگاورەنگیێ بژارەیەكا نیشتیمانی یە بۆ پاراستنا ئێكپارچەییا ئیراقێ، و كار دكەن بۆ پێشئێخستنا كەلتوورێ لێبۆرینێ و پێكڤەژیانێ دا كو رێگری ل دووبارەبوونا ڤان جۆرە تاوانان بهێتە گرتن.

8

دهۆك، لەزگین جۆقی:

بابێ شێخ؛ شێخ عەلی شێخ ئەلیاس، لێڤەگەڕێ‌ ڕۆحی یێ ئۆلا ئێزدییان، بەیاننامەیەك بەلاڤكر و تێدا هاتیە: ب هەلكەفتا هاتنا دوازدەمین سالڤەگەڕا جێنۆسایدا كوردێن ئێزدی، ئەم داخوازێ ژ حكومەتا ئیراقێ، حكومەتا هەرێما كوردستانێ و جڤاكێ نێڤدەولەتی دكەین، كو بزاڤێن خۆ چڕتر بكەن بۆ ب دەستڤەئینانا دادپەروەریێ، لێگەڕیانێ ل ئاشكراكرنا چارەنڤیسێ رەڤاندییان، كو هەتا نها مالباتێن وان ب ئۆمێد ڤە چارڤەرێی زڤڕینا وانن.
دیسا ئەم داخوازا پێكئینانا دادگەهەكا تایبەتمەند ب تاوانێن جینۆسایدێ دكەین، بۆ دادگەهكرن و سزادانا تاوانبارێن داعشێ ل سەر تاوانێن دژی ئێزدیان ئەنجام داین و ئەوا ب سەر ئێزدیان دا هاتی ب جینۆساید بهێتە ناساندن.
رژدیێ ل سەر داخوازیێن جڤاكێ ئێزدی و دام و دەزگەهێن وی دكەین بۆ كرنا بزاڤێن زێدەتر، و دابینكرنا پشتگری و داراییكرنا پێدڤی بۆ تەمامكرنا كاری ل سەر گۆڕێن بەكۆم ئەوێن ماین، و ئەنجامدانا پشكنین و ڤەكۆلینێن تاوانكاری و پاراستنا بەلگەنامەیان ب شێوەیەكی، كو ل گەل مەزناهیا ئەڤێ تاوانێ بگونجیت.
جینۆسایدا ئێزدییان ب تنێ مرۆڤ نەكرینە ئارمانج، بەلكو هەولدانەك بوو بۆ ژناڤبرنا ناسنامە، كەلتوور و ئۆلێ ئێزدییان، لەوران ئەم ل سەر ئەڤێ چەندێ رژدیێ ل سەر پاراستنا مافێن ئۆلی و كەلتووری یێن ئێزدیان د دەستوور و یاسایان دا دكەین.
دیسا ئەم داخوازا دروستكرنا سەنتەرەكێ نیشتمانی یان نێڤدەولەتی دكەین، بۆ تۆماركرنا تاوانێن جنۆسایدا دژی ئێزدیان، كو ب ئەركێ خڕڤەكرنا دیدەڤانێن زندی، بۆ پاراستنا بەلگەنامەیان و تۆماركرنا تاوانان ڕاببیت، دا كو ئەڤ تاوانە د بیرهاتنا نفشێن مەدا و د هشیاری و رایا گشتی یا جیهانێ دا بمینیت.

8

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

ئەندامەكێ لژنا دارایی ل پەرلەمانێ ئیراقێ دیاركر، ب فەرمی وان داخواز كریە گرێبەستێن هەرێما كوردستانێ ببنە هەردەمی و دبێژیت: ئەم كارەكێ رژ دكەین د بودجەیا سلا 2027 دا گرێبەست ببنە هەردەمی.
د. دانەر عەبدولغەفار، پەیڤدارێ فراكسیۆنا پارتی و ئەندامێ لژنا دارایی ل پەرلەمانێ ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «وەكو فراكسیۆنا پارتی مە بزاڤەكا رژد دایە ژ بۆ وێ چەندێ گرێبەستێن هەرێما كوردستانێ ببنە هەردەمی، بۆ ڤێ‌ مەرەمێ‌ ژی مە نڤیسار بۆ وەزارەتا دارایی یا حكومەتا ئیراقێ كریە، مە ب خۆ ژی سەرەدان كرینە و مە ئەڤ داخوازیە ژێ كریە، مە بەردەوام بزاڤ كرینە، بۆ وێ چەندێ ئەم بگەهینە ئەنجامەكی و گرێبەستێن هەرێما كوردستانێ ببنە هەردەمی».
گۆت ژی: «بڕیارە د د بودجەیا سالا 2027 دا گرێبەستێن هەرێما كوردستانێ ببنە هەردەمی، ڤێ سالێ ئیراقێ بودجە نینە و سالا بهێت بودجە دێ هەبیت، ژ بەر ڤێ چەندێ وەكو فراكسیۆنا پارتی، هەمی بزاڤان دكەین، ئەو گرێبەست ببنە هەردەمی».

6

هەولێر، قائید میرۆ:

بەرپرسەكێ وەزارەتا بازرگانی و پیشەسازی ئاشكراكر، هەتا پارەیێ سالا بۆری تەمام نەبیت، پارەیێ وەرگرتنا گەنمێ ئەڤ سالە ناهیتە هنارتن و دبێژیت: هێشتا نیڤا پارەیێ كڕینا گەنمێ سالا بۆری نەهاتیە مەزاختن و بڕیارە مەهانە گوژمەك بهێتە هنارتن.
نەوزاد شێخ كامل، رێڤەبەرێ گشتیێ بازرگانی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، سالا بۆری 450 هزار تەنێن گەنمی ژ لایێ بازرگانیا ئیراقێ ڤە ژ جۆتیارێن هەرێما كوردستانێ هاتبوو وەرگرتن، ب بهایێ 301 ملیار دیناران و گۆت: «هەتا نوكە ژ ئەڤی گوژمێ پارەی، ب تنێ 141 ملیار هاتینە هنارتن، نیڤا پارەیێ گەنمێ جۆتیاران مایە هێشتا نەهاتیە مەزاختن، بەلێ گورەی بڕیارەكا سەرۆكایەتیا جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ دێ مەهانە گوژمەكێ پارەی بۆ جۆتیاران هێتە مەزاختن».
ل دۆر هنارتنا پارەیێ ئەڤ سالە نەوزاد شێخ كامل گۆت: «راستە پرۆسێسا رادەستكرنا گەنمی ئەڤ سالە ب دوماهی هاتیە و پێدڤیە پارەیێ وەرگرتنا گەنمی بهێتە هنارتن، بەلێ هەتا پارەیێ سالا بۆری هەموو نەهێتە هنارتن، پارەیێ‌ ئەڤ سالە ناهێتە مەزاختن و هنارتن».

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com