ئهڤرۆ نيوز:
نورى مالكى ب سهرهدانهكێ ئهڤرۆ رۆژا ئێكشهمبى گههشته وهلاتێ رۆسيا و بڕياره د گهشتهكا چار رۆژى دا ل گهل سهرۆكێ وهلات و پهرلهمان و وهزيرێ ژ دهرڤه كۆم ببيت.
ب گۆرهى ئاژانسا نۆڤۆستى، نورى مالكى سهرۆك وهزيرێ بهرێ يێ عيراقێ ب سهرهدانهكێ ئهڤرۆ گههشته رۆسيا و دێ ل گهل فلاديمێر پۆتن يێ سهرۆك و سهرۆكا پهرلهمانى ڤالنتينا ماتفينكۆ و سيرگى لاڤرۆڤ وهزيرێ ژ دهرڤه كۆم بيت.
ب گۆرهى ئاژانسێ د ڤێ سهرهدانا چار رۆژى دا دێ بزاڤێ كهت كار ل سهر ب هێزكرنا رۆلێ رۆسيا ل رۆژههلاتا ناڤهراست كهت و كار ژ بوو ب هێزكرنا پهيوهنديێن لهشكرى و ئابوورى و سياسى د ناڤبهرا رۆسيا و عيراقێ دا.
ئەڤرۆ نیوز ، ھلوری:
ناڤەندە سەربخوی یا کوردستانێ راگەھاندنەک بەلاڤکر و تێدا پشتەڤانیا خوە بو ریفراندۆمێ دەربری و دیارکر کو ئەو دێ ب حەفت ئارمانجان پالپشتیا سەرئێخستنا ریفراندۆمێ کەن کو ژ کومەکا چالاکڤان و رەوشەنبیر و کەساتیێن جودا پێکدھێت.
د راگەھاندنا ئەوان دا هاتیە : (سەربخوی داخوازیەکا رەوایا گەلێ کوردە و پێدڤی یە بو گەھشتنا وێ ھەموو پێکڤە ھاریکاربين داکو ئێدی گەلێ کورد ژی ژ پاشکویاتی و دوخێن ئالوزێن سیاسی و دەولەتێن عەرەبی و کەڤنە پەرستان دویر بکەڤن)
زێدەتر ھاتیە: (ئەم وەکو ناڤەندا سەربخوی بو پالپشتیکرن و ب رێیا فشارێن جەماوەری سەر دێ کار بو سەرئێخستنا ریفراندۆمێ کەین )
ناڤەندا ناڤبری ب ئەڤان رێک و ئارمانجان دێ پشتەڤانیا ریفراندۆمێ کەت
١- رێڤەچوونا ریفراندۆمێ ب شێوەیەکێ ئازاد و رسمی ، و بجھکرنا ئەنجامێن وێ ب ئاشکرای کو ئەو ژی سەربخوی یا کوردستانێ یە.
٢- رێک نەھێتەدان ب حزبێن خودان پێگەە کو ئەنجامێن ریفراندۆمێ بو مەرەمێن سیاسی بکاربینن و نەکەنە بابەتەکێ سەوداگەری ل گەل عیراق و وەلاتێن جیھانێ.
٣- رێگرتن ل وێ یەکێ کو داخوازیا سەربخویێ خەلکی ببیتە قوربانیا حزباتیێ ، و کارکرن بو وێ یەکێ کو ھەموو لایەنەک لدوف ریفراندۆم و سەربخویێ بچیت.
٤- بزاڤێ بکەن کو نەتەوەیێن ئێکگرتی سەرپەرشتیا ریفراندۆمێ بکەن ژ ناڤخوەیێ ھەرێمێ و دەڤەرێن ڤەقەتیایی و دەرڤەیێ ھەرێمێ ب شێوەیەکێ فەرمی.
٥- راکێشانا پشتەڤانیا پەرلەمان و حزب و حکومەت و ئەندامێن پەرلەمانی و رێکخراوێن نیڤدەولی.
٦- رێکخستنا کارێن جەماوەری بەرامبەر ھەرەشەیێن وەلاتێن دەوروبەر و بەرسینکگرتنا ھەب بزاڤەکێ کو دژی سەربخویێ بیت.
٧- دێ بەشداربین ب بزاڤێن جەماوەری داکو ب دەستوور و یاسا و دام و دەزگەھان و کارێن سەربخویی یا دەولەتا کوردستانێ ، دەولەتەکا سیکولاری بھێـەدانان و مافێن وەلاتیان ب ئێکسانی بھێنە دابینکرن بێی بەرچاڤ وەرگرتنا ھزر و بیر و جودایێن نەتەوەیی و ئاینی و رەگەزی و زمان و دەڤەران.
ئەڤرۆ نيوز:
ھێلا ئاسمانیا عیراقێ یا سەخبێریا فرۆکێن کەڤن دکەت و ل دەمەکێ نێزیک دێ دو فرۆکێن نوو یێن نەفەرھەلگر ژ جۆرێ بوینگ گەھنە کۆمپانیا ھێلا ئاسمانیا عیراقێ و دێ بۆ کارێن ڤەگوھاستنێ ھێنە ب کارئینان.
سامر کەریم، رێڤەبەرێ گشتیێ ھێلا ئاسمانیا عیراقێ ئاشکرا کر کو کۆمپانیا ناڤھاتی ل گەل کۆمپانیا بوینگ یا ئەمریکی گرێبەستەک بۆ کرینا 45 فرۆکێن نوو یێن نەفەر ھەلگر ئیمزا کر و ھەتا نوکە ژ وی سەرجەمی 16 فرۆکێن بوینگ یێن گەھشتینە عیراقێ و گۆت: “بڕیارە ل دووماھیا ئەڤێ ھەیڤێ دچارچۆڤێ ھەمان گرێبەست دا فرۆکەکا نوو یا نەفەر ھەلگر ب گەھیتە عیراقێ و دێ د چارچۆڤێ ھێلا ئاسمانیا عیراقێ دا کار کەت و ئەوێن دی ژی دێ ل ھەیڤا تەباخێ گەھن”.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو کۆمپانیا ھێلا ئاسمانیا عیراقێ مژوولی رێکخستن و نووکرنا پشکێن خوە یە و گۆت: “نوکە ئەڤ ھێلە خودانا 32 فرۆکێن نوو یە و باشترین خزمەتگۆزاری ژ لایێ ستافێ وان فرۆکان ڤە دھێتە پێشکێشکرن”.
ئهڤرۆ نيوز:
ئەندامەکا لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ راگەھاند، چەندین وەلاتێن جیھانێ پشتەڤانیا خوە ژبۆی ئەنجامدانا ریفڕاندۆما ھەرێما کوردستانێ نیشاندایە و دیارکر، شاندەکێ بلندێ ریفڕاندۆمێ دێ سەرەدانا ولاتێن ئێکگرتیێن ئەمریکا بکەت.
رۆژا 10ی ڤێ ھەیڤێ شاندەکێ بلندێ ریفڕاندۆمێ ب سەرۆکایەتیا سەرۆک بارزانی سەرەدانا پەرلەمانێ ئێکەتیا ئەورۆپا و ولاتێ پەلجیکا کر و چەندین کۆمبوونێن گرنگ ل دۆر پرسا ریفڕاندۆما ھەرێما کوردستانێ ئەنجامدان.
وەحیدە یاقوو، ئەنداما لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” ئەو زانیاریێن شاش ئەوێن دھێنە بەلاڤکرن ل دۆر ڤێ چەندێ چو وەلاتێن جیھانێ پشتەڤانیا پڕۆسا ریفڕاندۆما ھەرێما کوردستانێ ناکەن، چو راستی بۆ نینە، چونکە د گەشتا لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ بۆ پەرلەمانێ ئەورۆپا و چەند وەلاتێن ئەورۆپی چەندین ولاتێن ئەورۆپی پشتەڤانیا خوە بۆمە دیارکریە کو دێ ھاریکار و پشتەڤانێن رێڤەچوونا ریفڕاندۆما ھەرێما کوردستانێ کەن، ئێکەتیا ئەورۆپا و ھژمارەک وەلاتێن ئەورۆپی بەرھەڤیا خوە نیشاندایە بۆ رێڤەچوونا رۆژا ریفڕاندۆمێ دێ ھژمارەک چاڤدێرێن خوە ھنێرن بۆ ھەرێما کوردستانێ، ئێکەتیا ئەورۆپا ب ئاشکرا داخواز ل سەرۆک بارزانی کریە، بلا ھەرێما کوردستانێ داخوازا ھنارتنا چاڤدێران بکەت و ئەو بەرھەڤن چاڤدێرێن ئەورۆپی بۆ چاڤدێریا ب رێڤەچوونا پڕۆسێ پنێرن بۆ کوردستانێ، ھەتا ل رۆژا 25ی ئەیلوولێ بەرھەڤی ئەڤێ پڕۆسێ ببن و چاڤدێربن ل سەر ریفڕاندۆمێ، ئەڤە ژی دێ بیتە ئەگەرەک بۆ سەرکەفتن و پتر شەفافیا ریفڕاندۆمێ.
ل دۆر کارێ داھاتیێ لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ ژی، وەحیدە یاقوو گۆت” بڕیارە ل ڕۆژێن داھاتی جارەکادی لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ کۆمببیت و ئەم چاڤەڕێی سەرۆکایەتیا ھەرێما کوردستانێ دکەین بۆ ڤێ مەرەمێ، ژبەرکو ھژمارەک سەردانێن دی د پلانا لیژنا بلندا ریفڕاندۆمێ دا ھەنە ژوانا دێ سەرەدانا ولاتێن ئێکگرتیێن ئەمریکا و بەغدا و وەلاتێن جیرانێن ھەرێما کوردستانێ ژی بکەین، چەندین شاند دێ ھێنە پێک ئینان بۆ سەرەدانێن داھاتی و دێ کارێ مە یێ بەردەوامبیت”.
ژلایێ خۆڤە دکتۆر کاوە مەحموود، سکرتێرێ حزبا شوعیا کوردستانێ دیارکر” بەرھەڤیێن ئەنجامدانا ریفڕاندۆمێ زۆر ل سەر خوە ب ڕێڤەدچن و پێدڤیە لەز بھێتەکرن بۆ خوە بەرھەڤکرنێ و رۆژانە چەندین کۆمبوون بھێنە ب رێڤەبرن و دڤێت ھەتا نوکە چەندین لیژنە ھاتبانە پێکئینان، چونکە دەم یێ دبۆریت و ئەم یێ نزیک دبین ل رۆژا ب رێڤەچوونا ریفڕاندۆمێ، ریفڕاندۆم وەک پڕۆسەیەکا گرنگ و چارەنڤیساز پێدڤی ب خوە بەرھەڤکرنەکا رژد ھەیە”.
ئهڤرۆ نیوز: رهوان نهێلى
رابهر سهدیق بریكارێ وهزارهتا دارایى و ئابوورى یا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ راگههاند ب چ رهنگهكێ ئاریشه ل گهل توركیا دروست نهبووینه ، چ ل هنارتنا نهفتێ یان وهرگرتنا پارێ وێ نهفتا دهێته فرۆتن كو داهاتێ وێ بۆ مووچهیان دهێته مهزاختن و گۆت” بریاره بانكا نێڤدهولهتى سیستهمهكێ تایبهتێ نوو بۆ كوردستانێ بهرههڤ بكهت كو ئێدى نهعهدالهتى د دابهشكرنا مووچان دا دروست نهبیت”.
رابهر سهدیق دیاركر ب چ رهنگهكێ مووچه نهراوهستیایه و ئهو د بهردهوامن و نوكه ل وهزارهتا پێشمهرگهى دهست پێ كریه و ههر دهنگویهكێ سهبارهت نهدانا مووچهى هاتینه بهلاڤكرن درهو و بێ بنهمایه.
ئەڤرۆ نیوز ، نەوزاد ھلۆری:
ئەڤرۆ ئێڤاری ل سەنتەرێ باژێرێ دھۆکێ د روودانەکا ھاتن و چوونێ دا چوار ترومبێلان لێکدا و د ئەنجام دا چوار کەس برینداربوون.
دڤی واریدا ئازاد تەھا بەرپرسێ راگەھاندنا رێڤەبەریا ھاتن چوونا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: ( ئێڤاریا ئەڤرۆ ل سەنتەرێ باژێرێ دھوکێ د روودانەکا ترافیکێ دا چوار ترومبێلان لێکدا و د ئەنجام دا چوار کەس برینداربوون و برینا دوو کەسان ژی سەخت و دژوارە)
زێدەتر گۆت: ( روودان ژ ئەگەرا لەزاتیێ لسەر جاددا گشتی بەرامبەر ئاڤاھیێ رێڤەبەریا رێک و پرا دروست بوویە ، و بریندارێن روودانێ ژی بو نەخۆشخانا تەنگاڤیا دھۆکێ ھاتینە رەوانەکرن)
ئةظرو نيوز ، نەوزاد ھلۆری:
ب مەرەما گەشت و گوزار ، چەند گەنجەکێن سنوورێ قەزا ئامێدیێ قەستا ئاقارێ گوندێ گیزێ دکەن و ب شەڤ ژی دمینن چیایی ، پشتی کو ھرچەک لدوڤ بێھنا خوارن و ڤەخوارنێن وان دھێت و نێزیکێ وان دبیت ، ئەو ژی ئەوێ ھرچی دکوژن ، چالاکڤانەکێ ژینگەیی و گەشت و گوزار ژی ددەتن دیارکرن کو ب ھەر مەرەما ئەڤ ھرچە ھاتبیتە کوشتن تاوانەکا نە مروڤایەتی یە بەرامبەر ژینگە و کوڤیان.
دڤی واریدا عەبدولرەزاق نھێلی چالاکڤانێ ژینگەھی و گەشت و گوزار بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: (ب مەرەما گەشت و گوزار چەند گەنجەکێن سنوورێ قەزا ئامێدیێ کو ناھێنە نیاسین کی نە ، قەستا ئاقارێ گوندێ گیزێ دکەن و ب شەڤ دمینن ئەوی گوندی ، پشتی کو ھرچەک لدوڤ بێھنا خوارن و ڤەخوارنێن وان نێزیکێ وان دبیت ، ب مخابنیڤە ئەو ئەوێ ھرچی دکوژن ، ، و کوشتنا ئەڤێ ھرچێ ب ھەر مەرەمەکا بیت تاوانەکا نە مروڤایەتی یە بەرامبەر ژینگە و کوڤیان)
زێدەتر گۆت: ( حکومەتا ھەرێما کوردستانێ سالانە ملیونان دلاران ب ھێزێن پاراستنا ژینگەھێ و پولیس و رێکخراوێن ژینگەھی و لایەنێن پەیوەندیدار د مەزێخیت داکو ژینگەە بھێتە پاراستن گەلو کانێ یە بەرھەمێ پاراستنا وان؟)
چالاکڤانێ ناڤبری د درێژاھیا ئاخفتنێن خودا دیارکر ژی کو ب کوشتنا ھەر کوڤیەکێ زیانێن زور مەزن ب گەشت و گوزار و ژینگەھێ دکەڤن و گۆت ژی: (ھەبوونا کوڤیان د ناڤ دارستان و سرۆشتی دا چەندین مفاێن خوە ھەنە ژ وانان ژی ژینگەە دھێتە پاراستن ، ئەرد دھێتە ڤەپەیاندن و داروبار ژی دھێتە کەزاختن ، و ھەردیسان کەسکاتی و داروبار دھێتە ڤەگوھاستن ، و ب ھەبوونا وان گیانەوەران ھەزاران گەشتیار قەستا سرۆشت و ژینگەھێن کوردستانێ دکەن و دەھان ڤەکولینێن زانستی لسەر دھێنە چێکرن و چەندین بەرنامەیێن دیکیومێنتاری و تێلەڤزیوونی لسەر ھێنە چێکرن)
ل گورەی ھندەک دەنگویان دبێژن ئەوان کەسان ئەو ھرچ کوشتیە ژبەرکو زیان دگەھاندن مێشێن ھنگڤینی و ئەوێ ھرچێ نێزیکێ ١٥ مێشێن ھنگڤینی یێن خەلکێ دەڤەرێ خواربوون و پوچ کربوون، دڤی واریدا نھێلی گۆت: ( ب خودانکرنا مێشێن ھنگڤینی ب چوو رەنگان نابیتە بھانە بو کوشتنا کوڤیان و ئەڤێ ھرچێ ژ بەرکو ئەو کەس دشێن زێرەڤانیێ ل مێشێن خوە بکەت ، یا دویێ ژی ئەگەر ھرچ بچیتە مێشان رەنگە بتنێ ئێکێ یان دوویان پوچ بکەت ، و ب ھزرا من ئەڤ یەک بتنێ بھانەیەکە بو خوە ڤەدزین ژ سزایێن کو ژینگەە ل سەر وان د سەپینیت)
گوندی گیزێ دوراتیا نێزیکێ ١٠کم دکەڤیتە رۆژھەلاتا قەزا ئامێدی ل سنوورێ پارێزگەھا دھۆکێ.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهميرێ قهتهر جورهكێ نهرميێ بهرامبهر چار وهلاتێن عهرهبى نيشان دا و سوباسيا وهلاتێ كوێت كر ژ بوو ههلويستێ وان.
شێخ تهميم بن حهمهد يێ دويێ، ئهميرێ قهتهر د داخۆيانيهكا رۆژنامهڤانى دا سۆپاسيا كوێتێ كر بۆ بزاڤێن وان بۆ ناڤگيريێ د ناڤبهرا قهتهر و چار وهلاتێن عهرهبى دا و هيڤى خواست كو كوێت ل بزاڤێ خوه يا “سهركهفتى بيت”.
شێخ تهميم بن حهمهد يێ دويێ ئامادهيا قهتهر بۆ دانوستاندنێ ل گهل چار وهلاتێن عهرهبى بۆ چارهكرنا كێشان نيشان دا و راگههاند “بهلێ پێدڤيه چارهكرنێ گهرهنتيا دووبارهنهبوونا ئهڤى شێوازێ دژاتيكرنا قهتهر ههبيت”.
ئهميرێ قهتهر داخواز ژ وان چار وهلاتان كر كو پێدڤيه خهلكێ ئاسايى و وهلاتى ژ ههڤركيێن سياسى بهێنه دووركرن.
بهرى نوكه بهرپرسێن قهتهر داخوازا بڕينا پهيوهنديێن وى وهلاتى ل گهل ئيران و ئيخوان موسلمين يێن جيهانى رهتكربوو و ئاماژه ب وێ چهندێ كربوو كو دانوستاندنان ل دهربارهى وێ چهندێ ناكهن.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهڤرۆ رۆژا شهمبى 22ى تيرمهها 2017ێ جڤاتا گشتى يا بزاڤا گۆڕان كۆمبوونا خوه بۆ ههلبژارتنا دهستهيا نوو و سهرۆكاتيا وێ جڤاتێ ئهنجام دا و د وێ كۆمبوونێ دا و دهنگێ پتريا دهنگێن ئهندامێن جڤاتا گشتى ژ سهرجهمێ 59 دهنگان رهئۆف عوسمان وهكو سهرۆكێ جڤاتا گشتى ههلبژارت.
د ههلبژارتنان دا سالح محهمهد وهكو جێگرێ سهرۆكى و دلخواز قادر وهكو سكرتێرێ جڤاتا گشتى هاتنه ههلبژارتن.
نيشاندان