ئهڤرۆ نیوز:
ئهڤرۆ 20 خزیرانێ ل سهلاحهدین، مهسعود بارزانى سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ پێشوازی ل خالد عوبێدى وهزیرێ بهرهڤانیا عیراقێ و بابهكر زێبارى سوپاسالارێ عیراقێ كر.
د دیدارێ دا، وهزیرێ بهرهڤانیا عیراقێ، سهرۆك بارزانى ل دووماهى پێشهاتێن ئهمنى و رهوشا بهروكێن شهرى دژى داعش ل پارێزگههێن عیراقێ ئاگههداركریه و دیسا بهحسێ رهوشا مووسل و پاشهرۆژا وێ كرینه.
ئهڤرۆنیۆز، ئهیاد بهروارى
ئیمامهكێ مزگهفتهكا باژێرێ مووسلێ راگههاند، رێكخستیا داعشێ نڤیژا تهراویحا ل ههموو مزگهفتێن مووسلێ قهدهغهكرن.
ل دووڤ پهیچێ (رۆژناما نهینهوا) ل سهر تۆرا فیسبووكێ، شێخ سهعدوون نعێمی ئێك ژ ئیمامێن ب سهر رێڤهبهریا ئهوقافا پاریزگهها نهینهوا دیاركریه كو رێكخستیا داعشێ بریارهك دهركریه ل دۆر قهدهغهكرنا نڤێژا تهراویحا ل ههموو مزگهفتێن باژێرێ مووسلێ.
ل دووڤ نعێمی، بههانهیا داعشێ بۆ قهدهغهكرنا نڤێژا تهراویحا ئهوه كو ئهو نڤێژ بدعهكا زانایێن ئایینی یه ل سعودیێ و نابیت ب چو شێوهكی ل (دهولهتا ئیسلامی) بهێته كرن.
نعێمی گوت ژى” داعشێ هوشداری یا دایه ههموو ئیمامێن مزگهفتان ل مووسلێ كو نڤێژا تهراویحا نهكهن و ئهوێ سهرپێچیا بریارێ ژى بكهت دێ هێته جهلدكرن”.
رێكخستیا تیرۆرستی یا داعشێ راگههاندبوو كو رۆژا ئهینیێ 19 خزیرانێ رۆژا ئێكێ یا مهها رهمهزانێ یه.
ئهڤرۆ نيوز:
رۆژناما لۆس نهجلۆس راپۆرتهك بهلاڤكرينا و تێدا ئاماژه ب وێ چهندێ كريه كو دڤێت هزرا عيراقا ئێگرتى ژ مێشكێ خوه دهربێخن و راپۆرت ئاماژێ ب وێ چهندێ دكهت بۆچى راستيان ڤهشێرن؟ ل عيراقێ سێ هێزێن سهرهكى شهرى ل سهر ئهردى دكهن ل دژى داعش، پێشمهرگه بهرهڤانيێ ژ كوردستاني دكهت و دپارێزيت و ل دهڤهرێن كوردى ل دژى داعش راوهستيايه و چهكدارێن عهشيرهتان كو پتريا وان ل رومادى شهرى دكهن، ميليشياتێن شيهاتن ژى بهرهڤانيێ ژ بهغدا و دهڤهرێن دى دكهن، باشه تهماشه بكهن ئێكگرتنا عيراقێ د كيرێ رايه؟
د لايهكێ دى يێ راپۆرتێ دا ئاماژه ب وێ چهندێ هاتيه كرن كو عيراقێ لهشكرهك يێ ههيى ههموو هاريكارى و پشتهڤانيا خوه يا لهشكرى ژ ئهمريكا وهردگريت، بهلێ شهرى ناكهت و ئهوى چهك و تهقهمهنيێن ژ ئهمريكا وهرگرتين بۆ داعش ل مهيدانێ دهێليت.
ههر د ڤێ راپۆرتێ دا پشت بهستن ل سهر گۆتنێن سيناتۆرێ ئهمريكى جۆن مهككين هاتيه كرن دهما دبێژيت: “ئهو چهك و تهقهمهنى و پشتهڤانى و مهشقكرنا ب لهشكرێ عيراقێ هاتيه كرن، ههكه بۆ پێشمهرگهيى و چهكدارێن سونى بايه، دا ستراتيژيهتا شهرى يا كارا بيت و داعش ژ ناڤ چيت و شكێت، ئهڤهيه يا حوكمهتا ناڤهندى نهشيايى بكهت”.
جۆن مهككين گۆتژى: “دهم يێ هاتيه عيراق ل سهر ههرسێ پشكێن وێ بهێته نياسين كو ئهو ژى كورد و عهرهبێن سونه و عهرهبێن شيعه نه”.
رۆژناما لۆس ئهنجلۆس وهسان دبينيت كو ئهمريكا دڤێت رازى بيت كو تشتێ ئهو نهشێت بگوهۆڕيت ئهو دژاتيا سونا و شيعايه، ژ بهر هندێ ژى بۆ ئارام راگرتنا عيراقێ، پێدڤيه خزمهتێن لهشكرى ل ههرسێ پارچێن عيراقێ دابين بكهت وهكو سێ پارچه سهرهدهريێ ل گهل بكهت.
ئهڤرۆ نيوز، نيوار محهمهد سهليم:
پهرلهمانتارهكێ كوردستانێ راگههاند كو ئهو دێ دوشهمبێ دووڤچوونا وى بابهتى كهن يێ كو دبێژيت دبيت پانزينا حكۆمى نهمينيت و سهرۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل پارێزگهها دهۆك ژى بێ ئاگههيا خوه ژێ ددهته زانين.
دو رۆژه دهنگويێ وێ چهندێ بهلاڤبووى كو ئاشتى ههورامى وهزيرێ سامانێن سرۆشتى ل حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بهرپرسێن يهكێن ئيدارى ل ههرێمێ ئاگههدار كرينه كو ئهو نهشێت پانزينا حكۆمى دابين بكهن و ئێدى ب تنێ دێ ئا ئههلى هێته فرۆتن و بهايێ وێ ژى يان هزار دينار بيت يان ژى د سهر دا.
ل دۆر ڤێ چهندێ عهبدولسهمهد تێلى، سهرۆكێ لژنا سامانێن سرۆشتى ل جڤاتا پارێزگهها دهۆكێ بۆ ئهڤرۆ نيوز گۆت: “وهكو لژنه نههاتينه ئاگههداركرن كو بابهتهكێ ژ ڤى رهنگى يێ ههيى”.
زێدهتر گۆت: “ب تنێ د كۆمبوونا ل گهل وهزارهتێ دا، بڕيارهك ههيه كو دبيت ئێدێ ههر يهكهكا ئيدارى بهرپرس بيت ژ دابينكرنا سۆتهمهنيا پارێزگهها خوه”.
ههر ل دۆر ڤێ چهندێ، بهيار تاهر دۆسكى، ئهندامێ لژنا پێشهسازى و وزه و ژێدهرێن سرۆشتى ل پهرلهمانێ كوردستانێ ل سهر فراكسيۆنا پارتى ديموكراتى كوردستان بۆ ئهڤرۆ نيوز گۆت: “ب تنێ وهكو گۆتن مه گوهـ لێ بوويه و زێدهر ژى ژ دهزگههێن راگههاندنێ و ب گۆتگۆتك ددهينه زانين”.
زێدهتر گۆت: “وهكو لژنا پێشهسازى و وزه و ژێدهرێن سرۆشتى ل پهرلهمانێ كوردستانێ ل رۆژا دوشهمبى رێكهفتى 22ى خزيرانا 2015ێ دێ دووڤچوونا ڤى بابهتى كهين”.
زێدهترى 15 رۆژايه ل پارێزگهها دهۆكێ ب رهنگهكێ گهلهك بهرچاڤ و ل پارێزگهها سلێمانيێ ههتا رادهكى كێشا نهبوونا پانزينێ ههيه و ل ههولێر ژى ب رهنگهكێ گهلهك نۆرماله و ئهو كێشه نينه.
ئهڤرۆ نيوز:
بهنكا ناڤهندى يا عيراقى ئهڤرۆ رۆژا شهمبى رێكهفتى 20ى خزيرانا 2015ێ راگههاند كو ئهو دێ ل دووماهيا ئهڤ ساله پارێ ژ جۆرێ 50 هزار دينارى ئێخيته د ناڤ بازارى دا و هێشتا ژڤانێ پارێ ژ جۆرێ 100 هزار دينارى ديار نهبوويه.
پارێزگارێ بهنكا ناڤهندى عهلى عهلاق د كۆنگرهكێ رۆژنامهڤانى يێ ههڤپشك دا ل گهل سهرۆكێ ئێكهتيا بانكان، وهديع حهنزل راگههاند: “دبيت ل دووماهيا ئهڤ ساله پارێ ژ جورێ 50 هزار دينارى بهێته چاپكرن”، ئاماژه ب وێ چهندێ ژى كر كو چاپكرنا پارێ ژ جورێ 100 هزار دينارى دێ بۆ دهمهكێ دى بيت ژ ئهگهرێ ههلاوسانێ.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهڤرۆ رۆژا جيهانى يا ئاواران دێ هێته كرن و ب گۆرهيى دووماهى ئاماران ژى نوكه زێدهتر ژ 60 مليۆن كهسان ل سهرانسهرى جيهانێ دا د ئاواره نه، ههڤدهم ل كهمپهكا ئاوارێن پارێزگهها سهلاحهدين ژى چار زارۆيان ژ ئهگهرێ گهرمێ گيانێ خوه ژ دهست دا.
ب گۆرهيى دووماهى ئاماران كو ژ لايێ كۆمسيۆنا پهنابهران يا سهر ب نهتهوێن ئێكگرتى ڤه هاتيه بهلاڤكرن، ل دووماهيا سالا 2014ێ 59 مليۆن و 500 هزار كهس ل سهر ئاستێ جيهانێ ئاواره بووينه و رۆژانه 42 هزار و 500 كهس ئاواره دبن و وێ سالێ دا ب تنێ 126 هزار كهس ژ وان ئاواران ڤهگهرياينه سهر مال و حالێن خوه.
ژ لايهكێ دى ڤه، ژێدهرهكێ ئهمنى ل پارێزگهها سهلاحهدين راگههاند: ئهڤا بۆرى ل ناڤ كهمپهكا ئاواران ل نێزيك زهلوعيه ژ ئهگهرێ بلندبوونا پلێن گهرمێ چار زارۆيان گيانێ خوه ژ دهست دا.
ژێدهر: سبهى
ئهڤرۆ نيوز:
ب گۆرهيى ئامارهكا نهتهوێن ئێكگرتى، 850 مليۆن كهس ل سهرانسهرى جيهانێ د برسى نه و ههتا سالا 2025 ئهو ژماره دێ بۆ دو مليار و 100 هزار كهسان بلند بيت و نوكه سالانه سێ مليۆن كهس ژ ئهگهرێ برسێ دمرن.
ئهڤ برساتيه پتر ل كشوهرێ ئهفريقيا يا ههيى و نوكه كيشوهرێ ئاسيا و ئهمريكا لاتينى ژى ب خوه ڤهگرتيه و ب تايبهت ل وهلاتێن ئهندونيسيا و سريلانكا و هندستان و تايلهند و گزيرتا ئهندمار و نيكبار يا هندى.
ئەڤرۆنیوز، ئەیاد بەرواری:
پارتیا دیموکراتیا گەلان(ھەدەپە) داخواز ژ پارتیا دادپەروەری و گەشەپێدانێ (ئەکەپە) و پارتیا گەل یا کوماری(جەھەپە) کر حوکمەتا تورکی یا نوو پێکبینن و دیارکر کو ئەو دێ بیتە پارتەکا ئوپۆزسیۆن ل تورکیا.
فیگەن یۆکسداغ ھەڤسەرۆکا ھەدەپێ د کۆنگرەکێ رۆژنامەڤانی دا گوت”ئەم دخوازین ببینە ئۆپۆزسیۆنەکا ب ھێز ل تورکیا و ئەڤە ئارمانجا مە یا سەرەکی یە ل قۆناغا داھاتی ل تورکیا”.
ب دیتنا فیگەنێ، چو رێگری د رێیا پێکئینانا کابینا نوو یا حوکمەتا تورکی دا نینن و تورکیا چو پێدڤی ب ھەلبژارتنێن پێشوەخت ژی نابیت و وان ھەلبژارتنان ژی ب چو شێوەکی ب چارەسەری نابینین ل تورکیا”.
ھەڤسەرۆکا ھەدەپێ د وی کونگرێ رۆژنامەڤانی دا پێشنیارا پێکئینانا حوکمەتا نوو یا تورکی کر د ناڤبەرا پارتیا دادپەروەریێ و و گەشەپێدانێ ( ئەکەپە) کو رێزا ئێکێ د ھەلبژارتنان دا ب دەستڤەئینابوو ب کومکرنا ٢٥٨ کورسیان ژ سەرجەمێ ٥٥٠ کورسیێن پەرلەمانێ تورکی و پارتیا گەل یا کوماری (جەھەپە) کو رێزا دویێ د ھەلبژارتنێن ڤێ دووماھیێ بدەستڤەئینابوو ب ١٣٢ کورسیان.
د ھەلبژارتنێن گشتی یێن تورکیا دا کو ل رۆژا ٧ ڤێ مەھێ ھاتبوونە ئەنجامدان، پارتیا دادپەروەریێ و گەشەپێدانێ (ئەکەپە) ٢٥٨ کورسیێن پەرلەمانێ تورکی بدەستڤەئینابوون کو دبیتە ٤٠،٨٧% ژ رێژا گشتی یا دەنگان ل تورکیا و پارتیا گەل یا کوماری (جەھەپە) ١٣٢ کورسی کو دبیتە ٢٤،٩٥% ژ رێژا دەنگان بدەستڤەئینابوون و بزاڤا نەتەوەپەرست (مەھەپە) ٨٠ کورسی و ١٦،٢٩% ژ رێژا دەنگان بدەستڤەئینابوون و پارتی دیموکراتی گەلان (ھەدەپە) ٨٠ کورسی و ١٣،١٢% ژ رێژا دەنگان بدەستڤەئینابوون، ب ڤان ئەنجامان ژی چو پراتێن پشکدار ھژمارا پێدڤی یا کورسیان بدەستڤەبینن بۆ پێکئینانا حوکمەتێ ب تنێ و ب ڤێ چەندێ پێدڤیە ھەڤپەیمانی دروست ببیت بۆ پێکئینانا حوکمەتا تورکی یا نوو.
ئەڤرۆ نیوز، زنار تۆڤی:
مۆکنیس لیکیتۆفت ئەو کەسە یێ کو ب دۆسەتەکێ نێزیک بۆ مللەتێ کورد دھێتە نیاسین و ل سالا ٢٠١١ ھەتا نوکە سەروکێ پەرلەمانێ دانیمارکە و چەندین جاران سەرەدانا کوردستانێ کریە و ھەردەم پشتەڤانیا خوە بۆ مللەتێ کورد دیارکریە و شیایە دەنگێ مللەتێ کورد بگەھینیتە پەرلەمانێ دانیمارک و د شەرێ دژی تیرورستێن داعش دا ئەو کەسە شیایە برێیا وەلاتێ خوە ھاریکاریان بگەھینیتە ھەرێما کوردستانێ.
ناڤھاتی ل ههيڤا ١٠ یا ئەڤ سالە دێ بیتە سەروکێ نوو یێ جڤاتا گشتی یێ نەتەوێن ئێکگرتی، د چەندین چاڤپێکەفتنێن خوە دا پشتەڤانی ل مللەتێ کورد کریە و گوتیە:کو ھەتانوکە غەدرەکا مەزن ل ڤی مللەتی ھاتیە کرن و مافێ وانە ببنە دەولەتەکا سەربەخوە، ھەروەسا ناڤبری چەندین جاران سەرەدانا سەروکێ ھەرێما کوردستانێ مەسعود بارزانی کریە و پشتەڤانی ل دامەزراندنا دەولەتا کوردی کریە.
مۆکنیس لیکیتوفت ل سالا ١٩٤٦ ل دانیمارک ژدایک بوویە و ل ههيڤا ١٠ دێ بیتە سەروکێ جڤاتا گشتی یا نەتەوێن ئێکگرتی و بریار دایە کو دڤی پوستەی دا ھاریکاریەکا مەزن بۆ کوردان بکەت.
ئهڤرۆ نيوز، ئهياد بهروارى:
وەزیرێ دەرڤەیێ فرەنسی یێ بەری راگەھاند، بێ زڤرین بۆ حوکمەتا عیراقی چەک و ھاریکاریێن لەشکری یێن پێشکێشی پێشمەرگەی کرین، دوپات کرژی، وەکو دەولەتا فرەنسا پشتگیریێ ل دەولەتا کوردی دکەین و ل دەمێ راگەھاندنا دەولەتا کوردی ژی دێ دانپێدانێ پێ کەین.
برنارد کوشنەر وەزیرێ دەرڤەیێ فرەنسی یێ بەرێ، ل دووڤ سایتێ فەرمیێ پارتی، ل گەل ھژمارەکا رۆژنامەڤانێن کورد ل بارەگایێ نوونەراتیا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ل پاریس کۆمبوو و د چارچۆڤێ وێ کۆمبوونێ دا گوت” فرەنسا بەردەوام پشتەڤانیا ھەرێما کوردستانێ و گەلێ کورد یا کری، د شەڕێ دژی داعشێ دا ژی، مە پشتەڤانیا پێشمەرگەی یا کری و دێ بەردەوام ژی بین”.
کوشنەری ئاشکراکر ژی” بێ زڤرین بۆ حوکمەتا فیدرالی یا عیراقی، مە ھاریکاریا لەشکری بۆ پێشمەرگەی و ھەرێما کوردستانێ یا کری و دێ د بەردەوام ژی بین ل سەر وێ چەندێ”.
نيشاندان