دادگەها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتا ئیراقی هەلوەشاند، كو سەرەكیترین گوهۆڕینێن وێ، پێدانا پاسپۆرتا دیپلۆماسی بوو ب خودانێن پلەیێن بلند و خێزانێن وان.
سكالا ژ ئالیێ وەزیرێن ناڤخوە و دەرڤە یێن ئیراقێب جودا هاتبوو تۆماركرن و پاشی سكالا هاتبوو ئێكگرتن و تێدا داخواز هاتبوو كرن ئەو راستڤەكرنە ب نەدەستووری بهێتە نیاسین كو جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د قانوونا پاسپۆرتێدا كری.
دادگەها بلند یا فیدرالی ل ئیراقێ بڕیار دا، ئەو راستڤەكرنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئەنجامدای یا دەستووری نینە.
ل رۆژا 13/1/2025، جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ پڕۆژە قانوونا راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتێ پەسەندكربوو، كو ژ ئالیێ لژنەیا ئاسایش و بەرگریێ ل جڤاتا نوونەران هاتبوو پێشكێشكرن.
دیارترین گوهۆڕینێن وێ راستڤەكرنێ ئەوبوو، پاسپۆرتا دیپلۆماسی ب خودان پلەیێن بلند و خێزانێن وان بهێتە دان، كو پێشتر ب رێنما ژ ئالیێ وەزارەتا دەرڤە پێ دهاتە دان. ئەو كەسێن هاتینە زێدەكرن 25 پۆستێن پلە بلند بوون ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ.
سەگڤان سندی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان و جێگرێ سەرۆكێ لژنەیا ئاسایش و بەرگریێ ل جڤاتا ناڤبری گوت» ئەو كەسێن د وی دەمیدا ب گۆڕەی راستڤەكرنێ پاسپۆرتا دیپلۆماسی بۆ هاتیە دەركرن، ژێ ناهێتە وەرگرتن، بەلێ بۆ هەردەم نابیت و دەم بۆ هاتیە دیاركرن، بۆ نموونە پاسپۆرتا دیپلۆماسی یا پەرلەمانتاران دێ ل 9/1/2029 ب سەرڤەچیت».
بەری راستڤەكرنا قانوونا پاسپۆرتێ، زارۆیێن خودانێن پلەیێن بلند كو ژیێ وان ژ 18 سالیێ كێمتر بوو، پاسپۆرتا دیپلۆماسی پێ دهاتە دان، بەلێ ب گۆڕەی راستڤەكرنا قانوونێ، وان زارۆیان ژی ڤەدگریت كو ژیێ وان ل سەر 18 سالیێ دایە و هێشتا ژیانا هەڤژینیێ پێكنەئینای.
سكالا ل سەر وی بنەمای هاتبوونە پێشكێشكرن كو راستڤەكرن بەرۆڤاژی مادەیێن 58،67،80 ژ دەستوورێ ئیراقێیە.

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

وەلات هەجەر، ڕێڤەبەرێ كارگێریا دەڤەرداریا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو دانانا كەلوپەل و مێز و كورسییان ل سەر شۆستە و بەر دەریێن دوكان و ماركێتان ل ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتە قەدەغەكرن.
ناڤهاتی گۆت: «ژ لایێ لیژنەیێن هەڤپشك یێن سەر ب دەڤەرداریا زاخۆ ڤە، هەوەكا بەرفرەهـ یا ڕاكرنا مێز و كورسی و كەلوپەلان ل سەر شۆستەیان هاتە ئەنجامدان».
گۆتژی: «ئەڤ بڕیارە ب مەرەما پتر جوانكرنا سیمایێ ناڤ باژێڕییە، دیسا ئەڤ بڕیارە د بەڕژەوەندییا خەلكی دایە، چونكی پێشتر ڕێكا هاتنوچوونا خەلكی ب زەحمەت بوو، دبوو ئەگەرێ قەرەبالغییا هاتنوچوونا وەلاتیان».

سەلاحەدین دەمیرتاش دیار دکەت، قووناغا ئاشتیێ وەکو پێدڤی بەر ب پێشڤە ناچیت و ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە هەتا نها ب کریاری چو تشتەک نەهاتیە کرن، ژ بۆ ئاشتیێ دەلیڤەیەکا دیرۆکی هاتیە پێش و دڤێت رێ نەهێتە دان ئەو دەلیڤەیە ژ دەست بچیت.

سەلاحەدین دەمیرتاش هەڤسەرۆکێ بەرێ یێ هەدەپێ ل زیندانێ ل گەل سەزگین تانری کۆلۆ ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا ژ فراکسیۆنا پارتا کۆماریا گەل ئاخڤی و دیار کر، سۆتنا چەکان ژ ئالیێ گرۆپەک ژ چەکدارێن پەکەکێ ڤە پێنگاڤەک گەلەک گرنگ و دیرۆکی بوو، د هەمان دەمی دا پێکئینانا کۆمسیۆنا ئاشتیێ ل پەرلەمانێ تورکیا ژی گەلەک گرنگە و گۆت: (لێ مخابن هەتا نها ب کریاری ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە چو نەهاتیە کرن، قووناغا ئاشتیێ گەلەک سست بەردەوام دکەت، ئەو گەرماتیا دەستپێکێ هەبوو نها وەکو خوە نەمایە، دڤێت پێنگاڤێن بلەز بهێنە ئاڤێتن دا ئەو یەک کاریگەریا خوە ل خەلکی بکەت، خەلک چاڤەرێنە ب کریاری هندەک تشتێن مەزن بهێنە کرن، لێ مخابن هەتا نها یا خەلک چاڤەرێ بوو نەهاتیە کرن).
سەلاحەدین دەمیرتاش ئەو یەک ژی دیار کریە، قووناغا ئاشتیێ ژ بۆ تورکیا گەلەک گرنگە، دەلیڤەیەکا دیرۆکی یە، چونکی ژ بەر شەڕێ چەندین سالان ل تورکیا زیانێن گەلەک مەزن گەهشتنە کوردان و تورکان، نها هەموو کەس ل تورکیا داخوازا ئاشتیێ دکەت، پەکەکێ نیەتا خوە یا بۆ ئاشتیێ نیشا دا و دڤێت دەولەتا تورکیا ژی ب کریاری هندەک تشتان بکەت و گۆت: (باوەریا من ب قووناغا ئاشتیێ هەیە، ئەو یەک ژ بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی و پرسێن دی یێن تورکیا ژی گەلەک گرنگە، لێ دڤێت دەولەتا تورکیا ژی هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆکی بکەت، دڤێت هندەک تشت بهێنە کرن دا خەلک پشتەڤانیێ ل قووناغا ئاشتیێ بکەت، لێ مخابن هندەک ئاریشە هەنە و دڤێت بلەز بهێنە چارەسەرکرن، دڤێت دەولەتا تورکیا رێ نەدەت چو ئاستەنگی ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ بهێنە دروست کرن).
هەڤسەرۆکێ بەرێ یێ هەدەپێ ئەو یەک ژی دیار کریە، کوردان دڤێت ب رێیا قووناغا ئاشتیێ ئەو ژی بگەهنە مافێن خوە، دڤێت هەموو مافێن گەلێ کورد د دستوورێ نوو یێ تورکیا دا بهێنە گەرەنتیکرن، هەتا کورد ل تورکیا نەگەهنە مافێن خوە و ئالۆزیێن هەی ب دووماهی نەهێن پرسێن دی یێن تورکیا ژی ناهێنە چارەسەرکرن، ژ بۆ ئاشتیێ و چارەسەرکرنا پرسا کوردی ژی دڤێت دەولەتا تورکیا لەزێ بکەت و ب کریاری هندەک تشت بهێنە کرن و گۆت: (تشتێ نها ئەز دبینم وەسا نینە، قووناغ گەلەک سست برێڤە دچیت و هەکە وەسا بەردەوام بکەت ئەو یەک دێ بیتە ئەگەر باوەریا کوردان ب قووناغا ئاشتیێ نەمینیت، بێگومان ئەو یەک ژی ئاریشەیەکا مەزنە).

سەرۆك بارزانی پێشوازی ل كاربڕێڤەبەرێ كاروبارێن بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ كر. د كۆمبوونەكێدا دوپاتی ل سەر پێدڤییا چارەسەركرنا كێشەیا مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ هاتە كرن.
دوهی چارشەمبی 20/8/2025، سەرۆك مەسعود بارزانی ل سەلاحەدین پێشوازی ل ستیڤن فەیگن، كاربڕێڤەبەرێ كاروبارێن بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ كر.
ب گۆڕەی بەیاننامەیەكا بارەگەهێ بارزانی» د دیدارەكێدا كو گویندەلن گرین، قۆنسلا گشتیێ ئەمریكا ل هەولێرێ ژی بەرهەڤبووی، گەنگەشە ل دۆر هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ و پرسا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ هاتە كرن».
بارەگەهێ بارزانی سەبارەت كۆمبوونێ گوت ژی» هەردو ئالی هەڤڕابوون كو پێدڤییە چارەسەرییا پرسا كێشەیا مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ بهێتە كرن و مووچەیێ هەڤوەلاتییان نەبیتە پشكەك ژ ناكۆكی و ململانێیا سیاسی».
هەڤدەم، د كۆمبوونێدا پشتەڤانییا ئەمریكا بۆ وان كۆمپانیێن پەترۆلی ئەوێن ب گۆڕەی قانوونێ و دەستووری گرێبەست ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هەین، هاتە دوپاتكرن.
ژ ئالییەكێ دیڤە، د كۆمبوونێدا باس ل ب هێزكرنا هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئەمریكا دا، هەلبژارتنێن داهاتی یێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، رەوشا سووریێ و پێنگاڤێن چاكسازیێ ل وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی هاتە كرن. هەروەسا پێشڤەچوونێن سەبارەت پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هاتنە گەنگەشەكرن.

مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان سوپاسییا هەموو ئالی و نوونەرێن وەلاتان كر كو ب هەلكەفتا سالڤەگەرا 79 یا دامەزراندنا پارتی پەیامێن پیرۆزباهیێ هەبوون.
مەكتەبا سیاسی یا پارتی د پەیامەكا سوپاسیێدا ب ناڤێ سەرۆك بارزانی ومەكتەبا سیاسی سوپاسییا پەیامێن پیرۆزباهیێ یێن هەموویان كر و دیاركر» پەیام و پیرۆزباهی، جهێ رێزا مەنە و گیانێ پێكڤەكاركرنا مە زێدەتر دكەت».
هەروەسا دیاركر» پەیامێن هەوە یێن هێژا، بۆ سەرۆك مەسعود بارزانی و مەكتەبا سیاسی و ئۆرگانێن دی یێن پارتییا مە، هەلگرێن گیانێ برایەتیێ و هەڤخەباتیێیە، لەوما جهێ رێز و سوپاسییا مەنە».
دەقێ پەیاما مەكتەبا سیاسی یا پارتی:
ب ناڤێ سەرۆك (مەسعود بارزانی) و مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، رێز و سوپاسیێن خوە ئاراستەی هێژایان سەرۆك و سكرتێر و سەركردایەتییا حزب و ئالیێن كوردستانی و ئیراقی و سیاسەتمەدار و حزبێن خەباتكەرێن هەر چار پارچەیێن كوردستانێ، هەروەسا سوپاسییا نوونەرێن وەلاتان ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ و دەزگەهێن دەولەتێ و رێكخراوێن جڤاكا مەدەنی و ناڤەند و دەزگەهێن زانستی و ئەكادیمی و راگەهاندنێ و كەسایەتیێن ئایینی و جڤاكی و نوونەرێن پێكهاتەیان و خەلكێ كوردستانێ و هەموو ئەو كەس و ئالییان دكەین، كو ل بیرەوەرییا (16 ئاب) و سالڤەگەرا 79 یا دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان و سالڤەگەرا ژ دایكبوونا سەرۆك مەسعود بارزانی، ب پەیام و بروسكە و پیرۆزباهییان د وێ هەلكەفتێدا پشكداربووین، پەیام و پیرۆزباهیێن هەوە، جهێ رێز و سوپاسیێن مەیە و گیانێ پێكڤەكاركرنا مە زێدەتر دكەت.
پەیامێن هەوەیێن هێژا بۆ سەرۆك مەسعود بارزانی و مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان و ئۆرگانێن دی یێن پارتییا مە، هەلگرێن گیانێ برایەتیێ و هەڤخەباتێیە، لەوما جهێ رێز و سوپاسیێن مەیە. جارەكادی سوپاسییا خوە رادگەهینین و هەموو ئالی سەركەفتی بن.

ل بیرەوەرییا سالڤەگەڕا 79 یا دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان، پشكا دیراسات و پێگەهاندن، ل هۆلا راگەهاندنێ سمینارەك ل دۆر (رێبازا بارزانی) بۆ هشیار زێباری، ئەندامێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، سازكر.
د ڤێ سمینارێدا كو هەژمارەكا ئەندامێن مەكتەبا سیاسی و كۆمیتەیا ناڤەندی و كادرێن پێشكەفتی یێن پارتی و پەرلەمانتار و بەرپرسێن حزبی و حكومی بەرهەڤ بووین، هشیار زێباری ب چەمكەكێ سەردەمیانە باس ل رێبازا بارزانی كر و بۆچوونا وهزرا بەرفرەه و جیهانبینینا بارزانیێ نەمر شرۆڤەكر.
هشیار زێباری ل دەستپێكی دوپاتكر كو رێبازا بارزانی چ ل دەمێ بۆری، یان بۆ نوكە ونڤشێن داهاتی، بەرنامەیەكێ گشتگیری هەمەلایەنەیە وگیانێ بەردەوامیێ ب خوەڤە دگریت.
د تەوەرەكێ دی یێن سمینارێدا، هشیار زێباری شرۆڤەیەكا لۆژیكی ل دۆر رەوشا نوكە و گوهۆڕینێن نێڤدەولەتی و هەرێمایەتی و رەوشا ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ پێشكێشكر و بۆچوونا سیاسی یا پارتی ل هەمبەر گوهۆڕینان بەرچاڤكر.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هۆشداری ل سەر هەبوونا كارەساتەكێ ل كەركووكێ دان و دبێژیت ل دووڤ نڤیسارەكا فەرمی، چەندین قەزا و ناحیێن كورد و توركمانان ژئالیێ كارگێریا كارەبێ ڤە دێ هێنە گرێدان ب قەزا حەویجە ڤە و ئەڤە ژی، فێل و سەردابرنا پارێزگارێ كەركووكێیە .
د.شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و هەڤدەم نوونەرێ پارێزگەها كەركووكێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» پیلانەك ب شێوەیێ كارەساتێ درێدایە ، كو پشتی دەركەفتنا نڤیسارەكا فەرمی یا كۆمپانییا گشتییا بەلاڤكرنا كارەبا باكوور هاتیە، كو تێدا رازیبوون ل سەر دامەزراندنا لقێ بەلاڤكرنا كارەبا حەویجە و دەوروبەرێن كەركووكێ هاتیە دان ، ل دووڤ وێ نڤیسارێ كو ل رۆژا 25/6/2025 دەركەفتییە، لقێ نوو دێ قەزایێن حەویجە، داقووق و دووبز، دگەل ناحیێن شوان، سەرگەران، پردێ، لەیلان، یایچی، تازە، زاب، عەباسی، ریاز و مولتەقا ڤەگریت كو د نڤیسارێدا هاتیە، شوان و لەیلان و سەرگەران و یایچی و تازە و پردێ و داقووق و دووبز كەفتینە سەر حەویجە».
گوت ژی» مەترسییا بڕیارێ ئەوە دەما خێزانەكا شەهیدان ل شوان و لەیلان و دوبز و پردێ و وان دەڤەران، پێدڤی ب ستوونەكا كارەبێ دبیت، دڤێت بچیت داخوازێ ژ حەویجە بكەت».
د.شاخەوانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» من پەیوەندی ب وەزیرێ كارەبا ئیراقێ كریە و وی ل دەستپێكێ بێ ئاگەهـییا خوە ژ بابەتێ دیاركر، لێ پاشی گوت داخوازی ژئالیێ پارێزگەها كەركووكێ ڤە بوویە و هەوە ب خوە داخواز كریە، ئەڤ ئاخڤتنێن وەزیرێ كارەبێ ئەز تووشی گومانێ كرم، كو بەری هینگی نڤیسارەك بۆ من هاتبوو هنارتن وئەز ب وێ نڤیسارێ حێبەتی ببووم كو نڤیسارەكا پارێزگەهێ ب ئیمزایا رێبوار تاها، پارێزگارێ كەركووكێ ئاراستەی سەرۆك وەزیران هاتیە كرن، د وێ دا ژی فێلەك ل پارێزگاری كربوو، نڤیسار بۆ حەویجە ب پارێزگاری هاتیە چێكرن، لێ وان ئەڤ كارە ب پیلانا وەزیرەكی كریە».
جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاشكراكر ژی كو وی داخواز ژ وەزیرێ كارەبێ كریە نڤیسارێ هەلوەشینیت و وی ژی دیاركر، لێ مەرج دانایە كو دڤێت پارێزگار نڤیسارەكا فەرمی بۆ هەلوەشاندنا بڕیارێ ئاراستە بكەت، لەوما وی داخواز ژ ڕێبوار تاهای كریە هەتا ئەو دەڤەر ژی تووشی چارەنڤیسێ قایمقامیێن دووبز و داقووق و رێڤەبەریا چاندنێ نەبن، نڤیسارەكێ بەرهەڤ بكەن و یا دی ل سەر من، چونكی نە دیرۆك و نە خەلكێ وان دەڤەران دلۆڤانیێ ب ڤێ چەندێ نابەن».

پەیڤدارێ وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی راگەهاند: كارێن ئێكگرتنا هێزێن پێشمەرگەی پیشڤەچوونەكا باش ب خوەڤە دیتییە و پێنگاڤێن سەبارەت ڤێ چەندێ یێن گەهشتینە قۆناغا دووماهیێ، هەروەسا دیاركر: هەتا دو مەهێن داهاتی هەموو هێزێن پێشمەرگەی ب رێكا (هەژمارا من) دێ مووچەیێن خوە وەرگرن.
عوسمان ریشە، پەیڤدارێ وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا گوت» ئێكگرتنا هێزێن پێشمەرگەی یا گەهشتییە قۆناغا دووماهیێ و هەژمارا فیرقەیان تمام بوویە، ل دەمەكێ نێزیك هەردو فەرمانگەهێن دەڤەرێن ئێك و دو یێن هێزا پێشمەرگەی دێ هێنە دروستكرن و ئەنجامێ دووماهیێ دێ رادەستی جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ هێتە كرن».
گوت ژی» رێنمایێن مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی د بزاڤێن مەدا بۆ ئێكگرتنا هێزێن پێشمەرگەیدا د هاریكاربوون، هەڤدەم هەردو فەرماندەیێن یەكەیێن 80 و 70 یێن پێشمەرگەی هاریكارییەكا باش بۆ وان كریە».
پەیڤدارێ وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی باس ل وێ چەندێ ژی كر» ژ روویێ چاكسازیڤە وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی پێشڤەچوونەكا باش ب خوەڤە دیتییە هەروەكو رێڤەبەرییا گشتییا ژمێریارییا سەربازی ل وەزارەتێ ل (هەژمارا من) پێشەنگا هەموو وەزارەتێن دییە و زوورترین پێشمەرگە و ئەفسەران مووچەیێن خوە ب رێكا (هەژمارا من) وەردگرن، هەڤدەم بڕیارە ل دو مەهێن داهاتی مووچەیێ هەموو هێزا پێشمەرگەی بچیتە سەر (هەژمارا من)».
ناڤبری ئەوژی بەرچاڤكر» هاریكاریێن ئەمریكا بۆ هێزا پێشمەرگەی د بەردەوامن، بڕیارە ژی بۆ سالێن داهاتی رێككەفتنەكا نوو بهێتە كرن، هەروەسا وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەی یا بەردەوامە د مەشقكرنا هێزێن پێشمەرگەیدا».

شاندەکێ هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی یا شەڕێ ل دژی داعشێ ل گەل سەرۆک هۆزێن رەققە و دێرازۆرێ کۆمبوون و د کۆمبوونێ دا سەرۆک هۆزان دیار کرن هەسەدە هێزا سەربازی یا هەموو خەلکێ سووریێ یە و ئەو داخوازا سیستەمەک نە ناڤەندی ژ بۆ سووریێ دکەن.

شاندەکێ هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی یا شەڕێ ل دژی داعشێ بەری دو رۆژان ل رەققە و دێرازۆرێ ل گەل سەرۆک هۆزێن وان دەڤەران کۆمبوون و د کۆمبوونێ دا سەرۆک هۆزان دیار کرن، هەسەدە هێزەکا سەربازی یا دەڤەرێ یە، چونکی د ناڤ هەسەدێ دا گەلەک عەرەب ژی هەنە و ئەو هەسەدێ وەکو هێزەکا سەربازی یا کاریگەر ژ بۆ ئارامیا دەڤەرێن خوە دبینن و داخواز کرن کو سیستەمێ نوو یێ سووریێ ژی سیستەمەک نە ناڤەندی بیت دا وەسا هەموو پرسێن هەی بهێنە چارەسەرکرن.
هۆزێن ل رەققە و دێرازۆرێ ئەو یەک ژی دیار کرن نابیت دەڤەرێن وان رادەستی شامێ بهێنە کرن، چونکی نها رەوشا سووریێ گەلەک ئالۆزە و هەسەدە دەڤەرێن وان دپارێزیت و هەکە چەکدارێن سەر ب شامێ ڤەگەرنە ڤە دەڤەرێن وان دێ ئالۆزیێن نوو روو دەن و باشترە د چارچۆڤەیێ سیستەمەک نە ناڤەندی دا ژ بۆ سووریا نوو هەموو پرسێن هەی بهێنە چارەسەرکرن و نابیت بەرپرسێن شامێ وەسا هزر بکەن دێ شێن وەکو بەرێ حوکمێ ل هەموو سووریێ کەن، ئەو یەک ب چو رەنگەکێ ناهێتە قەبوول کرن و خەلکی دڤێت دەڤەرێن خوە برێڤە ببەن و باشترین چارەسەری ژی سیستەمەک نە ناڤەندی یە ژ بۆ سووریا نوو.
ل گۆر ژێدەرێن میدیایی یێن رێڤەبەریا خوەسەر شاندێ هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی ژی دیار کریە، ئەو پشتەڤانیێ ل داخوازیێن خەلکی ل باکورێ سووریێ دکەن و چو بریارەک بێی رازیبوونا خەلکێ وان دەڤەران ناهێتە دان و نها ئەمریکا و فرەنسا ل گەل شامێ دانوستاندنان دکەن و وان ژی دڤێت پرسێن هەی دوور ژ شەڕی و ب رێیا دانوستاندنان بهێنە چارەسەرکرن.
ئەو یەک د دەمەکێ دایە کو بەری دو رۆژان ئیلهام ئەحمەد بەرپرسا پەیوەندیێن دەرڤە یا رێڤەبەریا خوەسەر ژی دیار کر، هەکە بەرپرسێن شامێ دخوازن پرسێن هەی بهێنە چارەسەرکرن وی دەمی دڤێت ئەو ژی رازی بن کو سیستەمێ نوو یێ سووریێ سیستەمەک نە ناڤەندی بیت، چونکی کورد و پێکهاتەیێن دی یێن ل سووریێ دخوازن بگەهنە هەموو مافێن خوە، ئێدی کەس نەشێت وەکو بەری نها سووریێ برێڤە ببەت و دڤێت رێز ل داخوازیێن کوردان و هەموو پێکهاتەیێن دی یێن ل سووریێ بهێتە گرتن و دڤێت هەموو مافێن کوردان و پێکهاتەیێن دی یێن ل سووریێ د دستووری دا بهێنە گەرەنتیکرن، هەکە ئەو یەک نەهێتە کرن دێ ئالۆزیێن هەی دژوارتر لێ هێن و ئەو یەک د بەرژەوەندیا چو ئالیەکێ دا نینە.