ژڤـان عـەلـی

پارتی دیموكراتی كوردستان پارتەكە خۆدان بیروباوەر و ستراتیژیەتە بۆ پرسێن نەتەوەیی و پرسێن دەولەتداریێ ستراتیژیەك ژێدەرێ وێ ژ رێبازا پیرۆزا بارزانیێ نەمر وەرگرتیە، پارتی ل هەرێما كوردستانێ ب رێژەیەكا بەرچاڤ نوونەراتیا خەلكێ كوردستانێ دكەت و تاكە هێزە ل رۆژێن سەخت و دژوار و ل گۆپیتكا نە ئومێدیێ گەلێ كورد ڤەگەراندیە بۆ ئومێد و ژیانێ بوویە مەشخەلێ‌ خەبات و خۆراگریا مللەتی ب رەنگەكی ل گەل هەر پلانگیریەكێ بهێزتر و رژدتر دبوو د خەباتێ دا پارتی تاكە هێزە خۆدان بهێزترین ستراتیژیەت ژ لایێ سیاسی، ئابووری، ئیمناهی، دبلۆماسی، جڤاكی و تاكە هێزە بەرانبەر هەمی داگیركەرێن تێكدەرێن قەوارەیا هەرێما كوردستانێ خۆدان هەلوەست بووینە زۆر جان بۆ پاراستنا بەرژەوەندیا گشتی باج دایە، لەورا د هەلبژارتنێن ئێك ل دویڤ ئێك دا بەردەوام، دەنگێن پارتی د زێدەبوونێ دانە تاكو دەربازكرنا یەك ملیۆن دەنگان د هەلبژارتنێن خولا شەشێ یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ نموونەكا دیار و بەرچاڤە د مێژوویا كورد و كوردستانێ دا، لەورا پارتی بوویە ناڤونیشانێ كوردبوون و كوردایەتیێ ب رەنگەكی پارتی ل كویڤە بیت كوردایەتی و سەفەرازی و ئازایەتی ل وێرێ یە، پارتی ب دارشتنا پلان و بریارێن دروست ب بەرنامە و كارێن جیاواز كار ژبۆ خزمەتا كوردستانێ دكەت شیایە جیاوازیەكا زۆر دروست بكەت، د ناڤبەرا خۆ لایەنێن دیتر دا ژ وان:
١- پارتی خۆدان سەرۆكەكێ ب هێز و خۆدان مێژوویەكا سیاسی یا پاقژ و ئەزموونەكا سەركەفتی ژ خەبات و قوربانیدانیێ ل پێناڤی ئارمانج و دۆزا رەوایا گەلێ كورد هەیە و هەردەم تێگەهەكا رۆن بۆ پێشهاتەیێن سیاسی هەیە، پارتی داكۆكیكارەكا سەرسەختا قەوارەیێ ئیداری و سیاسی و نەتەوەیێ گەلێ كوردە.
٢- پارتی د ناڤ حوكمەتێن ئێك ل دویڤ ئێك؛ دا دەهان پرۆژەیێن گرنگ و ستراتیژی ئێخستنە د وارێ جێبەجێكرنێ دا و رۆژ بۆ رۆژێ هەرێما كوردستانێ قەیران بجهێلان و چارەسەركرن ژ وان پرۆژەیێ رۆناكی و هەژماری من و كشتوكال و گوشتوگوزار و خواندنا سەردەمیانە و ب ئەلكترۆنیكرنا دامەزراوەیێن حوكمەتێ و بنیاتنانا دەڤەرێن پیشەسازی و ب تایبەتی دابینكرنا ئارامی و ئاسایشی بۆ هەڤوەلاتین كوردستانێ ژ دەستكەفتێن بێ وێنەبوو.
٣- پارتی كوردستان كریە سەنتەرێ هەمی وارێن خزمەتگوزاری ئارمانج و سیاسەت و ئایدولۆژیا پارتی ژبۆ وێ ئێكێ یە، خەلكێ كوردستانێ خۆدان كەرامەت و ئازاد و پڕ هیڤی بیت پلە دوسێ و ژێر دەست نەبیت.
٤- پارتی هەلگرا پەیاما سەربەخۆیێ یە تاكە پارتە سیاسەت و ئیرادەیا خۆ تەسلیمی هیچ كەسەكی نەكریە و نەچوویە ژێر فشارا هیچ كەسەكی،ـبەلكو وەكو وەلاتەكێ سەربەخۆ رەفتارێ دكەت و هەمی هەولێن وێ بۆ وێ ئێكێنە بۆ هەمی جیهانێ دیار بكەت كو گەلێ كورد ژ هیچ گەلەكێ دونیایێ كێمتر نینە، بەلكو زێدەتر خۆدان مێژوو كولتوورو ئالا و ئاخ و پێشمەرگێ خۆیە.
٥- پارتی سەردەمیانە كار ل سەر وێ چەندێ دكەت خەلكێ كوردستانێ خەلكەكێ داهێنەر و پارێزەرێن ئیرادە و كەسایەتیا خۆ بیت، ئەڤە ژی بوویە ئەگەرێ وێ چەندێ پارتی ژ پانتایا سیاسی و حزبی دا زێدەتر ژ هەر لایەنەكێ دی ل كوردستانێ و ئیراقێ و رۆژهەلاتا ناڤین كەسایەتی و هزر و بیرین جودا و نەتەوە و ئایینێن جودا لێ كۆم ببن، ئەڤە ژی سەلمێنەرا وێ راستیێ یە كو پارتی خۆدان ئایدولوژیا و پلانەكێ نینە چینەكێ یان توێژەكێ بكەتە قوربانی یێن دیتر بەروڤاژی هەمی هەڤوەلاتیێن كوردستانێ دشێن خۆ د ناڤ پلان و بەرنامەیێ پارتی دا ببینن.
٦- پارتی ب درێژاهیا دیرۆكێ د هەمی كاودانێن سەخت دا خۆ ب خۆدانێ راستەقینەیێ گەلێ كورد زانییە ل هەمی بەشێن كوردستان بێ جیاوازی خوین ل پێناڤ ئازادیێ رشتیە هیچ هێز و لایەنەك نەشیایە وەكو پارتی د باردۆخێ سیاسی و جڤاكێ كوردی دا تێبگەهیت، لەورا هەردەم پارتی و خەلك لێك نێزیكن.
٧- پارتی هەردەم خۆراگر بوویە بەرانبەر كێشەیێن ناڤخۆ و قورسترین بەرپرسیارەتی هەلگرتیە، هەمی هەولێن پارتی بۆ وێ ئێكێ بووینە، كێشەیێن ناڤخۆ بەرفرەهتر لێ نەهێن و دوماهی بهێن داكو هەڤوەلاتیێن كوردستانێ تووشی نەئومێدیێ و دودلیێ نەبن ب دیتنا پارتی ئێكرێزیا ناڤخۆ بنەمایەكێ سەرەكییە بۆ رووی ب روویبوونا ئاستەنگێن دەرەكی ئەگەر ئەڤ كێشە ب زەرەرا پارتی ژی ب دوماهی بهێن.
٨- پارتی ب هەلوەستێن خۆ یێن سیاسی یێن نەگوهۆر و راستگۆیا خۆ كارێزمایەك ب سەركردایەتیا خۆ دایە، بوویە جهێ باوەریێ و رێزگرتن و گرنگیدانێ ل سەر ئاستێ ناڤخۆ و ژدەرڤە.
٩- پێداگریا پارتی ل سەر مافێن گەلێ كوردستانێ كو ل ژێر هەر فشارەكا سیاسی یان ئابووری یان سەربازی دەست ژ ماف و بەرژەوەندیێن هەرێما كوردستانێ بەرنەدایە.
١.- د هەر باردۆخەكی دا پارتی زێدەتر ژ هەر لایەنەكێ دی كار ژبۆ لێكنێزیكرنا پارتێن سیاسی ددەت ژبۆ دانوستاندنێ، نەبۆ بكارئینانێ یان بۆ مەرەمەكا دیاركری.
١١- پێشمەرگە پارێزەرێن خاك و وەلاتێ مەنە پارتی ب كریار خۆ ب خۆدانێ پێشمەرگەی دزانیت ناڤێ وان ب قارەمان دبەت، چونگی هێز و پۆلاینیا پێشمەرگێ قارەمان ژ ئیرادەیا بهێزا پارتی بوو ب سەركردایەتیا جەنابێ سەرۆكی و هەمی شەهیدێن كوردستانێ ب شەهیدێن خۆ دزانیت كول پێناڤ ئاخا پیرۆزا كوردستانێ شەهید بووینە د دەمەكی دا ب مخابنی ڤە هندەك لایەن ل كوردستانێ پێشمەرگێ قارەمان ب میلیشیا ناڤ دبەن.
١٢- پارتی كار ژبۆ دەستڤەئینانا مافێن هەمی نەتەوەیێن د ناڤ كوردستانێ دا دژین دكەت بێ جیاوازی رێزێ ل هەمی ئایینان و نەتەوەیان دگریت بەلگەكێ رۆن و ئاشكرا ل ناڤ هەمی دامەزراوەیێن حوكمەتێ دا هەمی ئایین و نەتەوە هەنە.
١٣- پارتی ئێكەم هێز بوو ل كوردستانێ بەر ب پێنگاڤا شەرعیەتا قانوونی ڤە چووی و بریارا هەلبژارتنان دای كو پێدڤی یە جەماوەرێ كوردستانێ و خەلكێ كوردستانێ بریارێ ل چارەنڤیسێ خۆ بدەت خەباتا چیا و چەكداری گوهۆری بۆ خەباتا دەولەت و حوكمەت و پەرلەمان و یاسادانان د هەمی هەلبژارتنان دا پارتی خۆدان گۆتارەكا ئارام و لۆژیكیانە بەرپرسیارانەبوو جودا ژ لایەنێن دیتر كو خۆدان درووشمێن توندن.
١٤- پارتی وەكو پێدڤیەكا مێژوویی گەلێ كوردستانێ دروستكر، جودا ژ پارتێن دی كو ژ ئەنجامێ بەرژەوەندی و كارڤەدان و ململانێن كەسی دروست بوون هیچ ئارمانجەكا ستراتیژی و گرنگ بۆ خزمەتكرنا خەلكێ كوردستانێ نینە.
١٥- دیبلۆماسیەتا پارتی بوویە ئەگەر خۆدان پەیوەندیێن بهێزبیت ل گەل وەلاتێن زلهێز و وەلاتێن جیران دا ب تایبەتی كار ژبۆ بهێزكرنا پەیوەندیێن باش ل گەل وەلاتێن رۆژئاڤا ژبۆ دەستڤەئینانا پشتگیریا سیاسی و ئابووری.
١٦-گرنگیدانا پارتی ب كێشەیێن دەڤەرێن كێشە ل سەر و رژدە ل سەر ڤەگەراندنا كەركووك و دەڤەرێن دی یێن ماددێ ١٤. جودا ژ هندەك لایەنان كو ب مەترسی دبینن ل سەر ئێكپارچەیا ئیراقێ.

ژڤان علی

د مێژوویا گەلان دا هندەك سەركردە هەنە دبنە هێڤێنێ ناسنامە و شكۆمەندیا نەتەوەیی بۆ گەلێ كورد ژی سەرۆك بارزانی ئەو سەركردە بوویە ب سیاسەتا حەكیمانە و رابەرەكێ كارێزمایی و كەسایەتیەكێ سیاسی بهێز وەكو سەركردەیەكێ دیار و ب ئەزموون شیایە گەشتی یا دۆزا گەلێ كورد ژ بابەلیسكێن سیاسی و ئەو هەڤكێشەیێن ئالۆزێن ل رۆژهەلاتا ناڤین رووددەن بگەهینتە كەنارێن ئارامیێ و هەرێما كوردستانێ وەكو دوورگەیەكا ئارام و سەقامگیر بۆ هەمی ئازادیخواز و ستەملێكریان پاراستی بمینیت و مالا كوردی ژ پارچەبوونێ بپارێزیت و هەرێما كوردستانێ ببیتە كارەكتەرەكێ كاریگەر و بهێز بۆ چارەسەركرنا پڕانیا پرس و ڤەكرنا دەرگەهێن داخستی ل ئیراقێ و دەڤەرێ و رۆژهەلاتا ناڤین؛ ب تایبەتی ب درێژاهیا مێژوویێ سەرۆك بارزانی باوەریەكا تەمام ب فەلسەفا ئاشتیێ هەیە و ئاشتیێ ب بهایەكێ بلندێ مرۆڤی و بناغەیەك بۆ ئایندەیەكێ دادپەروەرانەتر بۆ گەلێ كورد و هەمی گەلێن دەڤەرێ لەورا بارزانی وەكو سیمبۆلا ئاشتی و پێكڤەژیان و دادپەروەریێ دهێتە تەماشەكرن رۆلێ سەرۆك بارزانی د گەهاندنا دەنگێ گەلێ كورد دا بۆ هەمی ناڤەندێن بریاردان و كەسایەتیێن كاریگەرێن جیهانێ و چەسپاندنا كولتوورێ پێكڤەژیانا پێكهاتێن ئایینی و نەتەوەیی و ئاشتیێ و رابردوویێ ویێ نەگوهۆر كو تێدا ئاشتی و دانوستاندن و دادپەروەری بتنێ درووشم نینە؛ بەلكو تاكە رێكە بۆ رزگاربوون و بەردەوامیێ و رێبازەكا نەگوهۆرە وەكو داهێنەرێ قووناغا دیموكراسی و هەلبژارتن و پەرلەمان و حوكمرانیا هەرێما كوردستانێ‌ وەكریە بتنێ د چارچووڤەیێ هەرێما كوردستانێ دا نەمینیت، بەلكو وەكو كارەكتەرەكێ كاریگەر ل سەر ئاستێ رۆژهەلاتا ناڤین رەنگڤەدایە سەرۆك بارزانی ب حیكمەت و پێگەهێ خۆ؛ د رێڤەبرنا هەڤسەنگیا سیاسی دا ل ناڤبەرا لایەنێن كوردی و رێكخستنا پەیوەندیان ل گەل لایەنێن نێڤدەولەتی شیایە ببیتە پرەكا باوەرپێكری؛ هەمی هەولێن وی د چارەسەركرنا كێشەیان دا ب رێكا دیالۆگ و ئامرازێن مەدەنی بووینە سەرەرای وان هەمی مەرگەسات و زولم و زۆرداریا دوژمنی؛ لێ پلان و بەرنامە و ستراتیژیا سەرۆك بارزانی و كریار و پەیامێن وی یێن مێژووی و هەولێن وی یێن بەردەوام رەنگڤەدانەكا تەمام وان پرسێن ستراتیژی بۆ ئاشتیێ هەبوویە بارزانی دخوازییت ب رێیا ئاشتیێ ب مافێن خۆ شاد بین كە تاكە رێكە بۆ گەهشتن ب مافان نە ب شەڕ و خوین رشتنێ و توندوتیژیێ ب هزر و باوەریا بارزانی ئاشتی بتنێ بژاردەیەكا ستراتیژییە بۆ سەقامگیریا رۆژهەلاتا ناڤین ئەڤە ژی ئاماژەیەكا روونە هزرا بارزانی ل سەر بنەمایێ مرۆڤایەتیێ یە بەری هەر تشتەكی هاتیە سەلماندن؛ وێ راستیێ یە كو بتنێ سەركردەیەكێ سیاسی نینە، بەلكو ئەندازیارێ ئاشتیێ یە ل دەڤەرەكا پڕی كێشە و ئالۆزی هەرێما كوردستانێ ب رابەراتیا سەرۆك بارزانی سەرەرای جوداهی و تایبەتمەندیا هەرێما كوردستانێ ژ گشت روویەكی ڤە دگەل دەڤەرێن ئیراقێ هەم ژ رویێ جوگرافی، مێژوویی و كولتووری، نەتەوەیی سەقامگیری بوویە ناڤەندەكا سیاسیا گرنگ بۆ هەمی گەلێ كورد و پێگەهێ گەلێ كورد د ناڤ ستراتیژیا وەلاتێن زلهێز دا ل رۆژهەلاتا ناڤین گرنگیەكا تایبەت زلهێزێن دەڤەرێ و جیهانێ هەبوویە بوویە فاكتەرێ سەرەكیێ سەركەفتنا ئابووری و ئیمناهیا رۆژئاڤایان و خالا ئێكگرتنا بەرژەوەندیێن ئابووری و ئیمناهیا وەلاتێن دەڤەرێ و جیهانێ ب سەركردایەتیا حەكیمانەیا سەرۆك بارزانی شیایە وەكو نموونەكا جوانیێ ژ برێڤەبرنێ و گەشەسەندنێ و پێگەهێ سیاسی و ئیداری د چارچووڤەیێ ئیراقێ دا جێگیر بكەت ل سەرئاستێ ئیراقێ ژی ئەگەر تەماشای رۆلێ بارزانی بكەین رۆلەكێ دیار و بەرچاڤ گێرایە لێك نێزیككرنا لایەنێن جیاواز ل ئیراقێ و پشكداریا وی یا كاریگەر د دانوستاندێن پێكئینانا حوكمەتێ و چارەسەركرنا كێشەیێن سیاسی و بزاڤێن وی بۆ لێك نێزیككرن و بنیاتنانا هەڤسەنگیەكا راستەقینە كو هەمی پێكهاتێن ئیراقێ د پرۆژەیەكێ ئێكگرتی دا بۆ دارشتنا پاشەرۆژا وەلاتی كۆم بكەت و سەركەفتیانە ل سەر بنەمایێ رێزگرتن و راگرتنا هاڤسەنگیێ و بەرژەوەندیێن هەڤپشك پێگەهێ خۆ بهێزتر و باوەری پێكریتر بكەت و ل سەر ئاستێ دەڤەرێ ژی ژ روویێ‌ سیاسی و دیبلۆماسی و ئیمناهی و پرسێن چارەنڤێسی لڤینێن دیبلۆماسی سەرەدان و پەیوەندیێن فەرمی بۆ لایێ سەرۆك بارزانی نەبتنێ بۆ پارچەیەكا كوردستانێ، بەلكو بۆ هەرچار پارچێن كوردستانێ ئامەژەنە شیانێن و یێن دبلۆماسی و ئەزموونا وی یا سیاسی و پەیوەندیێن وی ل گەل لایەنێن جۆراوجۆر بوویە فاكتەرەكێ گرنگ ژ بزاڤێن ئاشتی و سەقامگێریێ ل دەڤەرێ نها ژی رۆژهەلاتا ناڤین د نەسەقامگیریەكا سیاسی و ئابووریا ئالۆزدا دەرباز دبیت و گوهۆرینێن ریشەیی ل رۆژهەلاتا ناڤین دروست دبن و د قووناغەكا نوی یا ئالۆزیان دایە، هەرێما كوردستانێ ژی پارچەكا گرنگا گوهۆرینێن و دارێتنا هەڤكێشەیا سیاسی یە؛ هەر چەندە سەركردایەتیا سیاسیا كوردستانێ بزاڤ كریە دۆزا كوردان تێكەلی هیچ شەڕ و ململانیەكا زلهێزێن دەڤەرێ و نیڤدەولەتی نەكەن، بەلكو ب سیاسەت و دیبلۆماسیەكا ژیرانە پشكەك بیت ژ چارەسەری و ئاشتیێ لێ گرنگە بۆ ڤێ قووناغا هەستیار گشت هێز و لایەنێن سیاسی ل هەرێما كوردستانێ هەست ب بەرپرسیارەتیێن نیشتیمانی و نەتەوەیی بكەن و بەرژەوەندیێن نەتەوەیی و نیشتیمانی بێخنە پێش هەمی پرسێن دیتر ب روحەكا كوردایەتی ئێك هەلوەست بن و ئامادەبن ژ پێخەمەت دەستڤەئینانا مافێ سەربەخۆیا كوردستانێ كو پشتی پێشهات و گوهۆرینێن ل رۆژهالاتا ناڤین رووددەن دەرفەتا راگەهاندنا دەولەتا كوردی زێدەتر نێزیك بوویە ڤێ ئەزموونێ پێدڤی ب رابەرایەتیا سەرۆك بارزانی هەیە كو ل ناڤ سەختترین شەڕ و ئالۆزی قەوارەیێ هەرێمێ و گەلێ كورد بپارێزیت و بەر ب پاشەرۆەكا گەشتر و دەستكەفتێن زێدەتر ڤە ببەت.

ژڤان عەلی

هەلبژارتن ئێك ژ بنیاتێن دیموكراسیێ و سیمایێ گرنگێ دیموكراسیێ یە ل هەمی وەلاتان، ل دەمەكێ نێزیك دا ئیراق دێ هەلبژارتنێن خۆلا شەشێ یا پەرلەمانێ ئیراقێ ئەنجامدەت؛ پارتی دیموكراتی كوردستان وەكو پارتا ئێكێ‌ و حوكمرانا پرۆسەیا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ و پارتا رەسەن ل هەرێما كوردستانێ ژبۆ هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، ب لیستا ژمارە (٢٧٥) دێ پشكداریێ د هەلبژارتنان دا كەت و چەند درووشمەك كرینە بنەما و دەستپێك بۆ ناڤەرۆكا هەلمەتا بانگەشا خۆ (هەڤپشكی، هەڤسەنگی، لهەڤكرن) كۆ ژ وان چەمكێن سەرەكی بوون یێن كو پارتی دوپاتی ل سەركری و باوەریەكا زۆر پێ هەی پارتی دماوێ چەندین سالێن دەربازبووی دا ب تایبەتی پشتی ئازادكرنا ئیراقێ ل سالا (٢٠٠٣)ێ نوونەر د حوكمەت و پەرلەمانێ ئیراقێ دا هەبووینە و هەمی هەول داینە ژبۆ چەسپاندنا دەولەتەكا دامەزراوەیی و مودێرن ل ئیراقێ دا و مافێن هەمی پێكهاتەیێن وێ د پاراستی بن و ب كریار سەلماندیە هەڤسەنگی تاكە رێكا سەرەكی بوویە ژبۆ چارەسەركرنا كێشێن ئیراقێ و پاراستنا سەروەریا وەلاتی و وەكو پارتەكا كاریگەر رێكا چارەسەریا هەڤپشك بۆ كێشە و قەیرانێن ئیراقێ و هەڤپشكیەكا راستەقینە بۆ ئیراقەكا ئارام و سەقامگێر ب رێكەكا چارەسەر زانی یە، هەردیسا پارتی لهەڤكرن وەكو رێكەكا بنەرەتی دیتیە ژبۆ كێمكرنا گرژی و ئالۆزیێن د ناڤبەرا لایەنێن سیاسیێن ئیراقێ و وەكو كاراكتەرەكێ كاریگەر ل دەڤەرێ هاتیە نیاسین و بوویە جهێ گرنگیا ناڤەندێن ناڤخۆیی و هەرێمی و نێڤدەولەتی، ئەڤە ژی سەلمێنەرێن وێ راستیێ یە كو ئەڤ درووشمە د بنیات دا كریارن، د هەلبژارتنێن خۆلا شەشێ یا ئەنجوومەنێ نوونەرێن ئیراقێ دا پارتی وەكو هەر جار جودا ژ پارتێن دی د هەمی قۆناغێن ژیانا سیاسی یا كوردستانێ هەتا گەهشتینە قۆناغا ئەڤرۆ، یا ئازادی و ئاڤەدانیێ دا هێز و ئەزمۆنا حوكمرانی و برێڤەبرنێ یە د ماوەیێ چەند سالێن دەربازبوویی دا، ئەڤ چەندە دوپاتكریە، بهێزبوونا پێگەهێ پارتی بهێزبوونا كوردستانێ یە ب سەركردایەتیكرنا سەرۆك (مسعود بارزانی) ئەڤ ئەزموونە پاراستیە، سەرەرای رۆلێ وێ یێ بەرچاڤ د پاراستنا قەوارەیێ دەستووری یێ هەرێما كوردستانێ دا، سەرەرای هەبوونا دژایەتیێن مەزن د هەمی قۆناغێن حوكمرانیا ئیراقێ دا هەردەم د بەرنامێ پارتی دا بابەتێ نەتەوەیی و ئاخا پیرۆزا كوردستانێ هێلا سۆر بووینە و پارتی پاراستنا مافێن گەلێ كورد كریە ئارمانجا خۆیا نەگۆر و خەونا دوژمنێن كورد ژبۆ شكەستنا سیاسەتا كوردی و دروستكرنا ئالۆزیان د ناڤبەرا پارتیێن سیاسیێن كوردستانێ و نەهێلانا باوەریێ دناڤبەرا خەلكێ كوردستانێ و پارتێن سیاسیێن كوردستانێ و بكارئینانا سیاسەتا برسیكرن و خرابكرنا بارێ ژین و ژیارا خەلكێ كوردستانێ بەلێ پارتی د هەمی قەیرانان دا بوویە ئومێد و كەلها بەرگریێ ژبۆ كورد و كورستان، ژبەر ڤێ چەندێ مەزنترین بەرسف بۆ دوژمنان پشكداریا كارایا خەلكێ كوردستانێ یە د هەلبژارتنێن داهاتیێن پەرلەمانێ ئیراقێ دا، رێژەیا پشكداریا مە رێژەیا هەبوونا مە دیاركەت، لەورا گرنگە ئەم گرنگیا ڤان هەلبژارتنان بزانین دەنگ ب وێ لیستێ‌ و نوونەری بدەن یێن كو مە باوەری پێ هەی، ژبەركو هیچ وەلاتەك نەشێت دیموكراسیێ ب دەستڤە بینیت ئەگەر هەلبژارتنێن دادپەروەرانە ئەنجامنەدەن، چونگی بنەمایێ شەرعیەتێ دیموكراسی یە ژبەر ڤێ چەندێ د ڤان هەلبژارتنان دا پێدڤی یە وەكو ئەركەكێ نیشتیمانی و مافەكێ دەستووری ب هەمی شیانێن خۆ پشكداربین و نوونەرێن خۆ بهەلبژێرین داكو كار ژبۆ دەستڤەئینانا مافێن دەستووری و نەتەوەییێ بكەن و قورسایێ بدەینە پرۆسێ، ئەڤ هەلبژارتنە بۆ هەرێما كوردستانێ دگرنگن ژبۆ ڤەدیتنا میكانیزم چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ناڤەندی دا ب تایبەتی كێشا مووچە و بودجە و گەلەك پرسێن دی پارتی ب پشتەڤانیا خۆدایێ مەزن و خەلكێ دلسۆز و نیشتیمانپەروەرێ كوردستانێ، هەردەم بەر ب سەركەفتنێن مەزنتر پێنگاڤا دهاڤێژیت نوكە ژی لایەنێن سیاسی و خەلكێ كوردستانێ ب گشتی خۆ بەرهەڤ دكەن بۆ هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كو بریارە ل رێكەفتی ٢٠٢٥/١١/١١ بهێنە ئەنجامدان نوكە پتر ژ هەر دەمەكی ئەم پێدڤی ئێكرێزیێنە د پەرلەمانێ ئیراقێ دا، داكو پێداگیریێ ژ مافێن خۆ یێن رەوا بكەین گرنگە ل رۆژا هەلبژارتنان ب روحەكا پڕی نیشتیمانپەروەری و پێشمەرگایەتی باوەریا خۆ ب لیستا سەرۆك بارزانی و لیستا دەستڤەئینانا دەستكەفتان و ئاڤەدانیێ لیستا شەهیدان ژمارە (٢٧٥) دوپات بكەین.

ژڤان عەلی

ریفراندۆما سەربەخۆیا هەرێما كوردستانێ بریارەك بوو ب سەركردایەتیا سەرۆك (مسعود بارزانی) و پشكداریا پارتێن سیاسیێن هەرێما كوردستانێ بریارەكا بوێرانە و مێژوویی بوو، هەلگرا پەیام و رامانەكا مەزن بوو، ئێك ژ پیرۆزترین پرۆژەیێن نیشتیمانی یێن گەلێ كورد دا، كو ب سەدان سالە گەلێ كورد خەباتێ و قوربانیێ ژبۆ بەرگریكرن ژ كەرامەت و ناسنامەیا خۆ و گەهشتن ب سەربەخۆیێ دكەت، یا خۆیایە ئەگەر ل دیرۆكێ بنێرین مێژوویا گەلێ كورد یا پڕە ژ شەڕ و داستان و داگیركاری و ئێش و ئازار و نەهامەتیان، وەكو گەلەكێ بندەست و بێ دەستهەلات و بێ پشتەڤان ب درێژاهیا مێژوویێ، بوویە قوربانیا بەرژەوەندیێن هندەك وەلاتان ژلایێ سیاسی، ئابووری، جوگرافی زولمەكا مەزن ل گەلێ كورد هاتیە كرن ژهەمی لایەكی ڤە كەتیە بەر هێرشێن نەیاران و بێ خواستا وان بریار ل سەر چارەنڤێسێ وان هاتیەدان، پشتی شەڕێ ئێكێ یێ جیهانی و دپەیمانا لۆزان دا كوردستان هاتە دابەشكرن ل سالا 1914 پشتی شەڕێ چالدێران كوردستان بۆ چارپارچە ل سەر چار هەرێمێن زلهێز (ئیراق، توركیا، ئیران، سووریا) هەر چەندە ل پەیمانا سیڤەر دا سۆزا دروستكرنا قەوارەیەكێ سەربەخۆ ب كوردان هاتەدان، بەلێ ئەڤ سۆزە ژی بجهنەئینا، هەرێما كوردستانێ د چارچووڤێ ئیراقێ ژی دا ل سەر دەستێ رژێمێن ئێك دویڤ ئێكێن ئیراقێ تووشی قوربانیدان، جینوسایدكرن، ئەنفالكرن، وێرانكرنا كوردستانێ، وێرانكرنا گوند و دەڤەر و تێكدانا سروشتێ جوانێ كوردستانێ بوویە، ژبەر ڤێ چەندێ پرسا ریفراندۆمێ پەیوەندییەكا كویر ب پرسا مان و نەمانا گەلێ مەڤە هەبوویە، ل رێكەفتی 7ی تەمموزا 2017ێ ب سەرۆكایەتیا (مسعود بارزانی) كۆمبوونا لایەنێن سیاسی هاتە ئەنجامدان و تێدا رۆژا 25 ئیلۆنا 2017ی وەكو رۆژا ئەنجامدانا ریفراندۆما سەربەخۆیا هەرێما كوردستانێ هاتە دیاركرن و بۆ جارا ئێكێ‌ بوو گەلێ كورد دەرفەتەكا ب ڤی رەنگی بۆ بهێتە پێش و بریارێ ل سەر چارەنڤێسێ خۆ بدەت راپرسی هاتە ئەنجامدان و رێژەیا %93 یێن دەنگێن بەلێ بۆ سەربەخۆیا كوردستانێ ئەنجامێن راپرسیێ بوون مەزنترین شانازی و سەروەری هاتە تۆماركرن ئەڤە ژی سەركەفتنەكا مەزن بوو بۆ نەمانا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل ژێر دەستهەلاتا ئیراقێ و بەرسڤەكا بهێز بوو بۆ دۆست و دوژمنێن كوردان كو سەربەخۆیا كوردستانێ مافەكێ رەوایێ گەلێ كوردە، ئەو رێژەیا زۆرا دەنگێن بەلێ دەنگێن وەفاداریێ بوون بۆ خوینا هزاران قوربانیێن ئەنفالێ و كیمیا بارانكرن و شەهیدێن كوردستانێ كو خەلكێ كوردستانێ ب هەمی دلسۆزی و نیازەكا پاقژ پشتگیری ل ڤێ پرۆسێ كر، دەستهەلاتا برێڤەبرنێ ل هەرێما كودستانێ د ڤێ قۆناغا سەردەم دا دادپەروەری و دیموكراسی و پاراستنا مافێ مرۆڤی د وی ئاستی دا بوویە كو بریارێن خۆ برێڤەبرنێ ب دەستێ وێ بێت وەك گەلەكێ خودان مێژوو و نیشتیمان و زمان و ئالا و فەرهەنگ و درووشم و سروودا نیشتیمانی و هێزا پێشمەرگەی و فرۆكخانەیێن نیڤدەولەتی و زانكۆیێن پێشكەفتی و هەردیسا ژ گەلەك روویێن دی ڤە یا ئامادە بوو سەربەخۆ ببیت وەكو هێزا ئابۆری، جڤاكی، سیاسی، جوگرافی یا وێ یا دیاركری یا گونجایی بوو هەردیسان هێزا هەرێما كوردستانێ ژ رویێ ئابووری ڤە ب تایبەتی سامانێن سروشتی و پیشەسازی و داهێنان و یاسایێن دادوەری و ڤەگوهاستن و گەشتیاری و بازرگانی و كشتوكالی ڤە هەرێمەكا گرنگە و هەردیسان خودان داهاتێ ناڤخۆیی یە و پتریا كونسلخانە و نوونەر و كۆمپانیێن وەلاتێن جیهانێ ل هەولێرا پایتەختن و ژلایێ ئیمناهی و ئاسایشێ ڤەژی هەرێما كوردستانێ‌ د ناڤ وان هەمی فشار و شەڕ و رویدانێن ل دەڤەرێ روویداین هەرێمەكا ئارام و ئازاد بوو ب تایبەتی دروی ب رویبوونا شەڕێن تیرۆرستێن داعش دا خوراگری و قوربانیدانا پێشمەرگەی و ڤەحەوندنا وان هژمارا زۆرا ئاوارەیان د وان شەڕ و قەیرانان دا ئەگەرێن بهێز بوون كو وەلاتێن زلهێز ژی دانپێدانێ ب شیانێن هەرێما كوردستانێ بكەن، هەر چەندە بریارا ئەنجامدانا ریفراندۆمێ كارڤەدان ل سەر ئاستێ ناڤخۆ و ئاستێ دەرەكی دروستكر، ژبەركو ئێكەم جاربوو مللەتێ كورد راستەوخۆ داخوازا سەربەخویێ ب رێكەكا یاسایی بكەت و مافێ گەلێ كورد بۆ ریفراندۆمێ ئەنجامبدەت ژبەركو گەلێ كورد ب درێژاهیا دیرۆكێ د چارچووڤەیێ ئیراقێ دا ب دەستێن رژێمێن ئێك ل دویڤ ئێك دا تووشی دەهان سالێن نەخۆش و ماف خوارن و نەهامەتیێ و برینا قویتێ وەلاتیان بووینە د هەڤشكیا حوكمرانیێ ژی دا حوكمەتێن ئیراقێ پابەندی دەستوور و قانوونان نەبووینە و هیچ دەمەكی دراست و دروست نەبووینە و بەردەوام مافێن گەلێ كورد پێشێل كرینە، ژبەر ڤێ چەندێ بریارا ئەنجامدانا ریفراندۆمێ پرسەكا گشتی و نیشتیمانی بوو هیچ بەرژەوەندیێن تاكەكەسی تێدا نەبوو بەلكو دەرفەتەكا مێژوویێ بوو بۆ گەلێ كوردستانێ و دوپاتكرنا وێ راستیێ بوو كو گەلێ كورد سەربەخۆیێ دڤێت نەڤێت بكەڤیتە ل ژێر هیچ جۆرە دەستهەلاتەكا مللەتەكێ دیتر هەرچەندە ب مخابنی ڤە ژبەر هندەك بەربەستان پرۆسەیا سەربەخۆیا كوردستانێ هاتیە پاشخستن بەلێ هەتا كورد هەبن ژبۆ سەربەخۆیێ خۆ بۆ هیچ دوژمنەكی ناچەمینن و ئەنجامێن ریفراندۆمێ وەكو كارتەكا بهێز بۆ كوردستانیان دێ هەر مینیت ژبەركو هەرێما كوردستانێ ریفراندۆمەكا نیڤ دەولەتی ئەنجامدایە ل هەمی پێنگاڤێن خۆدا ل گورەی وان ستاندەردێن ژلایێ نەتەوێن ئێكگرتی ڤە هاتینە دەستنیشانكرن سەركەفتی بوویە و كوردستانی بۆ هەتا هەتایێ شانازیێ ب ریفراندۆمێ دكەت هەتا كو دگەهیتە خەونا خۆ دەولەتبوونا كوردستانێ.

ژڤـان عـەلـی

شۆرشا ئیلۆنێ ل 11ی ئیلۆنا سالا (1961) ب رێبەراتیا بابێ روحیێ نەتەوا كورد (مەلا مستەفا بارزانی) و هەڤالێن وی پاراستنا ناسنامە و نەهێلانا زولم و زۆرداری و نەدادیا رژێما وی سەردەمی یا ئیراقێ و ڤەگەراندنا هیڤی و باوەریێ بوو بۆ گەلێ كورد د قووناغەكا هەستیار و پێدڤی دا بەرپابوو كورد ژناڤچوونێ رزگاركر شۆرشا ئیلۆنێ شۆرشا گەلەكێ ستەملێكری بوو پشتی وان هەمی كارێن شۆڤێنی و نەهامەتی و زولم و ستەما حوكمەتا ئیراقێ بەرانبەری گەلێ كورد ئەنجامدای ب كوشتن و ئەنفالكرن تالانكرنێ و نەهێلاین هیچ دەمەكی كورد خودان بریار و زمان و مافێن خۆ بن و شانازیێ ب ناسنامەیا خۆ بكەت ژ هەمی وان پەیمانێن ب كوردان داین پەشیمان بووی ب تایبەتی پشتی شۆرشا 14 تەمموزێ ب سەرۆكایەتیا (عبدالكریم قاسم) و سیستەمێ حوكمرانیێ ل ئیراقێ بوویە كۆماری، هەولدان دۆخێ ئیراقێ باشتر بیت و داخواز ژ بارزانیێ نەمر و هەڤالێن وی هاتەكرن ژ ئێكەتیا سۆڤیەت ڤەگەرنە ئیراقێ و ب شێوەیەكێ یاسای رۆلێ خۆ ببینن ، بارزانیێ نەمر پشتی 11 سالێن ئاوارەیی ل ئێكەتیا سۆڤیەت ڤەگەریا و ل گەل (عبدالكریم قاسم) رێكەفتن د دەستوورێ ئیراقێ دا هاتە جێگیركرن كورد و عەرەب هەڤپشكن ورێ ب پارتی و پارتێن دیتر بهێتە دان كاربكەن و كۆنگرەیێن خۆ ئەنجام بدەن، بەلێ پشتی بۆرینا سالەكێ (عبدالكریم قاسم) ژ بەلێنێن خۆ پەشیمان بوو دەست ب دەستەسەركرنا ئەندامێن پارتی هاتەكرن و رۆژنامەیا خەبات هاتە دائخستن و هیچ دەرفەتەك بۆ دانوستاندنێ نەهێلا، ئەڤە بوو ئەگەر ل شەشی ئیلۆنا 1961 مانگرتنا گشتی ل سەرانسەری كوردستانێ دەستپێكر ل هەمی دەڤەرێن كوردستانێ ژبۆ رێگریكرن ل حوكمەتا وی سەردەمی یا ئیراقێ هێز بهێنریتە دەڤەرێن كوردستانێ سەرەرای هەمی هەولێن پارتی ژبۆ رێگریكرن ل دروستبوونا شەڕی، لێ ناچار بوون پەنایێ بۆ خەباتا چەكداری ببەت بۆ بەرگریكرن ژگەلێ كورد، ئەوبوو شۆرشەكا سەرتاسەری ب رێبەراتیا بارزانیێ نەمر و ئیرادەیا گەلێ كورد و پارتی دیموكراتی كوردستان مەزنترین و ب جەماوەرترین شۆرش د مێژوویا كوردستانێ دا دەستپێكر ب شێوە و پرەنسیپێن پارتێن سەردەمانە ل ژێر فەرمان و راسپاردێن بارزانیێ نەمر و ل ژێر درووشمێ (یان كوردستان یان نەمان) ب بیرتیژی و دوویربینی و باوەری بخۆبوونا گەلێ كوردستانێ و ب ئامادەیا فیداكاریا پێشمەرگێ قارەمان هاتە رێكخستن دلسۆز و كوردپەروەران ل هەر پارچەكا كوردستانێ ب هەمی پێكهاتێن ئول نەتەوەیان ڤە ئەڤ شۆرشە ب شۆرشا خۆ زانی بۆ شۆرشا بەرخودان و خوراگری و ڤەژاندنا كوردایەتیێ و مێژوویەكا نوی بۆ كورد و كوردستانیان بۆ هەتا هەتایێ د لاپەرێن زێرینێن مێژوویا گەلێ كورد و گشت دلسۆزێن كوردستانێ زیندی هێلا و ژبەركو شۆرش بۆ هیچ بەرژەوەندیەكا كەسایەتی نەهاتبوو ئەنجامدان، بەلكو بارزانیێ نەمر سەروەریا خۆ د ئازادی و سەروەریبوونا گەلێ كورد دا دیت شۆرشا ئیلۆنێ شیا د دەمەكێ كورت چەندین دەستكەفتێن نەتەوەیی و نیشتیمانی بدەستڤەبینیت شیا پتریا دەڤەرێن كوردستانێ ژ داگیركەران رزگار بكەت و رژێما وی دەمی یا ئیراقێ ناچار بكەت دانوستاندنێ ل گەل سەركردەیێن شۆرشێ بكەت ئەوبوو ئەگەرێ دروستبوونا رێكەفتنامەیا (11) ئادارێ كە ئەو رێكەفتن بوو بنەمایەكێ گرنگ و دیرۆكی ئێكەم جاربوو د مێژوویا كوردستانێ دا دوژمن ناچار كر دانپێدانێ ب مافێ ئوتونۆمی بۆ كوردان كۆ پێش شۆرشێ گەلێ كورد هیچ مافەكێ نەتەوەیی نەبوو زێدەباری چەندین بریارێن دیتر هاتنە بەرقەراركرن و چەندین دەستكەفتێن سیاسی لەشكری بدەستڤەهاتن شۆرشا ئیلۆنێ بوو ئەگەرێ بهێزتركرنا هشیاریا نەتەوەیی و ئێكگرتنێ د ناڤ گەلێ كوردا و رۆژ بۆ رۆژێ باوەریا خەلكی ب بارزانی و شۆرشێ بهێزتر دبوو شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز و سەرهلدانا بوهارا سالا 1991 بوونە درێژەپێدەرێن شۆرشا ئیلۆنا مەزن و پەرلەمان حكومەتا هەرێما كوردستانێ و دیبلۆماسیەت و هەتا نوكە گەلێ كورد بوویە خودان رۆل و پێگەهەكێ گرنگ د بەلاڤكرنا ئاشتی و دیمۆكراسیێ دا كو ئارمانجا شۆرشێ ب دەستڤەئینانا ئاشتی و دیمۆكراسیێ بوو نەبتنێ بۆ گەلێ كورد بەلكو بۆ هەمی گەلێن ئیراقێ، هەتا نوكە سەرۆك بارزانی درێژەپێدەرێ رێ و رێبازا بارزانیێ نەمرە ژبۆ دەستڤەئینانا وان ئارمانجان و ئازادی و ئاڤەدانی بۆ كوردستانێ هاتە بەرهەم هەرێما كوردستانێ بوویە هەرێمەكا خۆدان دەستكەفت و هەرێمەكا ئارام ل دەڤەرێ ب تایبەتی پشتی شكاندنا ئەفسانەیا تیرۆرستێن داعش پێشمەرگە بوویە هێما و سیمبۆلا خۆراگری و بەرخۆدانیێ و جهێ باوەریێ و پشتەڤانیێ بۆ گشت جیهانێ و خەلكێ كوردستانێ خۆراگری ژ بەرهەمێن شۆرشێ وەرگرتیە، د سالیا دا شۆرشا مەزنا ئیلۆنێ دا هزاران سلاڤ ل گیانێ شەهیدێن شۆرشا ئیلۆنێ و گۆڕا شەهیدێن كورد و كوردستانێ بن سەركاروانێ وان بارزانیێ نەمر و كاك ئیدریسێ هەردەم زیندی.
سلاڤ ل گشت قارەمانێن شۆرشا ئیلۆنێ و هەمی قارەمانێن رێبازا بارزانیێ نەمر بن.

ژڤـان عـەلـی

ل 16ی ئابا 1946 پارتی دیموكراتی كوردستان ل سەر دەستێ بابێ روحیێ نەتەوەیا كورد (مەلا مستەفا بارزانی) هاتە دامەزراندن و بوو خودان درووشمەك رەنگڤەدانا وێ ژ فەلسەفە و رێبازا بارزانیێ نەمر بوو، ژ بۆ كوردایەتیێ و بارزانی وەكو كارێزمایێ نشتیمانی بۆ بنەمایەكێ ب هێزا تێكۆشینا كوردایەتیێ كەسایەتی و كارێزما و ڤیانا بارزانیێ نەمر كاریگەریەكا ب هێزا مەعنەوی ل سەر ئاستێ جودا جودا یێن رێكخستیێن پارتی دروستكربوو بارزانی بۆ سیمبۆلا كوردایەتیێ و پارتی ژی، بوو مەزنترین پارتا جەماوەری و هێز و گروتینا پارتی نەبتنێ ل كوردستانێ، بەلكو ل دەڤەرێ هەمیێ رەنگڤەدا دامەزراندنا پارتی بۆ روژەكا مێژوویی ژبۆ گەلێ كورد كاودانێن بزاڤا رزگارخوازا كوردستانێ خواست پارتی دیموكراتی كوردستان بهێتە دامەزراندن، ب تایبەتی پشتی جەنگێ دووێ جیهانی و نەمانا ئێكەم كۆمار (كۆمارا كوردستان ـ مهاباد) پێنگاڤەكا بوێرانە و پێدڤی بوو كو پارتەكا سیاسی ژ ناخێ جەماوەری دابمەزریت ژبۆ گەهشتن ب ئارمانجێن نەتەوەیی و خەباتا وێ ژبۆ دەستڤەئینانا ماف و ئارمانجێن نەتەوەیی و چەسپاندنا دیموكراسیێ بیت ژ وێ رۆژێ هەتا نوكە پارتی ل سەر كاروانێ خەباتا خۆ توماركرنا دەستكەفت و داستانێن كێم وێنە بەردەوامە و دچەندین قوناغێن جودا جودا ل چەندین سەرنشێڤی و سەرئەڤرازیاندا دەربازبوویە وشیا ژبلی توماركرنا سەدان داستانان رژێما بەغدا ناچار بكەت دانپێدانێ ب مافێن گەلێ كورد بكەت درێككەفتنا (11) ئادارێ دا سەرەرای پلان و خیانەتكاریێن نیڤ دەولەتی پارتی شیا بهێز بمینیت د گۆڕەپانا خەباتێ دا و بەردەوام هەلگرا پەیاما نەتەوەیا كوردستانێ و گەهشتنا مللەتێ كورد ب مافێن خۆیێن نەتەوەیی و نیشتیمانی بیت پارتی هەردەم پارتەكا ئومێد بەخش بۆ گەلێ كوردستانێ هەر ژ دەمێ ژ ناڤ چوونا كۆمارا كوردستان ل مهابادێ كو خەون خەیالێن دوژمنی ئەو بوون ئێدی چرایێ بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ ڤەمری لێ بارزانیێ نەمر ب دامەزراندن و چالاككرنا پارتی دیموكراتی كوردستان خەونا وان نەهێلا و 16 تەباخێ باشترین بەرسڤ بوو بۆ خەونێن دوژمنی و پارتی دەست ب خەباتا خۆیا سیاسی و لەشكری و رەوشەنبیری كر، هەردیسا سەركێشیا شۆرەشا ئیلۆنێ و گولانێ كركو بوونە ئەگەرێ بنەمایێ قەوارێ ئەڤرۆ كو كیان سیاسیێ ئەڤرۆ ل كوردستانێ دروست ببیت و ژ پارتەكا لۆكال ببیتە پارتەكا نیڤ دەولەتی و پێگەه و رێزەكا تایبەت بخۆ هەبیت و بگەهیتە ئاستێ پارتێن جیهانی ئەڤەژی ژ دەستكەفتێن مەزن یێن ڤان هەردوو شورەشا و دیتن و سیاسەتا حەكیمانەیا سەرۆك (مسعود بارزانی) یە وەكو سەركردەیەكێ جیهانی رێز لێ دهێتە گرتن، پارتی هەر ژ دامەزراندنا خۆ هەتا نوكە ل سەر پاراستنا ئاخ و نشتیمان و داخوازكرنا مافێن رەوایێن كورد بەردەوامە و بوویە بنیاتێ شۆرەشێن چەكداری مەزنترین داستانێن قەهرەمانیێ توماركرینە ل مێژوویا هەڤچەرخدا و ب هزاران قوربانی داینە ژ پێخەمەت ماف و سەربەخۆیا كوردستانێ پارتی دهەمی قوناغاندا ل گورەی كەلتور و خەبات و رێبازا بارزانی بەردەوامی دایە خەباتێ هەر ژ سەرهلدانا سالا 1991ێ هەمی بزاڤێن وێ بۆ چەسپاندنا دیموكراسیەتێ و سەروەریا یاسایێ بوویە و دەستپێشخەرا ئەنجامدانا ئێكەم هەلبژارتن ل هەرێما كوردستانێ بوویە دپروسا ئاڤەدانیێ ژی دا سەرەرای هەبوونا كێم و كاسیان شیا ب ئەندازەیەكا رێك وپێك پشكداری ئێكەم هەلبژارتن بكەت و هەرێما كوردستانێ بەر ب دیموكراسیەتەكا سەرتاسەری ڤە ببەت و پاشی پێنگاڤێن پێكئێینانا حوكمەتێ ئەڤرۆ ژی پارتی بنیاتێ ئازادیا كوردستانێ یە ل سەر ئاستێ ناڤخۆ د ناڤبەرا پێكهاتێن نەتەوەیی و ئایینێن جودا ل كوردستانێ و پاراستنا ئێكرێزیێ ژپێخەمەت یەكرێزیێ روی ب روی ئاستەنگێن ناڤخۆیی و دەرڤە بوویە و دەستپێشخەرا ئاشتیێ یە ل گەل حوكمەتا ناڤەندیا ئیراقێ و وەلاتێن هەڤسوی، هەردەم كار ژبۆ بەر ب پێشبرنا دیالۆگ و چارەسەركرنا كێشەیان كرییە هەردیسان ئاڤەدانی و خوشگوزاریا خەلكێ كوردستانێ و بهێزكرنا ژێرخانا ئابووری و كەرتێ گەشتیاری و كشتوكال و دابینكرنا كوالیتیا خواندنێ و خزمەتگوزاریێن گشتی و ساخلەمی و پشتەڤانیكرن ل شیانێن گەنجان و ڤەدیتنا دەلیڤەیێن كاری و نەهێلانا بێكاریێ ژ ئارمانجێن سەرەكیێن پارتی بوویە بەردەوام كار ژبۆ گەرەنتیكرنا ژیانەكا ژهەژی بۆ خەلكێ كوردستانێ كریە و هەر پارتی و سەرۆك بارزانی بووینە خودان هزرا فیدراڵی بوون بۆ گەلێ كوردستانێ و شیا بهێزا خۆ ڤی مافە د دەستوورێ هەمیشەیی ئیراقێ دا بچەسپینیت هەر پارتی بوو، خودانا بریارا راپرسیێ بۆ سەربەخویا كوردستانێ و سەرەرای هەبوونا چەندین ئاستەنگان شیا دەنگ و خەونا گەلێ كورد بگەهینیتە جیهانێ كو نەتەوەیەك هەیە مافێ سەربەخویێ هەیە ب دێژاهیا مێژوویێ هەر پارتی بوویە بەرگریكار ژبۆ كوردستانێ هەتا شەرێ داعش شیا ئەفسانەیا داعش بشكێنیت و هێزێن پێشمەرگێن كوردستانێ ب هەمی هێزا خو بەرگێریێ ژ ئاخ و گەلێ خۆ بكەت پارتی دیموكراتی كورستان وەك درێژەپێدەر و بەردەوامی دان ب رێبازا بارزانی زێدەتر ژ هەر لایەنەكێ دی داكوكیكارا مافێن گەلێ كوردستانێ یە.

ژڤـان عـەلـی

هەبوونا فرەپێكهاتە و ئۆل و ئایین و دابونەریت و دەنگ و رەنگ و هزرێن جودا د وەلاتان و مرۆڤایەتیێ دا پڕ واتەیە، پێكڤەژیانا نەتەوەیی و ئایینی ئەگەرەكێ ب هێزە ژبۆ دروستكرنا جڤاكەكا بەختەوەر و شارستانی و تێدا هەر كەسەكی مافێ كاری و ژیان كرنێ هەیە، خۆشبەختانە ب درێژاهیا دیرۆكێ پێكڤەژیان ل كوردستانێ خاسلەتەكێ دیار و جوانێ جڤاكێ كوردستانێ یە كو تێدا موسلمان، مەسیحی، ئێزدی یێن كورد دگەل عەرەب و كلدان و ئاشوری و ئەرمەنی ب ئاشتیانە و ب لێبۆرین و رێزگرتن ل هەڤدو ب ئاشكرا و ئارامی پێكڤەدژین و پەیرەوێ ئایینێ خۆ دكەن ڤێ چەندێ رەنگ ڤەدانەكا زۆر هەبوویە كوردستان بوویە ئێك ژ جوانترین نموونەیێن پێكڤەژیانێ ل جیهانێ سەرەرای وێ چەندێ كو ژلایێ دوژمنان ڤە كوردستان روی ب رووی زۆر هێرشان بوویە، لێ دهیچ هێرەشەكێ دا دوژمنی یەك پێكهاتە یان ئێك ئایین نەكرییە ئارمانج، بەلكو هێرشی گشت خەلكێ كوردستانێ كرییە بێ جیاوازیا ئایین یان نەتەوە یان زمانی هەمیان ژی قوربانی داینە كەواتە ب دێژاهیا دیرۆكێ چارەنڤیسێ مە هەمی پێكهات و ئایینێن ل كوردستانێ ئێك چارەنڤیسە، پارتی دیموكراتی كوردستان وەكو هێز و پارتا ئێكێ ل كوردستانێ، نەبتنێ پارتەكا خەباتكەر و شۆرەشگێرا سیاسی یە، بەلكو بەردەوام بزاڤ كرییە كولتوورێ پێكڤەژیانێ ل هەرێما كوردستانێ بپارێزیت و بەرژەوەندیێن وان پرەنسیپێن برایەتی و لێبۆرین ئێكدو قەبوولكرن ب گرنگ زانییە و هەولێن بەردەوام ژبۆ بەر ب پێشبرنا بهایێن مرۆڤایەتیێ و بەر ب پێشڤەبرنا كولتوور و دابونەریتێن جودا ژبۆ بنیاتنانا جڤاكەك ئارامتر و سەقامگیرتر و شیایە پێكڤەژیانێ ل كوردستانێ بگەهینیتە ئاستەكی كو هەمی پێكڤە وەكو خێزانەكا مەزن ل كوردستانێ بژین و دگەل خۆشی و نەخۆشیێن ئێكود بن، پارتی بوویە فاكتەرەكێ ب هێز بۆ چەسپاندنا بنەمایێن پێكڤەژیانێ و داكۆكیكرن ل مافێن پێكهاتەیان بۆ ئەگەر كوردستان ل سەر ئاستێ جیهانێ وەك سەنتەرەكێ ئاشتیێ ل رۆژهەلاتا ناڤەراست بهێتەدانان، ئەڤەژی ئاماژەیە كو هەرێما كوردستانێ پێگەهێ ئازادی و پێكڤەژیانا هەمی ئایین و نەتەوەیان پاراستیە و ل سایا پارتی ئەو تابلۆیێ پڕی رەنگێ كوردستانێ هاتیە پاراستن و خەلكێ وێ بێ گوهدانا جیاوازیا ئایین و نەتەوە و بیروباوەرێن جودا وەك برا پێكڤەبژین و سەرەدەریێ دگەل هەڤدو دا بكەن، بێگومان گەلێ كورد ئەڤ دەولەمەندیا پێكڤەژیانێ ژ لێڤەگەرێ خۆ جەنابێ سەرۆك (مەسعود بارزانی) وەرگرتیە كو درێژەپێدەرێ رێ و رێبازا بابێ روحیێ نەتەوا كورد بارزانیێ نەمرە كو هەردەم وەكو چەترەكێ بوویە، ژبۆ هەمی تاكێن ل كوردستانێ دژین و پارێزگاری ژ پێكڤەژیانا هەمی پێكهاتە و ئایین و نەتەوەیان كرییە، پارتی پشتی ئازادكرنا كوردستانێ ژی و دامەزراندنا حوكمەت و پەرلەمانێ كوردستانێ هەمی هەول هاتنە دان ب رێكا سیستەمێ (كۆتا) مافێ هەمی پێكهاتەیان بپارێزیت و نوونەرێن وان د ناڤ دامودەزگەهێن كوردستانێ دا هەبن و بەردەوامە ل سەر ئاڤاكرن و پاراستنا پەرستگەه و مەزارگەهێن ئولێن دی و ئێك چاڤ تەماشەی هەمیان كرییە، نموونەیەكا زیندی ل دەمێ هاتنا گرۆپێن تیرۆرستیێن داعش هێزێن پێشمەرگێ كوردستانێ ب فەرمانا سەرۆك بارزانی ب گیانێ خۆ پارێزگاری ژ هەمی پێكهاتێن ئایین و نەتەوەیێن هەرێما كوردستانێ كر و فیداكاریەك بێ وێنە ژ پێخەمەت ڤێ چەندێ كر و خەونێن دوژمنی ژبۆ تێكدانا ئارامیا كوردستانێ هەر خەون هێلان، هەردیسا ل رێكەفتی 23 نیسانا 2025 بۆ ئێكەم جار رۆژا نزا نشتیمانی ب ئامادەبوونا جەنابێ سەرۆك (مسعود بارزانی) هژمارەكا زۆر ژ سەركردە و سیاسەتڤانێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ و جیهانێ ل هەولێرا پایتەخت برێڤەچوو ئەڤە ژی نموونەكا زیندیا گرنگیدانا پارتی دیموكراتی كوردستان و بتایبەت جەنابێ سەرۆك بارزانی ژبۆ بەرەڤپێشبرنا پێكڤەژیانی و پەیداكرنا گەشەكێ ئارام بۆ گشت پێكهاتێن ئایینی و نەتەوەیی ل هەرێما كوردستانێ، ئەڤەژی رەنگڤەدانا روحا كوردستانێ یە كو پێكڤەژیانا پێكهاتەیێن جیاوازێن ئایینی و نەتەوەیی تێدا ئازاد و بەرقەرارە و خەلكێ كوردستانێ بەرامبەر داگیركەرێن ئاخ و نشتیمانێ خۆ ئێك دەنگ و ئێك هەلوەستن.

ژڤـان عەلـی

كارێن خێرخوازی هەلگرێن جوانترین پەیامێن مرۆڤایەتیێ نە، ب تایبەتی د ناڤ مللەتێ كورد دا دەربرینێ ژ كولتۆرێ كوردەواری و رەسەنایەتیا پێكڤەژیانێ دكەن و گرتنا دەستێ هاریكاریێ ژبۆ ئێكودو د هەمی باردۆخان دا، پارتی دیموكراتی كوردستان وەكو هێزا ئێكێ و وەكو پارتا دەستهەلاتدار ل هەرێما كوردستانێ و خودانا سەپاندنا ئاشتی و ئارامی و پەیداكرنا خوشگوزەرانیێ بۆ خەلكێ كوردستانێ، ب درێژاهیا دیرۆكێ خەلك پێدڤی ب پارتی بوویە وەكو پارتا دەستهەلاتدار و كەسانێن خودان هێز دلسۆز و خزمەتكار د ناڤ پارتی دا بووینە، پارتی بەردەوام پرۆژەیێن هەلگرێن بهایێن مرۆڤایەتی ئەنجامداینە د ناڤ كوردستانێ دا و زۆرجاران وەكو كارەك و ئەركەك مرۆڤایەتی هاریكاری گەهاندینە خەلكەكێ لێقەومی ژدەرڤەی كوردستانێ ژی.
پشتی راگەهاندنا پرۆژێ بهارا خێر و دلۆڤانیێ كو ئەڤ بۆ ماوێ دو سالایە ژ لایێ لقا ئێك یا پارتی دیموكراتی كوردستان ڤە د مەها رەمەزانا پیرۆز دا وەكو پرۆژەیەكێ گشتگیر و بەرفرەه و هەمی ئەو سكتەرێن ژیانا خەلكی پێڤە گرێدای ب تایبەتی تەخا هەژاران و كێم دەرامەتا ب چەندین بەرنامەیێن جۆرا و جۆرڤە د خزمەتا خەلكی دا، بەردەوام بوویە كاریگەریەكا ئەرێنی ل سەر خەلكی ب شێوەیەكێ گشتی دروست كریە د چەند خالەكان دا گرنگیا ڤی پرۆژەی دیار دبیت:
1- پرۆژە پرۆژەكێ ئارمانجداربوو پتریا بەرنامەیێن ڤی پرۆژەی ئەگەرەكێ بهێز بوون بۆ لێك نێزیكبوونا ئاشتی و تەبایا جڤاكی و دیاركرنا ئاشتیا جڤاكی د ناڤ خەلكی دا.
2- كارێن خێرخوازی ب شێوەیەكێ گشتی هەستەكێ رەوشتیە ئەگەر كارێن خێرخوازی ژلایێ پارتا دەستهەلات ڤە بیت كو ل هەرێما كوردستانێ پارتی دیموكراتی كوردستان پارتا دەستهەلاتە دەستكەفتەكە كو هەستێ پابەندبوونا پارتی ب پرسێن جڤاكی و مرۆڤایەتی و خەما ژیانا خەلكێ هەژار و دەست كورت دیاردكەت.
3- ئێك ژ ئامرازێن سەرەكی یێن گرێدانا خەلكی ب پارتێن دەستهەلات ڤە ئەنجامدانا كار و چالاكی و ئەنجامدانا پرۆژەییێن خێرخوازینە، ب تایبەتی كارێن خێرخوازی كو هەمی تەخ و چینێن جڤاكی ب خۆڤە بگریت ژ هەمی ئۆل و نەتەوەیان ئێكگرتنا جڤاكی زێدە دكەت و پشكەك ژ بەرنامەیێن بهارا خێر و دلۆڤانیێ ئەڤ چەندە دوپاتكرییە.
4- ئەو هاریكاریێن د چارچووڤەیێ ڤی پرۆژەی دا پێشكێشی وەلاتیان هاتینەكرین ژلایێ جۆری و برێڤە ل گۆرەی ژمارا ئەندامێن خێزانێ و پێدڤیا خێزانێ تا رادەكی دشایستە بوون و خەلكێ پێدڤی و هەژار پێ دلخوش بوون.
5- پرۆژێ بوهارا خێرو دلۆڤانیێ ئەگەرەكێ هەرە باشێ رێكخستنا پەیوەندیان و دروستكرنا پرەكێ د ناڤبەرا خەلكی و پارتا دەستهەلات كو پارتیە بوو.
6- ب رێكا ڤی پرۆژەی بۆ خەلكی دوپاتبوو پارتی پارێزەرا یەكسانی و دادپەروەریێ یە د ناڤبەرا هەمی پێكهاتەیێن جڤاكی ڤە خەلك ژ هەمی ئۆل و نەتەوەیان ژ ڤی پرۆژەی مفادار ببوون.
7- سەرپەرشتیكرنا پرۆژەی ب شێوەیەكێ راستەخۆ ژ لایێ جەنابێ فەرماندە (مەنسۆر بارزانی) خەلك زۆر دلخۆشكر بوو و بەرنامەیێن مەزن د چارچووڤێ ڤی پرۆژەی دا ب سەرپەرشتیا جەنابێ وان هاتنە ئەنجامدان، هژمارەكا زۆر ژ خەلكەكێ ژ هەژی ژێ مفاداربوون.
8- دۆخێ خرابی ڤی دەمی ب تایبەتی بابەتێ گیرۆبوونا مووچەیان و لاوازیا كاری ب تایبەتی ل مەها رەمەزانا پیرۆز زێدەتر بابەتێن هەژاریێ و كێم درامەتیێ دیار دبن ئەڤ پرۆژە هاریكاریەك باش بوو د ڤی باردۆخی دا.
9- ئێك ژ خالێن هەرە باشێن پرۆژەی پرۆژە بتنێ هاریكاری گەهاندنا هاریكاریێن دراڤی و یان دابەشكرنا ب هزاران سەبەتێن خوارنێ نەبوون، بەلكو بابەتێ داشكاندن و ئەرزانكرنا پلێتێن نۆژداران و نەخۆشخانە، تاقیگەه، خوارنگەه، ماركێت، ئەنجامدانا شەهیانێن ب كۆم، هاریكاریكرنا مالباتێن سەربلندێن شەهیدان و گەلەك بابەتێن دیتر بارێ خەلكی سڤكتر لێكربوو.
10- د چارچووڤەیێ ڤی پرۆژەی دا هژمارەكا زۆرا سەرەدانێن جڤاكی هاتنە ئەنجامدان سەرەدان ژی ئێك ژ دابونەریتێن جوانێن مە كوردانە و كارەك پێدڤیە ژ لایێ پارتان ڤە بهێنە ئەنجامدان سەرەدان وەكو پشكەك ژ ڤی پرۆژەی دەڕبرینێ ژ هەبوون و پاراستنا دابونەریتێن جوانێن مە كوردان دكەت و گرنگیا پارتی ب بابەتێن ژ نێزیك هایداربوون ل سەر رەوشا خەلكی و سەرەدانێن خەلكی دكەت.
11- د چارچووڤەیێ ڤی پرۆژەی دا ئەو راستیە دیاربوو كو ئەم پێدڤی ب كەسانێن خزمەتكار و دلسۆز و نیشتیمان پەروەر و خودان هەستێ مرۆڤایەتینە د هەمی باردۆخان دا، خزمەتا خەلكێ خۆ بكەن، ب تایبەت هەژار و ئێتیم و بێ سەمیان و خودان پێدڤیێن تایبەت ئەگەر خەلكی بەرپرس ب خەمخۆرێ خۆ دیت، خەلكی ژی دێ پتر حەز و ڤیان بۆ وەلات و پارتا خۆ هەبیت.
12-د بهارا خێر و دلۆڤانیێ دا كارەكێ ب كۆم هاتە ئەنجامدان كو تێدا هەمی لژنەیێن سنوورێ لقێ ئێك پشكداربوون، ئەڤەژی ئەگەرەكێ گەلەك باش بوو هەر لژنەك بشێت هاریكاریێن ڤی پرۆژەی بگەهینە خەلكەكێ پێدڤی ل سنوورێ ناوچەیا خۆ.