NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

19

شاهۆ فەرید:

د داخویانیەكێ دا ئاراز ئێحسان راهێنەرێ ڤۆلی بۆلا یانەیا گارە بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر ئەوان بەرهەڤیێت خوە كرینە و یەكەیێن راهێنانان دەسپێكرینە، هەمی پێكهاتێ تیما وان ناڤخوەیی نە، هەكە پێدڤی بۆ بهێزكرنا تیما خوە دێ یاریزانان ژ دەرڤە ئینین، ب هیڤی نە بگەهینە خۆلا نایابا ئیراقێ و كوردستانێ، یا ئیراقێ دێ‌ 15 مەها بهێت دەستپێبكەت لێ یا كوردستانێ دیار نەكریە بتنێ ئاگەهدار كرینە بۆ بەرهەڤیان، سەروكێ یانەیا گارە شێروان بەشاری خوە ل یاریزانان و تیمێ كریە خودان كۆ دووبارە ڤێ یاریێ زیندی بكەت، پێداویستی ژی بۆ یاریزانا ئامادەكرینە، ئاستێ یاریزانا ژی یێ ناڤنجیە تنێ ناڤخوەیی یاری كرینە، دێ بینە نوونەرێن دهوكێ هەردو خولێن ڤۆلی بۆلێ دا.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: وەرزێ بوری مە پشكداری كر و دەربازبووین ژی لێ ژبەر كێشەیێن دارایی بەردەوام نەبووین، گەلەك گەنجێن خودان شیان مە هەنە بۆ یارییا ڤۆلی بۆلێ و دەرچوویێن زانكۆ پەیمانگەها وەرزشی ژبەر نەبوونا تیمەكێ خوە لێبكەتە خودان دەستا ژێ بەردەن، یانەیێن مە ژی سەروك و جێگر و ئەندامیێن وانا یاریزانێن تەپاپێی نە یێن یاریێن دی دناڤدا نینن خوە لێ بكەنە خودان، گرنگی تنێ نوكە بۆ تەپاپێی یە و ئەنجام ژی لاوازن، بلا هەر یانەكا دهۆكێ یاریەكێ یا ناڤ و دەنگ بیت نە تەپاپێی تنێ، یانەكا دهوكێ خوە ل باسكێت بۆلێ و ڤولی بۆلا كچا تنێ كریە خودان، لاوازیا ئەندامێن لژنەیا ئۆلمپی ژی كاریگەری سەر ڤان یاریا كریە.

62

نڤیسین: ئیڤان بوونین*

د رۆژێن هاڤینی یێن خوەش دە, دەریایا رەش بێ پێژنە. گەمی, ژ سەری هەیا بنی, ب خەلك و بارێن وان داگرتی بوو. گەرا د دەریایێ دە ب چوون و هاتنا خوە, ژ قورمێ, قەوقازێ‌ و بەراڤێن ئانادۆلێ هەیا كۆنستانتینیێ, رێ گەلەكی دكشینە.
گەرما تاڤێ, ئەسمانێ شین و دەریایا پەمبای, لیمانێن مشت خەلك, راوەستاندنێن بێ ئەتلای, ب قێرینا ئالیكارێ كۆمیتان كو دگرت سەر هەر دەڤەرێ; بەر ب من ڤە, سەر ب خوە ڤە, بەر ب من ڤە, سەر ب خوە ڤە و دیسا بێدەنگی و چووینا بێ لەز, ل بەر قۆنت[…] چیایێن ژ گەرمێ پەرتی كو د مژا رۆژێ دە وندا دبوون. د قاویشێن كلاسا یەكێ دە, هێنكە, ڤالا یە, پاقژە و فرەهە… د دەرەجەیێن كێم دە, ژ رێویێن وەك كێریان تەنگ و گەمارە. ئە‌و ل تەنشتا مۆتۆرێ گەرمە نێزی بێخێریكا خوارنێ یا ب بێهن, د بن زنجیرێن یاكۆرێ دە, ل سەر بانیێ گەمیێ و رەفكان جیێ خوە گرتبوون. ل ڤر, گەه هلما نەخوەش دفووریا, گەه ژی سۆرا بایێ گەرم و خوەش رادبوو. و گەه ژی یان هێنك بوو یان ژی نە خوەش بوو. لێ هەر تم ب پێلان رە ئێ ب تایبەتی د گەمیێ دە كو ب بایێ نوو یێ دەریایێ تەڤلهەڤ دبوو. ل ڤر, ژن و مووژیكێن رووسی نە, وكراینی چ ژن و چ زلام كەشیشێن ئافۆنی نە, كورد, جۆرجی و یوونانی نە… كورد تام ملەتەكی هۆڤە. ژ سبەهێ هەیا ئێڤارێ رادكەڤن. جۆرجی ژی گەه دسترێن و گەه ژی زوو-زوو گوڤەندێ دكن, ب سڤكایی خوە دقەڤێزن و ب نازداری بووچكێن خوە بەرددن, د ناڤ كۆما خەلكێ دە ب قتكی, فەنا ئاڤژێنیێ بكن, دمەشن, دەستێن خوە ل هەڤ دخن و دبێژن, تاش-تاش, تاش-تاش! ل جەم ئولدارێن رووسی كو بەرێ خوە دانە فیلیستینێ ب بەردەوامی چایێ تێ ڤەخوارن. رووسەكی مووژیك كو ملێن وی فەنا دالقاندی بن و ریها وی یا زەر و تەنك ب پۆرێ نەخەلەكی, ب دەنگەكی بلند, ئینجیل دخوەند. ب ئاورێن دژوار یێن ژنەكە ئازا كو ب گۆملەكەكە سۆر بوو یا كو پۆرێ خوە ب كتانەكە تەنك و كەسك گرێدایی بوو ب تەنا خوە جی ل كێلەكا متبەخێ گرتبوو ل وی مووژیكی تەماشە دكر. ل راوەستەكا ترابزۆنێ, گەمی پر سەكنی. ئە‌ز ژی داكەتم و ل بەر بەراڤێ ژ خوە رە گەریام. دەما ئەز ڤەگەریام من دیت, هۆفكەك كوردان ب قەرپۆلكێن و چەك كو مەزنێ وان دابوو پێشیا وان كو ب مێردەوانا گەمیێ ڤە هلدلكشیان. كالۆ ب گەودێ خوە گرس بوو, جوداكی سپی و كومەكی پاكستانی ل سەرێ وی بوو. نەوقا وی یا زراڤ, ب قایشەك زیڤ خەملاندی, گرێدایی بوو. كوردێن رێوی یێن ب مە رە, كو وەك كەریەكی پەز مەخەل هاتبوو, ب هاتنا كالۆ رابوون سەر پیا, جی ژێ رە ڤالا و فرەه كرن. پەیایێن وی, جی ب كولاڤان نوخوماندن و بالیف راقفاندن هەڤ. كالۆ, خوە ب مەزنایی بەردا سەر جیێ ژێ رە راخستی. ریا كالۆ وەك بەرفێ سپی بوو, لێ دێمێ وی وەك نانێ گەنمی ژ بەر رۆژێ قەمری بوو. چاڤێن وی یێن مەزن و هنگڤینی, نە وەكە ئادەتێ چرووسك ژ وان دچوون.
ئەز بەر ب وی ڤە چووم, روونشتم, من گۆت «سەلام» و ب رووسی ژێ پرسی:
– ژ قەوقازێ‌ یە
ئەوی ژی, ب رووسی, ب دل پاكی ل من ڤەگەراند:
– ئە‌ز بەنی, هین دوورتر. ئە‌م كوردن.
– ب كودا دچی
ئەوی ب نەفسەك بچووك, لێ ب شانازی بەرسڤ دا:
– ئە‌ز دچم ستەنبۆلێ. دچم جەم پادشاه ب خوە. ئە‌ز دیاری و هەمدیا خوە ب خوە رە ژ پادشاه رە دبم. هەفت قامچیان. هەفت كورێن من, كورێن هەموو ئەڤ بوون, پادشاه ئەو شاندن شەر. و هەموو د شەر دە هاتن كوشتن. هەفت جاری ژی پادشاه ئەز بلند كرم.
یوونانەكی چەلەنگ كو جخارە د ناڤ تلیان دە بوو و د سەر مە رە راوەستیایی بوو, ب مخابنی كرە; نچە-نچ. چاكێتەكی گەور, یەلەكەكی سپی, پانتلۆنەكی رساسی كو ل گۆرا مۆدێ بوو, لێ بوون. قوندەراك كو ژ تەرەفەكی خوە ب بشكۆك بوو د لنگان دە بوو. ئە‌وی سەرێ خوە هەژاند و گۆت:
– وەها كال و ب تەنا خوە ما.
مرۆڤێ كال لێ نەری و گۆت:
– تو چ بێ هشی! تێ كال ببی, لێ ئەزێ تو جاری كال نەبم. تو ل سەر مەیموونێ دزانی?
خۆرتێ چەلەنگ ژ خوە نە ئەولە بشری و پرسی:
– ل سەر كیژان مەیموونێ
– دێمەك ببهیزە!
– تو دزانی كو خوەدێ ئەرد و ئەسمان چێ كر?
– ئە‌رێ, ئەز دزانم.
– دوورە خوەدێ ئینسان خولەقاند و ژێ رە گۆت: ئینسانۆ, تو یێ سی سالی ل سەر روویێ ئەردێ بژی. تێ بفكرە كو خوەدێ هەر تشت ژ بۆ تە ئافراندیە و ژ بۆ تە ئامادە كریە. تو ب ڤێ یەكێ رازی یە? ئینسان ژی فكری: ژیانەكە وەها خوەش و تەمەنەكە كورت! وەی, چ هندكە!
– تو دبهیزە? – كالۆ پرسی.
– دبهیزم, – چەلەنگۆ بەرسڤ دا.
– دوورە خوەدێ كەر ئافراند و ژێ رە گۆت: تێ ب كورتان بی, تێ ب خورجك و بار بی, وێ خەلك ل تە سوار بن و بزقتینن تە. تو ب سی سالی رازی یە? لێ بەلێ كەر زریا, گریا و ژ خوەدێ پرسی: چما وقاس? خوەدۆ! پانزدەه سال ژ من رە بەسە. ئینسان گۆت: خوەدۆ, ڤان سالان ژ پەهرا كەرێ باڤێژ سەر تەمەنێ من. و خوەدێ وەها كر. تێ ڤێ یەكێ ئەمرێ ئینسان دبە 45 سال.
كالۆ ل چەلەنگۆ نەری و پرسی:
– ئە‌ڤ ژ ئینسان رە باش بوو نە وەها یە
چەلەنگۆ بوویی كو مەبەستا كالۆ فام بكە, بەرسڤا خوە دا:
– نە خەراب بوو.
– دوورە خوەدێ كووچك چێ كر و سی سال دا وی ژی. خوەدێ ژ كووچك رە گۆت: تێ هەر تم خەیدۆكی و هار بی و نۆبەداریا مالا خوەدیێ مالا خوە بكی, تێ باوەریێ ب خەریبا نەینە, تێ برەیێ و وێ شەڤ خەو نەكەڤن چاڤێن تە. تو دزانی, كووچك ژی ژ بەر ڤێ یەكێ زووریا و گۆت: نیڤێ ڤی تەمەنی ژ من رە بەسە! و جارەكە دن ئینسان ژ خوەدێ دۆز كر: و ڤی نێڤی ژی باڤێژە سەر ئەمرێ من! و خوەدێ دیسا ئەڤ نیڤ دا وی..ئێدی تەمەنێ مرۆڤ دبە چقاس
چەلەنگۆ ب مەدخوەشی بەرسڤ دا:
– دبە شێست سال.
– لێ خوەدێ دوورە, مەیموون خولاقاند. سی سال دا وێ و گۆت: تو یێ بێیی خەبات و كەد بژی, لێ وێ دێمێ تە پر كرێت بە. وێ سەرێ تە كەچەل بە و روویێ تە ب قەرمیچۆك و بێیی بوروە بە. وێ هەر كەس بخوازە ل تە بنەرە, وێ هەر كەس ژی ب تە بكەنە.
یێ چەلەنگ پرسی:
– و وێ ژی, ئەڤ تەمەن نەخوەست و دۆزا نێڤی كر
كالۆ قالوونا نارگیلێ, ژ دەستێ كوردێ كو نێزی وی بوو گرت و گۆت:
– ئە‌و ژی, ب تەمەنێ خوە قایل نەبوو و دیسا ئینسان ژ خوە رە خوەست.
كالۆ دیسا خوە درێژ كر, بێ دەنگ ل دەڤەرەكێ ل بەر خوە نەری و بێیی بەرێ خوە بدە كەسی گۆت:
– ئینسان, ب تەمەنێ خوە یێ سی سالی ب ئینسانی دژی. ئە‌و دخوە, ڤەدخوە, د شەران دە شەر دكە, هەز ژ ژن و كەچان دكە. لێ پانزدەه سالێن كەرێ, كار دكە و مال دژڤینە. و 15 سالێن كووچك, ئەو خەیدۆكی دبە, دبەزە خەلكێ و مالێ خوە دپارێزە. و دوورە, گاڤا ئەو كال دبە, ئەو فەنا مەیموونێ كرێت دبە. و هەموو سەرێ خوە دهەژینن و هەنەكێن خوە ب یەختیاریا وی دكن. ئە‌ڤ هەموو وێ ب تە رە دەرباس ببن. – كالۆ ب پێكەنین ژ چەلەنگۆ رە گۆت.
– لێ چما نە ب تە رە
– یێ چەلەنگ پرسی.
– ب من رە, نا.
– ئیجا, چما
كالۆ ب باوەری گۆت:
– یێن وەكە من كێمن. من نە كەرتی و نە ژی كووچكانی كریە. ئیجا ئەزێ چما مەیموونتیێ بكم? ئە‌زێ چما ببم كال?
* ئیڤان بوونین، د سالا 1870‌ یێ دە ژ دایكبوویە و د سالا 1953‌ ئان دە وەغەركریە. ژ نڤیسكارێن كلاسیكا ئەدەبا رووسی یە. ئە‌ڤ چیرۆك, د سالا 1936‌ ئان دە هاتیە نڤیساندن.
وەرگێران ژ زمانێ‌ رووسی:
بابێ‌ نازێ‌

77

بارین شەعبان

گەلەك جاران ب دیتنەكێ مرۆڤ د ناڤ جوانیا سرۆشتیدا مەست دبیت، لێ دەمێ دچی دناڤ ناخێ وی دا دێ بینی هێزەكا مەزن دگەل باوەریەكا بهێز هەیە، شیانێن گوهۆرینا ناخێ مرۆڤان هەیە، مرۆڤی فێری گەلەك تشتان دكەت وەكی هێز، خۆراگری، مورالا مرۆڤی بلند دكەت.
هەر وەسا مرۆڤی فێردكەت چاوا بهێز بیت و چاوا خۆ ل بەر بارۆڤێن ژیانێ بگریت.. رینشتم دناڤ سروشتی دا و دناخێ ویدا پێكە، بەرەڤ خیالان چووین، ئەز دبووم چیا با و باهۆزان ئەز نە دئێخستم، جاران دبووم داروبار پایزێ ئەز نە د شكاندم و هیڤیێن نوی ژیانێ ددانە من، جاران ژی د بوومە بەر دگەل خۆ د پەیڤیم.
بۆچی دلێ مرۆڤان ب من ناڤ دكەن؟ ددەمەكیدا من چ جاران دلێ بۆنەوەران نەشكاندییە.. هێدی هێدی بەرەف راستیان دچووم و خەیال ژ بیردكرن كۆ دشێم ببم سروشت و هەمی بارۆڤێن ژیانێ من نە ئێخن و هەبوونا من گەلەكا گرنگە و د وێ هەبوونێدا ببم چیا و داروبار و بەر ببم وانە بۆ كەسانێن دەوروبەران، و ل دوماهیێ ڕابووم سەر پیان و ب سۆزەكا پری باوەری بخۆبوون ب كەسایەتیەكا بهێز، من سۆزدا سرۆشتی ئەز ژی وەك تەبم.

44

دیدار، سالار محەمەد دۆسكی:

1-2

پێشمەرگەكێ‌ شۆرەشا ئیلۆنێ‌ د دیدارەكا رۆژنامەڤانی دا بەحسێ‌ ژیانا خوە یا سالێن شێستان دكەت و ئەو ماندیبوون و قوربانی دانا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ل وی سەردەمی، حسێن ئسماعیل مستەفا كواشی ژ دایك بوویێ‌ سالا 1943 ژ دایك بوویە، ل سالا 1950 ل تاخێ‌ شێلێ‌ ل باژێرێ‌ دهۆكێ‌ ئاكنجیبووینە و بابێ‌ وی كارێ‌ دروستكرنا دوخین و كالكا دكر، ناڤبری قوناغا ناڤنجی ل دهۆكێ‌ تەمام كریە.
پێشمەرگێ‌ شۆرەشا ئیلۆنێ‌، حسێن كواشی زێدەتر بۆ بەرپەرێ‌ دیرۆكێ‌ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: ل سالا 1963ێ‌ فەرماندێ‌ پێشمەرگەی (عەریف سلێمان) هەڤلنگێ‌ من بوو ب رێكا وی گەهشتمە ناف رێزێن شۆرەشا ئیلۆنا مەزن.
حسێن كواشی زێدەتر گۆت: ئێكەم شەرێ‌ پشكداربوویم شەرێ‌ گوندێ‌ شاخكێ‌ بوو ل سالا 1963ێ‌ و ئێزدی چەتە بوون ژ مویسل هاتن و ئەم ل گوندێ‌ ماسیكێ‌ بووین و دەنگێ‌ تڤەنگا هات و ئەم هاتین بۆ شەر و فەرماندە (عەریف سلێمان) بریندار بوو و بەركەك ب ئالەكا وی كەت و هەر ئێكسەر ئینادەر و دووف دا شەرێ‌ سەر چیای هەر هەمان چەتە هاتن و شكەستن و پێشمەرگەكێ‌ مە ل هنداف گوندێ‌ ماسیكێ‌ شەهید بوو.
هەمان پێشمەرگە گۆت: جارەكێ‌ هاتینە راسپاردن ژلایێ‌ فەرماندێ‌ دەڤەرا دۆسكیا ڤە (عەلیێ‌ خەلیل) كو هێزەكا چەتان هاتیە ب مەرەەما سوتنا گوندێ‌ باڤیا و ئەوێ‌ هێزێ‌ هەر گوند ژی سوت، گەلەك شەرا پشكداربووین (شاخكێ‌، شكەفتا سمتی، گەلیێ‌ دهۆكێ‌، گەلیێ‌ زاویتە)
حسێن كواشی ئەو ژی ئاشكراكر كو ژڤان بوو (غازیێ‌ حەجی مەلو) ب هێزەكا مەزن ڤە خوە رادەستی حوكمەتا عیراقێ‌ بكەت و فەرماندێ‌ پێشمەرگەی (عەلیێ‌ خەلیل) خواست ژ بەتەلیونا مە چەند پێشمەرگە ل گەل بچن و ئەز ئێك ژوان پێشمەرگا بووم و بارەگایێ‌ (غازی حجی مەلو) ل (گزو بالیتا) بوو و گەلەك پێشمەرگە ل گەل بوون ژوورێن بارەگایێ‌ وی تژی پێشمەرگە بوون و ب شەڤ چووین و (عەلیێ‌ خەلیل) گەلەك ماپێ‌ ڤە كو نەچیتە ناڤ حوكمەتێ‌ و هەتا سپێدێ‌ بەلێ‌ بێ‌ مفا بوو و بەری بانگێ‌ سپێدێ‌ مە بارەگایێ‌ (غازی) بجهـ هێلا و دەركەفتین و چووین مە دەردورێن بارەگایی گرتن و چەند رۆژان ئەم ماینە بێ‌ خوارن و دووڤ دا ئێزدی یا بوومە نان ئینا و هەر پێشمەرگەكی نانەك بۆ هات و دووڤ دا (غازی ) بهێزا خوە ڤە دبەرمەرا چوو و گەهشتە ناڤ حوكمەتێ‌.
پێشمەرگێ‌ شۆرەشا ئیلۆنێ‌، حسێن كواشی ئەو ژی گۆت: دناڤبەرا فەرماندێن پێشمەرگەی (عەلیێ‌ خەلیل و عەریف سلێمان) نەخوش بوو و تێكچوو و بیرا من دهێت دەواتا (داود)ێ‌ كورێ‌ (عەریف سلێمان) بوو ئەو شەڤا دەواتێ‌ وبیك هاتیە ڤە گوهاستن، ل گەل (عەریف سلێمان) ئەم دەركەفتین (مهدی نزاركی) چوو دەف (صالح نەرموو) وی ڤەگوهاستە دەف (فاروقێ‌) برایێ‌ (تەحسین بەگ) میرێ‌ ئێزدیان و (فاروقی) ب ترۆمبێلا خوە ڤە گوهاستە دەف (مەلا مسەفا بارزانی) پشتی وێ‌ چەندێ‌ فەرماندە (عەریف سلێمانی) بوومە دگۆت دەمێ‌ ئەز ل دەف خودێ‌ ژێ‌ رازی (مەلا مسەفا بارزانی) فەرماندە (عەلیێ‌ خەلیل) نامەك بۆ خودێ‌ ژێ‌ رازی (مەلا مستەفای) هنارت و تێدا دیاركر كو (عەریف سلێمان) ل (قەسرا دێوالی ئاغای) روینشتی یە و یێ‌ چەتا تۆماردكەت، و (مەلا مستەفا)ی ئەو نامە كرە دەستێ‌ من دا و دووف دا بەرسڤا ناما (عەلیێ‌ خەلیل) دا و گۆتێ‌ ما بارەگایێ‌ من (قسرا دێوالی ئاغای) یە؟ (عەریف سلێمان) نوكە ل دەف من یێ‌ روینشتی یە، وی دەمی (مەلا مستەفا بارزانی) ژ (عەریف سلێمانی) خواست بخوە هێزەكێ‌ دروست بكەت و هێزا هەلگورد وی دەمی ب سەرپەرشتیا (ئدریس بارزانی) دهاتە دروستكرن و (عەریف سلێمان) زڤری دەڤەرا بەهدینان و (400) زەلام ل گەل چوون بۆ دەڤەرا (گلالە) هانە تۆماركرن وەك بەتلیون ل هێزا هەلگورد وی دەمی وەك نڤێسەرێ‌ بەتەلیونێ‌ من ل گەل كاركر و هەمان دەم كارێ‌ من هاتن و چوون بۆ دناڤبەرا بەتەلیونێ‌ و خودێ‌ ژێ‌ رازی (ئدریس بارزانی) دا و تایبەت وەرگرتنا ئەرزاقی و چەكی و مووچا و هەر پێدڤیەكا پێشمەرگەی پێدڤی پێ‌ هەی، ل سەر گوندێن (گلالی) هاتینە بەلاڤەكرن و چەك و ئارپیچیێن دو شک هاتن و ئەز و(عەریف ناسر، دو پێشمەرگێن عەبدوالرحیم و دو پێشمەرگێن سلێمانێ‌ حاجی بدری) یا چووینە خولەكا هاڤێتنا ئارپێچیان و مە هاڤێتن و زڤرین و مە خول بۆ پێشمەرگەی ڤەكرن، رۆژەكێ‌ ئەم دناڤا ئەوان كولكان دا بووین و خودێ‌ ژێ‌ رازی (مەلا مستەفا بارزانی ) هات و گازیكر (عەریف سلو) گۆتێ‌ بەلێ‌ ئەزبەنی گۆتێ‌ هێزا سلێمانیێ‌ جەلالیان گرت بوو نوكە تو لڤینێ‌ بكەی ئەودێ‌ چولكەن، (عەریف سلێمان) گۆتێ‌ سپێدێ‌ دێ‌ ب رێكەڤین و سپێدێ‌ ئەم چووینە دەڤەرا سلێمانیێ‌ وەك بەتلیونا (عەریف سلێمان) سەر ب هێزا هەلگورد ڤە كو سەرپەرشتێ‌ وێ‌ (ئدریس بارزانی) بوو، ئەم شووینە (سەرگەلو) جەلالیا بەردا ئەم چووینە (سورداش) چووینە سەر جادا سلێمانیێ‌ وی دەمی دناڤبەرا مە و حوكمەتا مە خوشیی بوو و چووینە گوندێ‌(عەلی عەسكەری) ئەم چووینە دەڤەرا گەرمیان و (13) هەیڤا ماینە ل دەڤەرێ‌ و پاشی هاتینە (قەرداغ) و مە بارەگایێ‌ خوە دانا و هەیڤەكێ‌ ماینە وی گوندی و بارەگاریێ‌ رەشید سندی ل گوندێ‌ (جەعفەران) بوو ل نێزیكی مە بوو و بارەگایێ‌ مە ل (قوتابخانا قەرەداغ) بوو، هەر جهەكێ‌ بزحمەتا با (مەلا مستەفا بارزانی و ئدریس بارزانی) بەرێ‌ بەتلیونا (عەریف سلێمان) دابایێ‌ بێ‌ دو دلی ئەو جهـ دهاتە چوولكرن و دهاتە ستاندن و گەلەك و (مەلا مستەفا بارزانی و ئدریس بارزانی ) گەلەك باوەری ب (عەریف سلێمان) هەبوو و هەر دەم یێ‌ سەركەفتی بوو كارێن لەشكری دا.
هەمان پێشمەرگێ‌ شۆرەشا ئیلۆنێ‌ ئەو ژی گۆت: ل سالا 1967ێ‌ جارا ئێكێ‌ بوو خودێ‌ ژێ‌ رازی (مەلا مستەفا بارزانی) ببینم وی دەمی ئەم (13) مرۆڤ چووینە (گلالە) ئەم پێك هاتیبووین ژ (عەریف سلێمان، حەمو كەمەكی، سلێمانێ‌ حاجی بدری یا) چەند پێشمەرگێن دی و ب شەف چووینە بارەگایێ‌ وی ل حاجی عومەران و كوچكا (مەلا مستەفا بارزانی ) گەلەك با بەرفره بوو و ئاخفتن یا مە نەبوو بەلكو یا فەرماندێن پێشمەرگەی بوو ل گەل خودێ‌ ژێ‌ رازی و بتنێ‌ یا مە وەك پێشمەرگە گوهداری بوو و ئەم ماینە ل دیوانێ‌ هەتا مە شەفبێریا خوە كر و جارەكا دی ڤەگەریاین.
پێشمەرگێ‌ شۆرەشا ئیلۆنێ‌ زێدەتر گۆت: ل شۆرەشا ئیلۆنێ‌ پێشمەرگە گەلەك زەحمەت دیت و گەلەك جاران مە برساتی و جلك درین دیت بوو وی دەمی گەلەك كەیفا مە دهات دەمێ‌ دەستیردانێ‌ و دزڤرینە مالا خوە چونكە پێشمەرگاتیا وی سەر دەمی نەوەك یا نوكە بوو و گەلەك یا بزحمەت بوو وی دەمی هەر دەم ل گەل فەرماندە (عەریف سلێمان) بووم و هەر فەرمانەكا پێ‌ هاتبا مە جێبەجێێ‌ دكر و دەستیردان گەلەك بزحمەت بوون و هەتا وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری ل دەڤەرا گەرمیان ئەم (13) هەیڤان ماین و بێ‌ دەستیردان.
زێدەتر گۆت: نێزیكی چار پێنچ سالان پێشمەرگە خوبەخش بوو ل شۆرەشا ئیلۆنێ‌ دووڤ دا مووچە هاتن و بۆ هەر پێشمەرگەكی (5) دینار هاتنە تەرخانكرن، ل سالا 1970 و هێرڤە پارێ‌ ئیرانی ژی دهات و جارەكێ‌ خودێ‌ ژێ‌ رازی (ئدریس بارزانی) گۆتە من هەرە پارێ‌ هێزا خوە وەربگرە وی دەمی مووچێن پێشمەرگەی (11-12-13-14) دینار بوون، ئەڤە لدیف سالێن خزمەتێ‌ و خێزانێ‌ بوون و مووچەك هەمی وەك ئێك نەبوون بەلكو جوداهی هەبوو دناڤبەرا پێشمەرگەی دا لدیف خزمەتێ‌، بیرا من دهێت .

66

هەرهین محەمەد:

جەلال ئەنوەر، بێژەرێ‌ دەنگوباسێن سیاسی ل رادیۆیا دهۆك، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: رێزگرتن بۆ هەركەسەكی نوكە هەموو مرۆڤ بووینە مادی و گەلەك مەدیاكار هاتینە وەرگرتن مووچەیێ‌ وان ل سەر دەفتەرەكا دۆلاری نە و ئەڤێ‌ چەندێ‌ كارتێكرن ل سەر مەدیاكارێن مە كریە، لەورا دبێژم وژدان دكاری راگەهاندنێ‌ دا یا گرنگە، بەلێ‌ ب مخابنی ڤە دبێژم د ژیوارێ‌ نوكە دا مادی ب سەر وژدانێ‌ كەفتیە و ژئەگەرێ‌ ئەڤێ‌ دو بەرەكیا د ناڤبەرا را گەهاندن دا دهێتەكرن ژ بێ‌ پلانیە و جهێن پەیوەندیدار ژێ‌ بەرپرسن.
جەلالی گۆت: ئەڤە پتری بیست سالانە د كارێ‌ راگەهاندنێ‌ دا و بلا دەلیڤە بۆ گەنجەكی بهێتە رەخساندن و بهێتە دكاری دا و دبیت هندەك كەس هەبن ژ جهێ‌ خوە بترسن و نەدەنە چو گەنجان، بەلێ‌ ئەز یێ‌ ئامادەمە هەر گەنجەكێ‌ خودان شیان بیت و حەز و شیانێن بێژەریێ‌ هەبن جهێ‌ خوە ب دەمێ‌، بەلێ‌ هەكە كەسەك ب زۆری بهێتە دناڤ كاری دا و حەزو ڤیانا راگەهاندنێ‌ نە بیت و مە نوكە گەلەك دەرچووێن راگەهاندنێ‌ هەنە، بەلێ‌ حەزا راگەهاندنێ‌ نەبووویە و ب مخابنی ڤە ئەڤە غەدرەكا مەزنە ل پیشەیا راگەهاندنێ‌ دهێتەكرن.

39

زنار تۆڤی:

خالد حسێن شێوەكارەكە، خەلكێ‌ باژێرێ‌ عەفرینێ‌ یە ل رۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ و نوكە ل وەلاتێ‌ ئەلمانیا دژیت، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دبێژیت: ل سالا 2009 من پەیمانگەها هونەرێن جوان پشكا هونەرێ‌ شێوەكاری ل حەلەبێ‌ ب دووماهی ئینایە، ئەڤ سالە من سێ‌ پێشانگەهێن شێوەكاری ل سێ‌ باژێرێن ئەلمانیا ڤەكرینە، خەلكێ‌ ئەلمانی گەلەك حەز ژ كارێن من یێن هونەری دكەن و گەلەك هاریكاریا من ژی دكەن، دیسان ژ ئەنجامێ‌ وێ‌ ئەر دهەژا ئەڤ سالە ل رۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ چێبوویی مە هاریكاری ب رێیا وان پێشانگەهێن شێوەكاری گەهاندنە وان و خەلكێ‌ ئەلمانی ژی گەلەك هاریكاری گەهاندنە خەلكێ‌ مە ل رۆژئاڤا، د هەمان دەمدا دناڤا وان پێشانگەهان دا، من بەحسێ‌ كۆچبەرییێ‌ ژی كرییە، هونەرمەندێن ئەلمانی ژی گەلەك ب كارێن من كەیفخۆش بوون.
ناڤهاتی گۆت : نوكە ژی ئەز كاری ل سەر چێكرنا چەندین كەڤالان دكەم، كو بابەتێن وان ل سەر هیڤیا ژیانێ‌ و ئاشتییێ‌ و كۆچبەرییێ‌ نە، ئەز دخوازم ب رێیا كارێ‌ خۆ ئێش و ئازارێن خەلكێ‌ كوردستانێ‌ نیشا خەلكێ‌ جیهانێ‌ بدەم، ژ پێخەمەت ئەو ژی ژ نێزیكڤە هایداری رەوشا خەلكێ‌ كورد ببن و بزانن ب چ رەنگ ژیانا خۆ دەرباز دكەن، هەروەسا ئەو جلكێن كوردان دناڤا كەڤالێن خۆدا نیشا ددەت و ئەو كار دكەت، داكو هونەرێ‌ خۆ ل هەموو جیهانێ‌ بدەتە نیاسین و هەتا نوكە من چەندین پێشانگەهێن شێوەكاری یێن تایبەت ل وەلاتێ‌ ئەلمانیا و چەندین وەلاتێن دیتر یێن ئورۆپی ڤەكرینە و من چەندین پێشانگەهێن شێوەكاری یێن هەڤپشك ژی ل گەل شێوەكارێن ئەلمانی ڤەكرینە.

32

مەدیاكار(عەبیر سلێمان) د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ئەو خەلكا دەڤەرا شێخانە، دەرچویا زانكۆیا پۆلیتەكنیك دهۆك پشكا رۆژنامەڤانیا راگەهاندنێ‌، ل نێزیك وەك پێشكێشكارا پرۆگرامەكی هونەری دێ‌ ل سەر شاشا كوردستان تیڤی دەركەڤیت.
ناڤهاتیێ‌ گۆت: ئەڤە ئێكەم پێنگاڤا من نە دبۆارێ‌ راگەهاندنێ‌ دا پشتی دەرچونا من ژ زانكۆیێ‌ ڤە دیتنا ڤان دەلیڤان دبیتە پالپشتیەك كو قوتابی ژ پیشەیا خوە دوور نەكەڤن ب تایبەت ژی یێن راگەهاندكار، چونكو پشتی ڤەبوونا زانكۆ و پەیمانگەهێن گریدایی ڤی بۆاری ئێدی هێدی هێدی راگەهاندنا مەژی وا بەرب پیشەیا خوەڤە دچیت، راستە ل ئاستێ‌ پێدڤی نینە بەلی ژ قوناغێن دەستپێكی باشترە. ئەڤ بەرنامە ژ پرۆدیوسەریا خێرهات بێدەرڤانە، دێ‌ گرنگی ب وان هونەرمەندان دەین یێن بۆ ماوەكی دوور و درێژە ژكارێ‌ خوە یێ‌ هونەری و راگەهاندنێ‌ دوركەفتین، ئەم دخوازین دوباوەرە وان نێزیكی جەماوەرێ‌ وان بكەین ژبۆ هندێ‌ ئاشنایی ژیان و كارێ‌ وان ببین.

سەرۆك مەسعود بارزانی ل سەلاحەدین پێشوازی ل محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن عیراقا فیدرال كر.
د وێ دیدارێ دا كو نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێریا مەكتەبا سیاسی یا پارتی و ئەندامێن مەكتەبا سیاسی بەرهەڤبووین، باس ل ڕەوشا سیاسی یا ئیراقێ و پەیوەندیێن د ناڤبەرا حوكمەتا ئیراقا فیدرال و حوكمەتا هەرێمێ هاتە كرن.
هەر د وێ دیدارێ ڕۆناهی هاتە ئێخستن ل سەر گرژی و ڕوودانێن دەڤەرێ و نەهامەتی و ئازارێن گەلێ فلستینی و چاوانیا گەهاندنا هاریكاریێن مرۆڤایەتی بۆ غەزە هەروەسا ئەو مەترسیێن سەقامگیریا ئیراقێ و دەڤەرێ دكەنە ئارمانج.
ژ ئالیەكێ دی ڤە، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی و سەرۆك وەزیرێن ئیراقا فیدرال محەمەد شیاع سۆدانی ل هەولێرێ كۆمبوون و هەردو ئالیان ڕەوشا سیاسی، ئەمنی و ئابۆری یا وەلاتی و پەیوەندیێن هەولێر و بەغدا باسكرن و دوپاتی ل گرنگیا پشتەڤانیێ ل حوكمەتا فیدرالی هاتە كرن بۆ بجهئینانا پلان و بەرنامەیێن خوە ب شێوەیەكی كو خزمەتا بەرژەوەندیێن بلند یێن وەلاتی بكەت. هەروەسا هەلبژارتنێن داهاتی یێن پەرلەمانێ كوردستانێ و گرنگیا پشتەڤانیكرنێ ل بزاڤێن كۆمسیۆنا بلند یا سەربخوە یا هەلبژارتنان ل ئیراقێ بۆ سەرئێخستنا هەلبژارتنان، بەرهنگاربوونا ئاستەنگان و پاراستنا ئارامیێ و سەقامگیریێ، تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێ بوو.
محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقا فیدرال ل پێنجشەمبیا بۆری ب سەرەدانەكێ گەهشتبوو هەولێرێ و ل فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتی یا هەولێرێ ژ ئالیێ مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێشوازی لێ هاتبوو كرن. هەڤدەم فوئاد حسێن، جێگرێ سەرۆك وەزیران و وەزیرێ دەرڤەیێ ئیراقێ ل گەل سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بوو د وێ سەرەدانێ دا.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل ستیڤن چارلس هیچن، بالیۆزێ بریتانیا ل ئیراقێ كر .
د كۆمبوونەكێ دا هەردو ئالیان دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو ڕێك نەهێتە دان ئیراق ببیتە پشكەك ژ كێشە و ئالۆزیێن دەڤەرێ، هەڤدەم كۆمبوونا پارتی و ئێكەتیێ ب ئەرێنی هەلسەنگاند.
هەر د وێ كۆمبوونێ دا پێشڤەبرنا پەیوەندیێن بریتانیا ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، پەیوەندیێن هەولێر – بەغدا و دانوستاندنێن چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا وان دا و ڕەوشا ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ هاتە باسكرن.
هەردو ئالیان دوماهی كۆمبوونا د ناڤبەرا پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ب ئەرێنی هەسەنگاند، هەروەسا دوپاتی ل گرنگیا بەردەوامیا دانوستاندنێن هەولێر – بەغدا بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن خوە كر و ل دۆر ڤێ چەندێ ئاماژە ب سەرەدانا ڤێ دووماهیێ یا سەرۆك وەزیرێن ئیراقا فیدرال بۆ هەرێما كوردستانێ كر.
د تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێ دا، هەردو ئالیان باس ل كاریگەری و ئەگەرێن بەردەم ئالۆزیێن ڕۆژهەلاتا ناڤین كر و د هەڤڕا بوون ل دۆر وێ چەندێ كو پێدڤیە ئارامی و سەقامگیریا دەڤەرێ بهێتە پاراستن و ڕێك نەهێتە دان ئیراق ببیتە پشكەك ژ كێشە و ئالۆزیان.

وەزیرێ ناڤخوەیی ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: حوكمەتا ئیراقا فیدرال وەسا هاتیە دیزاینكرن كو ڕێگریێ ل وێ چەندێ بكەت كارەسات ب سەر كورد و سوننە و شیعەیان بهێن، بەلێ هەتا نوكە كورد ل كەركووكێ و دەوروبەرێن وێ دهێنە دەركرن.
ڕێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخوەیی ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل كۆنفرانسێ دەستپێشخەریا ئیراقێ، ل چاتام هاوس ل بریتانیا گۆتارەك پێشكێشكر و تێدا گوت» د دەمێ بۆری دا كو دیكاتۆرێن ئیراقێ هاتنە ژناڤبرن، ئیراق چوویە دناڤ سیستەمەكێ فیدرالی دا بەلێ فیدرالیا وی تمام نەبوو».
وەزیرێ ناڤخوەیا حوكمەتا هەرێمێ گوت ژی» حوكمەتا فیدرالی وەسا هاتیە دیزاینكرن كو ڕێگریێ ل وێ چەندێ بكەت كارەسات ب سەر كورد و سوننە و شیعان بهێن».
ئاماژەكر» پتریا وان بنەمایان ڕوو ب ڕوویێ ئاستەنگان بووینە، هەروەسا مەترسی ژی هەبوو ل سەر بەلاڤكرنا دەستهەلاتان و لاوازكرنا دەستووری، ب تایبەتی ئەو هەموو پێكهاتەیێن ئیراقێ پشكداری د نڤیسینا وی دەستووری دا كربوو».
خویاكر» هێشتا كارەكێ زۆر مایە كو ئیراقێ بێخینە سەر فیدرالیزمێ، كو د دەمێن بۆری دا بەردەوام سەنترالیزم بوو، ب تایبەت ئەو سیستەمێ كو پەیوەندی ب نەتەوەیێ ئێكگرتی ڤە هەی» هەروەسا دیاركر» كورد هەتا نوكە ژی ل كەركووكێ و دەوروبەرێن وێ دهێنە دەركرن» .
ڕێبەر ئەحمەد د گۆتارا خوە دا دیاركر» ئارمانج ژ دامەزراندنا جڤاتا فیدرالی، سیستەمەكێ فیدرالی و بەلاڤكرنا داهاتان بوو، هەروەسا ئەڤ قانوونە مافی ددەتە پێكهاتەیان، بەلێ مخابن ئەڤ قانوونە دهێنە پشت گوه هاڤێتن و هەتا نوكە هەبوون نینە».
وەزیرێ ناڤخوە ل حوكمەتا هەرێمێ دوپاتكر ژی» مە ل هەرێما كوردستانێ خوە ئارام گرتیە، بەلێ هێشتا داخوازا مافێن خوە دكەین، هەتا نوكە مووچەیێن هەرێمێ مەهانە دهێنە گیروكرن، كو مووچە مافەكێ خەلكێ كوردستانێ یە، لەوما نابیت ڕێك بهێتە دان ئەڤ گیروبوونا مووچەی یا بەردەوام بیت» .
د دوماهیا ئاخڤتنێن خوە دا، ڕێبەر ئەحمەد گوت» پشتی ژناڤبرنا ڕژێما بەعس، خەلك هەژی ژیانەكا باشترە ژ ئەوا نوكە تێدا، مە هیڤی دخواستن كو فیدرالیەك هەبیت هەموو پێكهاتە مافێن خوە تێدا ببینن، ژ وان ژی مافێ پارەداكرن و ئاسایش و پشتەڤانیا حوكمەتێ، كو چو ژ ڤان نەهاتن كرن» .

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com