و: وارڤان

1
ئه‌ز نانسم
دبێژن؛ بۆدیدا‌رما‌ی سه‌را جیهانگیر وۆ Wu یێ لیانگێ Liang دا. جیهانگیری ژێ پرسی: ئه‌رێ چه‌ند خێرێن كارمایی گه‌هشتینه‌ من ژ دامه‌زراندنا دینڤانێن بۆدایی و ئاڤاكرنا په‌رسگه‌هان و دانه‌نڤێسینا سۆترایان و سه‌خبێركرنا وێنه‌یێن بۆدای؟
بۆدیدارمای گۆت: هیچ. شۆلێن باش بۆ مه‌ره‌مه‌كا دنیایی، كارمایه‌كا باش دئینن، به‌س نه‌ هێژاتییێ.
جیهانگیر وۆ گۆت: پا بلندترین مانایا راستییا گراڤی چییه‌؟
بۆدیدارمای گۆت: چو راستییێن بلند و گراڤی نینن، به‌س ڤالاهی هه‌یه‌.
جیهانگیری ژێ پرسی: وه‌كی وه‌سایه‌، پا ئه‌ڤه‌ كییه‌ ل پێشبه‌ری من.
بۆدیدارمای گۆت: ئه‌ز به‌نی، ئه‌ز نزانم.

2
دایتسۆ چیشۆ بۆدا
ده‌روێشه‌كی monk ژ سایجۆی پرسی: دایتسۆ چیشۆ بۆدا Daitsu Chisho Buddhaی بۆ ده‌هـ كالپه‌یان kalpas ل هۆلا نگه‌رستنێ، زازێن zazen كر، نه‌شێیا بگه‌هته‌ بلندترین راستی، ئه‌ڤجا ب ته‌مامی رزگار نه‌بوو. ئه‌رێ ئه‌ڤه‌ ژبه‌رچی بوو؟
سایجۆی گۆت: پرسیارا ته‌ گه‌له‌ك نه‌ دجهێ خوه‌ دایه‌! پرسیاره‌كا خوه‌-شرۆڤه‌كه‌ره‌.
ده‌روێشی جاره‌كا دی ژێ پرسی: وه‌كی بۆدا دنگه‌رست، بۆچی ئه‌و نه‌گه‌هشته‌ بۆداتییێ؟
سایجۆی به‌رسڤ دا و گۆت: چونكی ئه‌و نه‌ ببوو بۆدا.

3
ئه‌ندێشه‌ ئارامی یا بۆدیدارمای
بۆدیدارما Bodhidharma روو ل دیواره‌كێ به‌ران روونشته‌ خوارێ. سۆیكا Suika شوونگرێ وی، ل ناڤ به‌فره‌كا ستوور سنگه‌پێ راوه‌ستای بوو. ل دوماهییێ ده‌ستێ خوه‌ ژێڤه‌كر و پێشكێشی بۆدیدارمای كر، و گۆتێ: (باخوێ! شاگردێ ته‌ نه‌شێت هزرا خوه‌ ئارام بكه‌ت. هیڤیدارم هزرا من ئارام بكه‌ی!).
بۆدیدارمای گۆتێ: (كا هزرا خوه‌ بینه‌، دا ئارام بكه‌م!).
شوونگری گۆتێ: (ئه‌ز هندی لێ دگه‌ڕم، ئه‌ز نابینم!).
بۆدیدارمای گۆت: (ئه‌ڤه‌ دیار دكه‌ت كو هزرا ته‌ ب خوه‌ ئارامه‌!).

4
ئه‌ندێشه‌یا كه‌ڤر
هۆجین Hogen ، سه‌یدایه‌كێ زێنا چینی، ل گونده‌وارییێ ب ته‌نێ ل په‌رسگه‌هه‌كێ دژییا. رۆژه‌كێ چار ده‌روێشێن گه‌ڕۆك هاتن و ژێ خواستن، رێ بده‌تێ ل هه‌وشێ ئاگره‌كی هه‌لكه‌ن و خوه‌ پێ گه‌رم بكه‌ن.
وه‌ختێ ئاگر هه‌لدكرن، هۆجینی بهیست باسێ خوه‌تانی (الژاتیە) subjectivity و تشتانییێ (الموچوعیە) subjectivity دكر‌ن. ئه‌و ژی چۆ دگه‌ل و پرسی: مگرتی به‌ره‌كێ مه‌زن هه‌یه‌. تو هزر دكه‌ی ئه‌و به‌ره‌ د ناڤ یان ل ده‌رڤه‌ی ئه‌ندێشه‌یا ته‌یه‌؟
ئێك ژ ده‌روێشان به‌رسڤ دا و گۆت: ب دیتنا بۆداییان، هه‌رتشته‌ك به‌رهه‌ستكرن یان تشتانیكرناobjectification ئه‌ندێشه‌یێیه‌.
هۆجینی گۆتێ: پێدڤییه‌ سه‌رێ ته‌ گه‌له‌ك گران بت، هه‌كه‌ر كه‌ڤره‌كێ وه‌سا مه‌زن تێدا هه‌لگری!

5
ئاڤ نینه‌، هه‌یڤ نینه‌
وه‌ختێ ره‌به‌ن چیۆنۆChiyono لبه‌ر ده‌ستێ بۆكۆیێ ئێنگاكۆی Bukko of Engaku، زێن دخواند، بۆ ده‌مه‌كێ درێژ ئه‌و نه‌دگه‌هشته‌ خوه‌شییا نگه‌رستنێ.
ل دوماهییێ، نیڤشه‌ڤه‌كێ لبه‌ر سیتافكا هه‌یڤێ، ئه‌وێ كه‌ڤنه‌ سه‌تله‌كا ئاڤێ ب حه‌یزه‌رانی هه‌لگرتبوو. بۆچی حه‌یزه‌ران نه‌شكه‌ست و بنێ سه‌تلێ كون بوو، ل ئه‌وێ گاڤێ، چیۆنۆ ئازاد بوو!
بۆ ئه‌ڤێ بیره‌وه‌رییێ، ئه‌وێ هه‌لبه‌سته‌ك نڤێسی:
ب ئه‌ڤێ رێكێ و ب ئه‌وێ من ڤێیا كه‌ڤنه‌ سه‌تلێ بپارێزم
لێ دارێ حه‌یزه‌رانێ بێهێز بوو و چو نه‌ما بشكێت
تاكو ل دوماهییێ بن داكه‌ڤتی
و ئاڤ د سه‌تلێ نه‌مای
و هه‌یڤ د ئاڤێدا نه‌مای

6
نێچیرا دو كه‌رۆشكان
شاگرده‌كێ هونه‌رێن جه‌نگێ، خوه‌ نێزیكی سه‌یدایێ خوه‌كر و پرسیاره‌ك ژێكر: (من دڤێت ئه‌ز زانیاریێن خوه‌ لدۆر هونه‌رێن جه‌نگێ پێشبێخم. دگه‌ل ئه‌وا ئه‌ز ژ ته‌ فێر ببم، من لبه‌ره‌ بچمه‌ نك سه‌یدایه‌كێ دیژی دا شێوازه‌كێ دی ژێ فێر ببم. تو چ بۆ ئه‌ڤێ هزرێ دبێژی؟).
سه‌یدای گۆتێ: (نێچیرڤانێ راهێلته‌ دو كه‌رۆشكان، هه‌ردووان ناگرت).

7
زۆیگان گازیكره‌ باخوێ خوه‌
هه‌ڕۆ، زۆیگانی Zuigan گازی دكره‌ خوه‌ (ئۆ باخوێ).
پاشی به‌رسڤا خوه‌ ددا و دگۆت: به‌لێ ئه‌زبه‌نی.
پاشی ئه‌ڤه‌ لێ زێده‌ كر: هۆشیار sober به‌!
دیسا به‌رسڤا خوه‌ ددا و دگۆت: به‌لێ ئه‌ز به‌نی!
پاشی پێڤه‌ چۆ و گۆت: و پشتی هینگێ، بلا كه‌س ته‌ نه‌خاپینت.
به‌رسڤ دا و گۆت: به‌لێ ئه‌ز به‌نی! به‌لێ ئه‌ز به‌نی!

8
هه‌رسێ ئاسته‌نگین تسۆتسۆی
تسۆتسۆی Tosotsu سێ دیوار ئاڤاكرن و ده‌روێش نه‌چار دكرن ژێ ده‌رباز ببن.
ئێكه‌مین دیوار خواندنا زێنێیه‌. ئارمانج ژ خواندنا زێنێ ئه‌وه‌ مرۆڤ سروشتێ خوه‌یێ دروست ببینت. نۆكه‌ سروشتێ ته‌یێ دروست ل كیڤه‌یه‌؟
دووه‌م، وه‌ختی ئێك سروشتێ خوه‌ دناست، ژ بوون و مرنێ رزگار دبت. نۆكه‌ وه‌ختێ رۆناهی ژ چاڤێن ته‌ ڤه‌دمرت و تو دبییه‌ ته‌رم، دێ چاوا خوه‌ رزگار كه‌ی؟
سێیه‌م، هه‌كه‌ر ته‌ خوه‌ ژ (گغزا) بوون و مرنێ رزگار كر، پێدڤییه‌ تو بزانی تو ل كیڤه‌یی. نۆكه‌ له‌شێ ته‌ دێ هه‌لوه‌رته‌ هه‌رچار توخمان . تو ل كیڤه‌یی؟

9
سێ منێن تۆزانی
وه‌ختێ تۆزانیTozan هنده‌ك كتان flax دپیڤا، ده‌روێشه‌كی ژێ پرسی: بۆدا چییه‌؟
تۆزانی گۆت: ئه‌ڤ كتانه‌ سێ منن .

10
دروست و خه‌له‌ت
وه‌ختێ بانكایBankei ، هه‌فتییێن خه‌لوه‌یا نگه‌رستنێ رادگه‌هاند، شاگرد ژ گه‌له‌ك ده‌ڤه‌رێن چاپانێ دهاتنه‌ نك. جاره‌كێ، شاگرده‌كێ وی ب دزییێ هاته‌ گرتن. ئه‌ڤ كریاره‌ بوو راپۆرت و بۆ بانكای هاته‌ بلندكرن دگه‌ل داخوازا ده‌رێخستنا گونه‌هباری. بانكای دۆز پاشگوهئێخست.
پاشی، جاره‌كا دی، شاگرد ب دزییێ هاته‌ گرتن، جاره‌كا بانكای دۆزا وی پاشگوهئێخست. ئه‌ڤێ هه‌می شاگرد ته‌نگژاندن، و پێكڤه‌ سكالایه‌ك نڤێسی و تێدا داخوازكرن دز بهێته‌ ده‌ركرن، هه‌كه‌ر نه‌، هه‌می پێكڤه‌ دێ وێرێ چۆلكه‌ن.
وه‌ختێ بانكای سكالا خواندی، ئه‌وی گازی كره‌ هه‌میان و گۆتێ: (هوون برایێن ژیرن، هوون دزانن چ دروسته‌ و چ نه‌دروسته‌. هوون دشێن بچنه‌ جهه‌كێ دی بخوینن، هه‌كه‌ر وه‌ ڤێیا، به‌س ئه‌ڤ برایێ به‌له‌نگاز، یێ هێشتا نزانت راستییێ ژ خه‌له‌تێ جودا بكه‌ت، كی دێ فێركه‌ت هه‌كه‌ر ئه‌ز نه‌بم؟ له‌و، ئه‌ز دێ وی هێلمه‌ ل هه‌ره‌ هه‌كه‌ر هوون هه‌می ژی پێكڤه‌ بچن).
تاڤییه‌كا رۆندكان ژ چاڤێن برایێ دزیكرین باری و هه‌زا دزیكرنێ ل نك نه‌ما.
11
ژیانا رۆژانه‌ رێكه‌
جۆشۆیJoshu ژ نانسنی Nansen پرسی: رێك چییه‌؟
نانسنی گۆت: ژیانا رۆژانه‌ رێكه‌.
جۆشۆی پرسی: ئه‌م دشێن بده‌ینه‌ خواندن؟
نانسنی گۆت: هه‌كه‌ر بزاڤێن خواندنێ كرن، دێ گه‌له‌ك ژێ دوور كه‌ڤی.
جۆشۆی گۆت: هه‌كه‌ر ئه‌ز نه‌دانمه‌ به‌ر خواندنێ، ئه‌ز دێ چاوا زانم ئه‌و رێكه‌؟
نانسنی گۆت: رێك ناكه‌ڤته‌ به‌ر ئاگه‌ها perception دنیایی، نه‌ژی دكه‌ڤته‌ به‌ر دنیا نه‌ئاگه‌هێ. تێگه‌هشتنCognition وه‌همه‌ و تێنه‌گه‌هشتن بێهه‌سته‌وه‌رییه‌. هه‌كه‌ر ته‌ ڤێیا تو بگه‌هییه‌ رێكا بێگومان، وه‌كو ئاسمانی خوه‌ بێخه‌ ره‌وشا ئازادییێ. ناڤێ ته‌ نه‌ باشه‌ نه‌ نه‌باشه‌.
ب ئه‌ڤان گۆتنان، جۆشۆ ره‌وشه‌ن بوو enlightened.

12
نه‌ ده‌نگ بكه‌ی، نه‌ مت بی
ده‌روێشه‌كی ژ فۆكێتسۆی پرسی: بێ باخڤی، بێ متبی، دێ چاوا راستییێ دیار كه‌ی؟
فۆكێتسۆی گۆت: هه‌رده‌م چینا ژێری، ل به‌هارێ، دهێته‌ بیرا من. بالنده‌ ل ناڤ بێهه‌ژمار جۆرێن گولێن بێهندارێ، دخوینن.
13
به‌س دو په‌یڤ
دێره‌ك هه‌بوو، گه‌له‌ك پێگیری ب بێده‌نگییێ دكر، رێ نه‌ددا كه‌سێ باخڤت. به‌س هه‌ر ده‌هـ سالان رێ ددا ده‌روێشان دو گۆتنان ببێژن. پشتی، ده‌روێشه‌كی ده‌هـ سال ل دێرێ بۆراندین، چو نك سه‌رۆكێ ده‌روێشان. سه‌رۆكێ ده‌روێشان گۆتێ: (ئه‌ڤه‌ ده‌هـ سال بۆرین، ئه‌و چ دو په‌یڤن ته‌ دڤێت ببێژی؟).
ده‌روێشی گۆت: نڤین ره‌قه‌.
سه‌رۆكێ ده‌روێشان گۆتێ: تێگه‌هشتم.
ده‌هـ سال بۆرین، ده‌روێش ڤه‌گه‌ڕا نك سه‌رۆكێ ده‌روێشان. سه‌رۆكێ ده‌روێشان گۆتێ: ئه‌ڤه‌ ده‌هـ سالێن دی ژی بۆرین، ئه‌و چ دو په‌یڤن ته‌ دڤێت ببێژی؟
ده‌روێشی گۆت: زاد گه‌نییه‌.
سه‌رۆكێ ده‌روێشان گۆت: تێگه‌هشتم.
پاشی ده‌هت سالێن دی ژی بۆرین، و ده‌روێش جاره‌كا دی چۆ نك سه‌رۆكێ ده‌روێشان و سه‌رۆكی گۆتێ: پشتی ئه‌ڤان ده‌هـ سالان، ئه‌ڤێ جارێ هه‌ردو په‌یڤێن ته‌ چنه‌؟
ده‌روێشی گۆت: من به‌تالكر!
سه‌رۆكێ ده‌روێشان به‌رسڤا وی دا و گۆت: باشه‌، ئه‌ز دزانم ژبه‌ر چییه‌، هندی تو هه‌یی تو ئێك شۆلی دزانی ئه‌و ژی گازنده‌نه‌.