NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

10

ره‌مه‌زان زه‌كه‌ریا

ل سنوورێ ناوچه‌داریا دینارته‌ سه‌ر ب ده‌ڤه‌رداریا ئاكرێ ڤه‌ ئه‌ڤساله‌ به‌رهه‌مێ هنارا ژبه‌ر تێكچوونا سه‌قای كێمبووه‌ ئه‌و به‌رهه‌مێ هه‌یی ژی وه‌ك پێدڤی نینه‌ جوتیار دخوازن كو هاریكاریا وان بهێته‌ كرن.

یاسین حه‌كیم ، جوتیاره‌كێ هنارایه‌ ل ده‌ڤه‌رێ بۆ ئه‌ڤرۆ گۆت : ئه‌ڤساله‌ به‌رهه‌مێ هنێرا گه‌له‌ك كێمبووه‌ و ئه‌وێن به‌رهه‌م ژی دای به‌رهه‌مه‌كێ هشك و خرابه‌ و ئه‌ڤ خرابیا هنارا بۆ چه‌ند ئه‌گه‌ر دزڤریت وه‌ك نه‌بوونا ده‌رمانێن پێدڤی لبه‌ر ده‌ستێ جوتیاران و تێكچوونا سه‌قایێ ده‌ڤه‌رێ و كێمبوونا ئاڤێ دخوازین حوكمه‌ت پتر هاریكاریا جوتیاران بكه‌ت بۆ وێ چه‌ندێ مفای ل به‌رهه‌مێ خۆ بینن.

ناڤهاتی گۆت : ئه‌گه‌ر كارگه‌هێن دروستكرنا شه‌برمان و حه‌برمانا بهێنه‌ دروستكرن دێ به‌رهه‌مێ هنارا گرنگیا خۆ پتر بیت و خواست لسه‌ر چاندن و به‌رهه‌مئینانێ ژی زێده‌تر بیت.

مه‌هدی ته‌ها ، به‌رپرسێ هۆبا چاندنێ ل دینارته‌ بۆ ئه‌ڤرۆ گۆت : هۆكارێن تێكچوونا به‌رهه‌مێ هنارا ل ده‌ڤه‌رێ بۆ زڤرینا رێژه‌كا باشا تۆزبارینێ دزڤریت دگه‌ل كێمبوونا ئاڤێ ژبه‌ركۆ ئه‌ڤ به‌رهه‌مه‌ ل ده‌مێ پێگه‌هشتنێ تووشی ڤان حاله‌تان بووه‌ ئه‌گه‌رێ سه‌ره‌كی بارینا تۆزێ بوو 20% به‌رهه‌مێ هنێرا كێمبووه‌ و ئه‌وێ هه‌ی ژی یا رزی و یا هشكه‌ و میكرۆبه‌ك دناڤ دایه‌ ئه‌وێن ساخ ژی وه‌ك پێدڤی نینه‌.

ناڤهاتی گۆتژی : پار سال به‌رهه‌م و رێژا دار هناران زێده‌تر بوو پار سال هزار ته‌ن هنار هه‌بوون رووبه‌رێ 10 هزار دۆنه‌م ژی هنار هه‌نه‌ به‌لێ ئه‌ڤساله‌ به‌رهه‌مێ وان كێمبووه‌ ، هنارا دینارته‌ ژبلی كۆ دهێته‌ ره‌وانه‌كرن بۆ پارێزگه‌هێن كوردستانێ ل نافخۆ ژی خواسته‌كا باش لسه‌ر هه‌یه‌ دهێته‌ ب كارئینان بۆ به‌رهه‌مێ شه‌برمان و حه‌برمان و وان به‌رهه‌ما ژی خواسته‌كا زۆر باش لسه‌ر هه‌یه‌ .

به‌رپرسێ هۆبا چاندنێ ل دینارته‌ ئاشكراكر : به‌رهه‌مێ هنارا دشیاندایه‌ گه‌له‌ك مفایێن ئابووری ژێ بهێنه‌ دیتن بۆ فرۆتنێ و دروستكرنا به‌رهه‌مێ شه‌برمانێ و سالانه‌ ب بهایێ‌ پتر ژ 100 ملیۆن دینارا هنار ل دینارته‌ دهێنه‌ فرۆتن رۆژانه‌ ده‌هان كه‌سا مفای ژ كۆمكرنا به‌رهه‌مێ‌ هنارا دبینن و داهاته‌كێ‌ ب ده‌ستڤه‌ دئینن.

14

ئه‌ڤرۆ، سالار محه‌مه‌د دۆسكی:

رێڤه‌به‌رێ باجا كومپانیان ل دهۆكێ دیاركر كو ل دووڤ دووماهی ئامارێن رێڤه‌به‌ریاوان ماوێ سێ سالێن بوری دا داهات دوجارا هندی خوه‌ زێده‌بوویه‌ و زێده‌تر دیفچوون و زه‌لالی ل داهاتی دا دروست بوویه‌ و هژماره‌كا مه‌زنا كومپانیان هاتینه‌ ژنافبرن و هنده‌ك ژی نوو هاتینه‌ دامه‌زراندن.

ئاری مه‌ئمون عه‌بدوالرزاق، رێڤه‌به‌رێ باجا كومپانیان ل دهۆكێ ئاشكراكر كو هه‌موو كومپانی و فه‌رمانگه‌ه و زانكۆ و رێكخراو سازیێن ئه‌هلی باجه‌ ژێ دهێته‌ وه‌رگرتن ل سنورێ پارێزگه‌ها دهۆكێ و هه‌می باجا خوه‌ ده‌ن لدووڤ رێنمایێن حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ، ل دووڤ دووماهی ئامارێن رێڤه‌به‌ریا مه‌ هه‌تا نوكه‌ 3194 كومپانی هه‌نه‌ كو باجا خوه‌ ده‌ن، 144 كومپانی ئه‌ڤ ساله‌ ژناچووینه‌ و 105 كومپانیێن دی زێده‌ بووینه‌ و ئه‌ڤێن هاتینه‌ ژناڤبرن ئه‌و كاره‌كێ هه‌فپشك بوویه‌ یێ رێڤه‌به‌ریا مه‌ ل گه‌ل رێڤه‌به‌ریا كومپانیان ل پارێزگه‌ها دهۆكێ و گه‌له‌ك كومپانی نه‌مابوون لێ بتنێ نڤیسار نه‌گه‌هشت بوومه‌ شنوو هاتینه‌ ئاگه‌هداركرن له‌وما هژمار زێده‌بوویه‌ و یا دروست نێزیكی 90 كومپانیانه‌ ل ئه‌ڤ ساله‌ و به‌رامبه‌ر 105 كومپانی زێده‌بووینه‌ و ماوه‌ بۆ ماوێ كومپانی زێده‌دبن هه‌تا سالا 2012 ڤه‌كرنا كومپانیان گه‌له‌كا زێده‌بوو و ئه‌گه‌ر بڤی ره‌نگی به‌رده‌وام با ره‌نگه‌ نوكه‌ گه‌هشتبانه‌ 7000 كومپانیان، ماوێ چار سالێن بوری دا نێزیكی 80% كومپانیێن بێ كار هاتینه‌ ژناڤبرن كو نێزیكی 600 كومپانیان و هێشتا ماینه‌ ژی و كار ل سه‌ر دهێته‌كرن  چونكه‌ هنده‌ك كومپانی هه‌نه‌ حه‌فت ساله‌ سه‌ره‌دانا رێڤه‌به‌ریا مه‌ نه‌كرینه‌.

ناڤبری گۆت: دو جورێن كومپانیان ل پارێزگه‌ها دهۆكێ هه‌نه‌ نافخو و بیانی و بیانی هه‌تا 700 كومپانیان مه‌ هه‌نه‌ و پشكه‌كا هه‌ره‌ مه‌زنا ئه‌ڤ كومپانیان سه‌ردانا مه‌ دكه‌ن و پشكه‌ك ژی تایێن خوه‌ ڤه‌كرینه‌ و ژ به‌ر تێكچوونا كاودانان چووینه‌ و كه‌سه‌ك نینه‌ كو رێڤه‌به‌ریا وێ بكه‌ت و ژناف ببه‌ت و ئێك نینه‌ ئاگه‌هداریا وان بكه‌ین و كومپانیێن بیانی گه‌له‌ك پێگیربوون ب دانا باجێ چونكه‌ گه‌له‌ك جاران ل هنده‌ك فه‌رمانگه‌هێن دی مامه‌لێن وا دهاتنه‌ راوستاندن و نه‌چاربوون باجا خوه‌ بده‌ن و دیسا یێن نافخوه‌ ژی پشتی زانی سزادان هه‌یه‌ ئه‌ڤه‌ سێ ساله‌ زێده‌تر باجا خوه‌ ده‌ن.

ئاری ئه‌و ژی گۆت: ئاریشا هه‌ره‌ سه‌ره‌كی یا رێڤه‌به‌ریا مه‌ كادرێ تایبه‌تمه‌ندێ كێمه‌ و ماوێ سێ سالانه‌ رێنما هاتینه‌ گوهورین و بزحمه‌تن و دیفچوون  ل سه‌ر هه‌یه‌ و پێدڤی ب كادرێ باش هه‌یه‌ و له‌وما ئێك ژ ئاریشێن سه‌ره‌كی بوومه‌ نه‌بوونا كادرێ شاره‌زایه‌، یا دووێ جورێ كادری پشتی كار هاتیه‌ گوهورین ل سه‌ر مه‌ هاتیه‌ سه‌پاندن كو دڤێت فه‌رمانبه‌ره‌كێ باش بیت و خودان باوه‌رنامه‌كا  باش بیت و تایبه‌تمه‌ند بیت بشێت ل دووڤ شاره‌زایا خوه‌ ڤی كاری بكه‌ت نه‌ هه‌ر كه‌سه‌كێ هه‌بیت و دیسا هنده‌ك جاران ئئاریشێن دارایی بوومه‌ دروست بن و دڤێت رۆژانه‌ هه‌تا 15 كومپانیان سه‌ردانێ بۆ بكه‌ی و یدفچوونێ بۆ بكه‌ی و ئه‌ڤێ ژی مه‌زاختی بۆ دڤێت  و هنده‌ك كێماسیی ب وی ره‌نگی نه‌ نه‌شێن كارێ خوه‌ ب شێوه‌كێ باش پێشكێش بكه‌ین لێ هه‌م جا باشه‌ و خه‌لك گه‌هشتیه‌ باوه‌ریه‌كێ و پێشتر مه‌ نیڤا وێ باجێ وه‌رنه‌دگرت و باجه‌ 100% زێده‌بوویه‌ و ئه‌گه‌ر به‌ری نوكه‌ مه‌ ملیاره‌ك هه‌بیت نوكه‌ مه‌ دو ملیار هه‌نه‌ ئه‌ڤه‌ ل سالا 2019 وه‌ره‌ و زێده‌تر دادپه‌روه‌ری تێدا هه‌یه‌ و خودان بخوه‌ تینت كو ئه‌ڤه‌ داهاتێ وی یه‌ و ره‌نگه‌ 10% ئه‌و كه‌س نه‌بن كو داهاتێ وی كێمتر بیت ژوێ ئه‌وا وی پێشكێشكری.

هێشتا گۆت: ئه‌و كه‌سێن دهێن سه‌ردانا مه‌ دكه‌ن 95% زه‌لامن و 5% ژن و زێده‌تر كومپانی بازرگانیا گشتی نه‌ و قونته‌راتێن گشتی و ته‌ندورستی و كومپانیێن ئینانا كرێكارێن بیانی هژمارا وان (9) كومپانیێن ئه‌ندازیاری و پیشه‌سازی و چاندن و گه‌له‌كێن دی هه‌نه‌.

ئه‌ڤرۆ:

سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ڕاگه‌هاند، نابیت زۆنێن كه‌سك و زه‌ر هه‌بن، پێدڤیه‌ زۆنا كوردستان هه‌بیت. ل دۆر سه‌رۆك وه‌زیرێن نووی ێ ئیراقێ، دیاركر، هه‌ژی وێ چه‌ندێ یه‌ كو پشته‌ڤانی لێ بهێته‌ كرن و داخواز دكه‌ت ده‌لیڤه‌ پێ بهێته‌ دان بۆ وێ چه‌ندێ هنده‌ك ژ وان كێشه‌یێن ل ئیراقێ هه‌ین، چاره‌سه‌ریان بۆ ببینیت.

نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ، د كڤانێ پشكداریێ د دیدارا (مێری) دا ل هه‌ولێرێ، گوت” نابیت زۆنێن كه‌سك و زۆر هه‌بن، پێدڤیه‌ زۆنا كوردستان هه‌بیت، ئه‌ز گه‌له‌ك دژی بكارئینانا وان ده‌سته‌واژامه‌”.

سه‌باره‌ت كێشه‌یێن د ناڤبه‌را پارتی و ئێكه‌تیێ دا، نێچیرڤان بارزانی، گوت” وه‌سا یێ ڕه‌شبین نینم بێژم كێشه‌یێن پارتی و ئێكه‌تی ناهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، به‌لێ ئه‌و یا گرنگه‌ كا چاوان ل هه‌ڤدو دنێرن، پێدڤیه‌ هه‌ردو ئالی دانپێدانێ ب شاشیێن خوه‌ بكه‌ن و بگه‌هینه‌ تێكگه‌هه‌شتنه‌كا هه‌ڤپشك”.

سه‌باره‌ت بڕێڤه‌نه‌چوونا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ د ده‌مێ خوه‌ دا، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ گوت” گه‌له‌ك بزاڤ هاتنه‌ كرن هه‌لبژارتن د ده‌مێ خوه‌ دا بهێنه‌ ئه‌نجامدان، به‌لێ مخابن ئالیێن سیاسی لسه‌ر تشتێن گه‌له‌ك بێ ڕامان نه‌گه‌هشتنه‌ ئه‌نجامه‌كی، سه‌رۆكایه‌تیا په‌رله‌مانی ژی نه‌دخواست ده‌مێ په‌رله‌مانی بهێته‌ درێژكرن”.

ل دۆر ڕه‌وشا ئه‌منی ل ئیراقێ، نێچیرڤان بارزانی گوت” هه‌كه‌ ڕه‌وشا ئه‌منی یا ئیراقێ تێكبچیت، ل هه‌رێما كوردستانێ ژی دێ تێكچیت، هیڤیدارم ئیراق و هه‌رێما كوردستانێ وانه‌یان ژ قۆناغێن بۆری وه‌ربگرن”.

سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ئاماژه‌كر” مام جه‌لالی و سه‌رۆك بارزانی ئه‌وا دشیانێن وان دابوو بۆ ڤێ ئیراقێ كر” گوت ژی” سه‌قامگیریا ئیراقێ گرێدای ب هه‌رێما كوردستانێ ڤه‌یه‌، هه‌كه‌ هه‌رێما كوردستانێ ژ ڕوویێ سیاسی ڤه‌ یا سه‌قامگیر بیت، ئه‌ڤه‌ ده‌ستكه‌فت و سه‌ركه‌فتنه‌ بۆ به‌غدا، مه‌رجێ ئێكێ یێ سه‌قامگیریا ئیراقێ ژی چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یێن ل گه‌ل هه‌رێما كوردستانێ یه‌”.

نێچیرڤان بارزانی به‌رچاڤكر” بۆ به‌غدا باشتره‌ كێشه‌یێن خوه‌ ل گه‌ل هه‌رێما كوردستانێ چاره‌سه‌ر بكه‌ت و هه‌ولێر ژی داخوازا چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یان ب گۆره‌ی دستووری دكه‌ت”.

گوت ژی” هه‌تا نوكه‌ ئه‌و سیسته‌مێ ئیراقێ بڕێڤه‌دبه‌ت چیه‌؟ ئایا ناڤه‌ندیه‌، فیدرالیه‌، ئه‌وا د دستووری دا پێناسه‌ بۆ هاتیه‌ كرن، فیدرالیه‌، پرسیار بۆ به‌غدا ئه‌وه‌، ئایا ب ڕاستی سیسته‌م فیدرالیه‌؟ به‌رسڤ یا ساده‌یه‌ كو نه‌خێره‌. گه‌له‌ك مخابن هه‌تا نوكه‌ عه‌قلیه‌ته‌كا ناڤه‌ندی یا بهێز ئیراق بڕێڤه‌دبر”.

ڕۆهنكر” به‌ری سالا 2003 مه‌ حوكمه‌ت و پێشمه‌رگ و پۆلیس هه‌بوون، ئه‌مریكا گوته‌ مه‌ ئیراقه‌كا نوو یا په‌یدا بووی، بدیتنا من پێدڤیه‌ ژ نوو ده‌ستپێبكه‌ین، دره‌نگ ژی نینه‌”.

ئه‌وژی گوت” سه‌رۆك وه‌زیرێن نوكه‌ یێ ئیراقێ هه‌ژی وێ چه‌ندێ پشته‌ڤانی لێ بهێته‌ كرن و هاریكاریا وی بهێته‌ كرن، بۆ وێ چه‌ندێ چاره‌سه‌ریان بۆ گرفتێن ئیراقێ ببینیت، هه‌كه‌ ئه‌م هه‌موو هاریكاریا هه‌ڤدو بكه‌ین و پشتبه‌ستنێ ب دستووری بكه‌ین، دێ كێشه‌ چاره‌سه‌ر بن”.

خویاكر” حوكمه‌تا محه‌مه‌د شیاع سودانی پشته‌ڤانیه‌كا باش ژ ئالیێ شیعه‌ و كوردان و سوننه‌یان ڤه‌ یا هه‌ی، كو یا جودایه‌ ژ حوكمه‌تێن پێشتر، چاڤه‌ڕانیا مه‌ ژی بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یان ژ ڤی سه‌رۆك وه‌زیرێن ئیراقێ، جوداتره‌، ئیراق یا د قۆناغه‌كا ڤه‌گوهاستنێ دا، ئه‌ڤ حوكمه‌تا ئیراقێ ب ئێك ژ دووماهی ده‌لیڤێن خوه‌ دزانین بۆ چاره‌سه‌ركرنا كێشه‌یێن د ناڤبه‌را به‌غدا و هه‌رێما كوردستانێ دا”.

خویاكر ژی” ژ سالا 2004 ێ  وێڤه‌ هه‌ر حوكمه‌ته‌كا ل ئیراقێ هاتبیته‌ پێكئینان، هیچ ده‌قه‌كێ نڤیسای دناڤبه‌را به‌غدا و هه‌رێمێ نه‌بوو ، به‌لێ نوكه‌ بۆ جارا ئێكێ یه‌ ڕێككه‌فتنه‌كا ئیمزاكری یا هه‌ی”.

سه‌باره‌ت نه‌بوونا دستووری ل هه‌رێما كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی گوت” دبیت ل پاشه‌ڕۆژێ دادگه‌ها فیدرالی بڕیاره‌كێ دژی هه‌رێما كوردستانێ ده‌ربكه‌ت و بێژیت، بۆچی هه‌وه‌ دستوور نینه‌؟ هیڤیدارم د وی ده‌مێ په‌رله‌مانی ژیێ خوه‌ درێژكری، بشێت ببینه‌ خودان دستوور”.

ئێكگرتنا هێزێن پێشمه‌رگێ كوردستانێ ته‌وه‌ره‌كێ دی یێ ئاخڤتنێن سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ بوو، ل دۆر وێ چه‌ندێ گوت” كارێ باش یێ هاتیه‌ كرن، ئه‌و دووپاتیا هه‌ڤپه‌یمان ل دۆر ئێكگرتنا هێزێن پێشمه‌رگه‌ی دكه‌ن، بۆ دلسۆزیا وانه‌ بۆ هه‌رێما كوردستانێ، پرۆسه‌ ب سیستی یا بڕێڤه‌دچیت”.

نێچیرڤان بارزانی داخوازا لێبۆرینێ ژ ئێزدیان و خه‌لكێ شنگالێ كر و گوت” ئه‌وا مه‌ بۆ وان كری، ئه‌ركێ مه‌یه‌، ژبه‌ر ئایینێ خوه‌ وه‌سا ب سه‌رێ وان هات، كو ب درێژیا دیرۆكێ چه‌ندین فه‌رمان دژی وان هاتینه‌ ئه‌نجامدان، برینا ئێزدیان گه‌له‌ك یا كویره‌، نابیت پرسا ئێزدیان وه‌كو كارتا فشارا سیاسی بهێته‌ بكارئینان، ئه‌وان ته‌حه‌مولا هه‌موو نه‌خوه‌شیان كریه‌، ئه‌و دخوازن ب ئاشتیانه‌ ل گه‌ل هه‌موو پێكهاته‌یێن دی بژین، له‌وما ڕێككه‌فتنا شنگالێ د ناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و به‌غدا هاتیه‌ ئه‌نجامدان، پێدڤیه‌ ئه‌وا د ڕێككه‌فتنا شنگالێ دا ئاماژه‌ بۆ هاتیه‌ كرن بهێته‌ بجهئینان”.

8

مه‌سعود بارزانی

پشكا پێنجێ

79

سپێدی زوو به‌ری بچمه‌ نه‌غه‌دێ‌ ل مالا ملازم بابه‌كری، نونه‌ره‌كێ‌ ئیرانێ‌ هاته‌ نك مه‌ و گۆته‌ من كو من پێخۆشه‌ وه‌كو برایه‌كی ڤان زانیارییان بۆ ته‌ ڤه‌گێرم: “هه‌ر چه‌نده‌ ره‌نگه‌ قه‌رارگه‌ها ره‌مه‌زان هنده‌ك ئاریشان بۆ هه‌وه‌ چاره‌ بكه‌ت، لێ‌ ئه‌ز د وێ‌ باوه‌ریێ‌ دا نینم كو هوون خوه‌ ل به‌ر سه‌ره‌ده‌ری و ره‌فتارێن وان بگرن. له‌ورا هه‌كه‌ داخواز كر بۆ رێككه‌فتنێ‌ رازی نه‌بن. داخوازا نوونه‌ره‌كی، یان به‌رپرسه‌كێ‌ پله‌یه‌كا وه‌كو ره‌فسه‌نجانی، یان موحته‌شه‌می بكه‌ن و ب به‌رهه‌ڤبوونا وان رێككه‌فتن بهێته‌ ئیمزا كرن. د كۆمبوونه‌كا گرنگ دا شه‌ر د ناڤبه‌را ده‌زگه‌هه‌كێ‌ گرنگێ‌ مه‌ و قه‌رارگه‌ها ره‌مه‌زان دا ژبه‌ر سه‌ره‌ده‌ری و ره‌فتارێن وان دروست بوو، ب تایبه‌ت گه‌له‌گ گازنده‌ ژ شه‌مسی هه‌بوون و گۆت هه‌كه‌ داخوازا هێلا په‌ترۆلێ‌ كر، بێژنێ‌، كه‌ره‌مبكه‌ن لژنه‌یه‌كا ته‌كنیكی بهنێرن دێ‌ هاریكارییا وان كه‌ین”.

سه‌عه‌ت دوازده‌ی رۆژا 17ی شواتا 1986ێ‌، مه‌ سه‌ره‌دانا پارێزگه‌ها ئورمیێ‌ كر و د كۆمبوونه‌كێ‌ دا د گه‌ل ئه‌نساری ئه‌ڤ خاله‌ هاتنه‌ به‌حسكرن:

ئێك: ل دۆر هێلا پترۆلێ‌ گۆتی باشه‌، لێ‌ هوون نه‌راگه‌هینن و هه‌كه‌ توركان په‌یوه‌ندی كر، بێژنێ‌ ئه‌م نینین.

دو: ل دۆر چالاكییان مه‌ پێشنیاز كر كو چالاكی ل سنۆرێ‌ زاخۆ، دهۆك و ئامێدیێ‌ بهێنه‌ كرن.

سێ‌: ل سه‌ر جاده‌یا ناڤده‌وله‌تی دێ‌ ل ترۆمبێلێ‌ و بارهه‌لگران ده‌ین و دێ‌ وه‌لاتێن بیانی ژی ئاگه‌هدار كه‌ین كو ل سه‌ر ڤێ‌ جادێ‌ هاتنوچوونێ‌ نه‌كه‌ن. دیار بوو ب وی بابه‌تی دلخۆش بوون.

پاشی مه‌ ئه‌نجامێن كۆمبوونا خوه‌ یا نه‌غه‌دێ‌ به‌حسكرن. گه‌له‌ك پێ‌ حێبه‌تی بوو كو ئه‌م رازی بووین كو قه‌رارگه‌ها ره‌مه‌زان بهێت بۆ هاریكاریكرنا مه‌ بۆ په‌قاندنا هێلا په‌ترۆلێ‌.

رۆژا 18ی شواتا 1986ێ‌، ئه‌لماسی ژ پارێزگه‌هێ‌ هات و ئه‌م ئاگه‌هدار كرین، كو ئه‌نساری ب تێله‌فرنێ‌ داخواز كرییه‌ كو بابه‌تێ‌ په‌قاندنا هێلا په‌ترۆلێ‌ بهێته‌ پاشخستن.

رۆژا 24ی خزیرانا 1986ێ‌، مه‌ ره‌فسه‌نجانی دیت و گه‌له‌ك ب گه‌رمی پێشوازی ل  مه‌ كر و گه‌له‌ك خۆشحال بوو ب دیدارێ‌ و خو پرسیار ژی كر، ئه‌رێ‌ تو ژی یێ‌ رازی؟ من گۆت: “ئه‌ز گه‌له‌ك سوپاسییا هه‌وه‌ دكه‌م”. پشتی گه‌نگه‌شه‌یه‌كا دۆستانه‌ ل سه‌ر چه‌ندین بابه‌تان رێككه‌فتین، پشتی ب دوماهی هاتنا سه‌ره‌دانا مه‌ ئه‌م ژ ته‌هرانێ‌ ڤه‌گه‌ریاینه‌ سلیڤانا و ل رۆژا 28ی خزیرانا 1986ێ‌ ئه‌م گه‌هشتینه‌ جهێ‌ خوه‌.

رۆژا 23ی ته‌باخا 1986ێ‌، ل دۆر هێرشێن توركیا بۆ ناڤ ئاخا ئیراقێ‌ په‌یڤدارێ‌ وه‌زاره‌تا كاروبارێن ده‌رڤه‌ یا ئیرانێ‌ ئه‌ڤ به‌یاننامه‌ به‌لاڤ كر:

ئه‌م ب وان هێرشان خه‌مگین و دلگرانین یێن ل گوندێن ناڤ ئاخا ئیراقێ‌ ل سه‌ر ئاكنجی و وه‌لاتیێن سڤیل دهێنه‌ كرن. كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ‌ دوپات دكه‌ت كو پێدڤییه‌ رێز ل سه‌روه‌رییا ئاخا وه‌لاتان بهێته‌ گرتن و دوماهی ب ڤان جۆره‌ هێرشان بهێت، ژبه‌ركو بنپێكرنه‌كا به‌رچاڤا سه‌روه‌رییا ئاخا ئیراقێ‌ یه‌ و ده‌ستوه‌ردانه‌ د كاروبارێن ناڤخوه‌ یا وی وه‌لاتی دا و ئه‌م ب توندی شه‌رمزار دكه‌ین. په‌یڤدارێ‌ وه‌زاره‌تا ده‌رڤه‌ هه‌روه‌سا راگه‌هاند: هه‌ژماره‌كا مه‌زن یا ژن و زارۆك و وه‌لاتیێن سڤیل بریندار بووینه‌، ب تایبه‌تی ل وان ده‌ڤه‌رێن كو ئۆپۆزسیۆنا ئیراقی به‌رهنگاری رژێما سه‌ددامی دبن. ئه‌ڤ ره‌فتاره‌ د به‌رژوه‌ندا په‌یوه‌ندیێن د ناڤبه‌را وه‌لاتێن توركیا و گه‌لێ‌ بوسرمانێ‌ ئیراقێ‌ دا نینن، ب چ شێوه‌یه‌كی ژی بۆ كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ‌ جهێ‌ قه‌بوولكرنێ‌ نینه‌. په‌یڤدارێ‌ وه‌زاره‌تا ده‌رڤه‌ ئاشكرا كر كو ئه‌و گه‌له‌ك ب گرنگی چاڤدێریا وان روودانان دكه‌ن یێن ل باكورێ‌ ئیراقێ‌ روودده‌ن. ئه‌ڤ جۆره‌ گۆرانكاری ب چ شێوه‌یه‌كی كارتێكرنێ‌ ل په‌یوه‌ندیێن د ناڤبه‌را كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ‌ و گه‌لێ‌ بوسرمانێ‌ ئیراقێ‌ دا ناكه‌ن پێخه‌مه‌ت خه‌باتا هه‌ڤپشك و گشتگیر ژبۆ دژایه‌تیكرنا رژێما سه‌ددامی. په‌یڤدارێ‌ وه‌زاره‌تا كاروبارێن ده‌رڤه‌ یا كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ‌ ب ڤی شێوه‌ی دوماهی ب به‌یانناما خوه‌ ئینا: رژێما ئیراقێ‌ شیانێن به‌رگریكرنێ‌ و پاراستنا سنۆرێن خوه‌ نینه‌ و نابیت ئه‌ڤ روودانه‌ ببنه‌ به‌هانه‌ بۆ رێگرتنێ‌ ل چالاكیێن ناڤخوه‌یا ئیراقێ‌ و هێرشكرن ل سه‌ر وه‌لاتیێن كورد و داخوازێ‌ ژ حكومه‌تا توركیا دكه‌ین بله‌ز دوماهیێ‌ ب ڤان هێرشان بینیت و پێدڤییه‌ ب هه‌لوه‌ستێ‌ بێلایه‌ن د شه‌ری دا پێگیر بیت و نه‌بیته‌ ئاسته‌نگ همبه‌ری خه‌باتا خه‌باتكارێن كورد دژی رژێما سه‌ددامی. ده‌قێ‌ ڤێ‌ نامه‌یێ‌ ژ ئالییێ‌ فه‌رماندارییا گشتییا شۆره‌شێ‌ ڤه‌ بۆ سه‌رۆككۆمار و سه‌رۆكێ‌ جڤاتا وه‌زیرێن توركا هاته‌ هنارتن.

هێرشێن هێزین ئاسمانی یێن توركیا بۆ كوشتنا كوردان و هێرشكرن ل سه‌ر وان ل ناڤ ئاخا ئیراقێ‌ ب چ شێوه‌یه‌كی ناهێته‌ قه‌بوولكرن و هه‌موو گه‌لێن جیهانێ‌ شه‌رمزار دكه‌ن و ره‌ت دكه‌ن، ژبه‌ركو جۆره‌كه‌ ژ جۆرێن كوشتنا ب كۆم، هه‌روه‌سا ئه‌ڤ هێرشه‌ بووینه‌ ئه‌گه‌رێ‌ خرابكرنا خانوو و گوندێن وان و كوشتنا زارۆك و ژنێن وان ب هه‌ڤشێوه‌یێ‌ رژێما ره‌گه‌زپه‌رستا باشوورێ‌ ئه‌فریقیا د كۆمكوژیا گه‌لێن عه‌ره‌ب و ئه‌فریقی دا.

ژ ئالییه‌كێ‌ ڤه‌، كورد ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تییا نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی یا هێزا شۆره‌شگێرن، ژ ئالییه‌كێ‌ دی ژی ڤه‌ پێدڤییه‌ رێز ل ئێكه‌تی و سه‌رخوه‌بوونا تورك و عه‌ره‌ب و ئیرانێ‌ بهێته‌ گرتن و هه‌كه‌ مافێن وان یێن نشتیمانی بهێنه‌ بنپێكرن، به‌رگریكرن ژ نشتیمان و نه‌ته‌وه‌ییا خوه‌ ئه‌م ب مافێ‌ خوه‌ دزانین و ل ده‌مێ‌ بنپێكرنا ئازادییا نه‌ته‌وه‌ییا مه‌، ئه‌م به‌رگریكرنێ‌ ژ ئازادییا گه‌لێ‌ خوه‌ ب مافێ‌ خوه‌ دزانین. ئه‌م گه‌له‌ك ب دلگرانی به‌رێخوه‌ دده‌ینه‌ ڤان روودانان، كو ره‌تكرنه‌كا به‌رچاڤه‌ یا تاوانێن ئاسایی یێن ژ ئالییێ‌ چه‌ند كه‌سێن ئاسایی ڤه‌ دهێنه‌ كرن و ب راستی ئه‌ڤ كریاره‌ یا ره‌ت كرییه‌، ب مخابنی ڤه‌ حكومه‌تا توركیا كه‌فتیه‌ ناڤا وێ‌ پیلانێ‌ یا حكومه‌تا ئیراقێ‌ پێخه‌مه‌ت نه‌هێلانا برایێن كورد دارێشتی، پرۆسه‌یه‌كه‌ كو پێشتر ژ ئالییێ‌ حكومه‌تا ئیراقێ‌ ڤه‌ وێنه‌ نه‌بوویه‌.

رۆژا 11ی چریا ئێكێ‌ 1986ێ‌، ئێزگه‌هێ‌ ته‌هرانێ‌ گه‌له‌ك ب دلگه‌رمی به‌حسی هێرش و چالاكیێن هه‌ڤپشك یێن ئیرانێ‌ و ئێكه‌تییێ‌ كر كو ل ژێر ناڤێ‌ فه‌تحا ئێكێ‌ هاتبوونه‌ كرن. پشتی وێ‌ بریار هاته‌ دان كو كۆنگره‌یێ‌ هاریكارییا گه‌لێن ئیراقێ‌ (مۆتمر نصره‌ الشعب العراقی) ل ته‌هرانێ‌ بهێته‌ به‌ستن. داخوازنامه‌ ئاراسته‌ی وان كه‌سان كرن یێن ب نیاز بوون به‌رهه‌ڤی كۆنگره‌ی بن، ده‌ستپێكێ‌ داخوازنامێن وان ب ناڤێ‌ كه‌سان و كه‌سایه‌تییان هاتنه‌ هنارتن، ب ناڤێ‌: مه‌سعوود بارزانی و عه‌لی عه‌بدوللا و ئدریس و فازلی هاتبوو.

مه‌ ژی به‌رسڤ دا، ژبه‌ركو ب ناڤێ‌ پارتی نینه‌، ئه‌م ب به‌رژوه‌ندی نزانینن ب ناڤێ‌ كه‌سان پشكدار بین. بۆ ئالیێن دی ژی ب ناڤێ‌ كه‌سان هاتبوونه‌ هنارتن. مه‌ داكۆكی كر كو پێدڤییه‌ وه‌كو ئالیێن سیاسی بهێنه‌ داخوازكرن بۆ كۆنگره‌ی، له‌ورا پشتی وێ‌ یه‌كێ‌ مه‌ ئه‌ڤ شێوه‌یێ‌ داخوازنامێ‌ ره‌ت كر، مه‌كته‌با سیاسی ژی ل دۆر وێ‌ یه‌كێ‌ یاداشتنامه‌یه‌ك ئاراسته‌ی كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ‌ كربوو. پشتی ڤی هه‌لوه‌ستێ‌ مه‌، رۆژا 20ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌، مه‌كته‌با سیاسی ئه‌م ئاگه‌هدار كرین كو جڤات ژ بریارا خوه‌ لێڤه‌بوویه‌ و داخوازنامه‌ ب ناڤێ‌ پارتێن سیاسی هنارتینه‌ و ب رێكا سالحییێ‌ برووسكه‌یا داخوازناما قه‌رارگه‌هێ‌ بۆ مه‌ هات.

من ژی برووسكه‌یه‌ك هنارت، ژبه‌ركو وان هه‌لوه‌ستێ‌ خوه‌ گوهۆری و داخوازنامه‌ ب ناڤێ‌ پارتان دهێنه‌ هنارتن مه‌ ژی رێگری نینه‌ پارتی پشكداری وی كۆنگره‌ی بیت. مه‌كته‌با سیاسی به‌رسڤ دا كو كاك ئدریس و فه‌له‌كه‌ددین و مه‌لا محه‌مه‌د دێ‌ پشكداری كۆنگره‌ی بن.

رۆژا 24ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌، كۆنگره‌یێ‌ هاریكارییا گه‌لێن ئیراقێ‌ ل ته‌هرانێ‌ ده‌ست ب كارێن خوه‌ كر، ل گۆره‌ی برووسكه‌یا مه‌كته‌با سیاسی ل رۆژا 25ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌، سووریێ‌ و لیبیا ژی پشكداری كرییه‌ و هه‌روه‌سا حزبا شیوعی یا ئیراقێ‌ و پارتیا سۆشیالیستا كورد و نوونه‌رێ‌ به‌ره‌یێ‌ جود ل سووریێ‌ پشكدار نه‌بووینه‌، لێ‌ شانده‌كێ‌ پارتی ب سه‌رۆكایه‌تییا كاك ئدریسی پشكداری كرییه‌ و برووسكه‌یا مه‌ هاتیه‌ خواندن و پارتی د هه‌موو لژنان دا پشكداره‌ و نوونه‌ر هه‌نه‌.

ل سه‌ر داخواز و پێداگیرییا محه‌مه‌دی، كاك ئدریس ل رۆژا 22ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌ و كاك عه‌لی عه‌بدوللا ل رۆژا 23ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌، سه‌ره‌دانا ته‌هرانێ‌ كربوو.

ل گۆره‌ی برووسكه‌یا مه‌كته‌با سیاسی ل رۆژا 27ی كانوونا ئێكێ‌ 1986ێ‌، كۆنگره‌ ب باشی ده‌رباز بوو و هه‌روه‌سا شانده‌كێ‌ سووریێ‌ و لیبیا ژی پشكداری كربوو و شاندێ‌ پارتی رۆله‌كێ‌ باش و به‌رچاڤ د كۆنگره‌ی دا پێخه‌مه‌ت به‌رچاڤكرنا تاوانێن رژێما به‌عس و به‌رجه‌سته‌كرنا كێشا ره‌وایا گه‌لێ‌ مه‌ بۆ پشكداربووێن كۆنگره‌ی و رایا گشتی یا ناڤخوه‌ و ده‌رڤه‌ هه‌بوویه‌. هه‌روه‌سا پارتی و ئێكه‌تی و حزبا سۆشیالیستا كوردستانێ‌ ژی ل دۆر بابه‌تێن نه‌ته‌وه‌یی ئێك هه‌لوه‌ست و ئێك گۆتار بوون.

 

ئه‌ڤرۆ:

مه‌كته‌با سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، د ڕۆهنكرنه‌كێ‌ دا ڕادگه‌هینیت، حزبا كاك جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا ژ ترسا دۆڕاندنا هه‌لبژارتنان، كێشه‌ بۆ هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستانێ‌ دروست كرینه‌، ژبه‌ر ڤی ئه‌گه‌رێ‌ ژی هه‌لبژارتن هاتنه‌ پاشخستن.

ده‌قێ رۆهنكرنا مه‌كته‌با سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان:

جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا، جێگری سه‌رۆكێ هه‌رێمێ‌، د چافپێكه‌فتنه‌كێ دا ل گه‌ل كه‌نالێن حزبا خوه‌، بۆ خۆشرینكرنێ‌ و خوه‌ده‌رخستنێ ژ وێ‌ پشگوه هاڤێتنا كو ئه‌و تووشبوویێ‌، كۆمه‌كا گۆتن و بۆچوونێن كو دته‌با نینین ل گه‌ل دید و بۆچوونێن وی یێن ڤان چه‌ند سالێَن دووماهیێ ده‌ربڕین. بێ ئومێدی ژ ئه‌نجامێ سیاسه‌تا نه‌ ڕۆهن و دوور ژ پره‌نسیپێن پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن بلند یێن نه‌ته‌وی و نیشتمانی یێن حزبا كاك جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا، پشتگوهخستنا ڕێككه‌فتنان و قه‌بوولنه‌كرنا ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنانه‌، خه‌لك بێ ئومێد بوویه‌، چونكه‌ ئێكه‌تی گرنگیێ‌ ناده‌ته‌ پێشه‌رۆژا ڤێ‌ هه‌رێمێ‌، چونكو پێ چێنابیت كێشه‌ و گرفتێن ناڤخوه‌یێن یێن حزبا خوه‌ پێ چاره‌سه‌ر بكه‌ن، د پرسین ئه‌رێ چاوا دێ‌ پێ چێبیت كێشه‌یێن كوردستانێ‌ چاره‌سه‌ر بكه‌ن؟.

ئه‌م د كاك جه‌عفه‌ر و هه‌ڤالێن وی دگه‌هین كو دخوازن سه‌رنجا ئه‌ندام و كادرێن حزبا خوه‌  ل سه‌ر كێشه‌یێن ناڤخوه‌یی لابده‌ن، ب دروستكرنا ئاڵۆزیێ د پڕۆسه‌یا سیاسی یا كوردستانێ‌ دا.

خه‌لك بێ ئومێد بوویه‌، چونكو حزبا كاك جه‌عفه‌ر ژ ترسا دۆڕاندنا هه‌ڵبژارتنان كێشه‌ بۆ هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ كوردستان دروست كرینه‌، ب ڤی ئه‌گه‌ری هه‌لبژارتن گیرۆبووینه‌.

هه‌كه‌ باس ل خرابیا ڕه‌وشا هه‌رێمێ‌ و ململانێ دكه‌ی و ته‌ ترسا لێكترازانێ‌ هه‌یه‌، چونكو هێشتا حزبا ته‌ چه‌مكێ هه‌ڤڕكیێ و دوژمناتیێ ژێك جودا نه‌كرینه‌، به‌رژه‌وه‌ندیا حزبا خوه‌ خستیه‌ له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیا گه‌ل و نیشتیمان و ده‌ستكه‌فتێن ڤێ‌ هه‌رێمێ‌، كو ب خه‌باتێ‌ و ب خوینێ‌ بده‌ستڤه‌هاتینه‌، بۆ زانینا كاك شێخ، ئه‌ندامێن مه‌كته‌با سیاسی و سه‌ركردایه‌تیا پارتی گه‌له‌ك ژ وێ‌ ئێكێ‌ مه‌زنتره‌ و ب پێگیریكرن كو بچنه‌ ئالیێ كه‌سه‌كێ دیتر گازندێ بكه‌ن، یان باسێ پارتیا خوه‌ بكه‌ن، به‌لكو پێگیریا هه‌ڤالان ب مه‌رجه‌عیه‌تا حزبێ‌ و پارتایه‌تیێ هند یا ب هێزه‌ كو هێرش و گۆتنێن هه‌وه‌ و گۆتنێن نه‌شرین ل به‌رانبه‌ر حزبا ته‌ و كه‌سایه‌تیێ وێ‌ باس ناكات.

ڕه‌وش و شرۆڤه‌كرنا ڕه‌وشا هه‌وه‌ بۆ هه‌وه‌ د راگه‌هاندنێن نه‌ڤه‌شارتی دا، ئه‌م دزانین ئه‌و هه‌لویستێ‌ ته‌ و حزبا ته‌ ژ به‌ر چیه‌؟. ئه‌رێ خه‌لكێ كوردستانێ‌ ڤێ‌ قه‌بوول دكه‌ن، ل ڕۆژا ڕۆهن و ل به‌رچاڤێن هه‌موویان وه‌لاتیێ ڤێ‌ هه‌رێمێ‌ بهێته‌ تیرۆركرن و حوكمه‌ت و داموده‌زگه‌هێن په‌یوه‌ندیدار و دادگه‌ه پشتگوه بكه‌ن؟ ئه‌رێ جه‌ماوه‌رێ خۆڕاگرێ سلێمانیێ ئه‌وێ‌ خوه‌سه‌پاندنێ‌ و بێسه‌روبه‌ریا ژ حوكمڕانیا ل وێ‌ ده‌ڤه‌رێ‌ هه‌ی،‌ قه‌بوول دكه‌ن؟

ژ ته‌ و هنده‌ك ژ هه‌ڤالێن ته‌ دپرسین بۆچی هنده‌ ته‌نگاڤ بووینه‌ ژ داخوزاكرنا دادگه‌هێ‌ بۆ ڕاده‌ستكرنا چه‌ند كه‌سان كو د داخوازكرینه‌ بۆ ڤه‌كۆلینا بابه‌تێ تیرۆرا وه‌لاتیه‌كێ ڤێ‌ هه‌رێمێ‌ و د هه‌موو ئاسته‌كی دا ده‌ستپێكرن ب هێرش و تێكدانا ڕه‌وشێ؟

ئه‌م ل مه‌كته‌با سیاسی و سه‌ركردایه‌تیا پارتی بێهنا مه‌ فه‌ره‌هبوویه‌ لسه‌ر به‌رسڤنه‌دانا كۆمه‌كا نه‌راستیان و گوتنێن چێكری، به‌لێ‌ بێهنفره‌هیێ‌ ژی سنوورێن خوه‌ یێن هه‌ین.

42

ئه‌ڤرۆ،

د دیداره‌كێ‌ دا سه‌عید خه‌لیل ئه‌ندامێ‌ ئێكه‌تیا تێنسا ئه‌ردی یا ئیراقێ‌ دیار كر دۆباره‌ خوه‌ به‌ربژاركرنا وی بۆ ئه‌ندامه‌تیا ئێكه‌تیا ئیراقێ‌ پێخه‌مه‌ت به‌رده‌وام خزمه‌تا وه‌رزشا ڤێ‌ یاریێ‌ ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ و كوردستانێ‌ یه‌.

زێده‌تر ناڤهاتی گۆت: هه‌رچه‌نده‌ ل ده‌ستپێكێ‌ من ئه‌و هزر نه‌بوو دۆباره‌ خوه‌ به‌ربژاربكه‌م بۆ ئه‌ندامه‌تیێ‌ لێ‌ ژبه‌ركو خزمه‌تكرنا ڤێ‌ وه‌رزشی بۆ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ و كوردستانێ‌ وه‌كو ئه‌ركه‌ دڤێت بجه بینن و ژبه‌ركو سه‌ربۆرا مه‌ یا درێژ ل گه‌ل ئێكه‌تیا ئیراقێ‌ له‌وما مه‌ دوباره‌ خوه‌ هه‌لبژارت و ب رێژه‌كا هه‌ره‌ مه‌زن شیام ببمه‌ جهێ‌ باوه‌ریا ده‌سته‌كا گشتی، هه‌رچه‌نده‌ هه‌كه‌ من ڤیابا بۆ سه‌رۆكێ‌ ئێكه‌تیێ‌ ژی دا كاركه‌م بۆ كه‌م لێ‌ بۆ من خوه‌شتره‌ وه‌كو ئه‌ندام  پێخه‌مه‌ت  ده‌لیڤه‌ باشتر هه‌بیت بۆ خزمه‌تا وه‌رزشا پارێزگه‌هێ‌.

ژلایه‌كێ‌ دووڤه‌ ناڤهاتی گۆت: بۆ چار سالێن بهێت پێنه‌ڤێت دێ‌ هه‌موو بزاڤا كه‌م ببمه‌ رێكخوه‌شكه‌ره‌ك بۆ هه‌موو یانه‌یێن مه‌ یێن پارێزگه‌هێ‌ و یاریزانان بۆ پشكداریێ‌ د هه‌ر قاره‌مانیه‌كا ئیراقێ‌ یان ده‌رڤه‌ و بزاڤێ‌ كه‌م زێده‌تر خزمه‌تا راهێنه‌ر و دادڤانێن پارێزگه‌ها خوه‌ بكه‌م ب هه‌ڤكاری ل گه‌ل نوونه‌راتیا دهۆك یا لژنا ئۆلمپی و ئێكه‌تیا تێنسا ئه‌ردی ل پارێزگه‌هێ‌، هه‌روه‌سان وه‌كو هه‌ر سال ژی كا چه‌وا شیاینه‌ قاره‌مانیێن ئیراقێ‌ ل دهۆكێ‌ مێڤان بكه‌ین بۆ سالێن بهێت ژی دێ‌ به‌رده‌وامین و مه‌ كۆمه‌كا باش یا یاریزان و راهێنه‌رێن كوڕ و كچ هه‌نه‌ كو جهێ‌ سه‌رفه‌رازیێ‌ نه‌ و ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كی نه‌ بۆ پێشخستنا ڤێ‌ وه‌رزشێ‌ ل پارێزگه‌هێ‌.

28

ئه‌ڤرۆ، هه‌رهین محه‌مه‌د:

د دیداره‌كێ‌ دا عه‌مار محه‌مه‌د جه‌میل یاریزانێ‌ ته‌پا مێزێ‌ ل یانا دهۆك بۆ ئه‌ڤرۆ گۆت: سه‌رانسه‌ری ئیراقێ‌ هه‌ڤڕكیه‌كا باش یا هه‌یی و یاریا ته‌پا مێزێ‌ جوداهیه‌ك هه‌یه‌ ل گه‌ل ته‌پا پێی ژبه‌ركو هنگاڤتن تێدا نینه‌ و خوه‌شیا یاریا مه‌ ئه‌ڤه‌یه‌، لێ‌ پشته‌ڤان و حه‌ز ژێكه‌رێن یاریا ته‌پا پێی زێده‌ترن به‌روڤاژی یاریا مه‌ كو تایبه‌تن، ب مخابنی ڤه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ‌ تایبه‌تی ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ چو گرنگیێ‌ ب یاریا ته‌پا مێزی َناهێته‌ دان ب تنێ‌ گرنگی ب یاریا ته‌پا پێی و باسكێت بۆلێ‌ دهێته‌ كرن، لڤێ‌ دووماهی قاره‌مانیا كوردستانێ‌  ئه‌وا ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ هاتیه‌ كرن ئه‌م شیاین پلا ئێكێ‌ ل سه‌ر ئاستێ‌ تازه‌پێگه‌هشتیان ب ده‌ست خوه‌ ڤه‌ بینین و هه‌تا نوكه‌ چ پیرۆزباهی ل كارگێریا یانا دهۆك نه‌ هاتیه‌ كرن.

ناڤبری گۆتژی: راهێنه‌رێن مه‌ خودان شیانن و باوه‌رناكه‌م ئه‌و جوداهیێ‌ بكه‌ن و مه‌ هه‌موو یاریزانان وه‌كو ئێك دهه‌ژمێرن و ده‌رفه‌تێ‌ ده‌نه‌ هه‌موو یاریزانا دا كو خوه‌ پێشبێخن و مه‌ یاریزان هه‌بووینه‌ و پشكداری قاره‌مانیێن نیڤده‌وله‌تی كرینه‌ ژئه‌گه‌رێ‌ نه‌بوونا پشته‌ڤانیێ‌ ده‌ست یاریا ته‌پا مێزێ‌ به‌ردایه‌.

241

ئه‌ڤرۆ، قه‌یس وه‌یس

پشتی ب دووماهی هاتنا یاریێن گه‌ڕأ پێنجێ‌ ژ خولا پلا نایابا ئیراقێ‌ یا ته‌پا پیێ‌ كارگێریێن چه‌ند یانه‌یێن وه‌رزشی هند ده‌لیڤه‌ نه‌ دا راهێنه‌رێن تیمێن خوه‌ یێن ته‌پا پێی د خولێ‌ دا ژبه‌ر ئه‌وان ئه‌نجامێن لاواز كو ب فه‌رمی بهێنه‌ دوورخستن یان ژی داخوازا ده‌ست كاركێشانێ‌ ژێ‌ هاتبنه‌ كرن هه‌مبه‌ری وێ‌ هنده‌ك یانه‌یێن دی ده‌لیڤه‌یا دووماهیێ‌ داینه‌ راهێنه‌رێن خوه‌.

راهێنه‌رێ‌ ئێكێ‌ یێ‌ ده‌ست ژ كاركێشایی یێ‌ یانا دیوانیه‌ بوو ئه‌و ژی قوسه‌یی مونیر ئه‌وێ‌ به‌ری ده‌ستپێكرنا خولێ‌ ب چه‌ند رۆژه‌كا ل سه‌ر گڤاشتنێن كارگێریا یانێ‌ نه‌ چاربوو ده‌ست ژ كارێ‌ خوه‌ به‌رده‌ت و ل جهێ‌ وی سامر سه‌عید هاتبوو دانان، راهێنه‌رێ‌ دویێ‌ یێ‌ یانا هه‌ولێرێ‌ بوو یێ‌ سوری نزار مه‌حرۆس ئه‌وێ‌ پشتی بۆرینا چار گه‌ڕان نه‌شیایی چو خالان ده‌ستڤه‌ بینت كو چار خوساره‌تی ل دووڤ ئێك تۆماركرن وه‌كو ده‌ستپێكه‌كا خراب بوو یا كوڕێن قه‌لا و مناره‌ ل جهێ‌ وی غازی فه‌هد بهێته‌ دانان، ده‌ست ژ كاركێشانا سێیێ‌ یێ‌ یانا زاخۆ بوو ئه‌و ژی حه‌مزه‌ هادی  پشتی بۆرینا چار گه‌ڕا ب تنێ‌ ئێك سه‌ركه‌فتن ئینابوو، ل جهێ‌ وی حه‌یده‌ر عه‌بدولئه‌میر هاتیه‌ ده‌ستنیشانكرن، راهێنه‌رێ‌ چارێ‌ یێ‌ یانا نه‌فت یا به‌غدایی بوو حه‌سه‌ن ئه‌حمه‌د ئه‌وێ‌ ژ پێنچ یاریان ب تنێ‌ وه‌كهه‌ڤیه‌ك و چار خوساره‌تی تۆماركرین بوو ئه‌گه‌ڕ كارگێریا یانێ‌ ب رازیبوونا هه‌ردو لایه‌نا گرێبه‌ستا وی بهێته‌ هه‌لوه‌شاندن ل جهێ‌ وی حه‌كیم شاكر بهێته‌ دانان، پێنه‌ڤێت پرۆسێسا ده‌ست ژ كاركێشانا راهێنه‌ران هه‌تا ڤێرێ‌ نابیت و خول یا درێژه‌ پێشبینیا گه‌له‌ك راهێنه‌رێن دی ژی هه‌بن ل دووڤ ئاست و ئه‌نجامێن یانه‌یێن پشكدار د خولێ‌ دا.

5

ئه‌ڤرۆ،

ل دووڤ راپۆرتێن رۆژنامه‌ڤانی كوژمێ‌ رێكخستنا قاره‌مانیا جیهانی مۆندیالا قه‌ته‌ر 2022 ب 220 ملیار دۆلاران هاتینه‌ مه‌زاختن كو دهێته‌ هژمارتن مه‌زنترین مه‌زاختی د مۆندیالێن جیهانی دا هاتیه‌ تۆماركرن پشتی كۆ وه‌لاتێ‌ قه‌ته‌ر ژێرخانا وه‌رزشی هه‌موو دانایی ل گه‌ل تۆرێن رێك و ڤه‌گۆهاستنێ‌ و دورستكرنا هه‌شت یاریگه‌هێن مۆدرێن ب سالۆخه‌تێن نێڤده‌وله‌تی و سیسته‌مێ‌ سار.

ده‌زگه‌هێ‌ دیلیۆت یێ‌ تایبه‌تمه‌ند ب ئاماران دیاركر مۆندیالا قه‌ته‌ر مه‌زنترین كۆژمه‌یێ‌ پاره‌یی ل سه‌ر ئاستێ‌ هه‌موو مۆندیالێن جیهانی مه‌زاختیه‌ ب كۆژمێ‌ 220 ملیۆن دۆلاران، كۆژمێ‌ 6.5 ملیار دۆلار و 20 ملیار بۆ هنده‌ك ئۆتێلان و 140 ملیۆن دۆلار بۆ ژێرخانه‌یا وه‌رزشی و رێك و ڤه‌گۆهاستنێ‌ و یێن مایی بۆ كارێن رێكخستنێ‌ و پێدڤیێن هه‌لبژارتیان و رێكخستنێ‌، كێمترین مه‌زاختی بۆ مۆندیالێ‌ هاتینه‌ پارڤه‌كرن ل مۆندیالا فره‌نسا 1998ێ‌ ب دو ملیار و 300 ملیۆن دۆلاران هاتبوو خه‌ملاندن، دووڤدا مۆندیالا باشۆرێ‌ ئه‌فریقیا2010ێ‌ بوو ب سێ‌ ملیار و 600 ملیۆن دۆلاران هاتبوو مه‌زاختن.

بڕیاره‌ مۆندیالا قه‌ته‌ر 2022 ل 20ێ‌ ڤێ‌ هه‌یڤێ‌ ب پشكداریا 32 هه‌لبژارتیێن جیهانێ‌ پشكداریێ‌ بكه‌ن و یاریا ئێكێ‌ دێ‌ د ناڤبه‌را خودانێن ئه‌ردی هه‌لبژارتیێ‌ قه‌ته‌ر و ئیكۆادۆر دا بیت.

1

ئه‌ڤرۆ،

چاڤه‌ڕێ‌ دهێته‌ كرن ئه‌ڤرۆ 16 یاری ژ گه‌ڕا شه‌شێ‌ و دووماهیێ‌ ژ چارچووڤێ‌ قۆناغا كۆمان یا قاره‌مانیا خولا بۆ یانه‌یێن ئۆرۆپا یا ته‌پا پێی ده‌ربازبوون بۆ قۆناغا دویێ‌ بهێنه‌ ئه‌نجامدان.

كۆما ئێكێ‌: ئارسنال- زیۆریخ، بۆدۆ كلیمت- ئایندهۆڤن

كۆما دویێ‌، دینامۆكێف- فه‌نه‌ربه‌خشه‌، رین- ئایك لارنانكا

كۆما سێیێ‌، رۆما- لۆدۆگۆرێتس، ریال پیتس- هێلسێنگی

كۆما چارێ‌، سپۆرتینگ براگا- مالمۆ، سانت جلۆاز- یۆنیۆ

كۆما پێنجێ‌، ریال سوسیداد- مانچسته‌ر یۆنایتد، شریف تراسبۆل- ئۆمۆنیا

كۆما شه‌شێ‌، فینۆرد- لاتسیۆ، هێتلاند- شتۆرم گرێنس

كۆما حه‌فتێ‌، كارباگ- فرایبۆرگ، ئۆلمپیاكۆس- نانت

كۆما هه‌شت، مۆناكو- سێرڤینا، ترابزۆن- فرینكفارۆزی.

یاریێن كۆمێن ئێكێ‌ هه‌تا چارێ‌ ل ده‌مژمێر11 شه‌ڤ، كۆمێن پێنچ هه‌تا هه‌شتێ‌ ل ده‌ژمێر8:45 شه‌ڤ هێنه‌ كرن، بۆ زانین هه‌ر ئێك ژ ئارسنال، فه‌نه‌ربه‌خشه‌، ریال پیتس، سانت جلۆاز، ریال سۆسیداد، لاتسیۆ، فرایبۆرگ و فرینكفارۆزی پلێتا ده‌ربازبوونێ‌ بۆ قۆناغا 16ێ‌ مسۆگه‌ركریه‌ كو بتنێ‌ هه‌ر كۆمه‌كێ‌ ئێك ده‌ربازدبیت و دێ‌ چاڤه‌ڕێ‌ ئه‌و یانه‌یێن رێزا دویێ‌ دهێن ئه‌وێن دێ‌ یاریێن خوه‌ ل گه‌ل هه‌شت تیمێن ژ چامپیۆنزێ‌ دهێن خودانێن رێزێن سێیێ‌ ئه‌وا بڕیاره‌ پشككێشانا قۆناغا 16 بۆ ئه‌ڤان یانه‌یا ل دوشه‌مبیا بهێت بێته‌ كێشان.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com