ئەحمەد داودئۆغلو، سەرۆكێ پارتییا ئاییندەیا توركیا، د هەڤپەیڤینەكا تایبەت دا ل گەل كەنالێ «كوردستان24» رۆناهی ئێخستە سەر سەرەدانا خۆ یا بۆ هەرێما كوردستانێ و دوپاتی ل سەر گرنگییا هەبوونا پێگەهەكێ بهێز یێ كوردان ل بەغدا كر.
داودئۆغلو سیاسەتا بێلایەنانەیا هەولێرێ ل هەمبەر ململانێیێن دەڤەرێ ب «دروست» ناڤ كر و دیار كر، كو بڕیارێن حەكیمانە یێن سەرۆك مەسعود بارزانی بووینە قەلغانەك ژ بۆ پاراستنا هەرێما كوردستانێ ژ ئالۆزیێن شەڕی.
ناڤبری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو سەرۆك بارزانی ب تنێ سەركردەیێ سیاسی یێ كاریگەرە ل دەڤەرێ، یێ كو ژ سالا 1991ێ وەرە هەموو گۆڕانكاریێن دەڤەرێ دیتینە و ئەزموونا وان هەیە».
داودئۆغلوی، توركیا و هەرێما كوردستانێ وەك دوو هەڤپشكێن ستراتیژی دیتن و دووپات كر كو ئاشتی د ناڤبەرا هەردوو ئالییان دا یا پێشكەفتی یە. هەروەسا ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی یێ توركیا ژی، داخوازا لادانا ئاستەنگێن ل هەمبەر زمانێ كوردی و ب دووماهی ئینانا سیستەمێ قەیومی كر ژ بۆ ئاڤاكرنا دەستوورەكێ دیموكراسی.
سەرۆكێ پارتییا ئاییندە یا توركی دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو هەلوەشاندنا گرۆپێن چەكدار د ئیراقێ دا، مەرجێ سەرەكی یێ ئارامییا سیاسی و پێشئێخستنا ئابۆری یە. ناڤبری گۆت ژی: «ل هەر جهەكێ لەشكەرێ فەرمی هەبیت، نابیت گرۆپێن چەكدار هەبن».
داودئۆغلوی داخواز ژ پارتی و ئێكەتی كر كو بۆچوونێن جودا ل ئالییەكێ دابنێن و پێكڤە ل بەغدا كار بكەن، چونكو رۆلێ پارتی دیموكراتی كوردستانێ وەك هێزەكا كاریگەر ل بەغدا یێ گرنگە. هەروەسا رەخنە ل كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ گرت كو پۆست نەدایە پێكهاتەیا توركمان و داخواز كر نوونەرایەتییا كورد ل بەغدا یا بهێز بیت.
ل دووماهییا هەڤپەیڤینێ دا، داودئۆغلوی مللەتێ كورد بلند هەلسەنگاند و گۆت: «كورد مللەتەكێ مەرد و ئازایە، ئەوێن كوردان ب توندوتیژ دبینن، ژ جەوهەرێ ڤی مللەتی نەگەهشتینە».
ناڤبری ب سۆزەكا خۆش ب دووماهی ئینا و گۆت: «ئینشائەللا د هەڤپەیڤینا داهاتی دا دێ ب زمانێ كوردی ل گەل هەوە ئاخڤم».

ل رۆژا چارشەمبی، 10/6/2026، ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و بەرهەڤبوونا قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ كۆمبوو و چەند پرسێن گرنگ یێن گرێدای ب پەیوەندیێن هەولێرێ و بەغدایێ، دۆسیەیا پەترۆلێ و داهاتان ڤە هەنە، گەنگەشە كرن.
پێكئینانا دەستەیەكا بلند یا هەماهەنگیێ:
د پشكا ئێكێ یا كۆمبوونێ دا، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ رۆناهی ئێخستە سەر دووماهی سەرەدانا خۆ یا بۆ بەغدایێ و گرنگییا دانانا نەخشەڕێیەكێ بۆ بەردەوامیدان ب دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەردوو حوكمەتان دا. د ڤی چارچۆڤەی دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ پێشنیازا پێكئینانا «دەستەیەكا بلند یا وەزاری یا هەماهەنگییا بەردەوام» كر، كو ژ وەزیر و بەرپرسێن پەیوەندیدارێن هەردو حوكمەتان پێكبهێت.
قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ژی پشتەڤانییا خۆ بۆ ڤێ پێشنیازێ دیار كر و راگەهاند، ئەڤ پێنگاڤە دێ بیتە ئەگەرێ ب دەزگەهكرنا چارەسەركرنا ئاریشەیان و رۆلەكێ ئەرێنی د ناڤبەرا هەردوو ئالییان دا دبینیت. جڤاتا وەزیران پێشنیاز پەسەند كر و بڕیار دا ئاراستەی حوكمەتا فیدرال بكەن.
دۆسیەیا پەترۆلێ:
جڤاتا وەزیران دوپاتی ل سەر پشتەڤانیكرنا حوكمەتا نوو یا فیدرال ب سەرۆكایەتییا «عەلی ئەلزەیدی» كر بۆ رووبڕووبوونێ ل گەل ئاستەنگێن دارایی. هەروەسا وەزیرێ سامانێن سروشتی و شاندێ دانوستاندكار راسپارد، رێكارێن خۆ بلەزتر بكەن داكو ب رێیا بۆرییا پەترۆلا هەرێمێ، هنارتن ل بلندترین ئاست دەستپێبكەتەڤە و داهات ژی بچیتە گەنجینەیا فیدرال. دوپاتی ل وێ چەندێ ژی كر كو دڤێت كۆمپانیێن پەترۆلێ د چەند رۆژێن داهاتی دا دەست ب بەرهەمئینانێ بكەن، پشتی كو حوكمەتا فیدرال پشتڕاستی ل سەر پاراستنا ئاسایشا كەرتێ وزەیێ و قەرەبووكرنا زیانان دای.
داهات و سیستەمێ ئەسیكۆدا:
د تەوەرا دووماهیێ دا، پرسا داهاتێن ناڤخۆ و بجهئینانا سیستەمێ «ئەسیكۆدا» هاتە گەنگەشەكرن. وەزیرێ دارایی راپۆرتەك ل سەر داهاتێن پێنج مەهێن ئێكێ یێن 2026ـێ پێشكێش كر، كو تێدا ئاماژە ب داكەفتنا داهاتی ب رێژەیا پتر ژ 70% كر، ئەڤە ژی ژ بەر بارودۆخێ دەڤەرێ و شەڕی.
جڤاتا وەزیران داخواز ژ حوكمەتا فیدرال كر، پێداچوونێ ب گۆژمەیێ 120 ملیار دیناران دا بكەت یێن وەكی پشكا گەنجینەیا فیدرال هاتینە دیاركرن. هەروەسا داخواز كر كو ل نێزیكترین دەرفەت، جڤاتا وەزارییا فیدرال بۆ كاروبارێن ئابۆری، وێ تێگەهشتنا دەستپێكێ یا د مەها نیسانێ دا هاتییە ئیمزاكرن پەسەند بكەت، داكو داهاتێن دەروازەیێن سنۆری زێدە ببن و بازاڕ پێش بكەڤیت.

فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێڕییا مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستانێ، د داخۆیانییەكێ دا ئاشكرا كر، كو پشكەك ژ ئالیێن سیاسی یێن هەرێما كوردستانێ، بەرسڤا ئەرێنی بۆ دەستپێشخەرییا سەرۆك بارزانی هەبوویە.
ل رۆژا 26 گولانا 2026ێ، ب هەلكەفتا جەژنا قوربانی، سەرۆك بارزانی داخواز ژ ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ كر، كو بەرژەوەندیێن خەلكێ كوردستانێ بكەنە پێش هەر تشتەكێ دی، و دەست ژ ململانێیێن بێ ئەنجام و خۆخۆریێ بینن، كو دەمەكە پڕۆسەیا سیاسی یا هەرێمێ پەكخستییە، و پشتی جەژنێ ل گەل هەڤدو كۆم ببن.
فازڵ میرانی د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا گۆت: «هندەك ئالییان بەرسڤا ئەرێنی دایە دەستپێشخەرییا سەرۆك بارزانی، ئەم هیڤیداریین هەموو ئالی بەرژەوەندیێن نیشتمانی بكەنە پێشییا بەرژەوەندیێن كەسی، چونكو بتنێ ب ڤی شێوەی ئەم دشێین دوماهیێ ب كێشەیێن پەككەفتی بینین».
میرانی دوپاتی ل سەر بەرپرسیارییا هێزێن سیاسی ل هەمبەر گەلێ كوردستانێ كر و دیار كر، كو ئەركێ وانە قەرەبوویا چاكییا ڤی گەلێ دلسۆز بكەن و ئاسایش و ئارامیێ بۆ وان دابین بكەن، د هەمان دەم دا هیڤییا ئاشتی و پاراستنا وەلاتی خواست.
ئەڤ پەیاما فازل میرانی د دەمەكێ دایە، كو پتر ژ سالەك و حەفت مەهان ب سەر هەلبژارتنێن خولا شەشێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ دا دەرباز بووینە، لێ هەتا نها هەرێم د چاڤەڕێیا رێككەفتنا دووماهیێ د ناڤبەرا هێزێن سەرەكی دایە.

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند، بۆ چارەسەركرنا هەر ئاریشەیەكێ و پێشئێخستنا پەیوەندییان ل گەل حوكمەتا فیدرال، دێ لیژنەیەكا بلند یا هەماهەنگیێ یا بەردەوام هێتە پێكئینان. هەروەسا دوپاتی ل وێ چەندێ ژی كر، هەرێما كوردستانێ بۆ دەربازبوونا ژ قەیرانێن دارایی، بەرهەڤییا هەموو ب ساناهی ئێخستنان دكەت بۆ دەستپێكرنا بەرهەمئینان و هنارتنا پەترۆلێ.
پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پشتی كۆمبوونا جڤاتا وەزیران د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانی دا دیار كر، د كۆمبوونێ دا سێ تەوەرێن سەرەكی هاتینە گەنگەشەكرن: پرسا پەترۆلێ، رێكخستنا داهاتێن ناڤخۆ ب رێكا سیستەمێ «ئەسیكۆدا»، و پێكئینانا لیژنەیەكا بلند یا هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا.
هەورامانی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ئەڤ لیژنەیە دەرەنجامێ سەرەدانا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بوو بۆ بەغدا و دێ لیژنەیەكا بەردەوام بیت، ئارمانجا وێ ژی ب تنێ گەنگەشەكرنا ئاریشەیان نینە، بەلكو كاركرنە بۆ بهێزكرنا هەماهەنگیێ د هەموو بواران دا.
سەبارەت ب پرسا هنارتنا پەترۆلێ، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر، شاندێ هەرێمێ و كۆمپانیێن پەترۆلێ ل گەل سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كۆم بووینە و هەرێما كوردستانێ بەرهەڤییا هەموو جۆرە ب ساناهی ئێخستنان دكەت.
ل دۆر مەرجێن كۆمپانیێن بیانی، هەورامانی گۆت: «كۆمپانییان داخوازا گەرەنتییا ئەمنی كریە، چونكو د بۆری دا نێزیكی 33 جاران هێرش كرینە سەر زەڤیێن پەترۆلێ و غازێ ل هەرێمێ، لەورا كۆمپانییا دڤێت پشتڕاست بن كو ژ ناڤخۆیا ئیراقێ هێرش ناهێنە كرن». هەروەسا داخوازا پێداچوونێ ب تێچوویێ دەرهینانا پەترۆلێ ژی كرینە.
ل دۆر سیستەمێ «ئەسیكۆدا»، ناڤبری دوپات كر كو هەرێما كوردستانێ چو كێشە ل سەر ڤی سیستەمی نینن و بەرهەڤن، ب تنێ چاڤەڕێی تیمێ حوكمەتا فیدرالێن بۆ دیاركرنا دەمێ كۆمبوونێ.
سەبارەت ب پرۆژەیێ كارەبێ، گۆت: ئارمانجا پرۆژەیێ 24 ساتی پێشكێشكرنا كارەبێ یە ب تێچوویەكا كێمتر، و كێشەیێن تەكنیكی یێن دەستپێكی ب شێوەیەكێ قۆناغ ب قۆناغ دێ هێنە چارەسەركرن. ل دۆر كێمبوونا بەنزینێ ژی، دیار كر كو ئەڤە ئاریشەیەكا دەمكی یە و دێ ب زووترین دەم ب دووماهی هێت.