NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8247 POSTS 0 COMMENTS

8

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

جێگرێ بەرپرسێ نڤیسینگەها سەرۆكوەزیرێن هەرێما كوردستانێ دیاركر، كێمبوونا كارەبێ پەیوەندی ب كێمبوونا بەرهەمئینانا غازێ ڤە هەیە و د چەندین ڕۆژێن بهێن دا ئەڤ ئاریشەیە دێ هێتە چارەسەركرن.
عەزیز ئەحمەد، جێگرێ بەرپرسێ نڤیسینگەها سەرۆكوەزیرێن هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «كێمبوونا كارەبێ و بڕینا وێ‌ بۆ هندەك دەمژمێران ل هندەك جهان، پەیوەندی ب كێمیا غازێ ڤە هەیە، ژ بەر ڕەوشا شەڕی ل دەڤەرێ بەرهەمئینانا وێ كێم ببوو، بەلێ د چەندین ڕۆژێن بهێن دا دێ بەرهەمئینان هێتە بلندكرن و كێشەیا كارەبێ ژی دێ هێتە چارەسەركرن».
گۆت ژی: «چو ئاڕێشە د ژێرخانا كارەبێ و پڕۆژەیێ رۆناهی دا پەیدا نەبووینە، رێژەیا بەرهەمئینانا كارەبێ ل هەرێمێ زێدەبوویە، د نوكە دا هەرێمێ هزار و 200 مێگاواتێن كارەبێ فرۆتینە ئیراقێ، بەلێ حكومەتا ئیراقێ داخوازا زێدەكرنا وێ بڕێ بۆ دو هزار مێگاواتان دكەت».

12

رەمەزان زەكەریا:

ب مەرەما پێشئێخستنا كەرتێ پیشەسازی ل سنۆرێ‌ پارێزگەها دهۆكێ‌، ڕێڤەبەریا گشتی یا وەبەرهێنانێ ل پارێزگەها دهۆكێ ئاگەهداریا هەمی كۆمپانیێن گەشەپێدەر، وەبەرهێنەر و خودان سەرمایەیان دكەت، كو دەلیڤەكا وەبەرهێنانێ بۆ دروستكرنا پڕۆژەیێ باژێڕی پیشەسازی یێ‌ بەردەڕەشێ‌ هەیە.
پڕۆژە ب ڕێكا وەبەرهێنانێ دێ هێتە بجهئینان و تایبەتە ب دانانا كارگەهێن بەرهەمئینانێ د هەمی جۆرێن كەرەستەیێن خوارنێ، ئاڤاهیان و بەرهەمێن پیشەسازی یێن جودا دا.
پڕۆژە ل سەر رووبەرێ‌ 806 دۆنەمێن ئەردی ل دەڤەرداریا بەردەڕەشێ‌ دێ‌ هێتە بجهئینان.

12

رەمەزان زەكەریا:

د چارچۆڤێ بزاڤێن بەردەوام یێن سەرۆكاتیا باژێرڤانیا ئاكرێ دا بۆ باشتركرنا كەرتێ خزمەتگوزاری و ئاڤادانكرنا دەڤەرێ، ل سەر پێشینەیا مەهانە یا باژێرڤانیێ، هەژمارەكا كارێن خزمەتگوزاری د ناڤا سەنتەرێ باژێری و دەوروبەرێن وی دا كەفتینە د بیاڤێ‌ بجهئینانێ دا.
زێرەڤان تەمۆ، پەیڤدارێ سەرۆكاتیا باژێرڤانیا ئاكرێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: «ئەڤ كارە دوپاتیێ ل سەر دابینكرنا باشترین خزمەتگوزاریان بۆ وەلاتیان دكەت د بیاڤێن جودا دا، وەكو: دەستپێكرنا كارێن سەخبێركرن و نووژەنكرنا جادەیێن ناڤخۆیی، كۆنكریتكرنا هەژمارەكا ڕێكێن پیادە بۆ ئاسانكارییا هاتنوچوونا وەلاتیان ل تاخێن كەڤنار یێن ئاكرێ، دیسا دروستكرن و دانانا هەژمارەكا ئاڤڕێژێن نوو ب مەرەما كۆنترۆلكرنا ئاڤا بارانێ و ڕێگریكرن ل دروستبوونا لەهیان د وەرزێن بارانبارینێ دا، دروستكرن و جێگیركرنا پەرژانێن پاراستنێ ل سەر ئاڤەڕۆیان، ئەڤە ژی پێنگاڤەكا گرنگە بۆ پاراستنا سلامەتیا گشتی و پاقژڕاگرتنا ژینگەها دەڤەرێ».
ناڤهاتی گۆت ژی: «ئەڤ پڕۆژە د چارچۆڤێ پلانا مەهانە یا باژێرڤانیێ دا دهێنە بجهئینان ب مەرەما پێشڤەبرنا ژێرخانا باژێڕێ ئاكرێ و چارەسەركرنا ئاریشەیێن خزمەتگوزاری یێن دبنە ئەگەرێ دروستبوونا ئاستەنگان بۆ وەلاتیان».

10

هەولێر، قائید میرۆ:

پەرلەمانتارەكێ فراكسیۆنا پارتی ل پەرلەمانێ ئیراقێ خویا كر، بزاڤ دهێنە كرن، پشكا وەرگرتنا گەنمێ جۆتیاران ژ لایێ بەغداڤە بهێتە زێدەكرن و دبێژیت: نابیت جوداهی د ناڤبەرا پارێزگەهێن ئیراق و هەرێما كوردستانێ دا هەبیت.
بایز زراری، پەرلەمانتارێ فراكسیۆنا پارتی ل پەرلەمانێ ئیراقێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، بزاڤ دهێنە كرن پشكا گەنمێ هەرێما كوردستانێ ژ لایێ بەغداڤە بهێتە زێدەكرن، ژ بەركو ئەو رێژەیا هاتیە دیاركرن گەلەكا كێمە، ب تایبەتی ئەڤ سالە رێژەیا بەرهەمێ گەنمی گەلەك ژ سالا بۆری پترە و گۆت: «گەنمێ ل دەرڤەی پلانا چاندنا ئیراقێ دڤێت بكەڤیتە د ناڤا پلانێ دا، هەموو بزاڤەك ژی دهێتە كرن جوداهی د ناڤبەرا پارێزگەهێن ئیراق و هەرێما كوردستانێ دا بۆ وەرگرتنا گەنمی نەمینیت».
گۆت ژی: «حوكمەتا ئیراقێ جوداهیێ‌ د ناڤبەرا پارێزگەهێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دا دكەت، ئەڤە ژی بوویە ئەگەر هەر سال بەرهەمێ جۆتیارێن باشوور و ناڤەڕاستا ئیراقێ ل سایلۆیان بهێتە وەرگرتن، پشكا هەرێما كوردستانێ ژی گەلەك كێم بهێتە وەرگرتن».

12

ئەندامەکێ کورد یێ پەرلەمانێ تورکیا دیار دکەت د هەڤدیتنا ل گەل ئەردۆغانی دا وی داخواز ژێ کریە کو بریارا دادگەها مافێن مرۆڤی یا ئۆرۆپا بجه بینن و سەلاحەدین دەمیرتاش و هەڤالێن وی ل گەل گرتیێن دی یێن سیاسی بهێنە ئازاد کرن.

سڕی ساکیک ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا ژ فراکسیۆنا دەم پارتی دیار کر، هەڤدیتنا وی ل گەل سەرۆک کۆمارێ تورکیا باش دەرباز بوویە و د هەڤدیتنێ دا وی داخواز ژ سەرۆک کۆمارێ تورکیا رەجەب تەیب ئەردۆغانی کریە کو هەموو گرتیێن سیاسی یێن کورد ل تورکیا بهێنە ئازاد کرن و گۆت: (بەری نها هەمان تشت ل تورکیا روو دایە، دەمێ کو دادگەها مافێن مرۆڤی ل دۆر کەیسا لەیلا زانا و هەڤالێن وێ ژی بریارا ئازادکرنا دا و وی دەمی دادگەها تورکیا ژی هەمان بریار دا و لەیلا زانا و هەڤالێن وێ هاتنە ئازاد کرن و نها دڤێت تورکیا بریارەکا وەسا بدەت و گرنگە د زووترین دەم دا سەلاحەدین دەمیرتاش و هەڤالێن وی بهێنە ئازاد کرن).
ئەندامێ کورد یێ پەرلەمانێ د بەردەوامیا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی دیار کر، نها ل تورکیا قووناغا ئاشتیێ بەردەوام دکەت و مخابن هەتا نها ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە ب کریاری چو نەهاتیە کرن، د هەڤدیتنا ل گەل ئەردۆغانی دا بەحسێ ڤێ یەکێ ژی هاتە کرن و مە داخواز ژ ئەردۆغانی کر کو دەلیڤەیا گرنگ و دیرۆکی ژ دەست نەچیت و کار بۆ ئاشتیێ و چارەسەرکرنا پرسا کوردی بهێتە کرن، دڤێت چاڤەرێ بین دا بزانین کا دێ چ روو دەت، لێ گرنگە دەولەتا تورکیا ب کریاری ئێدی هندەک تشتان بکەت، ب تایبەتی ژی نها بابەتێ ئازادکرنا دەمیرتاشی و گرتیێن دی یێن سیاسی د رۆژەڤێ دایە و کورد داخواز دکەن د زووترین دەم دا دەمیرتاش و هەڤالێن وی بهێنە ئازاد کرن، چونکی ئەو یەک دێ نیەتا پاک یا دەولەتێ ژی بۆ ئاشتیێ نیشا دەت.
سڕی ساکیک ئەو یەک ژی دیار کر، کورد دلگرانن کو هەتا نها سەبارەت ب قووناغا ئاشتیێ ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە چو نەهاتیە کرن، چونکی ئۆجەلانی هەتا نها گەلەک تشت کرینە و سەلماندیە کو ئەو بەرهەڤن دەست ب قووناغەکا نوو بکەن، لێ مخابن ژ ئالیێ دەولەتا تورکیا ڤە هەمان تشت نەهاتیە کرن و گۆت: (د هەڤدیتنا ل گەل بەرێز ئەردۆغانی دا من بەحسێ ڤان بابەتان هەموویێ کر و من بۆ وی دیار کو کورد دلخوەش نینن و دڤێت دەولەتا تورکیا هندەک تشتان بکەت، هەڤدیتنا مە گەلەک باش دەرباز بوو و ئەز هیڤیدارم سەلاحەدین دەمیرتاش و هەڤالێن وی د زووترین دەم دا بهێنە ئازاد کرن).

12

سەرۆک وەزیرێن لوبنانێ دیار کر، وان دڤێت ب رێیا دانوستاندنان پرسێن هەی ل گەل ئسرائیلێ چارەسەر بکەن، لێ مخابن دەستێوەردانێن بەردەوام یێن ئیرانێ د کاروبارێن ناڤخوەیی یێن لوبنانێ دا بووینە ئەگەر کو پرسێن هەی ئالۆزتر لێ بهێن و دڤێت ئێدی ئیران ب چو رەنگەکێ دەستێوەردانێ د کاروبارێن ناڤخوەیی یێن لوبنانێ دا نەکەت.
نەواف سەلام ئەو یەک ژی دیار کر، وان بەری نها ژی داخواز ژ حزبوللاهێ کرینە کو نەبیتە مەترسی بۆ لوبنانێ، مخابن ژ بەر ئێرشێن ڤێ دووماهیێ یێن ئسرائیلێ دیسان گەلەک وەلاتیێن سڤیل یێن لوبنانێ بووینە قوربانی و وەکو حوکمەتا لوبنانێ وان دڤێت حزبوللا و ئیران نەبنە ئەگەر کو ئسرائیل ئێرشی لوبنانێ بکەت و دڤێت ئیران رێزی ل سەروەریا لوبنانێ بگریت، نابیت ئیران بابەتێ لوبنانێ بۆ بەرژەوەندیێن خوە بکار بینیت و گرنگە ئیران پێداچوونێ د سیاسەتا خوە دا بکەت، چونکی لوبنانێ نەڤێت ببیتە پشکەک ژ شەڕێ ئیرانێ ل گەل ئسرائیلێ.

15

سەرۆکێ رۆسیا دیار کر، د چەند رۆژێن بۆری دا گەلەک ژ دەزگەهێن راگەهاندنا ئەمریکا بەحسێ ڤێ یەکێ کرینە کو د شەڕێ ل گەل ئیرانێ دا رۆسیا چەکێن پێشکەفتی داینە ئیرانێ، لێ چو راستی بۆ ڤێ یەکێ نینە و رۆسیا د دەمێ شەڕی دا چو چەک نەداینە ئیرانێ.
ڤیلادەمیر پۆتینێ سەرۆکێ رۆسیا ئەو یەک ژی دیار کر، ئەو پشتەڤانیێ ل هەلوەستێ دووماهیێ یێ ترامپی ل دۆر ئیرانێ دکەت، چونکی ترامپ ژی باش تێگەهشت کو ب شەڕی چو پرسەک ناهێتە چارەسەرکرن و وەکو رۆسیا ئەو پشتەڤانیێ ل دانوستاندنێن د ناڤبەرا ئیرانێ و ئەمریکا دا دکەن و گرنگە هەر دو وەلات پرسێن هەی ب رێیا دانوستاندنان چارەسەر بکەن.
سەرۆکێ رۆسیا ئەو یەک ژی دیار کر، وەلاتێ وی بەرهەڤە یۆرانیۆما پیتاندی یا ئیرانێ وەربگریت و کار بۆ ڤێ یەکێ بکەت دا ئیران و ئەمریکا بشێن پرسێن هەی د ناڤبەرا خوە دا چارەسەر بکەن.

12

رەمەزان زەكەریا

ل گوندێ شەرمن یێ سەر ب دەڤەرا ئاكرێ ڤە، بەلاڤبوونا نەخۆشیەكا گران د ناڤ ئاژەلان دا بوویە ئەگەرێ مرار بوونا چەندین سەرە چێلان و ب ڤێ چەندێ ژی زیانێن ئابووری یێن مەزن ب خودانێن وان كەفتی نە و بارگرانیەكا زێدە بۆ گوندیان دروستكریە.

مستەفا ئاژەلدارەكێ گوندێ شەرمنە بۆ ئەڤرۆ گۆت: ئەڤ نەخۆشیا نوكە د ناڤ گوندی دا بەلاڤبووی ب تەپەكێ دهێتە ناسین نیشانێن سەرەكی یێن ڤێ نەخۆشیێ ئەون كو دەڤ و پێن چێلان كول دبن ئەڤ چەندە دبیتە سەدەم كو ئاژەل نەشێن چ خارنێ بخۆن و ژبەر ئیشانا پێن خۆ ژی نەشێن ب ڕێكێ ڤە بچن هەتا نوكە هژمارەكا زۆر یا چێلان تووشی ڤێ پەتایێ بووینە و بریندارن، كو ئەڤە ژی مەترسیێ ل سەر پاشەڕۆژا كەرتێ ئاژەلداریێ ل دەڤەرێ دا دروست كریە.
ناڤبری گۆت ژی: داخوازیێ ژ لایەنێن پەیوەندیدار و تیمێن ڤێتێرنەری دكەین ب رەنگەكێ بلەز بهێنە سەر خەتێ دەرزی و دەرمانێن پێدڤی بگەهیننە گوندی دا كو ڕێگری د بەلاڤبوونا پتر یا پەتایێ دا بهێتە كرن و ڕێژەیا زیانێن وان پتر لێ نەهێت.
ئازاد عەبدولا، ئاژەلدارەكێ دی یێ دەڤەرا ئاكرێ یە بۆ ئەڤرۆ گۆت: رێژا زۆرا بارانبارینێ و هشك نەبوونا ئەردی بۆ دەمەكێ درێژ بۆ هۆكار كو پێن چێلا كول ببن و بكەڤنە مال ژبەركو پتریا وەرزێ بووری باران بارین و چێل د ناڤ دەشت و چیا دابوون و بەردوام پێن وان تەربوون ئەڤ چەندە بۆ هۆكار كو تووشی نەخۆشیێ و ناسكبوونا پێیا ببن هەتا دەر ئەنجام تووشی نەخۆشیا تەپەكیێ بووی ئەگەر زوو بهێنە چارەسەركرن زیانێن وێ كێمترن بەلێ ئەوێن درەنگ دزانن ب ساناهی ساخ نابنەڤە.
عەلی محەمەد، شارەزایەكێ نەخۆشیێن ئاژەلی بۆ ئەڤرۆ گۆت: كو پشكەكا مەزن یا مراربوونا چێلان بۆ كێمبوونا هشیاری و نەشارەزاییا خودان ئاژەلان دزڤڕیت ژبەركو نەناسینا نیشانێن دەستپێكێ یێن نەخۆشیێ و درەنگ گەهاندنا چارەسەریێن ڤێتێرنەری دبنە سەدەم كو بارودۆخێ چێلان تێكبچیت و د ئەنجام دا مرار ببن.

13

هەرهین محەمەد:

كەرتێ خودانكرنا پەلەوەران ل كوردستانێ، ئێكە ژ بنیاتێن بنەڕەتی یێن ئابۆری و دابینكرنا ئاسایشا خوارنێ، لێ یا كو سەركەفتنا ڤی كەرتی دەستنیشان دكەت، ب تنێ دابینكرنا جهـ و مریشكان نینە، بەلكو «ئالیكێ ستاندارد و ب كۆالیتی» ئەگەرێ سەرەكی یێ گەشەكرن و پاراستنا ساخلەمییا پەلەوەرانە.

جوتیار حەسەن یونس، قوتابیێ دكتورایێ د بسپوریا پەلەوەران داب ۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ئالیك نێزیك ٧٠٪ ژ تێچویێ‌ گشتیێ پروژین پەلەوەران بخوڤڤ دگریت و پێكهاتەیێن سەرەكی یێن ئالیكی گەنمەشامییە و گەنمێ ئالیكی و سۆیایە و زەیت سۆیایە، تێكەلی ڤیتامین و كانزایان، دگەل ئەو ترشێن ئەمینی ئەوێن كو لەشێ مریشكێ نەشێت دروست بكەت و كو لایسین و مێسیۆنین و سریۆنین. دگەل خویێ یا خارنێ و هندەك ماددێن دی ژی تێدا هەنە و ئەوێن پتر تێچوویێ دروست دكەن گەنمەشامییە و سۆیایە و گەنمێ ئالیكییە. و ب لێبۆرینڤە پتریا ئەو ماددێن ئەم بكار دئینین و دهێنە هاوردەكرن و ب تنێ ئەو ماددێن سەرەكی نە ئەوێن ل ڤێرێ هەین و گەنمێ ئالیكییە و رێژەكا كێم ژ گەنمەشامی ل ڤێرێ هەیە .
زێدەتر گۆت: بهایێ‌ ئالیكی لسەر دوو فاكتەران رادوستیت، یا ئێكێ، كوالێتییا ئەو كەرەستێن د ناڤ ئالیكی دا دهێنە بكارئینان، دوو ئەو ستانداردێن جیهانی كو ئالیك ل سەر تێتە دروستكرن و ئەو كەرەستێن دهێنە بكارئینان، ئەگەر كوالێتییا وان یا بلند بیت بهایێ وێ ژی دێ یێ بلند بیت، ژ بەر هندێ ئەز دێ بێژم ئالیكێ ئەرزان كوالێتییەكا باش نابیت و سەرانسەری كوردستانێ كۆنترۆلەكا باش ل سەر كارگەهێت ئالیكی هەیە، لژنەیێن حكومەتێ ل سەر هەموو كارگەهان ب شێوەیەكێ بەردەوام دگەڕن و چ ماددەیێن بێ مفا و زیان بەخش ناهێنە بكارئینان، بەلێ هندەك كارگەهـ دبیت ژ بۆ كێمكرنا بهایێ ئالیكێ، هندەك كەرەستێن ئەرزان كوالیتی نزم بكاردئینن وەكو سۆیا و گەنمەشامی.
زێدەتر گوتژی: ل كوردستانێ چ كەرەستێن كیمیایی ناهێنە بكارهینان د ناڤ ئالیكی دا، بەلێ گەلەك جاران ئالیكێ هاوردەكری ئاریشە ژێ‌ دروست دبن و ئالیك دێ هێتە تێستكرن ب رێژەیا پرۆتینێ وێ یا ستانداردە، بەلێ دەمێ دهێتە بكارهینان د ناڤ هۆلاندا خوەدیكرنا پەلەوەراندا، ئەنجامێن باش ناهینیت، ئەڤە ژی ئەگەرێ هندێ یە كو ئەو ئالیكە ل دویڤ ستاندارد و پێدڤیێن مریشكێ نەهاتییە دروستكرن، چونكی ئالیكێ مریشكێ نە ب تنێ پرۆتین و وزەیە، گەلەك ماددەیێن دی ژی پێ دڤێت، لێ تێدا نینن و بۆ كێمكرنا تێچوویێ وزێ، دوهنێن سۆتی ناهێنە بكارهینان، چونكی ئەو روونێن ب ڤی رەنگی چەندین جاران د قەلاندنێدا هاتینە بكارهینان، رێژەیا ژەهربوونێ یان تۆكسیناتێ د ناڤ ئالیكیدا زێدە دكەن، ژبەر هندێ ئەو ناهێنە بكارهینان.
جوتیاری ئەو چەندە ژی گۆت: ئالیكێ ئەرزان و ب كۆالیتی، جوداهی یا بهای د ناڤبەرا كۆالیتییا وی و ئالیكێ دی یێ ب كۆالیتی دا یا كێمە، بەلێ ب شێوەیەكێ گشتی دبیت هەتا چار بۆ شەش رۆژان گەشەكرنێ زێدەتر بكەتن و د ڤێ ڕێكێ دا خودانێن پەلەوەران دشێن دوو جاران زیانێ بكەن، و ساخلەمییا مریشكان ب شێوەیەكێ گشتی گەلەك دهێتە خوارێ و رێژا مرنێ د ناڤ دا زێدە دبیت و رێژا گوهۆڕینا ئالیكی بۆ گۆشتی كو ب FCR دهێتە نیاسین، گەلەك بلند دكەت و مریشك ئالیكەكێ‌ زێدەتر دخۆت و كێشەكا كێمتر ددەت، ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ زەرەر و زیانەكا مەزن بۆ خودانێن پەلەوەران.
گۆت ژی: ئێك ژ ئەگەرێن لاوازبوونا بەرگریا مریشكان، ئەو ئالیكێ ب كۆالیتییا كێمە یا كو دهێتە بكارئینان و ئەگەر بەرگریا لەشێ مریشكێ كێم بوو، دێ نەخۆشیێن كوژەك ژی دناڤ وێ هۆڵێ دا گەلەك ب شێوەیەكێ ب ساناهیتر بەلاڤ بن و رێژا مرنێ ژی د دەمێ بكارئینانا ئالیكەكێ بێ كۆالیتی دا، دبیت هەتا پێنچ هەتا پازدە سەدێ ژ رێژا مرنێ یا نۆرمال زێدەتر لێ بهێت، بێی كوئەگەر ئەو ئالیك گەلەك یێ بێ كۆالێتی بیت، دبیت رێژا مرنێ هێشتا زێدەتر ژی لێ بهێت و شیرەتەك بۆ خودانێن پەلەوەران و ئەو ئالیكێ دهێتە بكارئینان ژ ژێدەرەكێ باوەرپێكری بیت و بەری كو ئالیك بهێتە بكارئینان، هندەك پشكنین هەنە گەلەك یێن گرنگن بۆ وی ئالیكی بهێنە كرن، یا ئێكێ: پشكنینا پڕۆتینی، خۆڵەمێش، دۆهن، فایبەر و پشكنینێن ژەهراویبوونێ (تۆكسینات).

10

د. احمد طيار بۆتی، تایبەتمەندێ نەخۆشیێن دل و هناڤا و شەکرێ و غودێ دیارکر کو ​نەخۆشیێن غودێ ب شێوەکێ گشتی دبنە چار جۆرێن سەرەکی: غودا پەریزادە یا کسلان (تەمبەڵ)، یا ژەهراوی، هەودانێن غودێ، و گریێن غودێ. ئەڤ نەخۆشیە ب ئێک ژ نەخۆشیێن زۆر بەربەلاف دهێتە هژمارتن، و رێژا تووشبوونێ ل دەڤ ژنان گەلەک پترە ژ زەلامان. ل دویڤ ئاماران و گۆت:
​ل دەڤ ژنان، نێزیکی 10% تووشی ڤان نەخۆشیان دبن، ب تایبەت غودا کسلان. دەربارەی گریێن غودێ ژی، رێژە دناڤبەرا 50% حەتا 60% دایە و​ ل دەڤ زەلامان، ژ هەر ١٠٠٠ زەلامان نێزیکی ٢ کەس تووش دبن، و رێژا هەبوونا گرێیان دناڤبەرا 30% حەتا 40% دایە.
​د. احمد طيار دیارکر کو​نیشانێن نەخۆشیێ ل دویڤ جۆرێ وێ دهێنە دهستنیشانکرن و ژوانژی، ​غودا کسلان، نەخۆش بەردەوام هەست ب ماندیبوون و سەرمایێ دکەت. وەراندنا پرچێ، خەموکی، هشکبوونا پیستی، و قەبزبوون ژ نیشانێن وێ نە. ل دەڤ ژنان ژی دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا دەورا هەیڤانە. هەکە نەخۆشی دژوار بوو، دەنگ ستویر و بۆڕ دبیت، و سەر و چاڤ و حەفک دوەرمن.
دەربارەی ​غودا ژەهراوی، نیشان بەروڤاژین؛ نەخۆش هەست ب خۆهدانەکا زێدە دکەت، کێشا وی کێم دبیت سەرەڕای زێدەبوونا شەهیا خارنێ، و تووشی لەرزین، قوتانا دلی، و تێکچوونا بارێ دەروونی (نەمرتاحی) دبیت، دگەل وەرمیا حەفکێ یان دەرکەفتنا چاڤان بۆ دەرڤە و گۆتژی: دەستنیشانکرنا دروست کلیلا چارەسەریێ یە چونکی ئەگەر و جۆرێن غودێ گەلەکن. بۆ نموونە، غودا کسلان دبیت یا بەروەخت بیت و پێدڤی ب چارەسەریەکا دەمکی هەبیت یان چ چارەسەری نەڤێت، یان دبیت یا دومدرێژبیت و پێدڤی ب چارەسەریا بەردەوام هەبیت. هەروەسا غودا ژەهراوی ژی دبیت پێدڤی ب چارەسەریا سالەکێ یان پتر هەبیت. لادانا ژ رێنمایێن نۆشاری و کێم و زێدەکرنا دەرمانان ژ دەف خۆ، دبیتە ئەگەرێ ئاڵۆزیێن دژوار، وەک گۆهرینا غودا کسلان بۆ یا ژەهراوی، یان بەرۆڤاژی هندێ.
​دیارکر ژی، ​دەرکەفتنا گرێیێن غودێ د سۆنەرێ دا واسوڵسێ و قەلەقیێ د دڵێ نەخۆشان دا چێدکەت، بەلێ د راستی دا گەلەک ژ وان پێدڤی ب ترسانێ نینن. تنێ رێژەکا زۆر کێم (کێمتر ژ 5%) ژ ڤان گرێیان دبیتە پەنجەشێر)، و نێزیکی 90% ژ وان حالەتێن پێنجەشێرێ ژی ب تەمامی دهێنە بنبڕکرن و گۆت: نشتەرگەری دهێتەکرن، ​هەکە پشکنینا شانەیی (زەرعێ) دیار کر کو یا پەنجەشێرە یان گۆمان ل سەر هەبیت، هەکە گرێیا غودێ گەلەک یا مەزن بیت و زەختێ ل سەر بۆڕیا هەناسێ یان یا خارنێ چێبکەت یان نەخۆش ب خۆ بخوازیت بۆ مەرەمێن جوانکاریێ راکەت یان هەکە قەبارێ گریێ مەزن بیت (پتر ژ ٤-٥ سانتیمەتران)، چونکی گۆمانا پەنجەشێرێ زێدە دبیت و ​ئەگەر ئەڤ گرێیە ببیتە ئەگەرێ چێبوونا غودا ژەهراوی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com