رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

1- 4

گوندێن دەڤەرا بەرلێفێ‌ ژ پێنج گوندان پێكدهێن ئەوژی: گوندێ‌ بێتاسێ‌، بێزهێ‌، دولا، ئەرمشت، دوبانك. ئەڤ گوندێن هەنی سەر ب ناحیا ڕزگاری قەزا زاخۆ ڤەنە. دكەڤن بەربنارێ‌ چیایێ‌ سپی و ناڤ و دەنگێن ئەڤێ‌ دەڤەرێ‌ ب هەبوونا فێقیێ‌ تریێ‌ تایفی و هنارا ئەرمشتێ‌ و باهیڤێن گوندێ‌ دولا و شێلمێن بێتاسێ‌ یا بەرنیاسە. هەر وەسا دناڤ فلكلورێ‌ كوردی دا بەحسێ‌ سەرهاتییا عویجێ‌ لێفێ‌ هاتیە كرن، كو چێروكا عویجێ‌ لیفێ‌ بۆ سەردەمێ‌ نوح پێغەمبەری ڤەدگەڕیت كو عویجێ‌ لێفێ‌ گەلەك ب خوەرەبی و تێر خوارن نەدخوار. لەوما كەسێ‌ نەشیا زكێ‌ عویجێ‌ لێفێ‌ تێر بكەت. ئەوژی خەلكێ‌ دەڤەرا بەرلێفێ‌ گوتن: ئەم دێ‌ شێن تێر نانی و خوارنێ‌ ب دەنە عویجێ‌ لێفێ‌. خەلكێ‌ ئەڤێ‌ دەڤەرێ‌ ڕابین چوون ئاقاری بەڕی و كەزوان ئینان و دناڤ ئێكدا قوتان و هێران و دانە عویجی. دگوتن ئەڤ جورە خوارنە یا دلگرتی بی كو هێدی عویجی نەشیا گەلەك خوارنێ‌ بخوت و هوسا شیان دەبارا عوبجێ‌ لێفێ‌ بكن و تێر خوارنێ‌ ب دەنێ‌.
هەر وەسا چەندین گەلی ل ئەڤێ‌ دەڤەرێ‌ هەنە مینا گەلیێ‌ قەپانێ‌، گەلیێ‌ شەمسا، گەلیێ‌ ڕێ‌، گەل برەهیم، گەلیێ‌ گوندی، گەلی گیانكا، گەلیێ‌ دولا، گەلیێ‌ ئەرمشتێ‌، گەلی دوبانكێ‌، گەلیێ‌ هاروینا و هەر وەسا كەلها ئەرمشتێ‌ گەلەك بەرنیاس و ناڤ و دەنگێ‌ خۆە هەیە. هەر دیسان چەندین شكەفت و ناوسك لێ‌ هەنە كو ل سەردەمێ‌ شۆڕشا ئیلۆنێ‌ و شۆڕشا گولانێ‌ ئەڤ دەڤەرە بنگەهەكی سەرەكی بین كو ئەو خەلكێ‌ قەستا ناڤ شۆڕشێ‌ دكرن و ناڤ ئەڤان شكەفت و ناوسك و گەلیان دا لێ‌ ئاكنجی دبین. هەر وەسا ل سەردەمێ‌ شۆڕشا ئیلۆنێ‌ بارەگایێ‌ هێزا زاخۆ ب سەرەپرشتیا شەهید عیسا سوار ل گەلیێ‌ ئەرمشتێ‌ بی. حكومەتێن ئیراقێ‌ ل ئەوی سەردەمی یێن ئێك ل دویف ئیكێ‌ ب هەمی هێزا خۆە یا ئەسكەری و ب فڕوكەیێن جەنگی ئەڤ دەڤەرە دكرنە ئارمانج و بومبەباراندكرن.
هەر وەسا چەندین جاران هێرشێن چەكداری یێن عەسكەری و ب هاریكاریا فەوجێن جاشان و ئەسكەرێ‌ وەلاتێ‌ سوریا ل سالا 1963ی هێرشی دەڤەرا گوندێن بەرلێفێ‌ كرن و ئەوڤێ‌ هێرشێ‌ گوندێن بێتاسێ‌ و بێزهێ‌ و دولا سوتن و پاشدا زڤڕین. هەر دیسان مەزنترین هێرەشا ئەسكەری ل سالا 1984ی بۆ سەر ئەڤێ‌ دەڤەرێ‌ هات و ئەڤی شەڕی بۆ ماوێ‌ هەشت ڕۆژان ڤەكێشا و ژ نەچاریا خوە ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ و جاشان دگەل ڤەكێشنا خوە ب سەر شوری و كەربا دلێ‌ خۆە دارشتن ئەوژی ڕابوون ب سوتنا گوندێ‌ ئەرمشتێ‌ و شێرەژنا جانفیدا جەواهر ئیسماعیل مالا خۆە بەرنەدا و خانیێ‌ خۆە چول نەكر هەتا ئاگر ب سەر مالا وێ‌ داهاتی خوار و خانما جەواهر دخانی ڤە هات سوتن و گیانێ‌ وێ‌ بێ‌ قوربانی ئاخا كوردستانێ‌.
مە وەك ڕۆژنامەیا ئەڤرو سەرەدانا گوندێ‌ دولا كر و بینە مێهڤانێن مالاپێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانێ‌ و ئێك ژ بەرنیاسێن دەڤەرێ‌ ئەوژی مەلا شین ئیبراهیم دولی بی، هەروەسا ب ئەڤی ئاوایی بەرسڤا پرسیارێن مە دا و گوت: ناڤێ‌ مە مەلا شین ئیبراهیم تەلحە ل سالا 1966ی ل گوندێ‌ دولا سەر ب ناحیا ڕزگاری قەزا زاخۆ ژ دایكبوویمە، بابێ‌ من ئەز ب ناڤێ‌ مەلا شین بارزانی هاتیم ناڤكرن. ل سالا 1972ی من قەستا قوتایخانێ‌ ل قوتابخانا گوندی كریە و هەتا پولا سیێ‌ سەرەتایێ‌ من ل قوتابخانێ‌ دەوام كر. ل ئەوی دەمی ئەز گەلەك ل قوتابخانێ‌ یێ‌ زیرەك و گوهداربیم. من هەتا پولا سیێ‌ سەرەتایێ‌ ل قوتابخانێ‌ خواند و هەر وەسا من قورئان ل بەر دەستێ‌ مەلا ئەحمەدێ‌ دولی دخواند. ئەوبی ل سالا 1974ی جارەكادیتر شۆڕشا ئیلۆنێ‌ دەستپێكر و حكومەتا ئیراقێ‌ بریاردان كو هەمی ماموستا و مەلایێن گوندان بۆ ناڤ باژێڕان بێن ڤەگوهاستن و دەرێ‌ قوتابخانان و مزگەفتان ل دەڤەرا مە هاتن گرتن. بەلێ‌ ئەوبی سەركردایەتیا شۆڕشێ‌ نەهێلا دەرگەهێ‌ قوتابخانا ل قوتابییان بێت داخستن و ڕابین ماموستا ئینان و قوتابخانەیەك ل گوندێ‌ بومە ڤەكرن و مە ل گەلیێ‌ گوندێ‌ دولا و ل بن دارێن گویزا ل بەردەرێ‌ شكەفتا گەلیێ‌ گوندێ‌ مە بەردەوامی ب خواندنێ‌ دا. ئەوبی دەمێ‌ مەلایێن گوندێ‌ مەژی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا ئەحمەد بۆ باژێڕێ‌ زاخۆ ڤەكێشایی مەلا ئەحمەدی گوتە من: ئەڤە بوتە كاغەزا شویشتنا مریان و چەوانیا كرنا نڤێژا مریان و دگەل خواندنا تەرقینێ‌ تو دێ‌ پێدڤی بی و ل سەر گورێن مریان بخوینی. منژی ئەڤ چەندە ژ خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا ئەحمەدی وەرگرت و ب راستی ل سەردەمێ‌ شۆڕشێ‌ ئەز پێدڤی بیم بۆ چەوانییا شویشتنا مریان و كرنا نڤێژا مریان و خواندنا تەقینێ‌ ئەڤێ‌ چەندێ‌ مفایەكی باش ل مە وەكو خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ كر. پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانێ‌ مەلا شین گوت: ل دەستپێكا شۆڕشا ئەیلۆنێ‌ دەڤەرا لێفێ‌ بی دەڤەرا ستراتیژی و بەروكێن شەری كەتن زنجیرا چیایێ‌ سپی و ل بەر سینگێ‌ ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ بەروك و چەپەر دەینان و ل بەرسینگێ‌ لڤین و هێرشێن هێزێن حكومەتا ئیراقێ‌ ڕاوەستان. گوتژی: چەندین جاران فروكەیێن جەنگی یێن ئیراقێ‌ ژ جورێ‌ سیخو و مێگ یێن ل ئەوی سەردەمی گوندێن ئەڤێ‌ دەڤەرێ‌ بومبەبارانكرینە و هەروەسا وەكی خودێ‌ ژێ‌ ڕازیێ‌ بابێ‌ من دگوت: ل پارزا سالا 1961 فروكەیێن ئیراقێ‌ یێن جەنگی بۆ سەر دەڤەرا لێفێ‌ هاتن و ل ئەوی دەمی پەزێ‌ مە و دگەل گاڕانا چێلا یا گوندی ل سەر ئاڤا خابیری دمخەلی دا ڕاوەستایی بین و ئەڤان فروكەیان ڕەمی ل پەزی و گاڕانێ‌ كرن و دئەگەرێ‌ دا هەژمارا حەفتێ‌ سەرێن پەوێن مە و گوندیان كوشتن و هەروەسا هەژمارا یازدە چێلێن خەلكێ‌ گوندێ‌ دولا د ئەگەرا ئەوێ‌ رەمیا فروكەیاندا هاتن كوشتن. هەروەسا چەندین جاران فروكەیێن ئیراقی ئەڤێن جەنگی گوندێن دەڤەرێ‌ بومبەبارانكرینە و ئێك ژ كریار و رەفتارێن حكومەتا ئیراقێ‌ ب بومبەبارانكرنا پەزی و گاڕانێن چیلا و سوتنا بێدەر و دەخل و دانێ‌ دەڤەرێ‌ بویە كو ب مەرەما نەهێلانا ژێرخانەیا ئابوری و هەردیسان ب نیازا لاوازكرنا شورەشێ‌ و مورالا پێشمەرگەیێ‌ بێتە خوار و لاواز ببت. دەمێ‌ شۆڕشا ئیلۆنێ‌ دەستپێكری ل ئەوی دەمی بارەگایێ‌ سەركردایەتیا شۆڕشێ‌ ل گوندێ‌ بێزهێ‌ بی و چەندین جاران حكومەتا ئیراقێ‌ ئەڤ دەڤەرە ب توپ و ڕاجیمەیان و فروكەیێن جەنگی ئەڤ دەڤەرە بومبەبارانكرن. هەر وەوسا ل سالا 1965ی حكومەتا ئیراقێ‌ ب هەڤكاری دگەل ئەسكەرێ‌ حكومەتا سوری و ب هاریكارێ‌ جاشان هێرشی دەڤەرا بەر لێفێ‌ كرن. ئەوبی هێزا زاخۆ یا پێشمەرگەیی بەرسینگا ئەڤێ‌ هێرشێ‌ كرن و ئەڤی شەڕی بۆ ماوێ‌ چەند ڕۆژان ڤەكێشا.

شەمال ئاکرەیی

ل درەنگییا رۆژا پێنجشەمبی یا بۆری، ٩ی ئۆکتۆبەرا ٢٠٢٥ێ، کۆمیتەیا خەلاتێ نۆبل یا سویدی راگەهاند کو نڤیسەرێ مەجەرستانی (هەنگاری) لازلۆ کراسناهورکایLaszi Krasznahorkai ژبەر بەرهەمێن وی یێن وێژەیی یێن سەرنجراکێش و خۆدی دیتنێن جودا و ب تایبەتی ژ بەر رۆمانا وی یا بناڤێ «خەمگینییا بەرخۆدانێ» Melancholy of Resistance ، خەلاتێ نۆبل یێ سالا ٢٠٢٥ێ دێ ژێڕا هێتە پەخشین کو دهێتە چاڤەڕێکرن ل١٠ی دیسەمبەرا ٢٠٢٥ێ د رێورەسمێن فەرمی یێن پارڤەکرنا خەلاتێن نۆبل دا، وی خەلاتی وەربگریت.
رۆمانا بێزارییا بەرخۆدانێ، ل سالا ١٩٨٩ێ چاپبوویە و روودانێن وێ ل دۆر باژێڕەکێ تژی تنگژینن. تیمەکا سێرکێ یا نەنیاس کو چ تشتان نماییش ناکەت ژ بلی نەهەنگەکێ مەزن، سەرا وی باژێڕی ددەت. ئەڤ تیما سێرکێ کێلەشۆکەکێ ل وی باژێڕی دروست دکەت و وەسا خۆیا دبیت کو جیهانێ ئیدی دێ بەر ب دووماهیێ ڤە چیت.
کۆمیتەیا سویدی یا خەلاتێن نۆبل، ئەڤ نڤیسەرێ مەجەرستانی یێ ٧١ سالی هلبژارت کو دهێتە هەژمارتن ئێک ژ ناڤدارترین نڤیسەرێن وی وەلاتی یێن د ژیانێ دا مایی و ناڤێ وی ل ڤان سالێن دووماهیێ د پێشبینیێن رەخنەگرێن وێژەیی دا هەبوو بۆ وەرگرتنا خەلاتێ نۆبل.
پشتی بدەستڤەئینانا خەلاتێ نۆبل، لازلۆ بۆ رادیۆیا سویدی (S.R) گۆت: « ئەز گەلەک یێ کەیفخۆشم و د هەمان دەم دا یێ ئارام و نە ئارامم!»
د راگەهاندنا کۆمیتەیا خەلاتی نۆبل دا، هاتییە: «کراسناهورکای نڤیسەرەکێ ئەفسانەییە و د کەڤیتە د خانەیا نڤیسەرێن مەزن دا یێن وەکو فرانس کافکا و تۆماس بیرنهارد دا و ب شێوازێ خۆ یی بێهۆدەیی و تژی ژ تەنز و ئایرۆنیک ژ نڤیسەرێن دی یێ جودایە».

ژیانا وی
لازلۆ کراسناهورکای ل ٥ی کانوونا دووێ یا سالا ١٩٥٤ێ ل باژێرێ گیولا (Gyula) ل باشورێ رۆژهەلاتێ مەجەرستانێ ژ دایک بوویە. ل زانکۆیا سگید The University of Szeged، یاسا خواندیە، پاشی ئەدەبێ مەجەرستانی ل زانکۆیا ئۆتڤۆش لوراند Etvs Lornd University ل بوداپستێ ب دووماهی ئینایە.
کراسناهورکای د ناڤ خێزانەکا مەجەرستانی یا جوهی ژ تەخا ناڤین دا مەزن بوویە کو بەرهنگارییا رژێما کومەنیستی بوویە. هەتا سالا ١٩٨٧ێ ژ وەلاتی خۆ دەرنەکەفتبوو دەما ب رێکا هاریکارییەکا دارایی چوویە بەرلین.
ل سالا ٢٠١٥ێ، خەلاتێ مان بۆکەر یێ جیهانی یێ بەریتانی ب دەستڤەئینا. پشتی کو ئیمیری کیرتس Imre Kertsz ل سالا ٢٠٠٢ێ، خەلاتێ نۆبل یێ وێژەیی وەرگرتی، کراسناهورکای دویەمێن مەجەرستانی یە.
کراسناهورکای، نڤیسینا ئازاد کرییە پیشەنگێ نڤیسین و بەرهەمێن خۆ و گەلەک تێکهلی دامەزراوەیێن ئەدەبی یێن حکومی نەبوویە، بەلکو رێکەکا سەربەخۆ پەیڕەوکرییە.
پشتی کەفتنا کۆمۆنیزمێ، ب گەلەک گەشتان رابوویە و بڕیار دا ل دەرڤەی مەجەرستانێ بمینیت. پترییا گەشتێن وی بۆ رۆژهەلاتا ئاسیا (چین و مۆنگۆلیا) بوون و کەلتوورێ وێ دەڤەرێ، کارتێکرنەکا مەزن ل سەر هندەک کارێن وی هەبوو.
چەندین رۆمانێن وی ژ لایێ دەرهێنەرێ مەجەرستانی بێلا تار Bla Tarr ڤە بووینە فلم.
گەلەک خەلاتێن ئەدەبی وەرگرتینە. ژ یێن هەرە دیار خەلاتێ مان بوکەر یێ نێڤدەولەتی Man Booker International Prize بوو کو ل سالا ٢٠١٥ێ وەرگرت.

ژ گرنگترین رۆمان و کارێن وی:
– تانگۆ یا شەیتانی – سەمایا شەیتانی Satantango (Stntang) (١٩٨٥): ئێکەم رۆمانا وی یا گرنگە. د ڤێ رۆمانێ دا، ب ستایلەکێ جودا و پڕ ژ رستەیێن درێژ، فوکەسێ ل سەر دودلیێ و ژ ناڤچوونا هێدی هێدی دکەت و وێنەیێ گوندەکێ خراببوویی یێ سەردەمێ کۆمۆنیزمێ بەرچاڤ دکەت.
– خەمگینییا بەرخۆدانێ The Melancholy of Resistance (Az ellenlls melanklija) (١٩٨٩): رۆمانەکە ب چەندین روودانێن سه‌یر کو ل باژێرەکی د قەومن دەست پێ دکەت و تێدا ترسا ژ هەلوەشیانا جڤاکی، پەنابەریێ، و تێرامانێن هەبوونێ دیار دکەت.
– جەنگ و جەنگ War War (Hbor sh bor) (١٩٩٩): ئەڤ رۆمانە بەحسی شەیدابوونا کەسایەتیەکێ دکەت ب نڤیسین و بەلاڤکرنا بەرهەمێن هەڤچەرخ. تێدا بیرۆکەیا رەڤینێ یان به‌رهنگاریێ ب رێیا ئەدەبی دگریتە بەر.
– کاڤلبوون و خەمباری ل ژێڕ ئەسمانی Destruction and Sorrow Beneath the Heavens (٢٠٠٤): د ڤێ رۆمانێ دا، کارتێکرنێن ئەو گەشتێن وی کرین بۆ رۆژهەلاتا ئاسیا کرین دبەرچاڤن و داکۆکیێ دکەتە سەر هەرفینا ناخێ مرۆڤی و خەمگینیێ ب ستایلەکێ ئەدەبی یێ جوان. دیسان ئەوێ تێکهلییا د ناڤبەرا سروشت و کولتۆرێن مەزن و بچووک دا دروست دبن د ڤێ رۆمانێ دا کۆم دکەت.
– سیۆبۆ ل جیهانا خوارێ Seiobo There Below (٢٠٠٨): کۆمەکا کورتەچیڕۆکێن پێکڤە گرێدایی ل سەر شێوەیێ رۆمانێ، ب ستایلەکێ ئەبستراکت (تەجرید)ی کو هەلویستێن هونەری، رۆحانی، و رۆناکبیری تێدا نیشان ددەت. ئەڤ کۆما چیرۆکان ژ کارێن وی یێن هەرە دیار یێن هاتینە وەرگێران بۆ سەر زمانێن دی دهێتە هژمارتن.
– زڤڕینا بارۆن وینکهایم بۆ نیشتمانی Baron Wenckheim‌s Homecoming (٢٠١٦): ژ کارێن وی یێن ڤێ دووماهیێ دهێتە هژمارتن یێن کو دەنگڤەدانەکا بەرفرەهـ وەرگرتی. د ڤێ رۆمانێ دا تڕانەپێکرن و حەسرەت و تێرامانێ سەبارەت ب ناسنامە و ڤەگەڕیانێ بۆ کەڤنەشۆپییا ژ دەستدایی کۆم دکەت.
– بەربەلاڤبوون ٠٧٧٦٩ Herscht 07769 (٢٠٢١): ژ نووترین رۆمانێن لازلۆ یە. کارەکێ فەلسەفی و تێڕامانییە، بەحسی هەرفین بەهایان دکەت د جیهانەکا گێلەشۆکی دا. رۆمان بزاڤێ دکەت داکو وێ بێسەربەرییا دێ ل پشتی ڤێ داکەفتنا رەوشت و پرەنسیپێن روحی یێن مرۆڤێ مۆدرێن سەرهلدەت، خۆیا بکەت.

تایبەتمەندیێن شێوازێ وی یێ نڤیسینێ
– ئێک ژ تایبەتمەندیێن ستایل و شیوازێ وی د نڤیسینێ دا، رست و پەرەگرافێن درێژە کو هندەک جاران گەلەک د بێ ناڤبڕن، ئەڤ چەندە هەستەکێ گێژەلۆکێ بۆ خواندەڤانی دروست دکەت کو رەنگە دو سێ جاران هەمان رستە بخوینیت هەتا ژ رامانا رستەیان بگەهیت.
– مژار و بابەتێن هەبوونێ، هەرفینێ، به‌رهنگاریبوونێ و دەمی د ئازرینیت کو گەلەک ژ کارێن وی پرسیاران دەربارەی رامانا هەبوونا مرۆڤی، سەردەمی و شکەستنا ئایدۆلۆژیان و سەرهلدانا ئاژاوەیێ دا دروست دکەن.
– د کارێن وی دا، هندەک جاران، وێنەکرنا تاری بەلێ نە ب رامانا رەشبینی؛ بەلکو وەک حەزا لێگەریانێ ل جوانیێ یان رزگاریێ یان زمانەکی کو بشێت به‌رهنگاریێ بکەت دهێنە دیتن.
– د بەرهەمێن وی دا، کارتێکرنێن چاند و رەوشەنبرییێن جودا – جودا دهێنە دیتن و سەربارێ وان هەمی کارتێکرنان چاندا مەجەرییە ل سەر وی. هەر وەسا دیرۆکا پشتی کۆمۆنیزمێ و ئەزموونا وی ل رۆژهەلاتا ئاسیا، باندۆرەکا دیار ل سەر دیتنا وی یا ئەدەبی کرینە.
بدەستڤەهینەرێن خەلاتێن نۆبل، ژ بلی مەدالیایا نۆبل، پاداشتەکێ دارایی ب گۆژمێ ١١ میلیۆن کرۆنێن سوێدی (نیزیکی ئێک میلیۆن یۆرۆ) وەردگرن.

مفا ژ ڤان ژێدەر و سایتان هاتییە وەرگرتن:

– https://www.nobelprize.org/
– Washington Post
-Sipos, Andrs. Understanding Lszló Krasznahorkai: The Horror of the World and the Hope of Art.
– The Paris Review – دیدارەک ل گەل نڤیسەری
– The Guardian – گۆتارەکا شرۆڤەکاری .

رەمەزان زەكەریا

موفق شێخ شهاب سورچی، بەربژارێ ژمارە 19 د دیدارەكێ‌ دا دیار كر، پارتی ئێكەم پارتا گەلێ كوردستانێ یە ب درێژاهیا دیرۆكێ و جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ خودان بیروباوەرێن نەگۆر بوویە بۆ جێبەجێكرنا هەموو مافێن گەلێ كوردستانێ ب رێیا دەستووری، من ژی بەرنامەیێ خوە هەیە د چارچووڤێ بەرژەوەندیا گشتی دا كو چەندین كاران بۆ خەلكێ كوردستانێ جێبەجێ بكەین.

موفق شێخ شهاب سورچی، بەربژێرێ ژمارە 19 ل سەر لیستا 275 یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل بازنەیێ دهۆك بۆ رۆژناما ئەڤرۆ بەرنامەیێ خوەیێ كاری بۆ چوار سالێن داهاتی ل جڤاتا نونەرێن ئیراقێ ئاشكراكر و گۆت: ئێكەم جار كارێ من دێ‌ جێبەجێكرنا كارناما پارتی دیموكراتی كوردستان بیت، ئەوا بۆ چوار سالا هاتیە دارشتن ل ژێر دروشمێ (هەڤپشكی، هەڤسەنگی، لهەڤكرن)، ژبەركو هەموو دەما كارناما پارتی یا گشتگیرە و د بەرژەوەندیا هەموویان دایە.
ناڤبری گۆتژی: هەر جهێ پارتی لێ بیت چارەسەری ل وێرێ هەیە، ل خۆلێن بۆری ژی ئەو دەستكەفت بۆ گەلێ كوردستانێ هاتیە و ب رێیا پارتی بووینە و ئەڤ جارە ب هیڤینە پارتی هەموو ئاریشان چارەسەر بكەت و ئەڤ نەئارامیا ژبەر نەهاتنا مووچەیان و بۆدجەی دروست بووی پارتی ل پەرلەمانی چارەسەر بكەت، راستە نیەتا سەرانێن ئیراقێ ل گەل كوردان یا دروست نینە، بەلێ ب هیمەتا فراكسیۆنا پارتی هەموو جارێ داخوازیێن گەلێ كوردستانێ هاتینە جێبەجێكرن.
ناڤهاتی ئاشكراكر: رابردوویێ مە دیدەڤانە ل سەر داهاتوویێ مە، ل دەمێ بۆری دەمێ ئەم ل پەرلەمانی و ل ناڤ جڤاكی ئەم بەردەوام دگەل خۆشی و نەخۆشیێن جەماوەرێ خۆ دابووینە و دێ پتر كار كەین بۆ رازیكرنا جەماوەرێ پارتی ل هەموو كوردستانێ، ب درێژاهیا دیرۆكێ ئەم قوتابیێن رێبازا پیرۆزا بارزانی دا پێشمەرگە بووینە بۆ گەهشتن ب ئازادیا كوردستانێ و ئەڤ بەرهەمێن نوكە هەیین، بەرهەمێ شۆرشێن كوردستانێ نە ب رابەرایەتیا پارتی و بارزانی.
موفق شێخ شهاب گۆت: هەتا ئەم ئێكگرتی نەبیت ئەم نەشێین سەركەفتنێ تۆمار بكەین، هێز یا د ئێكگرتنێ دا ، گەلەك گرنگ و پێدڤیە لایەنێن دی یێن سیاسی یێن كورد پشتەڤانیا پرۆژە و پەیاما پارتی بكەن بۆ وان ئاریشێن ئیراق بۆ كوردستانێ دروست دكەت، پتریا جاران لایەنێ سیاسیێ ئێكانە ل بەغدا پارتی بوویە شەر بۆ ب دەستڤەئینانا مافێن كوردان دكەت و بەردەوام بوویە هەتا پتریا ئاریشەیان چارەسەر كرینە.
موفق خویاكر: پارتی ل بەغدا ئێكانە نوونەرا راستەقینەیا گەلێ كوردستانێ یە، چەندین سال بوو قەیران دروست دبوون و پارتی هۆكارێ سەرەكیێ چارەسەركرنا وان قەیرانان بوویە، هەر ژ بەر پارتی دیموكراتی كوردستان بوویە كیانێ سیاسیێ هەرێما كودستانێ و هاتیە پاراستن و ئاریشەیێن ئابووری و هنارتنا نەفتا كوردستانێ دەستپێكریە و پارتی خودان پرۆژە و دەستكەفێن گەلێ كوردستانێ یە.
تەكەستكر: مە وەك پەرلەمانتارێن پارتی بەردەوام خەم ل هەموو تەخ و چینا خاریە و ئافرەت و گەنج و قوتابیان و خودان پێدڤیێن تایبەت و هێزێن پێشمەرگەی دێ بەردەوام ژی بین ل سەر جێبەجێكرنا داخوازیێن جەماوەرێ كوردستانێ.
موفق شێخ شهاب سورچی، بەربژارێ‌ ژمارە 19 ل سالا 1969 ل ناوچەداریا بجیل سەر ب ئاكرێ ژدایكبوویە، ل سالا 1991 ل ئاكرێ وەك گەنجەكێ خوین گەرم پشكداری سەرهلدانا كوردستانێ بوویە، ل سالا 1991 چەكی پێشمەرگایەتیێ هەلگرت و شەرەفا پێشمەرگایەتی وەرگرت، ل سالا 1996 پلە و شەرەفا ئەندامەتیا پارتی دیموكراتی كوردستان وەرگرت، ل سالا 2005 وەك ئەندامێ ناوچا بجیل هاتیە دەستنیشانكرن، د كۆنگرێ‌ سێزدێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستان وەك كارگێڕی لقێ 9 پارتی ل ئاكرێ هاتیە دەستنیشانكرن، ل سالا 2013 وەك بەرپرسی بەشی پەیوەندیێن لقێ 9 ێ پارتی دیموكراتی كوردستان هاتیە دەستنیشانكرن، ل خولا پێنجێ یا ئەنجومەنێ نوونەرێن ئیراقێ ل سەر لیستا پارتی دیموكراتی كوردستان پەرلەمانتار بوویە، نوكە بەربژارە بۆ خولا شەشێ یا ئەنجومەنێ نوونەرێن ئیراقێ ل سەر لیستا 275 یا پارتی ب ژمارە 19 ل بازنەیێ دهۆك.

لەزگین جوقی

بەربژارێ ژمارە 14 لسەر لیستا 275 یا پارتی دیموكراتی كوردستان ئاماژە ب وێ كر، هەموو ئامادەكاری بۆ دەنگدانێ هاتینە كرن، ڤێ جارێ كوردێن ئێزدی و شنگال و دەوروبەر دێ دەنگێ خۆ دەنە پارتی دیموكراتی كوردستان و هەر دێ پارتی بیتە ‌هێزا ئێكێ ل ئیراق و كوردستانێ.

دكتۆر فارس ئەلیاس، بەربژارێ ژمارە ‌١٤ لسەر لیستا ٢٧٥ ل پارێزگەها نەینەوا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: « ل شنگالێ غەدرەكا مەزن ل پارتی دیموكراتی كوردستان هاتیە كرن، تاكە حزبا رەسەن‌ و ئێكەم یا ئیراق و كوردستانێیە كۆ هیچ بارەگایەك ل وی باژێری نینە،‌ ژبەركۆ بەردەوام پیلانا دوژمنان ئەو بوویە پارتی و شنگالێ ل هەڤدوو دوور بكەن، لەورا چەند سالن رێ نەهاتیە دان رێككەفتنا شنگالێ بهێتە جێبەجێ كرن، بەلێ دڤێت خەونێن وان ژناڤ ببەین، پارتی و شنگال و ئێزدی ل هەڤدوو جودا نابن و د ڤێ هەڵبژارتنێدا پارتی دێ سەركەفتنێ ل شنگالێ ڕاگەهینیت.“
ناڤبری ئەو ژی بەرچاڤكر: «د هەموو هەلبژارتنان دا پارتی دوو بەربژارێن ئێزدی و شنگالێ دەرخستینە،‌ چاڤێ مە ل وێ چەندێیە كۆ ڤێ هژمارێ زێدەتر بكەین و بكەینە دیاری بۆ سەرۆك بارزانی. ڤێ هەیامێ چووینە دناڤ خەلكی و خوشتڤیا خەلكی بۆ لیستا پارتی زێدەتر ئومێد ب مە بەخشیە».