NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5829 POSTS 0 COMMENTS

3

‏‏ خورشید تەوفیق باکۆزی

‏ئەڤە هێشتا
‏ ل وارگەهێ قەدەم خێرێ و
‏ل وارێ (خانێ)
‏دناڤ پەڕاسویێن
‏ بورجێن کەلا (دم دم)یدا
‏دگەهێن شۆرها شەڕگەهاندا
‏کەڤرێ بۆکان نالینەکا بێ داوییە و
‏هێشتا بڕینەک هەودایە
‏هەسپێ شەڤا کوفر و غەدرێ
‏یێ لغاڤێ خۆ دڤەجویت و
‏ل سەرکێلەکا کێلەشینی و زاگرۆسی
‏یێ دشهیت و پێ تۆزێ دکەت
‏سینگێ سنە و سینگێ سەقز
‏مهاباد و قارنە و قەلات
‏ جەرگێ سەردەشتا دلشەوات
‏بێهنا خوونێ و بێهنا کادیێ
‏بەرنەدایە …
‏ئەو گولەیا زڤرا سینگێ
‏(قاسملۆ)یۆ (شەرەفکەندی)
‏کریە ئارمانج چاڤکێلکری
‏هێش یا گەرمە و سار نەبوویە
‏چارچرا دخەونێن چرادا
‏ ژبۆ فرەکا ئازادییێ
‏یا ب جزبە چووی
‏خوینا قازی
‏ ژپەتیێ سێدارێ نەچوویە
‏هێش یا گەرمە
‏بێ مافکرن ژێر ئاخکرن .
‏زیندان و سێدارە و ئازار
‏دفەرهەنگا خەلخالی دا
‏ هێژ حەلالە و
‏هێشتا یاسایەک بێ شەرمە
‏یا بێ شەرمە…

4

شیان مەهدی کانیسارکی

دەمێ تو چووی
ئێدی شەڤ ب تنێ نەمان ڕەش
ڕۆژان ژی ملێ خوە دا دگەل..
ڕەنگ ژی هەمی بوونە ڕەش
عەوران ژی دەست،
ژ بارینێ بەردان
چاڤان کورسیک گرتە دەست،
ئەو خەیالێن مێشکێ من
داگیرکری
ئێدی بوونە ڕاستی
ڕاستییەکا هند یا تەحل
کو شرینییا دنیایێ
هەمی نەشێت
تاوا وێ شرین بکەت.

ئێدی ئەز،
تووڕەبوونا خوە
گازندەیێن خوە
گۆمانێن خوە
ترس و برسا خوە
بۆ کێ بێژم؟

ئێدی…هەمی هەبوونا من
«بێ بەرامبەر»ژی هەر یا گرانە و کەسێ نەڤێت
چ جاران وەکی ڤێ نیڤشەڤێ
مرن ل بەر دلێ من
شرین نەبوویە،
چونکی دزانم ئەو
ئێکانە دەرگەهە…
ژ بۆ من و تە… مایە ڤەکری…
هیڤیدارم وی ژی ل پشت خوە
نەگرە و چاڤەڕێی نەخریێ خوە بە..

2

سالح دۆسكی

چ تاڤی نە
چ ناڤینە…؟
ڕۆژهەلاتەك
بێ هاڤینە…
وە دیارە
كو ئەڤ سالە
تێكدا خوینە…
ژ ڕۆژا هەی
دژی ڕۆژە
دویر پێنگاڤە
بێ بشكۆژە…
وە دیارە
ڕۆناهی لێ نە هاتییە
لەو هەردەم هۆ
تیڕۆژ كوژە…

ڕۆژهەلاتە
سێڤا ئادەمی لێ ڕزی
هابیل دخوینێ دا گەڤزی
برایان یوسف ڤەدزی
گەمییا نوحی لەرزی..

ڕۆژهەلاتە
ژ خۆ د خۆت و تێر نابیت
ئەژدەهاكێ هزار سەرە
سەرسەرییێ بێ چارەیە
كۆرەیێ ب هزرا روی یە
زیانبەخشە
ئەندامەكی لەوتییە
ژ جەستەیێ
جیهانا مرۆڤ.

4

سالار محەمەد دۆسكی:

5-7

ل بەغدا ئەوێ‌ پێشمەرگە ب رێڤەدانا و مە نەزانی كیڤە بوو و ئەز و ئەو كورێ‌ دی هەر دو برینە پشكا سنێلان و كارمەندێن وێ‌ پشكێ‌ گۆتن دێ‌ ڤی وەرگرین بەلێ‌ ئەڤێ‌ دی جەنازە یە و ئەم دێ‌ چ ل ڤی كەین و ئەوا گۆتن هەرن ببنە نەخوشخانا (ئەبو غورێب) وەك پێشتر من ئاماژە پێكری كو پشتی گەلەك واستەكاری یا مالباتا مە گەلەك وەستەگرتین و پارەكێ‌ مەزن مەزاختی هەتا ژ كەركووكێ‌ هاتیمە ڤەگوهاستن بۆ نەخوشخانا زیندانا (ئەبو غورێب) ل باژێرێ‌ بەغدا هێشتا برینێن من ساخ نەبووینە و نەشێم خوە ل سەر پێن خوە بگرم و ئێك ل وێرێ‌ بوو ناڤێ‌ وی ( مەحمود) بوو خەلكێ‌ خانەقین بوو و ڤێگاڤێ‌ ژی فەزلێ‌ ڤی مرۆڤی گەلەك ل سەر من هەیە، زیندانی بوو سزایێ‌ وی هەتا هەتایێ‌ بوو و هەمان دەم خزمەت گوزار ژی بوو و هاتە دەف من و دلێ‌ وی گەلەك ما ب من ڤە و دەرمان ل نەخوشخانا (ئەبو غورێب) نەبوو وی گۆتە من دێ‌ تشتەكی بێژمە تە گوهێ‌ خوە بدەمن و من گۆتێ‌ خێرە گۆت بڤی رەنگی دێ‌ ل ڤێرە مری و ئەگەر تو گوهێ‌ خوە بدەیە من دێ‌ سوباهی دێ‌ رێڤەبەرێ‌ زیندانێ‌ هێتەڤێرە و ژڤانە بهێت و رێڤەبەرێ‌ ساخلەمیێ‌ و چەند بەرپرسێن ساخلەمیێ‌ و رێكخروەكا ماف مرۆڤی یا كارتوونی هەبوو دهێنە ڤێرە و ئەگەر هاتن دێ‌ تە راكەم ژ پیر ڤە و تو بێژە وان بۆ خاترا خودێ‌ چارەكێ‌ بوومن ب بیین و من گۆتێ‌ ئەگەر رابمە ڤە پێن من هەمی سوتینە و دێ‌ پێن من پەقن و دێ‌ خوین ژێ‌ هێت گۆت بلا مرنا جارەكێ‌ بیت و ئەگەر نە دێ‌ ل ڤێرە مری و گوهێ‌ خوە بدە من و یێ‌ رویسم و چ ل بەر من نینە وەكی وی گۆتی سپێدێ‌ چەندین كەس هاتنە ژوور ڤە وەكی هولەكا مەزن بوو و ئەو هاتە دەف من و ملێن من گرتن و پێن من ل سەر تەختی ئینانە خوارێ‌ و راكرمە شپێرڤە و پێن من پەقین و خوین ژ كاشی چوو و جهێن سۆتی پەقی و خوین چوون و هەر هەمی هاتنە دەف من و من بزمانێ‌ عەرەبی گۆتێ‌ بۆ خاترا خودێ‌ چارەكێ‌ ل من بكە و گۆت ئەڤە چەندە سۆتی من گۆتێ‌ سالەك وشنی گۆتن ب ئومبلانسێ‌ ببنە بەغدا وشنی برمە نەخشخانا (كەرخ) وی دەمی شەرێ‌ ئیراق و ئیرانێ‌ بوو و هەیڤا نەه بوو سالا 1981 بوو و دەمێ‌ هاتیمە ڤەگوهاستن بۆ وێ‌ نەخوشخانێ‌ بریندارێن شەری ل وێرێ‌ بوون وشنی ل وێ‌ نەخوشخانێ‌ پیچەكێ‌ چارەسەریا من هاتەكرن، ل كەركووك و ئەبو غورێب هەر چارەسەری نەبوو و پشتی ئینایمە نەخوشخانا (كەرخ) نوژدارەك ل وێرێ‌ بوو دگۆتنێ‌ د. (شەوقی فوزی یوسف) مەسیحی بوو و تایبەتەند بوو و هاتە هنداڤ سەرێ‌ من و هەمی نوژدار و برین پێچ ل گەل خوە ئینان و پرسیار ژ من كرن و من گۆتێ‌ ئەڤە سالەك سۆتیم و گۆت ئەڤە سالەك ڤی حالی دا و بیرا من دهێت دەمێ‌ ئەو نوژدار ل هنداڤ سەرێ‌ من كومكرین و هەمی دگۆتە ئێكی كەس هوسا ل حەیوانا ژی ناكەتە هەنە و (9) هەیڤا مەمە ل وێ‌ نەخوشخانێ‌ و هەتا سالا 1982ێ‌ ل نەخوشخانێ‌ ژی (9) هەیڤان یێ‌ كلامچە كری بووم د دەستێ‌ ئەوان دا و سالەك و (9) هەیڤان ئەزێ‌ ب تەختان ڤە كلامچە كری بووم و هێشتا برینێن من مابوون هاتمە رەوانەكرن بۆ زیندانیا سنێلان و زێرەڤانی ل من گرت وی نوژداری دگۆت دێ‌ بزاڤا كەم تۆ ل ڤێرە بی چونكە ڤێرێ‌ بووتە خشترە ژ زیندانێ‌ و گەلەك بریندارێن شەرێ‌ ئیراق و ئیرانێ‌ ئینان و هێشتا خوین ب لەشێ‌ من ڤە ئەز ژ نەخوشخانێ‌ دەرخستم و ەك پێشتر من ئاماژە پێكری هاتمە ڤەگوهاستن بۆ پشكا سنێلان و هەیڤا شەش بوو و دەمێ‌ بریمە زیندانیا سنێلان هێشتا برین لەشێ‌ من بوون و برمە هولا چاڤەرێ‌ بوونێ‌ و ئەز ژی بریندارم و كورەك بناڤێ‌(مراد نێروەیی) سلاڤ و رێزێن من بۆ وی ئەو ژی هاتبوو سزادان ب (15) سالان و زارۆكێن عەرەبان یاری پێدكرن و ئەوی ژی دو بۆ سێ‌ كەسان ل وێرێ‌ قوتان و یێ‌ زیرەك بوو و من خوە پاراست و من گۆت ئێك ب من بكەڤیت دێ‌ برینێن من نەخوشتر لێ‌ هێن و كورەك ل وێرێ‌ بوو خەلكێ‌ كفری بوو بناڤێ‌(شوكر) سلاڤ و رێزێن من بۆ وی هەنە و گەلەك چاڤێ‌ خوە دا من و برینێن من دەرمان كرن، و چاڤدێری یا من دكر و گەلەك جاران سەرێ‌ من شوویشت و هەتا 17ی تەموزێ‌ ل سالا 1982ێ‌ ب لێبورینەكا گشتی هاتمە ئازادكرن، دوڤدا چوومە ئەورۆپا و ل وەلاتێ‌ هولاندا و ئەلمانیا و هەتا پشتی ئازادكرنێ‌ ژی ل بەغدا من نشتەگەری ئەنجامدان و هەتا نوكە من (23) نشتەگەری ئەنجامدان.
زیندانیێ‌ سیاسی عەبدالواحد ئەحمەد سیاری، بەحسێ‌ رۆژێن ئازادكرنا خوە ژ زیندانێ‌ دكەت و گۆت: دەمێ‌ لێبورنیا گشتی دایی بابێ‌ من تەوارا من هات كو من ل گەل خوە بینتە ڤە و دەمێ‌ هاتیە بەراهی یا من پسمامەكێ‌ بابێ‌ (حجی ئەحمەد سیاری) ئەو ژی ل گەل هات بوو كورێ‌ وی (حەسەن) خودێ‌ ژێ‌ رازی بیت نەمایە دژیانێ‌ دا ئەوژی ل (ئەبو غورێب) ل پشكا گران بوو و ئەم پێكڤە ئازادكرین و ئەم ل مزگەفتا (علاوی) ل بەغدا گەهشتینە ئێك و ئەم ب شەڤ چووینە مالا ئێكێ‌ مرۆڤێ‌ مە ل بەغدا و رۆژا پاشتر ئەم هاتینە دهۆكێ‌ و بابێ‌ من هاتیە، دویف من را و دایكا من كا دێ‌ چ سەرەدەری دكەت و دایكا من ل مال هندی قودیكەكا روناهیێ‌ هەیە ڤەشارت و هەلگریت و هەتا قودیكا بەر مەغسەلا دەست شوشتنێ‌ شكێنیت دا كەس نەچیتە بەر قودیكێ‌ ژ خویشك و برایێن من ژ بەر من و من خو نەدیتی یە و من سەرۆچاڤ نە دیتی نە و ئەم بەرێ‌ سپێدێ‌ هاتینە مال و دایكا من سەر نڤێژێ‌ بوو وەختێ‌ من دایكا خوە دیتی ناهێتە وەسفكرن و دایكا من نەهێلا چ برایێن من بچنە بەر قودیكا یان سەرێن خوە شە بكەن، وب چ رەنگان و گەلەك جاران ئەگەر پشتا وێ‌ كەفتبا من من دیت روندكێن خوە پاقژ دكرن.

4

دلڤین رەشید

شێوەكار (سیدرا سلێمان) د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ئەو خەلكا كۆمەلگەها گوهبەلە سەر ب قەزا شنگالێ‌ ڤە و پشتی سالا 2014 ئەو دەمێ‌ كو مرۆڤایەتی ل شنگالێ‌ تووشی مەزنترین كارەسات بووی، ئەوێ‌ رێكا هونەری هەلبژارت وەكو ئامرازەك كو دەربڕینێ‌ ژ ئێش و ئازارێن ناخێ‌ وێ‌ دا هەین بكەت.
هەروەسا گۆت : دناڤ جەرگێن ئازارێن قەزا شنگالێ‌ دا و پشتی روودانێن سالا 2014 گەلەك گەنجێن ئێزدیان شیان ژ ناڤ ڕەژیا خەمان بەرب تیرۆژكێن رۆناهیێ‌ ڤە بچن و هەر ئێك ژ وان ل دووف شیانێن خۆ بەرب بەهرەیێن جودا ڤە چوون، ئەز ژی وەكو كچەكا خەلكا شنگالێ‌ من شێوەكاری هەلبژارت و بومە خودان بەهرەیەك و ئەڤێ‌ بەهرەیێ‌ د ناخێ‌ من دا گەشەكر ژ بۆ هندێ‌ كو ئەز بەردەوام بم و بشێم ب رێكا چێكرنا كەڤالان پەیامێن مرۆڤایەتی پێشكێشی جیهانی بكەم و پەیاما من ئەوە ژ بۆ جیهانێ‌ بدەمە دیاركرن كو پشتی ئەو نە هامەتیا ب سەرێ‌ مللەتێ‌ مە دا هاتی و ب تایبەت ژی كچ و ژنان كو هێشتا ئەم خودان هێزەكا مەزن و خۆڕاگرین و دێ‌ هەر خۆ راگڕ مینین.

6

دلۆڤان هالۆ

سترانەكا نوو یا هونەرمەندا بەرنیاس (چۆپی فەتاح) ل ژێر ناڤێ‌ (ئەز كچا كوردم) ب شێوێ‌ ڤێدیۆ كلیپ هاتە بەلاڤكرن، پەیڤێن سترانێ‌ ژلایێ‌ (ڕەشۆ ئیشان) ڤە هاتینە نڤیسین و (عومەر كۆرداخ) ب ئاوازكرنا وێ‌ رابوویە و (كەمال حوسەینی) ب كارێ‌ دەرهێنا كلیپێ‌ رابوویە و ستران ب زارێ‌ كرمانجی یە.
چۆپیێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ژبلی سترانێن سۆرانی ئەز سترانان ب كرمانجی و هەورامی ژی دبێژم، چنكو ئەز دزانم ل دەڤەرا بەهدینان خەلكەك گوهداریا سترانێن من دكەن، هەروەسا ل دەڤەرا هەورامان ژی، لەورا من ل بەرە ل دەمێ‌ بهێت سترانان ب زاراڤێن دی ژی یێن كوردی بێژم، چنكو وەكو مەگۆتی حەزژێكەرێن سترانێن من ژ هەموو دەڤەرێن كوردستانێ‌ نە.

وەزارەتا پێشمەرگەی رادگەهینیت كو شەڤا ئێكشەمبی ل سەر دوشەمبی، گرووپێن ژ یاسایێ دەركەفتی ب چار درۆنان هێرشی سەر بارەگەهەكێ پێشمەرگەی كریە. داخوازێ ژ بەغدا دكەت هەلوەست هەبیت، ئەگەر نە ئەو دێ بێدەنگیێ شكینن و هەلوەستەكی وەرگرن.
رۆژا دوشەمبی، 6/4/2026 وەزارەتا پێشمەرگە ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا ئەشكەرا كر: «گرووپێن تیرۆرستی یێن ژ یاسایێ دەركەفتی ب رێكا چار درۆنێن بۆمبڕێژكری هێرش كرە سەر بارەگەهەكێ هێزێن پێشمەرگەیێ كوردستانێ. ئەڤ هێرشە د وەختەكی دایە كو د چەند رۆژێن دەربازبووی ژی دا چەندین هێرشێن ب ڤی رەنگی ل دەڤەرێن جودا یێن هەرێما كوردستانێ بۆ سەر بارەگەهێن پێشمەرگەی هاتینە ئەنجامدان.»
د بەیاننامەیێ دا هاتییە كو ئەڤ زنجیرە هێرشێن كو زیانێن گیانی و ماددی یێن مەزن ل دووڤ خۆ ئیناین، «ب ئاشكرا و ل بەرچاڤێن لەشكر و هێزێن ئەمنی یێن ئیراقێ بۆ سەر هەرێما كوردستانێ و هێزا پێشمەرگەی دهێنە ئەنجامدان.»
وەزارەتا پێشمەرگەی ژ بێدەنگییا بەغدا دلگرانە و دبێژیت: «سەرەرای بەردەوامییا ڤان دەستدرێژییان، هەتا نوكە حوكمەتا فیدرال، فەرماندەیێ گشتی یێ هێزێن چەكدار، فەرماندەیییا ئۆپەراسیۆنێن هەڤپشك و دەزگەهێن ئەمنی یێن ئیراقێ چو هەلوەستەكێ جدی بۆ رێگریگرتنێ ل ڤان هێرشێن تێكدەرانە نەبوویە.»
وەزارەتا پێشمەرگە هۆشداریێ ددەت: «دڤێت ئەڤ دەستدرێژییە ب زووی بهێنە راوەستاندن و تاوانبار بهێنە سزادان؛ چونكو هێزا پێشمەرگەی پشكەكا سەرەكییە ژ سیستەمێ ئەمنی و بەرگری یێ ئیراقێ و رۆلەكێ كاریگەر د پاراستنا ئاسایشێ دا هەبوویە.»
د پشكەكا دی یا بەیاننامەیێ دا، وەزارەتا پێشمەرگەی داخوازێ ژ حوكمەتا ئیراقێ دكەت هەلوەست هەبیت: «ئەم ژ پێخەمەت بەرژەوەندییا هەموو خەلكێ ئیراقێ و كوردستانێ و ژ بەر چاڤگرتنا ڤی بارودۆخێ نەخۆش، مە خۆ راگرتییە، بەلێ هەكە حوكمەتا فیدرال هەر ب ڤی رەنگی بێ هەلوەست بمینیت، ئەم دێ نەچار بین هەلویستەكێ دی وەرگرین.»

جێگرێ سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ و شاندەكێ بلندێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل سەر ئێكخستنا سیاسەتا گومرگی و بجهئینانا سیستەمێ ئەلكترۆنی ل دەروازەیێن سنۆری رێككەفتن، هەڤدەم بڕیار دان رێڤەبرنا گومرگێن هەرێما كوردستانێ ب شێوەیەكێ هەڤپشك بیت.
رۆژا دوشەمبی، 6/4/2026 فوئاد حوسێن، جێگرێ سەرۆكوەزیران و وەزیرێ دەرڤە یێ ئیراقێ، سەرپەرشتییا كۆمبوونا 13 یا جڤاتا وەزاری یا ئابووری یێ وەلاتی كر. د ڤێ كۆمبوونێ دا شاندەكێ بلندێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئامادە بوون.
ب گۆرەی راگەهاندنا كۆمبوونێ، مێهڤانكرنا شاندێ هەرێما كوردستانێ بۆ گەنگەشەكرنێ بوو ل سەر ئێكخستنا رێكارێن گومرگی ل دەروازەیێن سنۆری.
شاندێ هەرێما كوردستانێ پێكهاتبوو ژ سكرتێرێ جڤاتا وەزیران، سەرۆكێ دیوانا جڤاتا وەزیران، سەرۆكێ نوونەرایەتییا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل بەغدا، شیرەتكارێ وەزارەتا دارایی، رێڤەبەرێ گشتی یێ گومرگی، رێڤەبەرێ گشتی یێ دووڤچوون و هەماهەنگیێ، ل گەل سەرۆكێن ژوورێن بازرگانی یێن هەولێر، سلێمانی، دهۆك و هەلەبجە.
جڤاتێ ئاماژە ب هندێ كر كو ل سەر ئێكخستنا سیاسەتا گومرگی د ناڤبەرا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دا رێككەفتینە، ب تایبەتی د بوارێ پێناسەیا گومرگی و پاراستنا بەرهەمێ ناڤخۆیی دا. هەروەسا بڕیار هاتە دان سیستەمێ «ئەسیكوودا» ل دەروازەیێن هەرێما كوردستانێ بهێتە بجهئینان، ب مەرجەكی داڕشتنا سیاسەتا گومرگی ئەركێ حوكمەتا فیدرالی بیت و رێڤەبرنا گومركان ژی ب شێوەیەكێ هەڤپشك بیت ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ.
بۆ ڤێ مەبەسێ بڕیار هاتە دان شاندەكێ تەكنیكی یێ رێڤەبەرییا گشتی یا گومرگی ل هەرێما كوردستانێ ل گەل تیمەكا نیشتمانی یا وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ كۆمببن بۆ گەنگەشەكرنێ ل سەر میكانیزمێن ئێكخستنا رێكاران ب بەرچاڤوەرگرتنا تایبەتمەندی و یاسایێن كارپێكری ل هەرێما كوردستانێ. بڕیارە د چەند رۆژێن كێم دا هەردوو تیم راپۆرتەكێ بدەنە جڤاتا ئابووری بۆ دەركرنا بڕیارا پێدڤی.
فوئاد حوسێن، جێگرێ سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ، د كۆمبوونێ دا راگەهاند كو ئیراق ژ بەر بارودۆخێ شەڕی ل دەڤەرێ روو ب روویێ تەنگاڤییێن ئەمنی و ئابووری بوویە، لەوما ئێكخستنا بزاڤان گەلەك یا پێدڤییە.د
د هەمبەر دا، سكرتێرێ جڤاتا وەزیران یێ هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب هندێ كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پشتەڤانییا هەر بزاڤەكا حوكمەتا فیدرالی دكەت بۆ ئەلكترۆنیكردنا رێكارێن گومرگی، ئەڤ چەندە دێ زەلالیێ پتر لێ كەت و داهاتێ گشتی بلند كەت.
د دووماهییا بەیاننامەیێ دا هاتییە كو جڤاتا ئابووری بڕیار دا دەروازەیێ سنۆری یێ ترێبیل وەك دەروازەیەكێ فەرمی بۆ هاوردەكرنا زێری بهێتە دیاركرن، هەتا كو قەدەغەیا ئاسمانی ژ بەر ئۆپەراسیۆنێن سەربازی ل سەر وەلاتی دهێتە هەلگرتن.

3

چاڤدێرەكێ سیاسی ل پارێزگەها نەینەوا راگەهاند؛ پشتی روودانێن 16ێ ئۆكتۆبەرا سالا2017ێ، گرووپێن چەكدار یێن هاتینە ناڤ باژێڕێ شنگال، زوممار، رەبیعە و تەلكێفێ هەتا دگەهیتە كەركووكێ و دەڤەرێن ماددەیێ 140، چەندین بارەگەهێن سەربازی و سیاسی د ناڤ تاخێن ئاكنجیبوونێ دا ڤەكرینە، كو د نوكە دا بووینە مەترسییەكا راستەقینە ل سەر ژیانا خەلكێ سڤیل ل هەموو دەڤەران.
حەسەن خەلو، چاڤدێرێ سیاسی گۆت: «ئەڤ رەوشە بوویە ئەگەرێ دروستبوونا ترسێ ل دەف خەلكێ سڤیل، ب تایبەت ئەو مالێن دكەڤنە نێزیكی وان بارەگەهان، چونكو بەردەوام مەترسییا هندێ هەیە ژ ئالیێ فڕۆكەیێن ئەمریكا ڤە بهێنە بۆردۆمانكرن.»
ناڤهاتی دیار كر ژی كو هەبوونا بنگەهـ و بارەگەهێن سەربازی یێن حەشدا شەعبی ل ناڤ دەڤەرێن كوردستانی یێن ماددەیێ 140، ژیانا خەلكێ مە ئێخستییە د مەترسییەكا مەزن دا، چونكو بەردەوام دهێنە ئارمانجكرن و ئەڤێ چەندێ دلگرانییەكا مەزن ل دەف وەلاتییان پەیدا كرییە.
زێدەتر گۆت: «خەلكێ مە بەردەوام داخوازێ دكەن ئەو بارەگەهـ بۆ دەرڤەی باژێڕان و دوور ژ جهێن ئاكنجیبوونا خەلكێ سڤیل بهێنە ڤەگوهاستن، دا كو گیانێ وەلاتییان یێ پاراستی بیت.»
حەسەن خەلو تەكەز كر كو ل هندەك دەڤەران گرووپێن چەكدار بارەگەهێن خۆ چۆلكرینە و د ناڤ جهێن ئاكنجیبوونا خەلكێ دا بەلاڤ بووینە، داكو ئەگەر هاتنە بۆردۆمانكرن، خەلكێ سڤیل ببیتە قوربانی و ب ڤێ یەكێ فڕۆكەیێن ئەمریكا تۆهمەتبار بكەن.
ل دووماهییێ بەرچاڤ كر كو ل رۆژئاڤایێ دیجلە و چەندین دەڤەرێن دی، بارەگەهێن گرووپێن چەكدار بووینە ئارمانج، لەوما پێدڤییە ئەڤ گرووپە خۆ ژ ناڤ خەلكێ مەدەنی دوور بێخن و رێ نەهێتە دان ئیراق ببیتە مەیدانا شەڕێ دەولەتان.

5

دەزگەهێ وزەیا ئەمریكا راگەهاند، هنارتنا پەترۆلا ئیراقێ بۆ ئەمریكا كێم بوویە، ئەڤە ژی هەڤدەمە ل گەل نەمانا رێڕەوێ كەشتیێن بارهەلگرێن پەترۆلێ ل ئاڤتەنگا هورمز.
دەزگەهێ وزەیا ئەمریكا ئاشكەرا كر، «تێكڕایا هاوردەكرنا پەترۆلا خاڤ یا ئەمریكا د دەمێ حەفتییا بۆری دا وەلاتێن مەزن گەهشتییە پێنج ملیۆن و 840 ملیۆن بەرمیلان د رۆژەكێ دا، كو هەڤبەر ب حەفتییا پێشتر 49 هزار بەرمیل كێم بووینە.»
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، «هنارتنا پەترۆلا ئیراقێ بۆ ئەمریكا گەهشتییە 140 هزار بەرمیلان د رۆژەكێ دا، كو هەڤبەر ب حەفتییا پێشتر 130 هزار بەرمیلێن رۆژانە كێم بووینە، چونكی د حەفتییا پێشتر دا تێكڕایا هنارتنا رۆژانە 270 هزار بەرمیل بوون بۆ ئەمریكا.»
هەروەسا دەزگەهێ وزەیا ئەمریكی ئاماژە ب وێ چەندێ دا، كەنەدا رۆژانە سێ ملیۆن و 801 هزار بەرمیل هنارتینە ئەمریكا، سعوودیە 629 هزار بەرمیل، پاشی كولۆمبیا ب 418 هزار و مەكسیك ب 398 هزار بەرمیلان د رۆژەكێ دا، د پێشەنگییا هناردەكاران دانە بۆ ئەمریكا».
ل دووف خشتەی، هاوردەكرنا پەترۆلێ ژ ڤەنزوێلا 194 هزار بەرمیل بووینە د رۆژەكێ دا، ژ ئیكوادۆر 103 هزار، ژ نەیجیریا 84 هزار، ژ بەڕازیل 73 هزار و ژ لیبیا دو هزار بەرمیل بووینە د رۆژەكێ دا.
ئەمریكا پترییا پەترۆلا خاڤ یا خۆ ژ ڤان 10 وەلاتان هاوردە دكەت و بكارئینانا رۆژانە ب نێزیكی 20 ملیۆن بەرمیلان دهێتە خەملاندن، ب ڤێ چەندێ ژی دبیتە مەزنترین بكارئینەرێ پەترۆلێ ل جیهانێ.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com