NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8099 POSTS 0 COMMENTS

3

بێوار حەمدی

پەیڤدارا وەزارەتا پەروەردێ دیاركر، ئەڤ وانەیێن دێ هێنە زێدەكرن د ئەڤ سالەدا گەلەك د گرنگ و پێدڤی نە وەكو تەكنۆلوژیا زانیاری و بەهایێن كومەلایەتی و دیسان دێ گوهۆرین دناڤا 110 پەرتووكێن قوتابخانان دا هێتەكرن.

پەیمان خواجە، پەیڤدارا وەزارەتا پەروەردێ د دیدارەكێ دا بۆڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ل دووڤ بریارا رێڤەبەریا گشتی یا پروگرامان بوو سالا نوی یا خواندنێ دێ گوهورین دناڤا 110 پەرتووكان دا هێتەكرن و گۆت: هندەك وانەیێن نوی ژی هاتینە زێدەكرن، ژبەركو ئەڤ وانەیە گەلەك د گرنگ و پێدڤی نە وەكو تەتەكنولوژیا زانیاریان و بەهایێن كومەلایەتی و پەروەردەی و هونەر ژ پولا ئێكێ تاكو نەهێ و وەرزش ژی ب هەمان شێوە).
ناڤهاتیێ ئەو چەندە ژی دا زانین، ئەو گوهورینێن هاتینە كرن ب زاراڤێن بەهدینی و سورانی و هەتا ل قوتابخانەیێن ئینگلیزی و عەرەبی وسریانی ژی ب ڤی شێوەی (زانست بۆ پولێن 6،8،9، بیركاری بۆ پولێن 4،5،6،11 كیمیا پولا 11ێ، هونەر بۆ پولێن 7،8،9، كوردی پولا 6 بنەرەت، تەكنۆلوژیا زانیاری بۆ پولێن 7،8 زمانێ عەرەبی بۆ پولا 4ێ بنەرەتی).
سەبارەت گوهۆرینێن دناڤا باخچێ زارۆكان دا گۆت: پاكێجێ باخچەیێن زارۆكان بۆ یەكەم جارە د مێژوویا ئیراق و هەرێما كووردستانێ دا هاتیە ئامادەكرن كو ژ 11 پاكێجان پێك دهێت، ب ڤی شێوەی ( ئاستێ ئێكێ: دوو پەرتووكێن فێركاریێ و15 چیرۆك، ئاستێ دووێ : پێنج پەرتووك ب ناڤێن « باخچێ من، خێزانا من، ژینگەها من، وەلاتێ من، هاولاتیبوون» ئاستێ سیێ: بۆ رێڤەبرن و پێشوازیا سپێدەهیان كو پێنج ڕێبەر هاتینە ئامادەكرن، زێدەباری شانویێ و پەروەردەیا تایبەت)

7

سندس سالح سلێڤانەیی:

پتریا ئەو كەسێن بۆ گەڕیان و سەیرانان دهێنە جهێن گەشتیاری ل سنۆرێ پارێزگەها دهۆكێ گازندەیان ژ وێ چەندێ دكەن بهایێن خوارنان ل خوارنگەهان، هەروەسا یێن تەزیاتیان ژی بۆ وان دگرانن و دخوازن چاڤدێریا بازرگانی ئاگەه ژ بهایێن وان هەبیت و هندەك بهایێن گونجای بۆ بهێنە دانان.

خالد مەسعود، گەشتیارەكێ خەلكێ (بەغدا) یە، بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دبێژیت: سالانە د وەرزێ هاڤینێ و بێهنڤەدانا قوتابیان دا ئەز ب خێزانڤە سێ هەتا چار جاران دهێمە دهۆكێ و هەر جارەكێ ژی نێزیكی حەفتیەكێ دمینم، سەبارەت بهایان ب تایبەت یێن خوارنان راستە هەتا ڕادەیەكی ئەڤە یا هەی و دبیت هەتا ڕادەیەكی خودانێن خوارنگەهان ژی د حەقبن، چونكو ل ڤێرە هەر تشتەك یێ گرانە، ب تایبەت ژی (گوشت) لەوڕا یا فەرە حكومەتا هاریكاریا وان بكەت.
عابد حلۆ، گەشتیارەكێ دی یێ خەلكێ (سەماوە) یە، ئەو ژی ب خێزانڤە هاتبوو گۆت: ب راستی ئەڤە جارا ئێكێ یە ئەز دهێمە جهێن گەشتیاری ل دهۆكێ و من دیت هەر تشتەك یێ گرانە، ب تایبەت بهایێن خوارنان و تەزیاتیان و ئەو پارەیێ من دگەل خۆ ئینای من هزر دكر دێ تێرا مە (10) رۆژان كەت، لێ هەكە بڤی رەنگی بیت ڕەنگە ب زۆڕی ئەم بشێن (5) یان (6) رۆژان پێ بقەتینن و دووڤدا دێ زڤڕینە مالا خۆ، بۆ زانین بەری نوكە چەندین جاران ئەم چووینە جهێن گەشتیاری ل هەولێرێ و سلێمانیێ، لێ ئەڤ بهایێن گران مە ل وێرێ نەدیتینە.
(ئاراز) وەك كامەندەكێ خوارنگەهەكێ ژ پێش خودانێ وێ خوارنگەهێ ڤە گۆت: ل دەستپێكێ دڤێت مرۆڤ بزانیت دەمێ دچیتە گەشتەكێ ل هەر پارێزگەهەكێ یان وەلاتەكێ جیهانی بیت ل جهێن گەشتیاری تشت یێ گرانە و نە وەكو بازاڕێ سروشتی یە، هەروەسا هندەك هۆكارێن دی ژی هەنە، وەك گرانیا كارەبێ و گرانیا كریا خوارنگەهێ و گرانیا باجێ و هەر تشتەكێ دی بیت ئەڤە دبنە هۆكار كو بها دبلندن، لێ هەكە حكومەتێ هاریكاریا جهێن گەشتیاری كر، بۆ نموونە كریا ئاڤێ و كارەبێ، هەروەسا باجێ ژی تشتەكێ كێم ژێ وەرگرت، ل وی دەمی بارێ وی ژی گران نابیت و دێ بهایێن خۆارنێن وی دئەرزان بن و ئێدی گەشتیار ژی گازندەیان ناكەن و دێ پتر هێن.

8

رەمەزان زەكەریا

ل سنوورێ ئاكرێ نێزیكی چار هزار و 500 خانووێن زێدەگاڤی هەنە، سێ هزار و 700 كەسان داخوازا تاپۆكرنا خانوویێن خۆ پێشكێشی باژێرڤانیێ كریە، بەلێ هەتا نوكە تنێ 37 خانوو گەهشتینە قۆناغا تاپۆكرنێ، زۆربەیا وان نەڕازینە ژ بهایێ تاپۆكرنێ.

سەدیق محەمەد وەلاتیەكە خودان خانوویەكێ زێدەگاڤییە ل ئاكرێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: خانوویەك من ب 125 وەرەقێن دۆلاری كریە، بۆ تاپۆكرنێ پێدڤی یە 11 ملیۆن و 500 هزار دینار بدەم، ب بهایێ ئەڤرۆ دبیتە 75 وەرەقە، ئەڤە زۆرە و د شیانێن مندا نینە.
بلند ڕەزا، سەرۆكێ باژێرڤانیا ئاكرێ گۆت: چ تشتەك د دەستهەلاتا مەدا نینە و یاسا و ڕێنمایێن تاپۆكرنا خانووێن زێدەگاڤی ژ لایێ وەزارەتا باژێرڤانیێ ڤە هاتینە دان، ل دەڤەرداریان خانوویێ زێدەگاڤی یێ 250 مەتری و ل ناڤەندا پارێزگەهێ 200 مەتر و ل ناوچەداریان ژی 300 مەتر خانوو دهێنەكرن تاپۆكرن، زۆربەیا ئەوێن ل ئاكرێ ڕووبەرێ خانووێن وان ژ 250 مەتران زێدەترە، لەورا دڤێت پارەیەكێ زێدەتر بدەن.
سێ سالە بڕیارا تاپۆكرنا خانووێن زێدەگاڤی ژ لایێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ ڤە هاتیە دان، بۆ تاپۆكرنا خانووەكێ كو ڕووبەرێ وێ 250 مەتر بیت بۆ هەر مەترەكێ 18 هزار دینار دهێتە وەرگرتن، دكەتە چار ملیۆن و نیڤ، بەلێ ئەگەر خانوو ژ 250 مەترێ زێدەتر بیت، بۆ هەر مەترەكا زێدە گۆژمێ 165 هزار دینار دهێتە وەرگرتن.

5

د.جنان نوری حەسەن، تایبەتمەندا نەخۆشیێن ژنان و زارۆکبوونێ، دیارکر کو ئەڤ دیاردەیە ئێک ژ بابەتێن هەرە گرنگە د ژیانا ساخلەمیا ژنێ دا. ناڤبری ڕوونکر کو ئەگەرێ سەرەکی یێ گۆڕانکاریان د ستیربوون و تەنکبوونا دیوارێ مالبچووکی دا ڤەگەڕیت بۆ هەڤسەنگیا هۆرمۆنێن لەشی، ب تایبەتی هەردو هۆرمۆنێن سەرەکی یێن ئەسترۆجین و پرۆجسترۆن کو ڕۆلەکێ راستەوخۆ د ڕێکخستنا عادەیا هەیڤانە دا دگێڕن. گۆڕانکاریا ئاستێ ئەڤان هۆرمۆنان دبتە ئەگەرێ هندێ کو دیوارێ ناڤخۆیا مالبچووکی بەرهەڤیێ بکەت یان تووشی ستویربوونا نەئاسایی ببیت.
​دەربارەی بەراوردکرنا ئەڤێ دیاردەیێ د ناڤبەرا ژنێن گەنج و ژنێن بەرهەڤ بۆ فەبڕینا عادەیا هەیڤانە، دکتۆرە جنان دیارکر کو ستویربوونا دیوارێ مالبچوکی بەری هاتنا عادەیا هەیڤانە شێوازەکێ سروشتی یێ لەشی یە، بەلێ مەترسی هینگی دەستپێدکەت دەمێ ستویربوون ژ رادێ سروشتی دەرباز دبیت یان پشتی ڕاوەستیانا عادەیا هەیڤانە ل دەڤ ژنێن عەمرمەزن ڕووددەت. بۆ نموونە ل دەف ژنێن سەر پێنجی ساڵییێ پێدڤییە ستووراهیا ئەڤی دیواری کێمتر بیت ژ چار میلی مەتران، و د حالەتێ زێدەبوونا ئەڤی ژمارەیێ دا پێدڤی ب لێگەڕیان و دووڤچوونا دکتۆری ئاریشە بهێتە دەستنیشانکرن دا کو ڕێگری ل دروستبوونا خانەیێن نەئاسایی بهێتە کرن.
​ل سەر ڕێکێن دەستنیشانکرنا ئاریشەیێ، دیارکر ل سەرپێشیا هەمی ئامێران ئامێرێ سۆنەرێ دهێت، ب تایبەتی سۆنەرا ناڤخۆی کو ب شێوەیەکێ گەلەک دروست و هویر ستویربوونا دیواری دیار دکەت، هەروەسا بۆ کچان یان ئەو کەسێن نەشێن ئەڤێ سۆنەرێ بکاربینن، سۆنەرا ئاسایی یا سەر زکی دهێتە بکارئینان.
ل دۆر چارەسەریان، دکتۆرێ ڕوونکر کو نشتەگەری و ڕاکرنا مالبچووکی ڕێکا ئێکێ یان ئێکەم بژارە نینە، بەلکو بەری گەهشتن ب ڤێ قۆناغێ گەلەک ڕێکێن چارەسەرکرنێ ب دەرمانێن هۆرمۆنی، ڕێکخستنا حەبکان، یان بکارئینانا بازنێن هۆرمۆنی و نستەرگەریێن نەپێدڤی ب بڕینا مەزن وەک پاقژکرن و کورتاژا مالبچووکی هەنە کو دبنە ئەگەرێ ڤەگەڕاندنا ئەستووراهیا ڕەحمێ بۆ ئاستێ سروشتی.
د. جنانێ دیارکر ​د قۆناغێن درەنگ تر دا یان د حالەتێن مەترسیدار دا، ئەگەر دەرمان فایدەی نەکەن یان گومان ل سەر دروستبوونا ئاریشێن دژوار هەبن، نشتەرگەرییا ڕاکرنا مالپچووکێ ب ڕێکا نازۆرێ یان نشتەگەرییا ڤەکری دهێتە ئەنجامدان.
دکتۆرایێ تەکەزی ل سەر پاراستنا هێکدانان کر د دەمێ نشتەرگەریێ دا هەکە عەمرێ ژنێ گەنج بیت، چونکی هێکدان ڕۆلەکێ پێدڤی د پاراستنا ساخلەمیا هەستیان، پیست، و دەروونێ ژنێ دا دگێڕن، بەلێ ل دەف ژنێن سەر پێنجی ساڵییێ گەلاک جاران هێکدان ژی ئێکجار دهێنە ڕاکرن دگەل مالبچووکی.
​ل دووماهیێ دکتۆرە جنان نوری حسن ئامۆژگاری دا کو نەخۆش پشتی نشتەرگەریێ پێدڤییە بێهنڤەدانا پێدڤی وەربگرن و دەمەکێ گونجای بۆ ڤەگەڕیان ب ژیانا ئاسایی تەرخان بکەن کو نێزیکی دو هەتا سێ حەفتییانە، هەروەسا خۆ ل ڕاکرنا تشتێن گران بپارێزن هەتا شەش حەفتییان، و داخوازی کر کو ژن ب شێوەیەکێ خولەکی سۆنەر و پشکنینان ئەنجام بدەن دا کو ساخلەمیا خۆ ژ نەخۆشیێن دژوار بپارێزن.

13

مۆز یا زەنگینە ب ڤیتامین و کانزا و رویشاڵ و شەکرا سادە، کو چ چەوری تێدا نینن، هەروەسا ژێدەرەکێ زەنگینە ب ڤیتامین B6 و ڤیتامین A و فۆلات و ڤیتامین C و رویشاڵ و مەگنسیۆم و پۆتاسیۆم و کاربۆهیدراتاا.
ل دووڤ بابەتەکێ ماڵپەڕێ “لوبنان ٢٤”، خوارنا مۆزەکێ د رۆژەکێ دا و ب شێوەیەکێ بەردەوام ئەڤ مفایە بۆ لەشی هەنە:
-1 هەرسکرنێ باشتر دکەت، مۆز پرە ر رویشالێن تەمام و نەتەمام کو رۆلەکێ سەرەکی دگێڕیت ل ساخلەمیا هەرسێ دا.
-2 هاریکارە بۆ باشترکرنا ساخلەمیا دلی، مۆز پێدڤیە بۆ ساخلەمیا دلێ تە، دەوڵەمەندە ب پۆتاسیۆم و کانزایان و ئەلکترۆلایتان.
-3 خوارنا مۆزێ هاریکاریا لەشی دکەت بۆ سوتاندنا چەوریان.
-4 پالپشتیا ساخلەمیا هەستیان دکەت، هەرچەندە مۆزێ رێژەیەکا زۆر یا کالسیۆمی تێدا نینە، بەلێ دشێت هاریکاربیت بۆ پاراستنا ساخلەمیا هەستیێن تە.
-5 هاریکاریا ماسولکان ددەت بۆ چاکبوونێ پشتی وەرزشکرنێ.
-6 هاریکارە بۆ کێمکرنا وەرمینا مەعیدێ.
-7 هاریکارە بۆ وێ چەندێ هەست ب تێربوونێ بکەی و برسیاتیێ کێم ببیت.
-8 رەنگە ساخلەمیا گولچیسکان باشتر بکەت، مۆز یا زەنگینە ب پۆتاسیۆمی کو هاریکارە بۆ وێ چەندێ گولچیسکێن تە ساخلەم و پاقژ بمینن.
-9 هاریکارە بۆ بەرهنگاربوونا کێمخوینیێ.
-10 پاڵپشتیا ساخلهمیا چاڤان دکەت و ئاستێ بینینێ باشتر دکەت.

6

-1 وەرزش نەکرن، نە چالاکی و تەمبەلی دبنە ئەگەرێ لاوازبوونا ماسولکان و کێمبوونا رەقاتیا هەستی و زێدەبوونا مەترسیا تووشبوونێ ب قەلەوی و شەکرێ و نەخۆشیێن دلی.
-2 ئەو ژنێن بەردەوام دلەڕاوکی هەیە، چونکو پرۆسەیەکا بایۆلۆژییە کو کاریگەری ل سەر لەشی هەیە و پیربوونا بایۆلۆژی بلەزتر دکەت، ڤەکۆلین دیاردکەن فشارێن دەروونی ئاستێ هۆرمۆنێ کۆرتیزۆڵ زێدەدکەن کو هۆرمۆنێ سترێسە، کو دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا خانەیان و پیربوونا پیستی.
-3 زوو توڕەبوون هۆرمۆنێن فشارا دەروونی وەک کۆرتیزۆڵ و ئەدرنالین زێدەدکەت، ئەڤەژی دبیتە ئەگەرێ فشارا ئۆکسجینی و تێکچوونا خانان و تێکچوونا پیستی و زێدەبوونا مەترسیا تووشبوونێ ب نەخۆشیێن دلی.
-4 ئەو ژنێن کێمتخەمن ل ڤەخوارنا ئاڤێ، دگەل مەزنبوونا عەمری شیانێن لەشی بۆ ڕاگرتنا شلەمەنیان کێم دبن، ئەڤەژی مەترسیا هشکبوونا لەشی زێدەدکەت و کاریگەریا دیار ل سەر پیستی و لەشی دروست دکەت.
-5 کێمخەویی هۆرمۆنێن سترێسێ بلنددکەت و هەستیاریا ئەنسۆلینی تێکددەت و ئەگەرێ تووشبوونێ ب نەخۆشیێن دۆمدرێژ زێدەدکەت.

5

رەمەزان زەكەریا

سترانبێژ (محەمەد نەجار) د دیدارەكێ دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: بەری چەندەكێ‌ من نووترین سترانا خۆ ب شێوەزارێ توركمانی ب ناڤێ (چاوەڕوانی تۆم) ب شێوەیێ ڤیدیۆ كلیپ بەلاڤكر و پەیڤ و ئاوازا سترانێ من ب خۆ دانایە و كارێن بەلاڤكرنا مۆزیكێ و تۆماركرنا وێ ل ستۆدیۆیا هونەرمەند (ئەحمەد موراد) دا هاتینە ئەنجامدان. سیناریۆیا ناڤ كلیپێ دا ب هەڤپشك د ناڤبەرا من و (ئەحمەد سێنی) دا هاتیە ئامادەكرن، هەروەسا كارێ وێنەگرتنێ و بەرهەمهێنانا ڤیدیۆكلیپێ ژ لایێ كارا پرۆدەكشن ڤە هاتە بجهئینان.
ناڤبری گۆت: د ئەڤ سالە دا من بەرهەمێن جۆرا و جۆر پێشكێشی حەزژێكەرێن دەنگێ‌ خۆ كرینە و سترانەكا نوو یا ڕحا نەتەوەیی و ئایینی دو ستران ب زمانێ توركی و ئەڤ سترانا نوو ژی كو ب شێوەزارێ توركمانی یە و د دەمەكێ‌ نێزیك دا دێ چەندین سترانێن نوو ب ڕەنگ و شێوازێن جودا وەكو سۆرانی، كرمانجی، توركمانی و توركی بەلاڤكەم و هیڤیدارم ب دلێ هەموو گوهدارێن من بیت.

8

بێوار حەمدی

وێنەگر و دەرهێنەرێ‌ گەنج (ڕاكان ئیسماعیل) كو ب (ڕاكان شنگالی) یێ‌ بەرنیاسە، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ل سالا 2017 من دەست بكارێ‌ وێنەگریێ‌ كریە و دناڤ سینەمایا نێڤدەولەتی دا من وەكو دەرهێنەر كاركریە و هەتا نوكە یێ‌ بەردەوامم.
هەروەسا گۆت: ژیریا چێكری چ جاران نەشێت وی دیمەنی ساخ بكەت یێ‌ وێنەگر زەحمەتێ‌ پێڤە دبەت و خەلك تامێ‌ ژ وێنەگریا ب ڕێیا ژیریا چێكری نابینیت، لێ‌ زەحمەتا ڤی كاری ئەوە دەمێ‌ مرۆڤ دگەل كەسەكی كاربكەت و ئەو كەس یێ‌ شارەزا و هونەر دوست نەبیت، بۆ زانین ئۆلا ئێزدیان هەموو دەمان گرنگی دایە هونەری و وێنەگران، ب تایبەت پشتی سالا 2014 ژ بەركو نوكە ئەز ل كەنالێ‌ سەما تیڤی كاردكەم كو یێ‌ تایبەتە ب ئێزدیان ڤە، لەورا پتریا كارێن مەژی ل دۆر ڕەوشا ئێزدیانە و من ل بەرە بۆ دەمێ‌ بهێت هندەك دوكیۆمەنتارێن باشتر چێكەم.

10

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

هەلبەستڤانێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ مامۆستا (مستەفا حسێن) یێ ناسیار ب (هێژا) د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژناما (ئەڤرۆ) دیارکر: «هەلبەست هزرەکا پاقژ و ئەمانەتە ل دەف وی یێ خودان شیان بیت و ب ڕێکا هەلبەستێ پەیاما خوە بگەهینیت، هەلبەست ئیلهامە و هەر چ دەمێ هات ب ڕۆژ بیت یان ب شەڤ بیت دنڤیسم، و ئەگەر ل دەمێ کو ئیلهاما من یا هەلبەستێ بۆ من هات و من ئێکسەر نە نڤیسی، پشتی هینگێ نەشێم بنڤیسم؛ چونکی ژ بیرا من دچیت. ل دەمێ کۆچا ملیۆنی بۆ (بلەهێ) ل باكورێ كوردستانێ، من هەلبەست بۆ پشتەڤانیا پێشمەرگەی دگۆتن، هینگێ من ٤٤ هەلبەستێن خوە یێن دەستنڤیس لگەل خوە برنە گوندێ بلەهێ، ئانکو ئەو ژی لگەل من مشتەخت بوونە بلەهێ، دەمێ ئەم زڤڕینەڤە، من ل دەف خوە پاراستن، و من چەندین هەلبەستێن دی ژی نڤیسین و دانە لگەل وان و کرە دیوانەك و بناڤێ «پێتێن مشەختیێ» چاپکر».
ناڤهاتی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو: «ل گورەی هزر و بۆچوونا من یا کەسایەتی ئەگەر هێشتا نڤیسەر یان هەلبەستڤان د ژیانێ دا بیت و ڕێز ل خزمەت و ماندیبوونا خامەیێ وی بهێتە گرتن گەلەك جوانتر و باشترە کو پشتی مرنێ ژ نوو ڕێز لێ بهێتە گرتن؛ چونکی دەمێ هێشتا ساخ دێ هەست ب هەبوونا خوە و خامەیێ خوە کەت. و ڕێزگرتنا پشتی مرنێ یا بێ مفایە؛ چونکی هینگێ مرۆڤ نەمایە ل ژیانێ و ل ناڤ گۆڕی بتنێ هەستی مایە. لەوما، پشتی مرنێ خوە بۆ مرۆڤی دونیایێ خراب بکەن یا ژ خوەیە. ڤێ هەلکەفتا ڕێزگرتنێ هەستەکێ گەلەك خوەش ب من بەخشی و من نەشیا چاوا هەستێ خوە دەرببڕم؛ چونکی هەستەکێ غەریب و جیاواز بوو».
بەردەوامی دا ئاخفتنا خوە: «بیرهاتنێن وی دەمی د هاتنە بیرا من کو ب نهێنی من هەلبەست دنڤیسین و دترسیام و هەردەم ل سەر ملێن خوە دزڤڕیم کو کەس من نەبینیت و کەس من نەگرت. لێ نوکە ئەز ب ئازادی هەلبەستان د نڤیسم و هەموو کەس هەلبەستێن من دخوینن. ئەز ل ناڤ هەڤال و کەس و کارێن خوە و خەلکێ باژێڕێ خوە کو هەموو یێ پشتەڤانیا من دکەن و گوهداریا هەست و هەلبەستێن من دکەن. من حەز دکر ب دەمژمێران بۆ ئامادەبوویان هەلبەستان بخوینم، ل ناڤبەینەکێ من نەشیا خوە و ئەز گریم؛ چونکی بیرهاتن هاتنە بیرا من کو ل سەر دەمێ ڕژێمێ تشتێ من د دلێ من دا بوو و من نە دشیا ب حەزا خوە و ب ئازادی یا من بڤێت بێژم، لێ ل دەمێ هەلکەفتا ڕێزگرتنێ ل ناڤا هۆلێ دەمێ ئەز ل پێشیێ ڕۆنشتی من ئێك دەستی و ئێك دلی ل وێرێ دیت؛ چونکی خەلکێ سەرانسەری کوردستانێ هاتبوونە ڤێ هەلکەفتێ».
ئەز ژ دل و جان سۆپاسیا بەشێ ڕەشەنبیری و ڕاگەهاندنا پارتی دیموکراتی کوردستان و بەرپرسێ وێ د. سالار عوسمان دکەم کو ئەڤ ڕێزه ل من و یێن ژبەری من گرتین، ئەو ملەتێن ڕێزێ ل ئەدیب و نڤیسەرێن خوە دگرن مللەتێن ڕەوشەنبیر و تێگەهشتینە، بێ گومان ملەتێ مە یێ کورد ژی ژ چ ملەتێن جیهانێ نە کێم ترە و ئەو ژی ڕێزێ ل ئەدیب و نڤیسەرێن خوە دگرن.
هەر وەسا هەلبەستڤان (مستەفا حسێن)ی گۆت ژی:»ژ بەری ڤێ هەلکەفتا ڕێزگرتنێ، د. سالار عوسمان بەرپڕسێ بەشێ ڕەوشەنبیری و ڕاگەهاندنا پارتی دیمۆکراتی کوردستان و شاندەکێ لگەل دا ژ هەولێرێ ب مەرەما لێپرسینا ڕەوشا من یا ساخلەمیێ سەرەدانا مالا من کرن، هەر هینگێ د. سالار عوسمان گۆتە من: ئەم دێ ڕۆژەکێ تەرخانکەین بۆ ڕێزگرتن ل خزمەتا تە د بوارێ هەلبەست و ئەدەبیاتا کوردی دا، و گەلەك کەیفا من ب ڤێ چەندێ هات؛ چونکی من زانی کەسێن بهایێ نڤیسینێ دزانن یێن هەین و خەمخوەر و ئەدەب دوستن. پێشتر ژی ئەم 25 نڤیسەرێن کوردستانێ کو ئەز ئێك ژ وان بووم ل هەولێرا پایتەخت ڕێز ل مە هاتە گرتن، و هەروەسا من چەندین خەلاتێن ڕێزگرتنێ وەرگرتینە ل سنوورێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ و ل سەرانسەری کوردستانێ ب گشتی. هەر وەسا، من سوپاسیەكا ڕێزگرتنێ ژ لایێ مەسرور بارزانی سەرۆکێ حکۆمەتا هەرێما کوردستانێ ڤە وەرگرتیە».
دەربارەی قووناغێن سەرەكی یێن ژیانا خۆ،(مستەفا حسێن)ـێ هەلبەستڤان دبێژیت:»ئەز ل ڕێکەفتی ١٩٥٦/٧/١ێ ل گوندێ (ترکژا) ل دەشتا (سلێڤانەیا) ژ دایك بوویمە، و ل سالا ١٩٦٢ێ ل قوتابخانا (پانیه) یا سەرەتایی ل زاخۆ من دەست ب خواندنێ کریە، بۆ دەمێ سێ سالان ئەز ژ خواندنێ ھاتیمە ڤەقەتاندن، و د ژیێ ٧ سالیێ دا ژبەر ئەگەرێ نەخوەشیا دلی ل نەخوەشخانەیێن مووسل و بەغدا بتنێ مایمە؛ چونکی باب و مام و پسمامێن من ھندەك پێشمەرگە و ھندەك دناڤ زیندانێن ڕژێما وی سەردەمی دا بوون و نە دشیان بهێنە دەف من، و پشتی نشتەگەریێ جارەکا دی ڤەگەڕیامە زاخۆ بۆ خواندنێ، ل سالا ١٩٧٠ێ من قوناغا سەرەتایی ب دووماھیك ئینا، ل سالا ١٩٧٣ێ بوویمە ڕێکخستیێ ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانێ، و ئەندامەکێ چالاك بووم د ناڤ ڕێزێن پارتی دیمۆکراتی کوردستان دا. ل سالێن ١٩٧٤ – ١٩٧٥ێ ئاوارە بوویمە و ھەر ل وێرێ ل قوتابخانا کوردی بو دەمێ دو سالان من خواندیە، لێ ڕژێمێ ئەو دو سالێن خواندنێ بۆ من نە ھژمارت، ل سالا ١٩٧٦ێ من قوناغا ناڤنجی ل قوتابخانا (بەدرخان) ب دووماهیك ئینا، ل سالا ١٩٧٤ێ من پشکداری د مەشقەکا سەربازی دا کریە ل سەر مەدفەعێت ١٠٦ ل نێزیك ڕایات لگەل چەند ھەڤالان ژ بۆ بەرەڤانیکرنێ ژ ئاخا کوردستانێ. ل سالا 1978ێ بوویمە ئەندامێ ئێکەتیا نڤیسەرێن کورد لقێ دهۆکێ. ل سالا ١٩٧٩ێ بوویمە دەرچوویێ پەیمانگەها بەرهەڤکرنا مامۆستایان ل پارێزگەها دھۆکێ. ل سالا ١٩٧٩ێ من ژیانا ھەڤژینیێ پێك ئینایە، و هەر ل سالا1979 ێ ھاتیمە دامەزراندن ل قوتابخانا زێوك سندی و پاشان ل کۆمەلگەها بێرسڤێ ل قوتابخانەیێن سەرەتایی و ناڤنجی و ئامادەیی و خواندنا مەزنان یا بلەز ل زاخۆ مامۆستا بوویمە. ل ڕێکەفتی 28/7/1992 بوویمە کادرێ پارتی دیمۆکراتی کوردستان. ل ڕێکەفتی 14/10/2019ێ ئەز هاتیمە خانەنشین کرن».
هەر وەسا گۆت ژی: «ل سالا 1973ێ من دەست ب نڤیسینا هەلبەستان کریە. ل سالێن 197٤ – 197٥ێ من پشکداری د شۆڕەشێ دا کریه، و ھەلبەستێن من دھاتنە رەوانەکرن بو ئێزگێ کوردی ل بەغدا ب ڕێکا لژنا ناوچا زاخۆ و ب دەستێ کادرێ مە یێ پارتی (تەھا مەلا عەبدولجەلیل)، من ھەلبەست من ب قارەمانیا پێشمەرگان دژی داگیرکەران د نڤیسین. ل سالێن ١٩٨٢ێ ل بێرسڤێ و سالێن ١٩٨٨ێ و ١٩٨٩ێ و ١٩٩٠ێ ل زاخۆ داخواز ژ من د ھاتەکرن کو ئەز ھەلبەستان ب بیرەوەریا ژ دایکبوون و پەھلەوانیێن سەرۆکێ ڕژێما بەعسا فاشست بنڤیسم و بۆ ڤێ مەرەمێ ئەز د هاتمە ڕەوانەکرن بۆ دھۆك و ھەولێر و سەلاحەدین داکو من ڕازی بکەن، لێ ھەر جار ب بھانەیەکێ من خوە قورتال دکر، ل سەرھلدانا زاخۆ یا ١٩٩١ێ من ڕۆلەك کارا ھەبوو دناڤ جەماوەرێ سەرهلدانێ دا ب خواندنا چەندین هەلبەستان ژ وان ژی هەلبەستا (برێ من ڕابە)، من پشکداری د چەندین فێستیڤالێن ئەدەبی و ھەلبەستخواندنێ دا کرینە».
ل دووماهییا ڤێ دیدارێ ژی گۆت: «سەرجەم بەرهەمێن من یێن چاپکری 15 پەرتووكن کو ژ وان 1٤ پەرتووك دیوانێن هەلبەستانن و ئێك ژی پەرتووکەکا فۆلکلووری یە، دیوانا (پێتێن مشەختیێ) ب تیپێن لاتینی هاتیە نڤیسین و ل سالا 199٤ێ هاتیە چاپکرن کو ئەڤە دبیتە ئێکەم بەرهەمێ من یێ چاپکری، و دیوانا (پەسن و ڕەخنە) ل سالا 2001ێ هاتیە چاپکرن، پەرتووکا (دیلۆك سترانێن دروین و دیلانان) ل سالا 200٥ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (مێرگا خوینێ) ل سالا 200٨ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا دگەل چرکان ل سالا 2012ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (گول دبه کول) ل سالا 2013ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (لێ لێ مه دیتن لۆ لۆ) ل سالا 2017ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (کا ئەو پەڕه) ل سالا 2019ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا قەیرانا زەوقی ل سالا 2020ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (ڕۆنیا گەلان) ل سالا 2021ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (مژا گۆریاران) ل سالا 2023ێ هاتیە چاپکرن، و دیوانا (خابیرێ زەلال) ل سالا 202٤ێ هاتیە چاپکرن، و هەر سێ دیوانێن (هەلبەسته نیگار) و (دەرمانێ ڕشتی) و (پێتێن مشەختیێ) ب تیپێن عەرەبی ل سالا 202٦ێ ژ لایێ بەشێ ڕەوشەنبیری و ڕاگەهاندنا پارتی دیمۆکراتی کوردستان ڤە هاتینە چاپکرن و د هەلکەفتا ڕێزگرتنا من دا ل سەر ئامادەبوویان هاتینە بەلاڤکرن.

6

سالار محەمەد دۆسكی:

ئێك ژ تاوانێن هوڤانەیێن رژێما بەعس یا ژناڤچوویی دژی خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكان ل دەڤەرا مزیریا هاتیەكرن تاوانا شكەفتا دەكان بوویە، پتر ژ نیڤ چاخی ل سەر روودانێ‌ دەرباز بووینە بەلێ‌ هەتا نوكە دبیردانكا خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ دا زندی مایە.
سەلیم دەكانی ئێك ژ پێشمەرگەیێن كوردستانێ‌ یە و هەمان دەم موختارێ‌ گوندێ‌ دەكان بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: رێكەفتی 18/8/1969ێ‌ دەسپێكا دەستهەلاتا رژێما بەعسا گور بە گورە ل ئیراقێ‌ ب بریارا سالح مەهدی عەماش وەزیرێ‌ ناڤخوە یێ‌ وی دەمی ل ئیراقێ‌ و ب سەركردایەتیا مەیدانیا عەبدولجەبار ئەسەدی فەرماندەیێ‌ وی دەمیێ‌ فرقا چار یا سۆپایێ‌ ئیراقێ‌، ب هاریكاریا چەتان و ل عەرد و ئەسمانی و ب فرۆكە و چەكێن جودا هێرشەكا بەرفرەه ئینا سەر دەڤەرێن ئاكرێ‌ و شێخان، هێرشێ‌ پتریا دەڤەرا شێخان و ناڤ كورێ‌ و شەمكان و چەندین گوندێن ئاكرێ‌ ڤەگرتن و ل دەسپێدێ‌ توپ بارانەكا دژوار هاتەكرن، و خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكان ژی مینا هەمی گوندێن دەڤەرێ‌ بۆ خوە پاراستنێ‌ قەستا شكەفتا پشتا گوندی كر.
ئەحمەد رەمەزان، خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكانە، ل دور روودانێ‌ دبێژیت: ل وێ‌ هێرشا بەرفرە نێزیكی 18 كەسان شەهید بوون و پشتی ڤێ‌ چەندێ‌ حوكمەتێ‌ و چەكدارێن ب سەر ڤە كەربو كینەكا مەزن ل دەڤەرێ‌ هەلگرت، شكەفت نێزیكی كانیێ‌ بوو ل پشتا گوندی بوو، خەلكێ‌ گوندی ب شەڤێ‌ دهاتنە خانیێ‌ خوە دا ل ناڤ گوندی و ل سپێدەهیان هەر ئێك هەر زووی دا زارۆكێن خوە بەت و قەستا شكەفتان كەت، و گوند هەمی دهاتە بەردان چونكە پتریا جاران رۆژێ‌ دو جاران فرۆكە دهاتن و توب دهاڤێتنە گوندی و كەسەك نەدشیا ل گوندی ب ژیت لەوما سپێدێ‌ بەری رۆژهەلاتی دایكێن مە دا زارۆكێن خوە كوم كەن و قەستا شكەفتان كەن، بنەمالا مە هەشت شەهید دڤێ‌ روودانێ‌ دا داینە دو دایكێن مە ب زارۆك ڤە هاتینە سوتن و سێ‌ برا و سێ‌ خویشك دشكەفتێ‌ دا هاتە سوتن.
سەلیم دەكانی موختارێ‌ گوندێ‌ دەكان گۆتژی: كارەساتا ل گوندی دروست بووی گەلەك یا مەزن بوو و قوربانی هەمی ژن و زارۆك بوون و ل ڤێ‌ شكەفتێ‌ ل سەر دەستێ‌ رژێما بەعس هاتنە شەهیدكرن و 76 كەس بوون و 75 كەس شەهید بوون و ژنەك ڤێ‌ روودانێ‌ دا رزگاربوو.
موختارێ‌ گوندی هەروەسا گۆت: پشتی تۆبارانكرنێ‌ هێرشا پیادە یا دوژمنی ب سەر گوندی دا هات پشتی زانی خەلكێ‌ گوندی ب ژن و زارۆك ڤە دناڤ شكەفتێ‌ دا ئاكنجی بووینە گوللەبارانا شكەفتێ‌ كر، و ل بەر دەرگەهێ‌ شكەفتێ‌ كەپرێن چلی هەبوون و ئاگر بەربوو ئەوان كەپران و ل سەر دەرێ‌ شكەفتێ‌ دا هاتن، دەنگ و نالین و قێژیێن برینداران ل گەل قێریا ئافرەت و زارۆكان و دەنگێ‌ گولەیان ئاگرەكێ‌ بێ‌ دلوڤانی تەڤلی هەڤ بوون.
موختارێ‌ دەكان زێدەتر گۆت: ژ بەر فرۆكان و پاراستنا گیانی خەلكی قەستا شكەفتێ‌ كربوو و دەمێ‌ گوللە بەرداینە شكەفتێ‌ و كەپر هاتینە سۆتن خەلكی قەستا دووماهی یا شكەفتێ‌ كر، و ئاگر بەربوو چلی و ئێدی دیكێل گەلەك چوو دناڤ شكەفتێ‌ دا و ژن و زارۆك خەندقین و سۆتن .
فاتما عیسا، شەهیدەكا زندی یا ڤێ‌ روودانا هۆڤانەیە و هەتا ئەڤرۆ ژی شینوارێن سۆتنێ‌ ل سەر لاشێ‌ وێ‌ د دیارن، ئەو كارەسات شەڤانە دهزر و مێشكێ‌ وێ‌ دا دزڤریت دبێژیت: ژ بەر هاتنا فرۆكان و تۆبارانكرنێ‌ ئەم وەك خەلكێ‌ گوندی مە قەستا شكەفتێ‌ كر، و هەمان دەم لەشكرێ‌ رژێمێ‌ ژی سەر ب دەڤەرێ‌ دا گرت و بۆ پاراستنا گیانێ‌ خوە مە قەستا شەفتێ‌ كر، و مە ئاگەه ژ زەلامان نەبوو و چەندین رۆژان ئەم ماینە شكەفتێ‌ دا.
نەوزاد دەكانی، خەلكێ‌ گوندی یە دبێژیت: دەمێ‌ لەشكرێ‌ رژێمێ‌ رەمی ل شكەفتێ‌ كری، ل بەر دەرگەهێ‌ شكەفتێ‌ هەمی كەپر بوون، و هەمی ئاگر بەر بوویێ‌ و بوو گوری و چەندین خێزانێن خەلكێ‌ گوندی ژ ژن و زارۆكان تێدا هاتنە سۆتن و شەهیدكرن، پتری زارۆك بوون و دەمێ‌ هاتینە سۆتن هندەك ژ ئەوان ژن و زارۆكان بتنێ‌ كلوخێ‌ سەرێ‌ وان مابوو، و لەشێ‌ وان هەمی حەلیان بوون.
موختارێ‌ گوندێ‌ دەكان، زێدەتر گۆت: دڤێ‌ تاوانا هوڤانەدا 75 كەس هاتنە سۆتن و شەهیدكرن و هەتا ئەڤرۆ ژی ئەڤ تاوانا مەزن ل بیردانكا خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكان دا زندی مایە، جەنازێن ئەڤان ژن و زارۆكان 10 بۆ 12 رۆژان مان هەتا هێزەكا پێشمەرگەی هاتیە دەڤەرێ‌ و چەند چالەك ل نێزیك شكەفتێ‌ كولاینە و ئەڤ جەنازە ڤەشارتینە.
موختارێ‌ گوندێ‌ دەكان ئەو ژی گۆت: پشتی بورینا نیڤ چاخی نوكە شكەفتا دەكان ل سەر دەستێ‌ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ دبیتە پرۆژە موزەخانەیەك، ژ چێكرنا رێكا پیادە و سەخبێركرنا دەردورێن شكەفتێ‌ و چێكرنا مونومێنتەكێ‌ بۆ شەهیدێن ڤێ‌ روودانێ‌ ب خوە ڤەدگریت و ئەڤ كارە دهێتەكرن وەك رێزگرتن بۆ گیانێ‌ ئەڤان شەهیدان، دیسا ئەڤ جهە دێ‌ بیتە جهەك كو ل پاشەرۆژێ‌ نڤیسكار و ڤەكولەر سەرەدانا ڤی جهی بكەن، و ڤێ‌ دیرۆكێ‌ ب چاڤێن خوە ببین و دیسا ڤەكولین ل سەر بهێنە ئەنجامدان و ئەڤە رێزگرتنە ل شەهیدێن گوندێ‌ مە و تەڤایا شەهیدێن رزگاری خوازا گەلێ‌ كوردستانێ‌ و ئەڤ مونومێنتە دێ‌ بیتە بەلگەیەك بۆ ڤێ‌ تاوانا هوڤانە یا رژێما بەعس دژی خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكان ئەنجامدایی .
مراز ئەحمەد، ئەندازیارا پرۆژەی دبێژیت: ل سەر بودجا پارێزگەها دهۆكێ‌ بۆدجە گەشەپێدانێ‌ كوژمێ‌226 ملیون و 200 هزار دینار بۆ ئەنجامدانا ڤی پرۆژەی هاتینە تەرخانكرن و ماوێ‌ پرۆژەی 180 رۆژێن كاری نە و پرۆژە ژ شەش قوناغا پێك دهات و قوناغا ئێكێ‌ ڤەكرنا رێكێ‌ بوو و گەلەك یا بزحمەت بوو و 11/12/2024 دەست ب پرۆژە هاتیەكرن و زەحمەتی ئەو بوویە رێك هەمی بەر بوو و كەڤر بوو و گەلەك ب زەحمەت بوو ترۆمبێل گەهشتینە وێرێ‌ و درێژاهی یا رێكێ‌ 200 مەتر بوو هەتا ئەم گەهشتینە دەرێ‌ شكەفتێ‌ و 75 مەترێن دی ژی ب هەمان شێوە، قوناغا دووێ‌ چێكرنا دیوارەكێ‌ راگر بوو ئەڤە بۆ چ بوو بۆ بەر دەرگەهێ‌ شكەفتێ‌ ئەڤە بۆ ساخكرنا بیروەریا و چالاكیان ڤێ‌ روودانا دل تەزین، قوناغا سیێ‌ دانانا بەرێ‌ عەردی بوو و ئەڤ قوناغە ژی نوكە بەرەف دووماهیێ‌ چوویە، و تشتێ‌ گرنگ ئەو بوویە هەر بەرێ‌ دەڤەرێ‌ هاتیە بكارئینان و ئەڤە بۆ پاراستنا ناسناما دەڤەرێ‌ بوویە، قوناغێن چارێ‌ و پێنجێ‌ هندەك قوناغێن جودانە، قوناغا دووماهیێ‌ ئەم گەهشتینێ‌ قوناغا دیزاینا مونومێنتێ‌ بوویەو ب زووترین دەم دێ‌ كەڤیتە دبیاڤێ‌ بجهئینانێ‌ دا.
نەوزاد دەكانی، زێدەتر گۆت: حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ كێمتر خەمی نەكریە بۆ ئەنجامدانا ئەڤی پرۆژەی، گورێن ئەڤان شەهیدان دێ‌ هێنە دروستكرن و ئەم گەلەك سوپاسیا حوكمەتێ‌ دكەین.
موختارێ‌ گوندێ‌ دەكان، زێدەتر گۆت: جەنازێن ئەڤان شەهیدان دێ‌ هێنە ڤەشارتن و كێلی و ناڤونیشان دێ‌ ل سەر هێنەدانان و ئەم سوپاسیا حوكمەتا هەرێ ما كوردستانێ‌ دكەین، شكەفتا دەكا ئێك ژ سەدان نموونەیێن قوربانیدانا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ یە كو ل پشت خوە رامانەكا مەزن هەلدگریت.
ل دووماهیێ‌ ئەحمەد رەمەزان، خەلكێ‌ گوندێ‌ دەكان، داخاز ژ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ كر كو دووبارە گوند بهێتە ئاڤاكرن، و بۆ هەر خێزانەكێ‌ خانیەك بهێتە دروستكرن و هولەكا رێورەسمان هاتبا دروستكرن دا مفا ژێ‌ هاتبا وەرگرتن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com