سەرۆكێ دەستەیا گشتیا وەبەرهێنانێ ل هەرێما كوردستانێ ئاشكراكر، ئەڤ سالە زێدەتری 100 مۆهلەت ب پڕۆژەیێن وەبەرهێنانێ هاتینەدان و دبێژیت: ل سالێن بۆری و ژبەر نەپێگریا وەبەرهێنەران، مۆهلەتا 160 پڕۆژەیێن وەبەرهێنانێ هاتیە هەلوەشاندن.
دكتۆر محەمەد شوكری، سەرۆكێ دەستەیا گشتیا وەبەرهێنانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ئەڤ سالە ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ‌، مۆهلەت ب زێدەتری 100 پڕۆژەیێن وەبەرهێنانێ هاتیەدان، پڕانیا وان ژی پڕۆژەیێن بازرگانی و چاندنێ و پیشەسازینە و گۆت: «ژ سالا 2024ێ وەرە دانا مۆهلەتێ ب پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ هاتیە راگرتن، ئەو پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ یێن نوكە دهێنە ئەنجامدان، ئەون یێن بەری نوكە مۆهلەت وەرگرتی، چونكی ل دو سالێن بۆری چو مۆهلەت ب پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ نەهاتینەدان، ب تنێ ل جهێن پێدڤی هەبیت دێ مۆهلەت ب پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ هێتەدان».
گۆت ژی: «ژبەر خەمساری و نەپێگریا وەبەرهێنەران، مۆهلەتا 160 پڕۆژەیێن وەبەرهێنانێ هاتیە هەلوەشاندن، چونكی هەر پڕۆژەیەكێ د دەمێ قانوونی دا دەست ب كاری نەكەت، پێداچوون ب مۆهلەتا وی دێ هێتە كرن و ئەگەر هەر پێگیر نەبوو، دێ مۆهلەت هێتە هەلوەشاندن».

ئەڤرۆ شەمبی، ٨ی تەباخا ٢٠٢٦ێ، ب بەرهەڤبوونا د. سالار عوسمان، بەرپرسێ پشکا ڕۆشنبیری و ڕاگەهاندنا پ.د.ک، شوان محەمەد تەها، بەرپرسێ لقا 26 یا پ.د.ک، ئاریان سەلاحەدین، بریکارێ وەزارەتا ڕۆشنبیری و لاوان یا حکومەتا هەرێما کوردستانێ و، ژمارەیەکا هونەرمەند، خۆشنڤیس و کۆمەکا گەنجان، پێشانگەهەکا تایبەت یا هونەری یاخۆشنڤیسینێ بۆ هونەرمەند غەفار قەنبەرپوور ل ژێر ناڤونیشانێ (سەرچاوە) هاتە ڤەکرن.
​ئەڤ پێشانگەهە لە ناوەڤەندا (Youth Hub) هاتە برێڤەبرن، کو تێدا کۆمەکا بەرهەمێن ناوازە یێن خۆشنڤیسیا هونەرمەندی هاتنە نیشادان. پێشانگەهـ دێ بۆ ماوەیێ ٥ ڕۆژان (ژ ٨ی تەباخێ هەتا ١٢ی ئابا ٢٠٢٦ێ) یا بەردەوام بیت و ڕۆژانە ژ کاتژمێر 10ی سپێدێ هەتا 11ی شەڤ دەرگەهێ وێ بۆ هەمی ئارەزوومەند و سەرەدانکەران یێ ڤەکری بیت.
​

رەمەزان زەكەریا:

ڕێكخەرێ ڕاسپاردەیێن نێڤدەولەتی ل حكومەتا هەرێما كوردستانێ ئاشكراكر، ئەركێ جڤاكا نێڤدەولەتی و حكومەتا فیدرال یا ئیراقێ یە، دادگەهكرنا تاوانبارێن داعشێ‌ ب تۆمەتا جینۆساید، تاوانێن دژی مرۆڤایەتیێ و تاوانێن جەنگی پاش نەئێخن.
دكتۆر دیندار زێباری، ڕێكخەرێ ڕاسپاردەیێن نێڤدەولەتی ل حكومەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: ل گۆر بەلگە و بڕیارێن نێڤدەولەتی، ئەو تاوانێن دەرهەق كوردێن ئێزدی و پێكهاتەیێن دی هاتینە ئەنجامدان، جینۆساید و تاوانێن دژی مرۆڤایەتیێ نە و ناهێنە ژبیركرن، د ڤێ كارەساتێ دا شەش هزار و 417 كەس هاتنە ڕەڤاندن، هەتا نوكە ب بزاڤێن نڤسینگەها ڕزگاركرنا رەڤاندیان سێ‌ هزار و 595 رەڤاندی هاتینە ڕزگاركرن و هێشتا چارەنڤیسێ‌ دو هزار و 526 رەڤاندیێن ئێزدی دیار نینە، هەروەسا نێزیكی پێنج هزار ئێزدی شەهید بوون و ب سەدان هزار وەلاتی نەچار بوون مال و گوندێن خۆ بجه بهێلن و ئاوارە ببن.
زێباری گۆت: «حكومەتا هەرێما كوردستانێ، دەرگەهێ هەرێما كوردستانێ ب ڕوویێ ئاوارەیان دا ڤەكر، كەمپ ئاڤاكرن، خزمەتگوزاریێن دەستپێكی دابینكرن و بزاڤكرن دا ژیانا قوربانیان بپارێزیت».

دهۆك، لەزگین جۆقی:

د. خەلەف شنگالی، شیرەتكارێ‌ سەرۆكێ حوكمەتا ئیراقێ بۆ كاروبارێن ئێزدییان ڕاگەهاند: سەرۆكێ حوكمەتا ئیراقێ عەلی زەیدی دوپاتییێ ل سەر دوبارە ئاڤەدانكرنا شنگالێ و ڤەگەڕیانا ئارەزومەندانە یا ئاوارەیان بۆ سەر جهـ و وارێن خۆ و گەرەنتیكرنا مافێن وان دكەت.
ناڤهاتی بۆ ئەڤرۆ گۆت: «سەرۆكێ حوكمەتا ئیراقێ‌ بڕیار دایە ئاوارەیێن ئێزدی پارچەیێن ئەردی د چارچۆڤێ پڕۆژەیێ ملیۆن پارچەیێن ئەردی یێن ئاكنجیبوونێ دا ل پارێزگەها نەینەوا وەربگرن».

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

سیپان شێروانی، ئەندامێ فراكسیونا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر، ئەو پشتراستیێ ددەنە فەرمانبەر و مووچەخۆرێن كوردستانێ، كو قەیرانا دارایی یا نوكە چو كارتێكرنەكا نەرێنی ل سەر مووچەیێ ئەڤ سالە یێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ نابیت.
ناڤهاتی گۆت: «شایستەیێن دارایی یێن مووچەخۆرێن هەرێما كوردستانێ‌ ب تەمامی د پاراستی نە و مووچەیێ‌ ئەڤ سالە و سالا بهێت ژی هاتیە مسۆگەركرن».

سندس سالح سلێڤانەی:

سەرۆكێ دەستەیا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ ل كۆمسیۆنا بلند یا سەربخۆ یا هەلبژارتنێن ئیراقێ ڕاگەهاند، دەرگەهێ گوهۆڕینا بنگەهێن دەنگدانێ ژ بنگەهەكی بۆ بنگەهەكێ دی هاتییە ڤەكرن و دبێژیت: هەر دەنگدەرەكێ بڤێت بنگەهێ خۆ یێ دەنگدانێ ب گوهۆڕیت، دشێت سەرەدانا بنگەهێن كۆمسیۆنا هەلبژارتنان بكەت.
نەبەرد عومەر، سەرۆكێ دەستەیا هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ ل كۆمسیۆنا بلند یا سەربخۆ یا هەلبژارتنێن ئیراقێ گۆت: «گوهۆڕینا بنگەهێ دەنگدانێ ب تنێ د چارچۆڤێ ئێك پارێزگەهێ دایە و دەنگدەر نەشێت بنگەهێ خۆ یێ دەنگدانێ ژ پارێزگەهەكێ بۆ پارێزگەهەكا دی ب گوهۆڕیت».

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

ل دووڤ گازندەیێن وەلاتیێن زاخۆ، ب بڕیارەكا هەڤپشك یا چەندین سازیێن حكومی یێن سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، نڤیسینگەهێن بێ مۆلەت یێن كڕین و فرۆتنا ئەرد و خانیان ل زاخۆ دێ هێنە گرتن، پشتی ریكلاما نەدروست و سەردابرنا وەلاتیان ژ لایێ هندەك نڤیسینگەهان ڤە ل تۆڕێن جڤاكی.
هەر بۆ ڤێ مەرەمێ لیژنەیەك هاتیە پێكئینان و دێ سەرەدانا هەموو نڤیسینگەهێن كڕین و فرۆتنا ئەرد و خانیان كەت، هەر نڤیسینگەهەكا بێ مۆلەت بیت، ئێكسەر دێ هێتە گرتن و لێپرسین ل گەل هێتە كرن.
ل گورەی زانیاریان پتر ژ 190 نڤیسینگەهێن كڕین و فرۆتنا ئەرد و خانیان ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هەنە، بەهرا پتریا وان مۆلەتا فەرمی یا حكومی هەیە و هندەك ژ وان نڤیسینگەهان ژی مۆلەتا فەرمی نینە.

دوڤچوون، قائید میرۆ

پشتی بۆرینا 43 سالان ل سەر جینۆسایدكرنا هەشت هزار وەلاتیێن بارزانی و دەرچوونا بڕیارا دادگەهێ، هێشتا كەس و كارێن وان نەهاتینە قەرەبووكرن. دیدەڤانەكێ دادگەهیكرنا تاوانبارێن جینۆسایدا بارزانیان دبێژیت: حوكمەتا نوكە یا ئیراقێ میراتگرا حوكمەتێن بەرێ یە و ژلایێ دستووری و قانوونی ئەركێ حوكمەتا نوكەیا ئیراقێ یە بارزانی بهێنە قەرەبووكرن.

مستەفا هەمدلی، ئێك ژ دیدەڤانێن دادگەهیكرنا تاوانبارێن جینۆسایدكرنا بارزانیان بوو ل دادگەها بلندا تاوانێن ئیراقێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر «بەری 43 ێ سالان رژێما وی دەمی یا بەعسیان هەشت هزار وەلاتیێن سڤیل یێن بارزانی جینۆسایدكرن و ب شێوەیەكێ زۆر هۆڤانە هاتنە ژناڤبرن، تاوانا بارزانیان تنێ ئەوبوو كوردبوون و چو تاوانەك ل سەر نەبوو، مخابن هەموو وەلاتیێن رەگەزێ نێر یێن بارزانی ل سنێلەكێ 11 سالی هەتا دانعەمرەكێ 100 سالی دناڤا ئەنفالێن بارزانیاندا هەبوون.
زێدەتر گۆت: پشتی پرۆسا ئازادیا ئیراقێ و دامەزراندنا دادگەها بلندا تاوانان مە سكالا تۆماركر و مینا زۆر بادەكێن دی بادەكا بارزانیان چو دادگەهێ تاوانبار هاتنە دادگەهی كرن، سەرەڕای هەبوونا بڕیارا دادگەهێ هێشتا كەس و كارێن جینۆسایدێن بارزانی نەهاتینە قەرەبووكرن، ئەڤە د دەمەكی دایە حوكمەتا نوكەیا ئیراقێ میراتگرا حوكمەتێن بەرێ یە و هەر ئەڤی چوارچوڤەی دا چەندین قەرێن ل سەر دەمێ بەعسیان بۆ وەلاتێ كوێتێ هاتینە ڤەگەڕاندن، چونكە ل گۆرەی قانوون و دستووری حوكمەتا نوكەیا ئیراقێ بەرپرسیارە، لەوڕا ئەم داخواز دكەین گڤاشتن لسەر حوكمەتا فیدڕال بهێنەكرن و بهێتە نەچاركرن پێگیریێ ب فەرمانا دادگەهێ بكەت.
نازدار بارزانی، بابێ وێ دگەل هەشت هزار بارزانیان لسالا 1983ێ هاتیە جینۆسایدكرن بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت «ئەڤا هەمبەر مللەتێ بارزان و بارزانیان هاتیەكرن ئێك ژ تاوانێن زۆر نەمرۆڤانە بوویە لسەر ئاستێ جیهانێ، ژبەركو كەس و كارێن مە بێی چو تاوانەك هاتینە زیندەبەچالكرن و شەهیدكرن، دەمێ بابێ من هاتیە جینۆسایدكرن مە گەلەل زارۆكێن بارزانیا تەمەنێ بچووك هەبوو هندەك ژوان بابێ خۆ نەدیتیە و پشتی بابێ خۆ هاتینە دنیایێ، دایكێن مە هەم ببوونە باب هەم دایك بوون، د رەوشەكا زۆر پەریشان و تژی دەردەسەری ئەم گەهاندینە ئەڤرۆ، كارەسات هەر تنێ جینۆسایدكرنا كەس و كارێن مە نەبوو، پشتی گرتنا مرۆڤێت مە هەموو ئەو كۆمەلگەهێن ب زۆرە مللی هاتینە ئاڤاكرن و خێزانێن بارزانیا تێدا ئاكنجی هاتبوونە دۆر پێچكرن و تنێ ئاڤژی بۆمە قەدەغەبوو، واتە پشتی دەستەسەركرنا باب و كەس و كارێن مە مافێ ژیانێ ژ ل خێزان و زارۆكێن وان هاتبوو قەدەغەكرن.
حازم بلەیی، چالاكڤان و نڤیسەرێ جینۆسایدا بارزانیان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر «پشتی تێچكوونا شۆڕشا كورد ب پیلان رژێما وی دەمی یا ئیراقێ هەموو خەلكێ دەڤەرا بارزانی ڤەگوهاست بۆ باشوورێ ئیراقێ و هژمارەك كۆمەلگەهێن دەوروبەرێ هەولێرێ، پشتی چەند سالان یێن باشوورێ ئیراقێ دوبارە هاتنە ڤەگوهاستن بۆ دەوروبەرێ هەولێرێ و ب پیلانەكا بەروەخت بڕیار ل سەر هاتیەدان د دەمێ چەند رۆژێن كێم هەشت هزار وەلاتیێن بارزانی هاتنە جینۆسایدكرن، ڤەگوهاستنا بارزانیان زیانێن زۆر گەهاندن خەلكێ دەڤەرێ، چونكە زۆربەیا وان جۆتیاربوون و مژوولی ژیانا خۆیا رۆژانەبوون، كۆمكرنا وان دناڤا هژمارەك كۆمەلگەهێن دەوروبەرێ هەولێرێ كاریگەریێن نەرێنی كرە سەر جڤاكێ بارزانیان و بێكارمابوون، سەرەڕای ڤێ چەندێ ژی زەلام هاتنە جینۆسایدكرن و تنێ ژن و زارۆك مان، ژلایێ ئابوری ڤە ژیانا وی دەمێ زۆر یا دژواربوو، چونكە چوكار نەبوون ژنێن بارزانی ب سەر بلندی شیان كارەكی پەیدا بكەن بۆ رێڤەبرنا زارۆكێن خۆ، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ مووچە بۆ كەس و كارێن وان مەزاختینە و پارچێن ئەردی و خانی لسەر هاتینە بەلافكرن، بەلێ حوكمەتا ئیراقێ كو بەرپرسیارە ل هەمبەر قەرەبووكرنا بارزانیان هەتا نوكە چو پێنگاڤ نەهاڤێتینە بۆ قەرەبووكرنا كەس و كارێن وان.