نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دوهی پێشوازی ل‌ هانۆ پێڤكور، وەزیرێ بەرگرییا ئیستۆنیا و شاندێ دگەل دا كر.
د كۆمبوونەكێ‌ دا پەیوەندییێن د ناڤبەرا ئیستۆنیا ل گەل ئیراقێ‌ و هەرێما كوردستانێ‌، ب تایبەتی د بیاڤێ هاریكارییا ئێمناهییێ دا، ڕۆلێ ئیستۆنیا د چارچۆڤێ هەڤپەیمانییا نیڤدەولەتی یا دژی داعشێ‌ دا هاتنە باسكرن.
نێچیرڤان بارزانی سوپاسییا حكومەتا ئیستۆنیا د بەرهەنگاربوونا تیرۆرێ دا كر، ئامادەییا هەرێمێ بۆ پێشڤەبرنا هاریكارییێن هەڤپشك د هەموو بیاڤان دا نیشادا، وەزیرێ بەرگرییا ئیستۆنیا ژی پەسنا ڕۆلێ هەرێما كوردستانێ د شكاندنا داعشێ‌ و بەرهەنگاربوونا تیرۆرێ دا كر.
هەر دوهی وەزیرێ بەرگرییا ئەستۆنیا ژ ئالیێ‌ مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڤە هاتە پێشوازیكر و د كۆمبوونەكێ دا، پێشڤەبرنا هەڤبەندیێن دو ئالییانە، ب تایبەتی د بیاڤێ‌ ئەمنی و بەرگریێ دا هاتە گەنگەشەكرن، هەروەسا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ سوپاسییا پشتەڤانی و هاریكارییا ئەستۆنیا بۆ هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی دا دژی داعشێ كر.

دوهی چارشەمبی 16/7/2025، ب سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و بەرهەڤبوونا قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتێ، جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ كۆمبوو و رازیبوون ل سەر هەڤدوو تێكگەهشتنا نوو د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال تایبەت ب مووچەی و شایستەیێن دارایی دیاركر.
ل دەستپێكا كۆمبوونێ، جڤاتا وەزیران ب توندترین شێوە، هێرشێن تیرۆرستی ل سەر هەرێما كوردستانێ و ب تایبەتی زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێمێ شەرمزاركر، كو زیانەكا مادی یا مەزن ب پرۆسەیا بەرهەمئینانا پەترۆلێ گەهاند و ئارمانجا وان هێرشان، لێدانە ل ژێرخانەیا ئابۆری و وزەیا هەرێما كوردستانێ.
جڤاتا وەزیران داخواز ژ حوكمەتا فیدرال كر، ئەركێ خوە بجهبینیت بۆ وێ چەندێ سنوورەك بۆ وان هێرشان بهێتە دانان و پێرابوونێن قانوونی بەرانبەر وان تێكدەران بهێنە وەرگرتن.
هەر د وێ كۆمبوونێدا، جڤاتا وەزیران، دانوستاندن ل دۆر تەوەر و بابەتێن كۆمبوونێ كر، كو تایبەت بوو ب گەنگەشەكرنا رەوشا داراییا هەرێما كوردستانێ و رێڕەوێ دانوستاندنان ل گەل حوكمەتا فیدرال سەبارەت ب مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما و جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتێ، هووردەكاریێن وێ هەڤدوتێكگەهشتنا هەڤپشك كو رۆژا سێشەمبی 15/7/2025 ل بەغدایێ تایبەت ب دابینكرنا شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ و پێگیریێن هەرێما كوردستانی بەرچاڤكرن.
پشتی دانوستاندنێ و لێكگوهارتنا بیر و بۆچوونان جڤاتا وەزیران پیشوازی ل وێ هەدو تێكگەهشتنێ كر و بڕیار دا ب بجهئینانا ناڤەڕۆكا وێ هەڤدو تێكگەهشتنێ، كو بڕیارە ل بەرانبەر دا حوكمەتا فیدرال مووچە و شایستەیێن دارایێ یێن هەرێما كوردستانێ ب هنێریت.

دوهی چارشەمبی 16/7/2025، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل هانۆ پێڤكور، وەزیرێ بەرگرییا ئەستۆنیا كر.
ب گۆڕەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د كۆمبوونەكێدا، پێشڤەبرنا هەڤبەندیێن دو ئالییانە، ب تایبەتی د وارێ ئەمنی و بەرگریێدا هاتە گەنگەشەكرن.
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی هاتیە كرن، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ سوپاسییا پشتەڤانی و هاریكارییا ئەستۆنیا بۆ هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتیدا دژی داعشێ كر.
د بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێمێدا هاتیە» وەزیرێ بەرگرییا ئەستۆنیا، بەرهەڤییا وەلاتێ خوە بۆ زێدەتر پێشئێخستنا هەڤبەندییان ل گەل هەرێما كوردستانێ دوپاتكر» .
د پشكەكا دی یا كۆمبوونێدا، دوپاتی ل گرنگییا پاراستنا ئاسایش و ئارامییا هەرێما كوردستانێ و ب دووماهی ئینان ب هێرشێن تێكدەرانە ل سەر ژێرخانەیا ئابۆری و وزەیا هەرێما كوردستانێ هاتە كرن.

سەرۆكێن هەردو فراكسیۆنێن پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دوپات دكەن، ئێكهەلوەستییا كوردان دێ بیتە ئەگەرێ ب هێزبوونا وان ل بەرامبەر بەغدایێ، دێ شێت ژی مافێن خوە ل دووڤ قانوون و دەستووری ب دەستڤەئینیت و دەستكەفتان ژی پارێزیت.
د. ڤیان سەبری، سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گوت» ئێكگرتن و ئێكهەلوەستییا كوردان بۆ هەموو قۆناغان گەلەك یا گرنگە بوو، هەر دەمێ كورد ئێكگرتی بن دەستكەفتێن باش ب دەستڤە دئینن، ل هەموو قۆناغان ژی دەستكەفت ب ئێكگرتنێ یێن ب دەستڤە هاتین، لەوما بۆ ڤێ قۆناغێ و رەوشا نوكە باشترین كار بكەین ئێكگرتن و ئێكهەلوەستییە، چونكە ب ئێكگرتنێ بەرامبەر بەغدایێ دێ ب هێزتر بین و دێ مە دەستكەفتێن باشتر هەبن، خەلكێ كوردستانێ ژی وێ چەندێ ژ مە دخوازیت، پێدڤییە بۆ داكۆكیكرنێ ژ مافێن كوردان ئێكهەلوەست بین».
سەرۆكا فراكسۆنا پارتی گوت ژی» ل دووماهی كۆمبوونا هەردو مەكتەبێن سیاسی یێن پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتی نیشتمانی كوردستان، بڕیاردا ئێكهەلوەست بن، ئەڤە ژی پێنگاڤەكا گرنگە، پشتڕاستم ژی دێ دەستكەفت و ئەنجامێن باش هەبن، چونكە تنێ ب ئێكگرتنێ دشێین مافێن خوە یێن قانوونی و دەستووری ل ئیراقێ ب دەستڤەبینین، ئەم ژی ل بەغدا هەموو شیانێن خوە بكاردئینین بۆ وێ چەندێ مافێ خەلكێ كوردستانێ ب دەستڤەبینین».
هەرێم كەمال ئاغا ژی كو سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكەتی نیشتمانی كوردستانە ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گوت» نە تنێ بۆ ڤێ قۆناغێ، بەلكو بۆ هەموو قۆناغان ل ناڤخوە و دەرڤە ئێكگرتنا كوردان یا پێدڤییە، هەكە ل دەمێ خوە كورد ل نڤیسینا دەستووری د ئێكگرتی نەبان مافێن كوردان تێدا نە دهاتە جهگیركرن، بۆ هەموو قۆماغان ئێكگرتنا كوردان یا گرنگە و كاریگەرییا راستەوخوە ل سەر هەموو جومگێن سەرەكی هەیە، لەوما ژ بەر نە ئێكگرتنا كوردان گەلەك تشت ژ دەستداینە، نوكە ژی ب ئێكگرتنێ دێ مە دەستكەفتێن زێدەتر هەبن».
سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكەتیێ گوت ژی» پێدڤییە كورد ب تایبەتی پارتی و ئێكەتی د ڤێ قۆناغێدا ئێكڕێز بن، خەلكی قوربانیێن مەزن بۆ ڤێ ئەزموونێ یێن داین، پێدڤییە ب پارێزین، چونكە بەغدا مافێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ نەدایە، لەوما پێدڤییە بەرژەوەندییا گەلی بەری هەموو بەرژەوەندییان بی، هێشتا دەم یێ مایە ناڤمالا خوە رێكبێخین و ب ئێك تیم بچینە بەغدایێ، دشێین خوە ل بەر خەموو نەخوەشییان بگرین و مە دەستكەفت هەبن، نوكە و ل پاشەڕۆژێ ژی بۆ بەرهەمئینانا دەستكەفتێن زێدەتر و پاراستنا دەستكەفتان، پێدڤییە ئێكڕێز بین».

د دەمێ ساتەكێدا هێرشێن درۆنی ل سەر سێ زەڤیێن پەترۆلی هاتە كرن، ل سنوورێ پارێزگەها دهۆكێ و ئیدارەیا سەربخوەیا زاخۆ.
دژە تیرۆرا كوردستانێ ل دو بەیاننامەیێن جودا دا راگەهاند» ل سات 6 بۆ سات 7:10 سپێدەهییا دوهی چارشەمبی 16/7/2025، ب رێكا چار درۆنێن مینڕێژكری، هێرش ل سەر سێ زەڤیێن پەترۆلی هاتە كرن كو دو ژوان ل سنوورێ ئیدارەیا سەربخوەیا زاخۆ و یا دی ل قەزا شێخان ل سنوورێ پارێزگەها دهۆكێ».
ب گۆڕەی بەیاننامەیا ئێكێ یا دژە تیرۆرا كوردستانێ» ل سپێدەهییا چارشەمبی 16/7/2025، ل سات شەش و 15 خولەك ب رێكا دو درۆنێن مینڕێژكری هێرش ل سەر زەڤییا پەترۆلی DNO ل پێشابیرێ، ل ئیدارەیا سەربخوەیا زاخۆ، هاتە كرن».
د پشكەكا دی یا وێ بەیاننامەیێدا هاتیە» هەروەسا ل سات حەفت سپێدەهییا چارشەمبی ب رێكا درۆنەكا مینڕێژكری هێرش ل سەر زەڤییا پەترۆلی DNO ل تاوكێ ل سنوورێ ئیدارەیا سەربخوەیا زاخۆ، هاتە كرن و ژبلی زیانێن مادی كو ب زەڤیێن پەترۆلی كەفتین، هیچ زیانێن گیانی نەبوون».
پشتی چەند خولەكەكا، دژە تیرۆرا كوردستانێ، ل بەیاننامەیا خوە یا دویێ راگەهاند» ل سات 7 و 14 خولەك ل سپێدەهییا چارشەمبی، ب رێكا درۆنەكا مینڕێژكری هێرش ل سەر زەڤییا پەترۆلی هاند ئویل یا ئەمریكی ل باعەدرێ ل قەزا شێخان سەر ب پارێزگەها دهۆكێ ڤە هاتە كرن، خوەشبەختانە هیچ زیانێن گیانی و مادی نەبوون».
ئەڤە د دەمەكیدایە ل سپێدەهییا رۆژا سێشەمبی 15/7/2025، ب رێكا درۆنەكا مینڕێژكری هێرش ل سەر زەڤییا سەرسنك یا پەترۆلی ل ناحیا چەمانكی ل پارێزگەها دهۆكێ هاتبوو كرن.
ل ئێڤارییا رۆژا دوشەمبی ژی 14/7/2025، دو درۆنێن مینڕێژكری ل زەڤییت خوورمەلە یا پەترۆلی ل پارێزگەها هەولێرێ كەفتنە خوار و هیچ زیانەكا گیانێ نەبوو. هەروەسا ل نێزیكی سات 2 و 20 خولەك ل هەمان رۆژ درۆنەكا مینڕێژكری ل نێزیك فرۆكخانەیا هەولێرێ یا نێڤدەولەتی هاتبوو هاتبوو ئێخستن و هیچ زیانێن گیانی و مادێ نەبوون.

هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ نەرازیبوونەكا توند ل دووڤ خوە ئینایە، سەرۆكاتییا كۆمارا ئیراقێ دبێژیت ئەو هێرشە گەفە ل سەر ئاسایش و ئارامییا وەلاتی، ژ ئالیێ خوەڤە هشیار زێباری، ئەندامێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسییا پارتی ژی ئاماژێ دكەت كو ئەو هێرشە د هەڤدەمن ل گەل بڕیارێن بڕینا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و بكارئینانا سیاسەتا برسیكرنا ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ حوكمەتا ئیراقێڤە، هەڤدەم خەمیس خەنجەر، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا سیادە دبێژیت ئەڤ هێرشە رەنگڤەدانا ئیرادەیا میلیشیایە كو ناخوازن ئیراق بەر ب ئارامییا سیاسی و ئابۆری ئەمنی ڤە بچیت.
سەرۆكاتییا كۆمارا ئیراقێ ل دۆر هێرشێن ل سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەولێرێ و دهۆكێ، راگەهاند» هێرشێن ل سەر زەڤیێن پەترۆلی خوورمەلە ل هەولێرێ و سەرسنك ل دهۆكێ و دەڤەرێن دی، شەرمزار دكەین».
سەرۆكاتییا كۆمارا ئیراقێ دیاركر ژی» دووبارەبوونا وان هێرشان گەفە ل سەر ئاسایش و ئارامییا وەلاتی و بناغەیێن ئابۆری لاواز دكەت، هەروەسا گەفن ل سەر سەلامەتییا هەڤوەلاتییان».
دوپاتكر ژی» پێدڤییە بەرژەوەندیێن ئابۆری یێن وەلاتی بهێنە پاراستن، تاكو سەقایەكێ ئارام بۆ كۆمپانیێن وەبەرئێنانێ ل وەلاتی بهێتە پەیداكرن».
سەرۆكایتییا كۆمارێ داخواز ژ دەزگەهێن ئەمنی یێن حوكمەتا فیدرالی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر» پێرابوونێن گونجای و ب لەز وەربگرن بۆ ئاشكراكرنا تاوانباران و رێگرتن ل دووبارەنەبوونا وان جۆرە هێرشێن تیرۆرستی، كو مەترسیێ ل سەر ئابۆرێ ئیراقێ و ئاسایش و سلامەتییا هەڤوەلاتییان ژی دروست دكەن».
ژ ئالیێ خوەڤە، هشیار زێباری، ئەندامێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان ل تۆرا جڤاكییا ئێكس بەلاڤكر» گرۆپێن چەكداری یێن وەلائی دەمێ چەند رۆژایە هێرشێن درۆنی دكەنە سەر زەڤی و دەزگەهێن پەترۆلی و هەردو فرۆكخانەیێن نێڤدەولەتی یێن هەولێرێ و سلێمانیێ وزیانێن مادی گەهاندینێ».
هشیار زێباری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» ئەو هێرشە د هەڤدەمن ل گەل بڕیارێن بڕینا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و بكارئینانا سیاسەتا برسیكرنا ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ حوكمەتا ئیراقێڤە، كو ئەڤە ژی دوژمنكاری و دەستدرێژییەكا رۆهن و ئاشكرایە ل سەر هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ هێزێن نە دەولەتیڤە».
هەڤدەم خەمیس خەنجەر، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا سیادە د پەیامەكێدا كو ل تۆرا جڤاكییا فەیسبووكی بەلاڤكری راگەهاند» ئەو هێرشێن كو زەڤیێن پەترۆلی ل هەردو پارێزگەهێن هەولێرێ و دهۆكێ كرینە ئارمانج، گەفێن جدی نە ل سەر ئاسایش و ئارامییا وەلاتی و هێرشێت راستەوخوەنە ل سەر شیانێن ئیراقییان».
خەمیس خەنجەر گوت ژی» بەردەوامییا ڤان هێرشان، هەڤدەمە ل گەل بزاڤێن نیشتمانی ژ ئالیێ بەغدایێ و هەولێرێ ڤە بۆ چارەسەركرنا قەیرانا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و ئەڤ هێرشە رەنگڤەدانا ئیرادەیا میلیشیانە كو ناخوازن وەلات بەر ب ئارامییا سیاسی، ئەمنی، جڤاكی و ئابۆری پێنگاڤان ب هاڤێژیت».
سەرۆكێ هەڤپەیمانییا سیادە راگەهاند ژی» پشتەڤانیێ ل بزاڤێن محەمەد شیاع سوودانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دكەین بۆ ئاشكراكرنا وان ئالیێن ئەو هێرشە ئەنجامداین و پشتەڤانیێ ژی ل هێزێن ئەمنی یێن ئیراقی دمەین بۆ روو ب رووبوونا وان ئالیێن د وان هێرشاندا د پشكدار».