مەسرور بارزانی، سەرۆكێ‌ حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌ دوهی پێشوازی ل مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیرێن بەرێ‌ یێ‌ ئیراقا فیدرال كر.
ل دووڤ راگەهاندنەكا حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌، د كۆمبوونەكێ‌ دا، رەوشا گشتی یا ئیراقێ‌ و دەڤەرێ‌ و بەرهەڤیێن هەلبژارتنێن بهێن یێن پەرلەمانێ‌ ئیراقێ‌ گەنگەشە كرن.
هەر ل دووڤ راگەهاندنا حكومەتێ‌، د پشكەكا دی یا كۆمبوونێ‌ دا، باسێ‌ پێدڤیا چارەكرنا كێشەیێن هەرێما كوردستانێ‌ و حكومەتا فیدرال و دابینكرنا مافێن دستووری و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ‌ كوردستانێ‌ كر.

عەزیز هەورامی:

چاڤدێرەكێ سیاسی راگەهاند: ل دەمێن بۆری باشوورێ كوردستانێ لاندكا بزاڤێن كوردی بوو، نوكە یا بوویە ناڤەندا كوردایەتیێ و سەرۆك بارزانی وەكو لێڤەگەر و رێبەرێ كوردایەتیێ، رۆلەكێ مەزن و گرنگ د رێكخستنا ناڤمالا كوردی دا یێ هەی.
بەختیار تالەبانی، چاڤدێرێ سیاسی بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت» ئەڤ رەوشا دەڤەر تێدا دەرباز دبیت، یا پڕە ژ گورانكارییان، چەندین شاند ژی سەرەدانا بارەگەهێ بارزانی دكەن، ل دەمێ بۆری ژی مە دیت شاندێ كوردێن رۆژئاڤا ب هەسەدێ و جڤاتا نیشتمانییا كورد، ب مەبەستا ئێكخستنا گۆتارا كوردی بەرامبەر دیمەشقێ، سەرەدانا سەرۆك بارزانی كر، هەروەسا شاندێ ئیمرالی بۆ پێشڤەبرنا پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیا بۆ هاریكاریێ و هەماهەنگیێ سەرەدانا لێڤەگەر و رێبەرێ گەلێ كورد، سەرۆك بارزانی كر ب مەبەستا پشتەڤانیێ بۆ پرۆسەیا ئاشتیێ».
ناڤبری دیاركر» ل بن چاڤدێری و رێنمایێن سەرۆك بارزانی، ژ پێخەمەت ئێك هەرێم و ئێك حوكمەت و ئێك پەرلەمان و ئێك هێزا پێشمەرگەی، پێنگاڤێن پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ قۆناغێن باش یێن دەربازكرین و گەهشتییە قۆناغا دوماهیێ و چاڤەڕێ دهێتە كرن د دەمەكێ نێزیكدا حوكمەت بهێتە پێكئینان و ناڤمالا كوردی بهێتە ئێكخستن و وەلاتێ مە بەر ب پێشڤە بچیت وتاكو ل گورانكاریێن دەڤەرێ مە نەخشە هەبیت».
هەروەسا ئاماژەكر» نەبوونا ئێكگرتنا كوردان د نوكەدا مەترسییە چونكە دێ ل كۆارنكارییان پەرت و بەلاڤەبین و وی دەمی مە رۆل نابیت و هەتاكو كورد دێ ل دەرڤەی كۆرانكارییان بن، لەوما نوكە ئێكگرتن ژ هەموو دەمێن دی یا پێدڤی ترە».

مالپەرێ (ئۆیل پرایس) یێ ئەمریكی، ناڤەرۆكا پەیوەندییا تەلەفۆنی یا ڤێ دوماهیێ د ناڤبەرا محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و ماركۆ روبیۆ، وەزیرێ دەرڤەیێ ئەمریكا ئاشكراكر.
مالپەرێ ناڤبری د راپۆرتەكێدا ئاشكراكر كو ئیراقێ سۆز ل دۆر دەستپێكرنا هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ و پێدانا پارەیێ گیرۆبووی یێ كۆمپانیێن وزێ یێن ئەمریكی كو ل ئیراقێ كاردكەن و راوەستاندنا ئینان و پشتبەستنێ ب ژێدەرێن وزێ ژ ئیرانێ، یا دای.
ب گۆڕەی راپۆرتا وی مالپەرێ ئەمریكی « د پەیوەندییا تەلەفۆنی د ناڤبەرا سۆدانی و روبیۆیدا، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ب تمامی ل گەل هزرا وەزیرێ دەرڤەیێ ئەمریكا بوو كو پێدڤییە بلەز بۆریێن پەترۆلێ د ناڤبەرا ئیراقێ و توركیا دا بهێنە ڤەكرن، ئانكو پەترۆل بهێتە هنارتن».
ژێدەرەكێ قانوونیێ بلند ل واشنتۆن بۆ وی مالپەری گۆت» دانوستاندن گەلەك د راشكاوانە بوون، وەزیرێ دەرڤەیێ ئەمریكا ژی دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو ئەمریكا گرنگیێ ددەتە سەربخوەیا وزەیا ئیراقێ و مەزاختنا شایستەیێن كۆمپانیێن ئەمریكی ئەوێن ل ئیراقێ كاردكەن».
وی ژێدەری دیاركر ژی» واشنتۆن دخوازیت بەغدا كڕینا غازێ و كارەبێ ژ ئیرانێ رابگریت، هەڤدەم دخوازیت ئێكسەر رێك ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بدەت».
د راپۆرتێدا هاتیە ژی» هەكە ئیراق هەموو وان پێنگاڤان بجهبینیت، دێ ئەمریكا وەبەرئێنانا زێدەتر ل ئیراقێ كەت، بەلێ هەكە نوان پێنگاڤان نەهاڤێژیت، واشنتۆن دێ بلەز سزایان ل سەر ئیراقێ سەپینیت».
رۆهنكر ژی» دبیت راشكاوییا روبیۆی ژ ئەنجامێ بێ هەلوەستیێن بەغدایێ بیت، كو دەمێ دو سالایە هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ راگرتی و بوویە ئەگەرێ تێكچوونا رەوشا ئابووری» .
دیاركر ژی» محەمەد شیاع سۆدانی نوكە تێدگەهیت كو ئەمریكا پێخوەش نینە داخواز ژێ بهێتە كرن دەستێوەردانێ د ئیراقێدا نەكەت، چونكە ب درێژییا سالێن بۆری ئەمریكا ب دەهان ملیار دۆلار وەكو هاریكاری بۆ ئیراقێ دابینكرینە». هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر» ب دیتنا واشنتۆن كو دوبارەبوونا درەوان ژ ئالیێ حوكمەتێن ئێك ل دووڤ ئێك یێن ئیراقێ كو سۆز ددان دەست ژ كڕینا وزەیا ئیرانێ بەردەن، دێ بیتە ئەگەرێ كێمبوونا كڕینا غاز و كارەبێ ژ ئیرانێ ژ 40% بۆ 0%».
وی مالپەرێ ئەمریكی بەلاڤكر ژی» ئەڤ جۆرە درەوە ل مەها ئادارا سالا بۆری گەهشتنە گۆپیتكێ، دەمێ ئیراقێ رێككەفتنەكا پێنج سالی ل گەل ئیرانێ ئیمزاكری بۆ بەردەوامبوونا كڕینا غاز و كارەبێ ژ ئیرانێ» .
وی مالپەرێ ئەمریكی ژ زاردەڤێ ژێدەرەكێ بلند كو كاری ل گەل ئاسایشا وزەیا ئێكەتییا ئۆرۆپا دكەت ڤەگۆهاست» ئەمریكا و هەڤپەیمانێن وێ یێن سەرەكی، دخوازن هەرێما كوردستانێ پەیوەندیێن خوە ل گەل هەموو كۆمپانیێن چینی و رووسی و ئیرانی ب دوماهی بینیت، كو وان كۆمپانییان پەیوەندی ب لەشكرێ پاسدارێن ئیرانیڤە یا هەی» .
گۆت ژی» پاشی د شیاندایە ئەڤ چەندە وەكو پرەكێ بهێتە بكارئینان بۆ دوپاتكرنا كاریگەرییا رۆژئاڤای ل ئیراقێ، ب رێكا گرێبەستێن مەزن یێن وەبەرئێنانێ، پاشی د دووڤدا پێشڤەبرنا ژێرخانەیا پەیوەندیدار».
ب گۆڕەی راپۆرتا وی مالپەرێ ئەمریكی» ژێدەرەكێ سیاسییا بلند ل مۆسكۆ ل ڤێ دوماهیێ راگەهاندییە كو ب دوورئێخستنا رۆژئاڤای ژ رێككەفتنێن وزێ، ئیراقێ دێ بیتە وەلاتەكێ ئێكگرتی».
هەر ب گۆڕەی وێ راپۆرتێ» ئالییێ سەرەكیێ ڤی ستراتیژییەتێ، ستاندنا ژێدەرێ سەرەكیێ بودجەیا هەرێما كوردستانێیە، كو قۆناغا ئێكێ یا ڤێ چەندێ ژی نەهنارتنا بودجەیا هەرێما كوردستانێ بوو ژ ئالیێ بەغدایێ ڤە، كو بڕیاربوو ل بەرامبەر هنارتنا پەترۆلێ هەرێما كوردستانێ بهێتە مەزاختن».
دیاركر ژی»هەروەسا ستراتیژییا دویێ دادگەهكرنا كۆمپانیێن پەترۆلی یێن بیانی بوو، كو بەردەوام بوون د كاركرنێدا ل دەڤەرێ، ب مەبەستا رێگریكرنێ ل وان بۆ فرۆتنا وێ پەترۆلا دهێتە بەرهەمئینان. ستراتیژییەتا سیێ ژی، نە هاڤێتنا هیچ پێنگاڤەكا بەرچاڤ بوو بۆ راكرنا وێ ئابلۆقەیا ل سەر پەترۆلا هەرێما كوردستانێ هاتیە سەپاندن».

شیرەتكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن لەشكری، راگەهاند: ئالیێن ئیراقی ب تایبەت ل ئاستێ حوكمەتا ئیراقێ دخوازن رێككەفتنەكا ستراتیژی یا نوو ل گەل ئەمریكا ئیمزا بكەن و ئەمریكا ژی داخوازی ژ ئیراقێ یێ هەین.
بابەكر زێباری، شیرەتكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ كاروبارێن لەشكری گۆت» دانوستاندن د ناڤبەرا ئیراقێ و ئەمریكا دا یێن دەستپێكرین بەلێ یا دیار نینە كا دێ گەهنە چ رێككەفتنەكێ، چونكە حەشدا شەعبی و گرۆپێن دی یێن ئیراقی یا رەتكری چەكێن خوە بدانن و رەوش یا مەترسیدارە، هەموو ئەو دانوستاندنێن د ناڤبەرا ئیراقێ و ئەمریكا دا دهێنە كرن، د گرێداینە ب چەككرنا حەشدا شەعبی ڤە».
گۆت ژی» حوكمەتا بەغدا دخوازیت رێككەفتنەكا نوو ل گەل ئەمریكا ئیمزا بكەت بەلێ حەشدا شەعبی رێگرە، گرفت ئەوە ئیراقێ شیان نینن گرۆپان كونترۆل بكەت و ژ چەك بكەت».
دیاركر ژی» هەكە حەشدا شەعبی و گرۆپێن دی یێن ئیراقی چەكێن خوە نەدانن، ئیسرائیل و ئەمریكا ژ ئیراقێ قەبوول ناكەن و هوشداری ژی یا دای».
ئەڤە د دەمەكی دایە كو حوكمەتا فیدرالییا ئیراقێ و ئەمریكا دەست ب گەرەكا نوو یا دانوستاندنان كریە كو ئارمانج ژێ ئیمزاكرنا رێككەفتنەكا دی یا ئەمنییە بۆ درێژەپێدانێ ب پەیوەندیێن لەشكری و سیاسی، ئەو دانوستاندنە د دەمەكی دانە كو ب گۆڕەی رێككەفتنا بەرێ، ئەمریكا هەتا دوماهییا ئەڤسالە دێ درێژیێ ب ئۆپەراسیۆنێن خوە دەت، هەرچەندە پێشتر ژی، ب تایبەتی پشتی ژناڤچوونا رژێما بەشار ئەسدی، هەژمارەكا بەرپرسێن ئیراقێ ژ هەڤپەیمانییا چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ، راگەهاندبوو كو ئیراقێ خواستا درێژەپێدانێ ب مانا هێزێن ئەمریكی یا هەی، نووترین داخۆیانییا وەزیرێ بەرگرییا ئیراقێ ژی وێ چەندێ د سەلمینیت كو دەست ب دانوستاندنان یا هاتیە كرن و یا مای ئەوە بڕیارا دوماهیێ ل سەر بهێتە دان.
سابت عەباسی، وەزیرێ بەرگرییا ئیراقێ ئاشكراكر كو پێداچوونێ د رێككەفتنەكا ئەمنی یا نوو ل گەل ئەمریكا دكەن و دخوازن درێژیێ ب پەیوەندییان ل گەل ئەمریكا بدەن و دوبارە هاریكاریێن لەشكری و ئەمنی رێكبێخن.
وەزیرێ بەرگرییا ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو هێشتا هەژمارەكا مەزن یا چەكدارێن داعشێ ل ئیراقێ یێن ماین و ل پارێزگەهێن كەركووكێ و ئەنبارێ و چەند جهێن دی هەتاكو ب شێوەیێ گرۆپ چالاكی یێن هەین و د مەترسیدارن ل سەر ئاسایشا ئیراقێ و دلتەنگییا خوە ژی ژ زێدەبوونا چالاكیێن وێ گرۆپا تیرۆرستی دیاركر.
ناڤبری خویاكر ژی كو ئێك ژ سەرەكیترین دلتەنگیێن وان ئەو زیندانی نە یێن كو ژ ئالیێ هێزێن سووریا دیموكرات ل سووریێ هاتینە راگرتن و هەر جۆرە كێشەیەك بۆ كەمپێن وەكو ( كەمپا هۆل) دروست ببیت، دێ كێشەیەكا ئەمنی یا مەزن بۆ ئیراقێ پەیداكەت.