ئەڤرۆ نیۆز ، تۆڤی:
پشتی بۆ ماوەیەکێ درێژ ب مەرەما چارەسەریێ مایە ل وەلاتێ ئەلمانیا ئەڤرۆ شەمبیێ کۆسرەت رەسۆل عەلی جێگرێ سکرتێرێ گشتی یێ ئێکەتیا نیشتیمانی یا کوردستانی گەهشته فرۆکخانا سلێمانیێ و ڤەگەریا کوردستانێ.
ئهڤرۆنيوز:
بهرپرسهكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ دبێژيت، سيستهمێ كۆنفيدرالى باشترين بژاردهيه بۆ چارهسهركرنا كێشێن عيراقێ.
فهلاح مستهفا، بهرپرسێ پهيوهنديێن دهرڤه يێن حوكمهتا ههرێما كوردستانێ دگۆتارهكێ دا كو ل مالپهرێ (زه هێل) يێ ئهمريكى بهلاڤكرى، دبێژيت” حوكمهتا ههرێمێ ب چهسپاندنا فيدراليهتێ ل عيراقێ گهشه كر وپهيوهنديێن باش ل گهل وهلاتێن جيهانێ دروستكرن، بهلێ ژبهر سياسهتا تائيفى يا بهغدا، دهڤهرێن دى يێن عيراقێ نهشيان ههرێمان دروست بكهن وگهشێ بكهن”.
فهلاح مستهفاى دياركر كو باشتره كورد وعهرهبێن شيعه هزر ددارێشتنا سيستهمێ خوه يێ پهيوهنديان دا بكهن وكۆنفيدرالى باشترين بژاردهيه بۆ چارهسهركرنا كێشێن دناڤبهرا بهغدا وههولێرێ دا ههين.
گۆت ژى” ههكه حوكمهتا عيراقێ بڤێت ههرێما كوردستانێ دچارچۆڤێ عيراقێ دا بمينيت، پێدڤيه سياسهتا خوه يا نوكه ب گوهۆريت، چونكى بێ بهشكرنا مه ژمافێن مه بهردهوام نابيت”.
دياركر” سهپاندنا سزايێن ئابوورى ل سهر گهلێ كوردستانێ وداخستنا فرۆكخانان زيانهكا مهزن ب گهلێ كوردستانێ وزێدهتر ژ دو مليۆن و500 ئاوارێن ل كوردستانێ گههانديه”.
وى بهرپرسێ حوكمهتا ههرێمێ داخواز ژ جڤاكێ نێڤدهولهتى كر كو هاريكاريا عيراقێ نهكهت ل سهر كيستێ كوردستانێ وگۆت” ب هێزبوونا ههرێما كوردستانێ دێ بيته ئهگهرێ سهقامگيريێ وبهرقهراربوونا ئاشتيێ ل ههموو عيراقێ”.
فهلاح مستهفا هوشدارى دا ههكه رهوشا نوكه يا عيراقێ يا بهردهوام بيت ومافێن گهلێ كوردستانێ وپێكهاتێن دى نههێته دان، بارودۆخێ عيراقێ سهقامگير نابيت ودێ نێزيكى ژناڤچوونێ بيت كو دبهرژهوهندا چو لايهنهكى دا نينه.
ئهڤرۆنيوز:
مالپهرهكێ عهرهبى دراپۆرتهكا خوهدا بهلاڤ دكهت كو پارتيا كاركهرێن كوردستانێ (پهكهكه) باشترين دهستكهفت ژگرژيێن ڤێ دووماهيێ دناڤبهرا ههولێرێ وبهغدا بدهست كهفتيه، ددهمهكى دا بهغدا ب ناڤێ ههوا سهپاندنا قانوونێ دهست پێكر ل 16 ئوكتۆبهرێ، بهلێ دهڤهرێن ناكۆكى ل سهر نوكه ددهستێ ههرێما كوردستانێ دا كو قهوارهكێ دانپێدان كريێ دستوورى يه نهماينه وپشكا مهزن ژوان دهڤهران يێن كهفتينه دبن دهستێ پهكهكێ دا ب تايبهتى ل شنگالێ ودهشتا نهينهوا، ئهڤه ژى وێ چهندێ دگههينيت كو ناكۆكيێن دناڤبهرا توركيا وبهغدا كوورتر لێ بهێن.
ل دووڤ وى مالپهرێ (العربى الجديد)، ئهو پرۆسا لهشكرى يا كو هێزێن عيراقێ وميليشيێن حهشدا شهعبى شياين كهركووكێ و28 باژێر وناحيێن بچووك دهست ب سهردابگرن، هندهك ژوان دهڤهران بێ چهك هاتن رادهستكر بۆ وێ چهندێ شهر وخوينرێژى روو نهدهت، ل دهڤهرێن شنگالێ ودهشتا نهينهوا، ميليشيێن حهشدا شهعبى رێ ب هێزێن پهكهكێ دا كو بهرى نوكه ژى ل شنگالێ ههبوون، نوكه ژى ب حهزا خوه ل دهڤهرێ رهفتارێ دكهن وبارهگا وسهربازگههان ڤهدكهن، ڤێ چهندێ ژى گرفتهكا نوو دناڤبهرا بهغدا وئهنقهره دروست دكهت، ب تايبهتى راپۆرت وپێزانينێن هوور يێن ههين كو پتريا پهكهكێ ل دهڤهرێن دبن دهستێ حهشدێ ولهشكرێ عيراقێههماههنگى وپهيوهنديهكا ب هێز دكهن.
هندهك ژێدهران ژ عيراقێ بۆ (العربى الجديد) راگههاند كو پهكهكێ پشتى 16ئوكتۆبهرێ 20 بارهگايێن نوو ل چيايێ شنگالێ ودهڤهرێن دى يێن ڤهكرين كو هندهك ژوان سهربازگههێن مهشق وراهێنانێ نه وهندهك ژى نهخوهشخانهنه كو ژ قهنديلى ورۆژئاڤايێ كوردستانێ نهخوهش وبرينداران بۆ ڤهدگۆهێزن وههموو بارهگا وسهنگا پهكهكێ يا ل دهڤهرێن دبن دهستێ لهشكرێ عيراقێ دا، ئهڤێ چهندێ ژى ئهنقهره ب تمامى دلگران كريه، ژبلى وێ چهندێ رێككهفتن يا ههى بۆ چوونا دهۆكێ وكرينا كهلوپهلێن خوارنێ وپێدڤيان.
ل مهها نيسانا 2017 دا، فرۆكێن توركى بۆ جارا ئێكێ بارهگا وبنگههێن پهكهكێ ل چيايێ شنگالێ توپبارانكرن كو بۆ ئهگهرێ ژناڤبرنا بارهگايێن وان وبرينداربوونا ب دههان چهكدارێن پهكهكێ، بهرپرسهكێ لهشكرى ل فهرماندهيا ئۆپهراسيۆنێن نهينهوا گۆت، وان قهوارهكێ سهربخوه بۆ خوه يێ دروستكرى وبهردهوام مژوولى دروستكرنا چال وسهنگهرانه ل چيايێ شنگالێ تاكو خوه ژ مهترسيا توپبارانكرنا فرۆكێن توركى بپارێزن، ژئهگهرێ شهر وتوپبارانكرنا فرۆكان ژى، چو ئاواره نهوێرن بزڤرن بۆ دهڤهرێن خوه.
ئهو بهرپرسێ لهشكرێ عيراقێ ل دۆر ئهگهرێ رێدانێ ب پهكهكێ ژلايێ عيراقێ ڤه بۆ دروستكرنا قهوارهكى ل دهڤهرێ، دبێژيت” ئهڤ چهنده ژئهگهرێ ههبوونا پهيوهنديێن باش يێن پهكهكێ نه ل گهل ئيرانێ ، ئيرانێ ژى كاريگهرى يا ل سهر بهغدا ههى، ژبلى وێ چهندێ ژى ئهڤه بزاڤهكه بۆ فشارخستنێ ل سهر توركيا تاكو هێزێن خوه ژباشيكێ ب ڤهكێشيت، لهوما رۆژ ل دووڤ رۆژێ چهكدارێن زێدهتر يێن ب سهر پهكهكێ ڤه وخێزانێن وان كو ههموو ههلگرێن رهگهزناما توركى وسوورى نه دگههنه وان دهڤهرێن نوكه پهكهكه يا ل سهر زاله”.
ماجد شنگالى پهرلهمانتارێ كورد ل جڤاتا نوونهرێن عيراقێ بۆ مالپهرێ ناڤبرى دبێژيت” ل ڤێ دووماهيێ پێگهههكێ بهرفرهه ل دهڤهرێ يێ بدهست پهكهكێ كهفتى، نوكه باژێركێ سنوونێ يێ بوويه بارهگايێ سهرهكى يێ پهكهكێ وچيايێ شنگالێ ژى ب ههما شێوه، ژبلى وێ چهندێ پهكهكێ دهست ب سهر گوندێن دهڤهرێ دا يێ گرتى وب شێوهكێ نهقانوونى ژى رێڤهبهرێ باژێركى وبهرپرسێن كارگێرى ل دهڤهرێ ددانن، ددهمهكى دا رازيبوون ژلايێ جڤاتا باژێركى يان پارێزگههێ ڤه ل سهرچو ژوان بهرپرسان نههاتيه دان”.
ماجد شنگالى زێدهتر دبێژيت”زێدهبارى وێ چهندێ چهكدارێن پهكهكێ هێزێن گهرۆك وبازگه ل دهڤهرێ يێن ههين وب حهزا خوه بازگان ددانن ورێ ل خهلكى دگرن وبازرگانيێ دكهن وخهلكى ئازار وئهشكهنجه ددهن”.
مالپهرێ ناڤبرى دبێژيت” ل دووڤ هندهك ژێدهران، هژمارا چهكدارێن پهكهكێ ل وێ دهڤهرێ ب هزار و500 چهكداران دهێنه خهملاندن”.
ئهڤرۆنيوز:
رێڤهبهرا گشتى يا پلاندانانێ ل وهزارهتا ساخلهميێ ل ههرێما كوردستانێ ئهڤرۆ شهمبيێ 6/1/2018 راگههاند، رۆژا پێنجشهمبيا بۆرى 4/1/2018 ل گهل يوسف سورچى رێڤهبهرێ گشتيێ پلاندانانێ ل وهزارهتا پهروهردا ههرێمێ مه پشكدارى دكۆمبوونا وهزارهتا پلاندانانا عيراقێ دا كر ل بهغدا كو بريكارێ وهزارهتا پلاندانانێ سهرۆكێ شاندێ وهزارهتا پلاندانانا عيراقێ بوو.
ڤيان زێدهتر بۆ باسنيوز گۆت”ب بهرچاڤكرنا ليستێن مووچێن فهرمانبهرێن ههردو وهزارهتێن ساخلهميێ وپهروهردێ يێن ههرێمێ دهست ب كۆمبوونێ هاته كرن كو پێشتر ژى ب رێا ئێمهيلێ ليستا مووچێن ههردو وهزارهتان ل دووڤ سيستهمێ بايۆمهترى هاتبوونه هنارتن.
دياركر” دكۆمبوونێ دا بهرپرسێن عيراقى ب مه راگههاند ئايا ئهم دبهرههڤين بۆ ههر پرسيارهكێ كو وان ههبيت، مه ژى گۆتێ بهلێ وهوون دشێن پێداچوونێ ب ليستێن مووچان دا بكهن ومه ئاگههداركرن كو ههرێمێ چو رێگرى نينن ل بهردهم هنارتنا لژنا هووربينيا بهغدا بۆ كوردستانێ”.
دياركر ژى كو وان بهرپرسێن عيراقى ئهو ئاگههداركرن كو ب زووترين دهم دێ لژنا هووربينيا بهغدا سهرهدانا ههرێمێ كهت، گۆت ژى” بهرپرسێن عيراقى بۆمه دياركر ههكه مووچه بهێنه هنارتن، دێ بێ پاشكهفتكرن هێنه هنارتن”.
ئهڤرۆنيوز:
ژێدهرهكى ژ ههڤپهيمانيا نيشتمانى يا شيعى يا حوكمران راگههاند، ئهگهر يێ ههى كێشێن دناڤبهرا بهغدا و ههرێما كوردستانێ دا ب زووترين دهم دا بهێنه چارهسهركرن.
رۆژناما (شهرقولئهوسهت) يا لهندهنى ژزاردهڤێ “ژێدهرهكێ ئاگههدار” دناڤ ههڤپهيمانيا نيشتمانى يا شيعى دا بهلاڤكر” حوكمهتا عيراقێ وحوكمهتا ههرێما كوردستانێ نهرمى يا دياركرى بۆ چارهسهركرنا كێشێن دناڤبهرا واندا ههين”.
وى ژێدهرى، كو نهڤيايه ناڤێ وى بهێته بهلاڤكرن، گۆت ژى”ههولێر وبهغدا مژوولى دروستكرنا لژنهكا ههفت كهسى نه كو پێنج كهس ژوان عيراق دێ دياركهت ودو كهسێن دى دێ نوونهراتيا ههرێما كوردستانێ كهن”.
ئاماژه دا ژى”لژنا ناڤبرى دێ بهحسێ ل ههموو كێشێن سياسى وئابوورى يێن دناڤبهرا بهغدا وههولێرێ دا كهت” دياركر ژى” ئهگهر يێ ههى دزووترين دهم دا كێشه بهێنه چارهسهركرن”.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهنجوومهنێ ئاسايشا نێڤدهولهتى نوكه يێ د كومبوونێ دا ل دۆر رهوشا ڤێ دووماهيێ يا ئيرانێ و ئهو خونيشادانێن دژى رژێما ئيرانێ هاتينه ئهنجامدان، سكرتێرێ نهتهوێن يهكگرتى راگههاند كو ل 79 جهێن ئيرانێ خونيشادان دژى رژێمێ هاتينه كرن و ئيران بزاڤا بێ دهنگ كرنا خهلكى ددهت و ب سهدان خونيشادان گرتينه و نوكه د زيندانان دانه.
نيكى ههيلى سهفيرا ئهمريكا ل نهتهوێن يهكگرتى راگههاند: ئيران سالانه 6 مليار دولاران بۆ رژێما ئهسهد دابين دكهت، پێدڤيه رێ ل دهستێوهردانا ئيرانێ ل دهڤهرێ بهێته گرتن.
ئەڤرۆ نیوز،زنار تۆڤی:
وهزارهتا سامانێن سرووشتی یا حوکمهتا ههرێما كوردستانێ بەلاڤەکریە،کو ل سالا بوری رۆژانه 445 هزار و 301 بهرمیلێن نهفتێ هنارتینە بازارێن جیهانی.
ئێڤاریا ئهڤرۆ ئهینیێ،ل لاپەرێ تایبهتی یێ خۆ ل تۆرا كۆمهلایەتی یا توویتهری، وەزارەتا سامانێن سرووشتی یا حوکمەتا هەرێما کوردستانێ ئامارێن سالا بوری یا وهبهرهێنانا نهفتا ههرێما كوردستانێ بەلاڤکرینه.
وهك د وی توویتیدا هاتی، چار هەیڤێن دوماهیێ خستینە بەرچاڤ، واته ئهو هەیڤێن ریفراندۆم لێ هاتیە کرن و سێ هەیڤێن ل دووڤدا،کو روودانێن سهر ههرێما كوردستانێ هاتینه پێش،کو ب ڤی شێوهی بوو:
– هەیڤا ئیلوونێ، رۆژانە 514 هزار و 54 بەرمیل هنارتینە.
هەیڤا چریا ئێکێ، رۆژانە 384 هزار و 659 بەرمیل هنارتینە.
– هەیڤا چریا دویێ رۆژانە 252 هزار و 301 بەرمیل هنارتینە.
ل هەیڤا كانوونا ئێکێ رۆژانە 263 هزار و 542 بەرمیل هنارتینە.
ئهڤرۆنيوز:
پهيڤدارێ سيستهمێ بايۆمهتريا مووچهى ل ههرێما كوردستانێ، راگههاند، قۆناغا دويێ يا سيستهمێ بايۆمهترى يا فهرمانبهران دێ دهست پێ كهت ئهوژى دروستكرنا كارتهكا پێزانينايه بۆ ههر فهرمانبهرهكێ ههرێمێ.
سهمير ههورامى، پهيڤدارێ سيستهمێ بايۆمهتريا مووچهى ل ههرێما كوردستانێ گۆت” ئهستهمه دسيستهمێ بايۆمهترى يا مووچهى دا ههمان باركۆد بۆ دو كهسان هاتبيته چێكرن، چونكى سيرڤهرێ سيستهمى ب وى شێوهيه كو دو باركۆدان ناخوينيت وههر فهرمانبهرهكى ژى دێ هژمارا وى يا تايبهت پێ هێته دان”.
سهمير ههورامى زێدهتر بۆ SNN گۆت” پشتى قۆناغا ئێكێ يا سيستهمێ بايۆمهتريا مووچهى كو دروستكرنا باركۆدهكى بوو بۆ فهرمانبهران، قۆناغا دويێ دێ دهست پێ كهت”.
رۆهنكر ژى” قۆناغا دويێ دروستكرنا كارتهكا پێزانينايه بۆ ههر فهرمانبهرهكى كو هژمارهكا تايبهت ب ههر فهرمانبهرهكى دێ هێته دان كو ل ههر فهرمانگهههكا ههرێمێ ئهو هژماره ل كومپيۆتهرى بهێته دان، ههموو پێزانينێن فهرمانبهرى دێ بهرچاڤ كهت”.
ئهڤرۆنيوز:
سكرتێرێ گشتيێ نهتهوێن ئێكگرتى دنامهكێ دا بۆ سهرۆك وهزيرێن ههرێما كوردستانێ دبێژيت، پێدڤيه كێشێن ههولێرێ وبهغدا ب شێوهكێ ئاشتيانه وب رێيا دانوستاندنهكا سياسى ل سهر بنهمايێ دستوورێ عيراقێ بهێنه چهرهسهركرن.
مالپهرێ فهرميێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ، ئهڤرۆ ئهينيێ 5/1/2018 بهلاڤكر، دنامهكێ دا بۆ نێچيرڤان بارزانى، ئهنتۆنيۆ گۆتێرێس خوهشحاليا خوه نيشاندا كو حوكمهتا ههرێما كوردستانێ وحوكمهتا عيراقا فيدرال دچهندين ههلكهفتاندا بهرههڤيا خوه بۆ دانوستاندنان دياركريه.
ل دۆر كێشێن دناڤبهرا بهغدا وههولێرێ دا، سكرتێرێ گشتيێ نهتهوێن ئێكگرتى دبێژيت” پێدڤيه ب شێوهكێ ئاشتيانه و ب رێيا دانوستاندنهكا سياسى ل سهر بنهمايێ دستوورێ عيراقێ بهێنه چارهسهركرن”.
گۆت ژى” ههردو لا هانددهم كو گاڤێن پێدڤى بۆ رهخساندنا دهليڤهكا ل بار ببينن، تاكو بشێن تيدا دانوستاندنهكا راستهقينه ئهنجام بدهن”.
گۆتێرێس خوياكر ژى”ل پێناڤێ بهر ب پێشڤهچوونا ئاشتبوونا نيشتمانى وب هێزكرنا زێدهتر يا ئاراميێ ل دهڤهرێ وبهرهنگاريا وێ مهترسيا كو هێشتا رێكخراوا داعش دروست دكهت، پێدڤيه ئهو ئاراميا پهيدابووى بهێته پاراستن”.
ئهڤرۆينوز:
حوكمهتا عيراقێ راگههاند، كارێ هووربينيێ ئهوێ دليستێن فهرمانبهرێن ههرێما كوردستانێ دا دهێته كرن بۆ وێ چهندێ يه مووچهى بۆ فهرمانبهرێن راستهقينه ئهوێن ل فهرمانگههێن حكومى دهوامێ دكهن ب هنێريت ودياردكهت كو دێ ب ئێك ژ دو رييان مووچێن فهرمانبهرێن ههرێما كوردستانێ هنێريت.
سهعد حهديسى پهيڤدارێ نڤيسينگهها راگههاندنێ يا سهرۆك وهزيرێن عيراقێ بۆ دهنگێ ئهمريكا گۆت” مه دڤێت مووچهى بۆ فهرمانبهرێن راستهقينه ئهوێن ل دهزگا وفهرمانگههێن حكومى ل ههرێما كوردستانێ كاردكهن ب هنێرين”.
گۆت ژى” پشتى ئهنجامدانا كارێ هووربينيێ دێ شێوازێ گههاندنا مووچان دياركهين ئهوژى پشتى كۆمبوونێن تهكنيكى كو ب شێوهكێ ههڤپشك ئهنجام ددهين”.
سهعد حهديسى ئهوژى گۆت” ههتا نوكه نههاتيه ئێكلاكرن ئايا بهلاڤكرنا مووچێن فهرمانبهرێن ههرێمێ دێ ب رێيا پارێزگههان بيت، يان ژى ب ههماههنگى ل گهل لايهنێن سياسى ل ههرێمێ كو راستهوخوه بهێنه دان بۆ فهرمانبهران”.