ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: ئەنجامێ هەلبژارتنا سەرۆككۆماری بەرهەمێ رێككەفتنەكا سیاسی یا د ناڤبەرا چەند حزبان دا بوو و هوشداریێ د دەت كو «كوردان بەربژارێ سەرۆككۆماری بۆ هاتە هەلبژارتن نەكو وان ب خۆ هەلبژارتبیت.»
موسەننا ئەمین، ئەندامێ فراكسیۆنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا گۆت: ئەنجامێ دەنگدانێ بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری، دەربڕینێ ژ بەرژەوەندییا هەڤپەیمانییەكا سیاسی یا د ناڤبەرا چەند حزبان دا دكەت كو ئارمانجا وان پێكئینانا حوكمەتێ یە ب وێ شێوازێ ئەو دخوازن.
هەڤدەم ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو ئەڤ جۆرە هەڤپەیمانییە دەلیڤەیێ نادەن كو كەسێن خودان شیان و گونجای بۆ پۆستێن بلند بهێنە هەلبژارتن، بەلكو تنێ رێككەفتنا حزبی بنەمایە.
ئەڤی پەرلەمانتاری دلتەنگییا خۆ یا كوور دیار كر كو ئالییێن كوردی نەشیاین ل سەر بەربژارەكێ هەڤپشك بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری رێككەڤن.
موسەننا ئەمینی، هەڤبەركرنا رەوشا نوكە ل گەل خۆلا سێیێ یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كر و گۆت: «د دەمێن بۆری دا هەموو ئالییێن كوردی ل سەر بەربژاركرنا فوئاد مەعسوومی هەڤدەنگ بوون، بەلێ مخابن د ڤێ خۆلێ دا كورد دابەش بوون و نەشیان ئێكدەنگ بن.»
دووپات ژی كر، كو ژبەر ڤێ ناكۆكیێ، ئالییێن ئیراقی یێن كو هەڤپەیمانێن دەڤەری دگەل دا هەین، ئیرادەیا خۆ سەپاند و گۆت: «كوردان بەربژارێ سەرۆككۆماری هەلنەبژارت، بەلكو ئالییێن دی بۆ وان هەلبژارت.»
دەربارەی پێگەهێ سەرۆككۆماری، موسەننا ئەمینی ئەو بۆچوونە رەت كر كو ئەڤ پۆستە تنێ پۆستەكێ «تەشریفاتی» بیت و دووپات كر: «ئەوێن دبێژن سەرۆككۆمار بێ دەسهەلاتە د شاشن، رەنگە ئەڤ بۆچۆنە ژبەر رەفتارێن هندەك ژ سەرۆككۆمارێن بەرێ دروست بووبیت كو نەشیاینە كارتێكرنێ ل سەر پرۆسەیا سیاسی بكەن.»
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو سەرۆككۆمار د بنەرەت دا «پارێزەرێ دەستوورییە» و هەكە كەسەكێ خودان بڕیار بیت، دشێت رۆلەكێ كاریگەر د چارەسەركرنا كێشەیان و ب دەستڤەئینانا مافان دا بگێڕیت و ببیتە كارەكتەرەكێ سەرەكی د گۆڕەپانا سیاسییا ئیراقێ دا.

ئەندامەكێ فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: كو نزار ئامێدی نوونەراتییا هەموو ئیراقییان ناكەت و هەلبژارتنا وی ژی بەرهەمێ «دەستێوەردانا ئالیێن دەرەكییە» د كارۆبارێن ئالیێن كوردی دا.
پشتی هەلبژارتنا نزار ئامێدی وەك سەرۆككۆمارێ نوو یێ ئیراقێ، پێلەكا نەڕازیبوون و رەخنەیان پشكەك ژ فراكسیۆنێن سیاسی ڤەگرتن.
شێروان دووبەردانی، ئەندامێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، گۆت: سەرۆككۆمارێ نوو یێ وەلاتی نوونەراتییا هەموو پێكهاتەیێن گەلێ ئیراقێ ناكەت، چونكی پرۆسەیا هەلبژارتنا وی دوور بوویە ژ رێككەفتنا د ناڤبەرا هێزێن كوردی دا.
دووبەردانی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، كو ئێكەتییا نشتیمانییا كوردستانێ بۆ ئێكلاكرنا ئەڤی پۆستی پەنابریە بەر ئالیێن چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ و پشكەك ژ ئالیێن سوننی، ئەڤە ژی وەك «دەستێوەردان د كارۆبارێن ناڤخۆیی یێن كوردان دا» هەژمارت.
هەمان دەم هۆشداری دا كو پشكەك ژ وان ئالیێن دەنگ داینە سەرۆككۆماری، «پەیوەندییا وان ب وان گرووپان ڤە هەیە یێن هێرشێن درۆنی دكەنە سەر هەرێما كوردستانێ».
دوپات ژی كر، كو بایكۆتكرنا كۆمبوونێ ژ ئالیێ پارتی، دەولەتا یاسا و چەند فراكسیۆنێن دی ڤە، نیشانا نەڕازیبوونێیە بەرامبەر سەپاندنا ئیرادەیا سیاسی.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، حەیدر ئەسەدی، ئەندامێ هەڤپەیمانییا عەزم یا سوننی، دلگرانییا خۆ ل سەر نەبوونا هەڤدەنگییا نشتیمانی ل سەر بەربژارێ پۆستێ سەرۆككۆماری دیار كر.
ئەسەدی راگەهاند: «هیڤیدار بووین هەلبژارتنا سەرۆككۆماری ببیتە پرەك بۆ نێزیكرنا هەولێرێ و بەغدایێ و دەربازكرنا ناكۆكیێن د ناڤبەرا پارتی و یەكێتیێ دا، بەلێ تشتێ روودای دێ كارتێكرنا نەرێنی ل سەر پاشەڕۆژا پرۆسەیا سیاسی كەت.»
ئەسەدی ئاماژە ب وێ ژی كر، كو هەرچەندە ئالیێن ئیراقی دەست د ئێكلاكرنا پۆستیدا هەبوو، بەلێ ئالیێن كوردی بخۆ رێ داینە وێ دەستێوەردانێ ژ بەر نەبوونا بەربژارەكێ هەڤپشك.

سەرۆك مەسعود بارزانی، سەرەخۆشیێن خۆ ئاراستەی بابێ شەهید (وەیسی ئاخر سەعید شێروانی) كر، یێ كو د هێرشەكا مووشەكی یا ئیرانێ دا گیانێ خۆ ژ دەست دای.
بارەگەهێ بارزانی د بەیاننامەیەكێ دا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، سەرۆك بارزانی ب ڕێكا پەیوەندیەكا تەلەفۆنی، سەرەخۆشی و هەڤسۆزۆیا خۆ گەهاندە بابێ پێشمەرگەیێ قەهرەمان، شەهید (وەیسی ئاخر سەعید شێروانی) و بنەمال و كەسوكارێن وی.
شەهید وەیسی ئاخر سەعید شێروانی، ئێك بوو ژ بریندارێن هێرشا مووشەكی یا ئیرانێ بۆ سەر بارەگەهەكێ پێشمەرگەی ل دەڤەرا سۆران، كو ل رۆژا سێشەمبییا بۆری ل نەخۆشخانێ ژبەر دژوارییا برینێن وی گیانێ خۆ سپارد و گەهشتە كاروانێ نەمرێن شەهیدێن كوردستانێ.

نێچیرڤان بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پشكداری د بەهییا شەهیدێن رۆژا سێشەمبییا بۆری یێن گوندێ زەرگەزەوی یێ سەر ب پارێزگەها هەولێرێ ڤە كر.
ل رۆژا چارشەمبی 8/4/2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پشكداری د بەهییا شەهید مووسا و هەڤژینا وی دا ل گوندێ زەرگەزەوی یێ سەر ب پارێزگەها هەولێرێ ڤە كر.

پشتی ڕاگەهاندنا ئاگربەستێ د ناڤبەرا وەلاتێن ئەمریكا و ئیرانێ دا ب ناڤبژێكرنا دەولەتا پاكستانێ، سەركردایەتییا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ ب گەشبینی ڤە پێشوازی ل ڤێ پێشوەچوونێ كر و ب پێنگاڤەكا گرنگ بۆ ئارامییا دەڤەرێ ناڤ بر.
سەرۆك بارزانی: ئاشتی هەردەم باشترە ژ شەڕی
سەرۆك مەسعود بارزانی د پەیامەكێ دا ل سەر تۆڕا جڤاكییا «ئێكس» خۆشحالییا خۆ بۆ ڤێ رێككەفتنێ دەربڕی و راگەهاند: «هەردەم ئاشتی باشترە ژ شەڕی.» سەرۆك بارزانی هیڤی خواست كو ئەڤ ئاگربەستە ببیتە دەستپێكەك بۆ ئاشتییەكا بەردەوام و ب دوماهی هاتنا هەموو وان كێشەیێن كو ئاسایش و بەختەوەریا دەڤەرێ ئێخستینە د مەترسیێ دا.
نێچیرڤان بارزانی: پێننگاڤەكا گرنگە بەرەڤ دیالۆگێ
ژ ئالیێ خۆ ڤە، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو ئەڤ ئاگربەستە دێ بیتە ئەگەرێ ئارامكرنا گرژییان و پاراستنا خەلكێ سڤیل. سەرۆكێ هەرێمێ سوپاسییا هەموو وان ئالییان كر یێن كو رۆل هەبوو د دەستڤەئینانا ڤێ ئاگربەستێ دا، و داخواز ژ هەموو ئالیان كر ب نیەتەكا پاك پێگیریێ ب ڤێ سۆزێ بكەن دا كو ئاشتی و ئارامی ل تەڤایا دەڤەرێ بچەسپێت.
مەسرور بارزانی: دڤێت هێرشێن ل سەر هەرێمێ ب دووماهی بهێن
هەروەسا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، هیڤیخواست كو ئەڤ پێنگاڤە ببیتە رێخۆشكەر بۆ ئاشتیەكا بەردەوام. سەرۆكێ حوكمەتێ د پەیاما خۆ دا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو هێرشێن ل سەر كوردستانێ بێ بەهانە بوون و گۆت: «هیڤیخوازم هەموو هێرشێن ل سەر خەلكێ سڤیل، پێشمەرگەی، ژێرخان و نوونەراتیێن دیپلۆماسی ب دوماهی بهێن.» هەروەسا بەرهەڤییا هەرێما كوردستانێ نیشان دا بۆ پشتەڤانیكرنا هەر بزاڤەكێ كو ببیتە ئەگەرێ كێمكرنا ئالۆزییان.
ئەڤ ئاگربەستە كو بۆ دەمێ دوو هەفتەیان هاتیە ڕاگەهاندن، وەك دەلیڤەیەكا زێڕین دهێتە دیتن بۆ ڤەگەڕیانێ بەرەو دیالۆگێ، و خەلكێ دەڤەرێ ب گشتی و كوردستانێ ب تایبەتی، ب گەشبینی ڤە چاڤەرێی ئەنجامێن وێ یێن ئەرێنی دكەن.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب توندی هێرشا ل سەر ئاڤاهیێ قونسلخانەیا گشتی یا كوەیتێ ل باژێڕێ بەسرە پرۆتەستۆ كر، و ئەڤ كارە وەك بنپێكرنەكا مەترسیدار یا یاسایێن نێڤدەولەتی وەسف كر.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د تورا جڤاكییا (ئێكس) دا پەیامەك بەلاڤ كریە و تێدا نڤیسیە: ب توندترین شێوە هێرشا ل سەر قونسلخانەیا كوەیتێ ل بەسرە پرۆتەستۆ دكەم، ئەڤ كارێن تێكدەرانە بنپێكرنا رۆهن یا یاسایێن نێڤدەولەتی و پەیماننامەیێن دیپلۆماسی نە.
مەسرور بارزانی داخواز ژی ژ حوكمەتا فیدرال كر، لێپرسینێ ل گەل ئەنجامدەرێن هێرشێ بكەت و رێكارێن جدی و كریاری بۆ دانانا سنۆرەكی و دووماهی ئینان ب هێرشێن ل سەر نێردەیێن دیپلۆماسی ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ بگریتە بەر.

فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب فەرمی نەڕەزایەتی و دلگرانییا خۆ گەهاندە قونسلخانەیا گشتییا كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل هەولێرێ.
ل رۆژا سێشەمبی، 7/4/ 2026، فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یا هەرێما كوردستانێ راگەهاند، نامەیەكا فەرمییا نەڕەزایەتی و دلگرانیێ رادەستی قونسلخانەیا گشتییا كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل هەولێرێ كریە.
ئەڤ هەلوەستێ فەرمانگەها پەیوەندییان پشتی وێ چەندێ دهێت كو قونسلێ گشتیێ كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل سلێمانیێ، زنجیرەیەكا ئاخفتن و گەفان ئاراستەی خەلك و قەوارەیێ دەستووری و سیاسیێ هەرێما كوردستانێ كریە.
د ناما نەرازیبوونێ دا، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دلگرانییا خۆ یا كوور بەرامبەر وی جۆرێ زمانێ ئاخفتنێ دیار كریە و ئاماژە ب وێ چەندێ كریە كو ئەو جۆرە گەفە خزمەتا پەیوەندیێن دێپلوماسی و بنەمایێن هەڤسویەتیێ ناكەن.

سەرۆك بارزانی پشكداری د پرسەیا هەردوو شەهیدێن گوندێ (زەرگەزەوی) ل سنۆرێ پارێزگەها هەولێرێ دا كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر، ل رۆژا سێشەمبی7/4/2026 سەرۆك مەسعود بارزانی پشكداری د پرسەیا هەردوو شەهیدێن گوندێ (زەرگەزەوی) ل سنۆرێ پارێزگەها هەولێرێ دا كر، ئەو هەردوو شەهیدێن كو هەڤژینێن ئێك بوون، شەڤا دەربازبووی ژ ئەنجامێ هێرشەكا نەڕەوا كو ب درۆنێن ئێرانی هاتبوو ئەنجامدان، د ناڤا مالا خۆ دا ل گوندێ زەرگەزەوی هاتنە شەهیدكرن.
سەرۆك بارزانی سەرەخۆشی و هەڤخەمییا خۆ بۆ بنەمال و كەسوكارێن شەهیدێن گوندێ (زەرگەزەوی) دیار كر.

سەرۆك بارزانی و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هێرشا درۆنی یا شەڤا 6ـی نیسانێ، بۆ سەر گوندێ (زەرگەزەوی) ل سنۆرێ پارێزگەها هەولێرێ، كو بوویە ئەگەرێ شەهیدبوونا پێشمەرگەیەكێ ب ناڤێ (مووسا زراری) و هەڤژینا وی، د پەیامێن توند دا، ئەڤ دەستدرێژییە پرۆتەستۆ كرن و ب تاوانەكا مەزن هەژمارتن.
سەروك بارزانی: ئیرادەیا مە ژ درۆنان ب هێزترە
سەروك بارزانی د پەیامەكێ دا راگەهاند كو شەهیدكرنا وەلاتیێن سڤیل بێ چو سەدەم، گۆپیتكا تاوانكاری و زۆرداریێ یە و ئەنجامدانا وێ ژ كینەكا كۆرە دهێت. سەروك بارزانی دوپاتی ل سەر وێ یەكێ كر كو ئیرادەیا گەلێ كوردستانێ ب ڤان هێرش و پەلاماران ناشكێت، چونكی گەلێ مە پشت ب خودێ و رەوابوونا دۆزا خۆ بەستییە. هەروەسا دیار كر كو د كوشتنا خەلكێ بێگونهە دا چو شەهامەت و سەربلندی نینە.
نێچیرڤان بارزانی: ئیراق بەرپرسە ژ راوەستاندنا هێرشان
ژ ئالیێ خۆ ڤە، نێچیرڤان بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ئەڤ هێرشە وەك كریارەكا تیرۆرستی ناڤ بر و ب توندترین شێوە پرۆتەستۆ كر. سەرۆكێ هەرێمێ ئاماژە ب وێ یەكێ دا كو ئەڤ دەستدرێژییە ب چو رەنگەكان ناهێنە قەبوولكرن و ب پێدڤی زانی كو حوكمەتا فیدرالا ئیراقێ ئەرك و بەرپرسایەتییا خۆ یا یاسایی و دەستووری بجهـ بینیت دا كو رێگریێ ل ڤان تاوانان بگرن و ئێدی خەلكێ سڤیل نەبیتە ئارمانج.
مەسرور بارزانی: ئارمانجكرنا سڤیلان تاوانا شەڕی یە
هەروەسا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب خەمبارییەكا مەزن ڤە پەیامەك بەلاڤكر و تێدا ئارمانجكرنا مالێن وەلاتییان ب «تاوانا شەڕی» هەژمارت. سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئەڤ كریارا «دڕندانە» ب توندی پرۆتەستۆ كر و داخواز ژ جیهانێ هەموویێ كر كو سنۆرەكێ بۆ ڤێ ستەمكاریێ دابنن، دا كو ئێدی ب بهانەیێن بێ بنەما، پەلامار و هێرشان نەكەنە سەر خەلكێ كوردستانێ.