ئیمان لەزگین

جەنگ بتنێ دەنگێ تەقین و مووشەكان نینە، بەلكو ئەو هێزا خرابكەرە یا كو بنیاتێ مرۆڤایەتیێ ژ ناڤ دبەت. مێژوویا مرۆڤایەتیێ یا تژییە ژ هەڤڕكییان، لێ یا كو جەنگێن ئەڤرۆ ژ یێن جاران جودا دكەت، ئەو كارتێكرنا كویرە یا كو ل سەر دەروونێ مرۆڤی و پەیوەندیێن جڤاكی ب جێ دهێلیت. جەنگ وەكی نەخۆشییەكێ یە، دەما دكەڤیتە ناڤ وەلاتەكی دا، نەبتنێ ئاڤاهیان دهەرفینیت، بەلكو هیڤی و پاشەڕۆژا گەنج و زارۆكان ژی دكوژیت و ژناڤدبەت. مەزنترین زیانا جەنگی، ئەو زیانە یا كو ب چاڤ ناهێتە دیتن. مرۆڤێ د ناڤ جەنگی دا دژیت، هەردەم د بارودۆخەكێ ترس و نەئارامییێ دا دەرباز دبیت. ئەڤ نەئارامییا بەردەوام دبیتە ئەگەرێ هندێ كو مرۆڤ باوەریا خۆ ب ژیانێ و دەوروبەرێن خۆ ژ دەستبدەت. خەمۆكی و شۆك و ترسا كویر د دەروونی دا، ب تایبەت ل دەڤ زارۆكان، دبیتە ئەگەرێ هندێ كو نەوەیەكێ بریندار بهێتە پێش. ئەڤ نیشانە نە بتنێ د دەمێ شەڕی دا، بەلكو بۆ دەهان سالان پشتی ئاشتیێ ژی د ناخێ مرۆڤی دا دمینن و ژیانێ لێ دكەنە زیندان.
ژ لایێ جڤاكی ڤە، جەنگ رێك و پێكی و گرێدانا پێكڤەژیانێ ژ ناڤدبەت. پەیوەندیێن خێزانی بەر ب سستیێ ڤە دچن و باوەری د ناڤبەرا خەلكی دا كێم دبیت. كێشەیێین وەك ئاوارەبوون، بێكاری و نەمانا خزمەتگوزارییان، فشارەكا مەزن دئێخنە سەر ملێن خێزانان. ل شوینا كو مرۆڤ ل سەر ئاڤاكرنا پاشەڕۆژێ كار بكەت، هەمی هەولێن وی دبنە دابینكرنا نانێ رۆژێ و پاراستنا گیانی، كو ئەڤە ژی ئەنجامێن جڤاكی یێن گەلەك مەترسیدار ل دویڤ خۆ دئینیت.
ئەوا ئەڤرۆ ل دەڤەرا مە رویددەت گەفەكا ڕاستەوخۆیە بۆ سەر ئارامییا هەرێما كوردستانێ. جەنگێ ئابووری و فشارێن سەربازی، ژیانا مامۆستا، فەرمانبەر و گەنجێن مە ئالۆزكریە و برینێن مە یێن جڤاكی كویرتركرینە. ترس ژ پاشەڕۆژەكا نەدیار و هەستكرن ب نەئارامییێ بویە دیاردەیەكارۆژانە لدەڤ هەر تاكەكەسەكی. برینێن جەنگی ب ئاڤاكرنا دیواران ساڕێژ نابن، بەلكو پێدڤی ب ئارامییا دەروونی و جێگیرییا جڤاكی هەیە. ئەركێ مە هەمیانە، ژ دەزگەهێن حوكمەتێ بگرە هەتا خێزانان، كو هشیاری ڤان مەترسییان بن و هەول بدن پاشەڕۆژا نەوەیێن پاشەڕۆژێ ژ ڤێ تارییێ بپارێزن. چونكی وەلاتەكێ ئاڤا، پێدڤی ب مرۆڤەكێ دەروون – ساخلەم و جڤاكەكێ ئارام هەیە دا كو بشێت پێنگاڤان بەر ب رۆژێن گەشتر ڤە بهاڤێژیت.

ئیمان لەزگین

جلوبەرگ بۆ هەر مللەتەكێ بتنێ پارچەكا پەڕۆكی نینە، بەلكو زمانەكێ بێ دەنگە، چیرۆكا دیرۆك و ڕەسەنیەتا وی مللەتی ڤەدگێریت. ل دەڤ مە كوردان، ئەڤ پۆشاكە تابلۆیەكا زیندییە ژ سروشتێ چیا و مێرگان، كو سالانە ل رۆژا دەهێ ئادارێ ئەم ب پۆشینا وێ پەیمانەكا نوی دگەل رەهو ریشالێن خۆ گرێ ددەین و ناسنامەیا خۆ یا نەتەوەیی ل پال زمان و ئاخێ دوپات دكەینەڤە. جوانیا جلێ كوردی، ب تایبەت یێ خانمێن كورد، د وێ تەبایی و شكۆداریێ دایە كو د ناڤبەرا رەنگ و قالبێن وێ یێن دیرۆكی دا هەی، وەكی كڕاس و فیستان و كەوا و قودك كو دیمەنێ گۆلێن بهارێ ل بەر چاڤان زندی دكەن.
لێ ئەوا ئەڤرۆ مە دئێشینیت، ئەو شەپۆلا بناڤێ «مۆدێرن»بوونە، كو خەریكە ب دەستێن نەزان، سیمایێ رەسەن یێ جلێن كوردی بەرە ب تاریستانێ ڤە دبەت. دەمێ ئەم دبینین ب ناڤێ نووخوازیا سەردەم، دەستكاری د بنیات و جەوهەرێ ڤی جلی دا دهێتەكرن، دبیتە ئەگەر كو ئەو مۆركا نەتەوەیی بەر ب حەلیانێ ڤە بچیت. تێكدانا شێوازێ درووینێ، كورتكرن یان تەنگكرنا جلی ب شێوەیەكێ كو بتنێ وەك مۆدێلەكا دەمكی دیار بیت، نەك خزمەتا كەلتووری ناكەت، بەلكو وێرانكرنا پارچەكا پیرۆزا كەلەپۆرێ مەیە. ئەركێ مە یە كو ئەم ب هشیاری ڤە بەرگریێ ژ ڤێ رەسەنیەتێ بكەین و رێ نەدەین چ میدیا یان كەنالێن راگەهاندنێ ستایلێن نە شیاو وەك جلێ كوردی نیشا بدەن.
داهێنان كارەكێ پێدڤیە، لێ داهێنانا ڕاستەقینە ئەوە كو ئەم بشێین ڕەسەنیەتێ ب نوویاتیێ ڤە گرێ بدەین بێی كو زیانێ ب بنەمایێن جلی بگەهینین. پێدڤیە ئەم فێری وێ چەندێ ببین كو جلكێن كوردی د هەمی بوون و هەلكەفتێن جودا یێن ئایینی دا، جڤاكێ و فەرمی دا بپۆشین دا كو وەك ستایلەكێ ژیانێ یێ زیندی بمینیت، نەك بتنێ وەك كەلوپەلەكێ مۆزەخانەیێ كو سالێ جارەكێ بهێتە دەرێ. ل دوماهیێ، پاراستنا جلێ كوردی، پاراستنا وێ رەنج و وەفاداریێ یە كو ب سەدەها سالانە مللەتێ مە بۆ مان و نەمانا خۆ كێشای؛ ژ بەر هندێ، دا ئەم هەمی پێكڤە بەرگریێ ژ ڤێ تابلۆیا رەنگین بكەین و نەهێلین چ مۆدێلەكا بیانی جوانییا وێ یا هەردەمی ل مە غەریب بكەت.